30. Chịu nhẫn nhục nghịch cảnh thì nghịch cảnh sẽ không vùi dập con, trái lại còn đưa con lên cao hơn.

(Thánh Isidorly)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

73. THIẾU NỮ NHÀ HỌ NGHÊ

Có người họ Nghê, sinh được một con gái tài mạo song toàn, khi cô ta kén chồng thì đưa ra một vế đối trên:

- “Đẹp người là Nghê gia thiếu nữ.”

và nói:

- “Ai có thể đối lại vế đối trên này thì gả cho người ấy.”

Thời gian qua lâu mà không có ai có thể đối được.

Bởi vì chữ thứ nhất của vế đối trên này là do chữ thứ sáu thứ bảy gộp lại, mà chữ thứ hai và chữ thứ ba hợp thành chữ thứ tư, rất là thú vị, thì đủ biết thiếu nữ nhà họ Nghê lanh lợi bất phàm.

(Đồng Âm Thanh Thoại)

Suy tư 73:

Có những cô gái tài mạo song toàn nhưng không đẹp nết, cho nên đỏng đa đỏng đảnh sống đua đòi và có khi sống buông thả, nên người thích thì ít mà chê thì nhiều; có những cô gái không được tài mạo song toàn, nhưng tư cách đoan trang thùy mị nên ai cũng thích và muốn kết bạn với họ.

Thiên Chúa ban cho con gái sắc đẹp là để con gái trở thành những bông hoa biết nói biết cười, xoa dịu nỗi bất hạnh của người khác; Thiên Chúa ban cho con gái có giọng nói dịu dàng dễ thương, là để con gái biết nói lời dịu ngọt giữa những lời hô hố của đàn ông; Thiên Chúa ban cho con gái có sự dịu dàng khả ái, là để con gái làm giảm những cộc cằn nón nảy của dàn ông con trai; Thiên Chúa ban cho con gái tính tình hiền dịu, đằm thắm, là để con gái chuẩn bị làm mẹ, thay mặt Ngài để dạy dỗ con cái của mình sau này thành người Ki-tô hữu có ích cho Giáo Hội và cho xã hội...

Con gái nhà họ Nghê ra câu đối khó quá nên không lấy được chồng, bởi vì cô ta muốn lấy người biết chữ chứ không phải lấy người biết làm chồng.

Mà người biết làm chồng là người có đạo đức chứ không phải có văn bằng học vị, có tinh thần tự trọng chứ không phải có giàu sang phú quý...

Các cô gái, nhớ đấy nhé ! Chỉ có đạo đức Ki-tô giáo thì gia đình mới có hạnh phúc thật.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

XA HƠN LỀ LUẬT

“Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng để kiện toàn!”.

“Khi ngu khờ, bạn chinh phục thế giới; khi khôn ngoan, bạn chinh phục cái tôi! Cuộc sống không được đo bằng những gì giành được, nhưng bằng nỗ lực của toàn bộ xác hồn khi bạn biết yêu như Chúa yêu. Đó là đỉnh toàn thiện!” - Anon.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay nói đến lề luật. Thiên Chúa ban lề luật qua Môsê như con đường sống cho dân Ngài. Với Chúa Giêsu - Môsê mới - lề luật trở thành lối dẫn con người vào chính trái tim Thiên Chúa. Ngài đi ‘xa hơn lề luật’.

Môsê trao cho dân những điều răn để họ được sống và trở nên khôn ngoan giữa muôn dân - bài đọc một. Nhưng với Chúa Giêsu, lề luật không dừng lại ở những điều phải giữ; Ngài kéo lề luật ra khỏi bia đá và đặt nó vào trái tim con người. Từ đó, Thiên Chúa không còn chỉ nhìn vào bàn tay có phạm luật hay không, nhưng nhìn vào trái tim có biết yêu hay không. Bởi lẽ, có người giữ luật rất đúng, mà đời họ vẫn chưa hề giống Thiên Chúa.

Lề luật vì thế không chỉ giữ con người khỏi điều ác, nhưng nâng họ lên một tầm cao mới: tầm cao của chính Thiên Chúa. Ai giữ luật theo tinh thần của Chúa Giêsu sẽ nên giống Ngài, và như thế, đời sống họ đi ‘xa hơn lề luật’. Vì giữ luật mà không yêu, người ta có thể đúng trước mặt luật, nhưng vẫn sai trước mặt Thiên Chúa. “Hãy yêu đi, rồi làm điều bạn muốn; vì khi tình yêu Thiên Chúa làm chủ trái tim, mọi việc làm sẽ vượt xa những đòi hỏi tối thiểu của lề luật!” - Augustinô.

“Ngươi không được giết người!”; nhưng nhiều người không giết ai mà vẫn làm người khác chết dần trong lòng. Một lời nói lạnh, một ánh mắt khinh thường, đôi khi giết một trái tim còn nhanh hơn lưỡi dao. Vì thế Chúa Giêsu đưa lề luật đi xa hơn, cao hơn và sâu hơn: từ hành động bên ngoài đến cõi lòng bên trong; từ bổn phận luân lý đến ân sủng của Thiên Chúa. Từ đó, “Ngươi không được giết người” mở ra con đường tha thứ; và “đừng chống cự kẻ ác” dẫn tới lời mời gọi “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho kẻ bách hại mình!”. Đó là điều con người không thể đạt tới chỉ bằng ý chí; chỉ khi được ân sủng nâng đỡ, trái tim mới có thể bước vào con đường ‘xa hơn lề luật’ ấy.

Anh Chị em,

“Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng để kiện toàn!”. Đức Phanxicô từng nói: “Chúa Giêsu kiện toàn lề luật bằng cách yêu thương chúng ta đến tận cùng: không phải ở mức tối thiểu nhưng ở mức tối đa. Ngài không yêu bằng lời, nhưng bằng thập giá”. Ở đó, Ngài tha thứ cho kẻ bách hại mình và trao ban mạng sống cho nhân loại. Thập giá vì thế cho thấy lề luật không dừng lại ở việc tránh điều xấu, nhưng đạt tới đỉnh cao của tình yêu hiến mạng sống cho người khác. Yêu như Chúa yêu, con người thực sự bước vào quỷ đạo của ân sủng, quỷ đạo ‘xa hơn lề luật’. “Ân sủng không phá huỷ bản tính con người; ân sủng nâng nó lên và kiện toàn nó, đưa con người tới tầm cao của chính Thiên Chúa!” - Tôma Aquinô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con hài lòng với việc giữ luật ở mức tối thiểu; giúp con mỗi ngày chinh phục chính mình; để trái tim con biết yêu như Chúa yêu!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Năm tới sẽ đánh dấu kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Joseph Ratzinger. Nhân dịp này, Edgar Beltrán của tạp chí The Pillar có phỏng vấn Cha Regoli, tân chủ tịch của Quỹ Ratzinger, về vị giáo hoàng quá cố người Bavaria. Bài phỏng vấn được đăng tải trong bản tin ngày 1 tháng 3, năm 2026 của The Pillar:

Là vị Giáo hoàng đầu tiên từ chức trong gần 700 năm, Đức Bê-nê-đic-tô cũng được biết đến như một trong những nhà trí thức Công Giáo có tầm ảnh hưởng nhất của thời hiện đại. Tác phẩm của ngài trải rộng trên các lĩnh vực thần học cơ bản, Kinh Thánh, triết học, thần học chính trị và thần học phụng vụ.

Ratzinger từng là giáo sư thần học ở Đức, cố vấn tại Công đồng Vatican II, tổng giám mục Munich và Freising, Bộ trưởng Thánh bộ Giáo lý Đức tin, và cuối cùng là giáo hoàng. Ngài để lại một khối lượng học thuật đồ sộ tiếp tục định hình cuộc tranh luận thần học ngày nay.

Để thảo luận về tác động lâu dài của di sản trí thức của ngài, The Pillar đã trò chuyện với Cha Roberto Regoli, người được bổ nhiệm làm chủ tịch Quỹ Ratzinger vào tháng Giêng.

Cha Regoli nhận bằng tiến sĩ lịch sử Giáo hội từ Đại học Giáo hoàng Gregorian năm 2001 và đã giảng dạy lịch sử Giáo hội đương đại ở đó từ năm 2005. Ngài từng là giám đốc khoa lịch sử Giáo hội của trường đại học từ năm 2015 đến năm 2024 và là biên tập viên của tạp chí Archivum Historiae Pontificiae.

Cha cũng là tác giả của cuốn “Vượt qua khủng hoảng trong Giáo hội: Triều đại Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI” (Nhà xuất bản St. Augustine, 2024), cùng nhiều tác phẩm khác về lịch sử Giáo hội hiện đại và đương đại.

Hiện tại, Cha Regoli là chuyên viên nghiên cứu thỉnh giảng của Sáng kiến Nghiên cứu Công Giáo Toàn cầu tại Trung tâm Đạo đức và Văn hóa de Nicola thuộc Đại học Notre Dame, chuyên nghiên cứu về ngoại giao của Vatican từ Cách mạng Pháp đến nay.

Cuộc phỏng vấn được thực hiện bằng tiếng Ý và đã được biên tập lại cho ngắn gọn và rõ ràng hơn.

Giờ đây gần tới một trăm năm từ ngày sinh của Ratzinger, cha tin điều gì là di sản trí thức chính của ngài? Đây là một câu hỏi khá rộng, nhưng chúng ta có thể thu hẹp nó theo nghĩa di sản của ngài liên quan tới đức tin, một điều xem ra có vẻ giống như một câu trả lời tầm phào đối vớ một vị giáo hoàng hay bất cứ Ki-tô hữu nào. Nhưng điều gì hết sức đặc biệt về ngài?

Đó là ngài, trong tư cách một nhà thần học trẻ, tổng giám mục Munich, Hồng Y bộ trưởng Tòa Thánh và giáo hoàng – tập trung toàn bộ nghiên cứu thần học và hoạt động cai quản của mình vào việc trình bày hình ảnh Chúa Kitô một cách trực tiếp cho tất cả các tín hữu.

Ngay cả khi làm giáo hoàng, khi ngài viết ba tập sách về Chúa Giêsu thành Na-da-rét, điều này đã cho chúng ta hiểu rằng ưu tiên của ngài là rao giảng về Chúa Kitô và làm cho Người dễ tiếp cận. Một Chúa Kitô được trình bày không thỏa hiệp, nghĩa là được trình bày một cách toàn diện và trọn vẹn, với những đòi hỏi của Người và với vẻ đẹp của việc theo Người. Ngài chưa bao giờ là một mục tử hay một nhà thần học trình bày một Chúa Giêsu mềm yếu, một Chúa Giêsu dễ dãi.

Nhưng cũng không phải là một Chúa Giêsu cứng cỏi, một Chúa Giêsu đứng đó muốn lên án. Ratzinger trình bày một Chúa Giêsu trọn vẹn, với những đòi hỏi của Người và với vẻ đẹp của cuộc gặp gỡ giữa đức tin và chân lý. Di sản của Ratzinger, đối với Giáo hội ngày nay và Giáo hội tương lai, là sự rao giảng trọn vẹn về Chúa Kitô. Điều khiến tôi ấn tượng là Ratzinger vẫn chịu trách nhiệm cho nhiều người trở lại đạo, những người xin được rửa tội hoặc những người đã là thành viên của một cộng đồng Kitô giáo và xin gia nhập Giáo Hội Công Giáo. Họ thường đọc các tác phẩm của Ratzinger, và điều này khiến tôi nghĩ rằng triều đại giáo hoàng và công trình trí thức của ngài đã mang lại nhiều thành quả trong việc đưa mọi người đến với đức tin.

Một số người sẽ mô tả thần học của Ratzinger như một kinh nghiệm sống về đức tin – nói cách khác, một nền thần học được đặc trưng bởi lòng đạo đức bản thân mãnh liệt. Đức tin được sống mãnh liệt của Ratzinger đã ảnh hưởng đến thần học của ngài như thế nào?

Ratzinger tìm thấy sự thống nhất trong cuộc sống giữa những gì ngài dạy và những gì ngài sống, và sự thống nhất trong cuộc sống này, mà trung tâm là Chúa Kitô, có thể được tóm tắt tốt nhất bằng một khoảnh khắc khi ngài đã là giáo hoàng hưu trí: ngài đang kỷ niệm 65 năm chức linh mục, tức là chính xác 10 năm trước, và ngài xuất hiện tại Tông điện trước mặt Đức Giáo Hoàng Phanxicô và các Hồng Y, và vào thời điểm đó, ngài nói về kinh nghiệm đức tin của cuộc gặp gỡ Thánh Thể với Chúa Kitô như một sự biến đổi toàn bộ thực tại. Thông thường, khi chúng ta nói về khái niệm thần học về sự biến đổi bản thể, chúng ta nói về bánh Thánh Thể biến thành một thứ khác, trở thành thân thể Chúa Kitô, nhưng theo quan điểm của Ratzinger, sự biến đổi bản thể cũng liên quan đến đời sống của tất cả các tín hữu và hơn nữa, của toàn thế giới.

Nói cách khác, cái nhìn thần học và kinh nghiệm của ngài đã dẫn ngài đến tầm nhìn rộng lớn này, đến nỗi một thuật ngữ thường được tìm thấy trong các tác phẩm nổi tiếng nhất của Ratzinger là “kinh nghiệm về Chúa Kitô”. Đó là một kinh nghiệm dẫn đến sự hoán cải đời sống và do đó dẫn đến sự biến đổi bản thể của thực tại cá nhân tôi và của thế giới xung quanh tôi.

Nói cách khác, sự cam kết về xã hội, chính trị, học thuật, kinh tế, mọi cam kết của người Kitô hữu, không tách rời khỏi kinh nghiệm về Chúa Kitô, mà là một kinh nghiệm trọn vẹn về Chúa Kitô, được biến đổi bởi cuộc gặp gỡ đó. Điều này rất rõ ràng trong các bài diễn thuyết và văn bản của Ratzinger. Có một sự thống nhất trong cuộc sống, đó không phải là đề xuất về một Kitô giáo sống trong những ngăn riêng biệt có thể tách rời, mà là một sự thống nhất hoàn toàn.

Trong quá khứ, đôi khi dường như nền chính thống trong thần học bị giới hạn ở việc bảo vệ một số khái niệm giáo lý nhất định, nhưng Ratzinger dường như cảnh báo chúng ta chống lại điều này. Đâu là tầm nhìn của ngài?

Ratzinger là một nhân vật phi điển hình của Công Giáo thế kỷ XX bởi vì ngài là người bảo đảm cho toàn bộ truyền thống thần học và huấn quyền, nhưng cũng có khả năng sáng tạo bản vị nhờ trí hiểu và đức tin của mình, cho phép ngài đề xuất các giải pháp đổi mới.

Vào thời điểm đó, ngài thường bị một số giới duy truyền thống hiểu lầm vì ngài không được coi là một người theo chủ nghĩa Thomist hay tân Thomist, mà là một người có loại thần học khác. Trong giới “tiến bộ”, họ coi ngài là một người bảo vệ đức tin, hay là “chó Rottweiler của Chúa”, như họ gọi ngài. Một số người cũng gọi ngài là “chó chăn cừu Đức”, một lời xúc phạm dựa trên sự mơ hồ của thuật ngữ này.

Vì vậy, ngài vẫn bị hiểu lầm rất nhiều vì ngài đã cố gắng tổng hợp cái cũ và cái mới, theo cách làm thần học rất Công Giáo trong thời đại đương thời, nói về sự phát triển tín lý. Không có một kho tàng đức tin tĩnh tại, mà là một kho tàng đức tin thực sự với nội dung rõ ràng, ngày càng được làm sáng tỏ hơn qua nhiều thế kỷ.

Cả với tư cách là người đứng đầu Thánh Bộ Giáo lý Đức tin và với tư cách là Giáo hoàng, khi ngài nói với chúng ta về cải cách trong sự liên tục của Giáo hội, chính là để giữ vững những gì đã có trước đây và những thách thức của thời đại hiện nay.

Cơn cám dỗ nào đang hiện diện trong Công Giáo ngày nay?

Chúng ta coi Công Giáo như một bảo tàng, với những hiện vật quý giá và tuyệt đẹp từ quá khứ, nhưng chỉ được trưng bày trong tủ kính để chiêm ngưỡng, trong khi những người khác lại muốn đáp ứng nhu cầu của thời đại nhưng lại muốn vứt bỏ tất cả những giá trị quý báu của quá khứ.

Ratzinger nhận thấy rằng thách thức thực sự là làm thế nào để dung hòa những khía cạnh này sao cho truyền thống Công Giáo, tức là nội dung của đức tin, không gì khác hơn là cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô hằng sống, có thể tiếp tục trong các thế hệ sau, bởi vì trách nhiệm của các mục tử là làm cho Chúa Kitô trở nên dễ tiếp cận, nghĩa là đảm bảo rằng cộng đồng tín hữu là nơi trải nghiệm Chúa Kitô và là nơi mà Chúa Kitô có thể đến với các thế hệ mới.

Ngài rất tâm huyết với ý tưởng này vào thời điểm mà Giáo hội những năm 1960, 1970, và thậm chí cả những năm 1980 đang trải qua nhiều căng thẳng và xung đột giữa các mục tử và giám mục với các linh mục của họ, hoặc giáo dân với các linh mục quản xứ. Chúng ta đã có những khoảnh khắc căng thẳng và hiểu lầm lớn, vì vậy việc đóng vai trò người mang lại sự cân bằng cho hệ thống Công Giáo đã khiến ngài phải nhận nhiều lời chỉ trích.

Nhưng đó là cái giá mà ngài phải trả vì đã cố gắng giữ gìn sự hiệp nhất của Giáo Hội Công Giáo mà không nhượng bộ, mà nói lên tất cả những gì cần tin về Chúa Kitô và đức tin.

Trong công nghị gần đây nhất, nhiều Hồng Y đã nói về việc truyền giáo như một “sự trở về với những điều cơ bản”, một khái niệm được Ratzinger nhấn mạnh nhiều lần trong các tác phẩm của ngài. Tầm nhìn của Ratzinger có thể giúp chúng ta định hình sứ mệnh truyền giáo của Giáo hội như thế nào?

Sự trở về với cội nguồn có thể được hiểu theo hai cách thiết yếu. Thứ nhất là một nỗ lực mang tính trí thức, nghĩa là chúng ta phải quay trở lại việc học tập. Học tập các văn bản cơ bản, học tập các nguồn tài liệu. Nghĩa là, tất cả các cuộc cải cách mà chúng ta đã có trong thế kỷ 20, bao gồm cả những cuộc cải cách của Công đồng Vatican II, đều có thể thực hiện được bởi vì trong những thập kỷ trước, thậm chí cả trong thế kỷ trước đó, người ta đã rất chú trọng đến các nguồn tài liệu: Kinh Thánh, phụng vụ và các Giáo phụ.

Khi có thể quay trở lại những cội nguồn đó, người ta cũng có cơ hội tạo ra các đề xuất tiếp nối những nguồn tài liệu đó nhưng được điều chỉnh cho phù hợp với thời đại mới. Nhưng điều gì đã xảy ra sau Công đồng Vatican II?

Có những người, có lẽ không được chuẩn bị về mặt trí thức, vì muốn thích nghi với thời đại mới, đã làm giảm giá trị đáng kể thông điệp Tin Mừng.

Sự sáng tạo dựa trên kiến thức vững chắc về cội nguồn là sự sáng tạo cho phép chúng ta tiếp tục làm giàu thêm kho tàng đức tin. Khi sự sáng tạo không có gốc rễ, nó trở thành sự tầm thường hóa đề xuất của Kitô giáo, khiến cho đề xuất đó trở nên hoàn toàn không hấp dẫn.

Về mặt trí thức, đó là vấn đề quay trở lại nguồn gốc, quay trở lại việc nghiên cứu nghiêm túc. Đoạn văn khác được tìm thấy trong nhiều bài diễn thuyết của Ratzinger là đoạn trình bày cộng đồng tín hữu như một cộng đồng lôi cuốn bởi vì giữa các tín hữu, họ có thể tuân theo luật bác ái theo yêu cầu của sự thánh thiện.

Nghĩa là, Ratzinger thường nói về cộng đồng tín hữu như một kinh nghiệm về tình bạn trong Chúa Kitô. Điều này, sau đó ảnh hưởng đến mọi lĩnh vực của cuộc sống. Khi chính ngài nói về Giáo hội như một “thiểu số sáng tạo”, ngài không đề cập đến một thiểu số thực sự mang tính trí thức hay tổ chức. Từ quan điểm xã hội học lý luận, một thiểu số sáng tạo là một thiểu số có tổ chức, tự đặt ra mục tiêu và biết cách đạt được chúng bằng cách thu hút người khác tham gia.

Nhưng thiểu số sáng tạo của Ratzinger là một thiểu số nói về một cộng đồng tín hữu được xây dựng trên tình bạn trong Chúa Kitô. Vì vậy, nếu một mặt cần phải quay về cội nguồn, thì kinh nghiệm quay về nguồn gốc này—và tôi dùng thuật ngữ kinh nghiệm, như chúng ta đã nói trước đó, bởi vì đó là một từ rất được Ratzinger yêu thích—không chỉ đơn thuần là điều gì đó mang tính trí thức, mà trở thành một kinh nghiệm cơ bản, thực tế trong một cộng đồng tín hữu.

Điều này cho chúng ta thấy cách để kết hợp thần học, giáo lý và mục vụ. Chúng ta thường có nguy cơ muốn tách rời thần học khỏi mục vụ, như thể thần học làm phức tạp mọi thứ đối với mục vụ hoặc mục vụ là sự tầm thường hóa thần học. Trong đề xuất của Ratzinger, cũng là cách mà Giáo hội đã sống trong nhiều thế kỷ, hai khía cạnh này nhất thiết phải đi cùng nhau.

Chỉ khi có thần học, tức là một tư tưởng vững chắc, người ta mới có thể đưa ra một đề xuất mục vụ có ý nghĩa. Và chúng ta thấy điều này trên khắp thế giới, nơi các Giáo hội địa phương có mối liên hệ chặt chẽ với giáo huấn thần học và truyền thống tâm linh của Kitô giáo qua nhiều thế kỷ, chúng ta cũng có nhiều sự hoán cải hơn. Các con số rất đáng chú ý.

Nếu chúng ta nhìn vào Pháp, các nước Scandinavia và chính Hoa Kỳ, nơi chúng ta có những cộng đồng sống động, nơi mọi người cầu nguyện, nơi có một đề xuất thần học, chúng ta có sự hoán cải. Nói cách khác, sự phong phú trong đề xuất của Ratzinger đã được chuyển đến nhiều nơi trên thế giới, bởi vì đó là cách duy nhất để Giáo hội có thể sống động ngày nay.

Cha đã đề cập đến cám dỗ tách rời thần học khỏi mục vụ, điều thường xảy ra trong lĩnh vực thần học luân lý. Trong suốt cuộc đời mình, Ratzinger đã bảo vệ khả năng nhận biết chân lý luân lý trong thời kỳ hỗn loạn của thế giới và Giáo hội. Làm thế nào thần học của ngài có thể giúp Giáo hội đối diện với những thách thức đương thời trong lĩnh vực này?

Ratzinger không phải là một nhà thần học luân lý, nhưng cách tiếp cận thần học và giáo huấn của ngài cũng giúp ích cho thần học luân lý. Và ở bình diện huấn quyền, triều giáo hoàng của ngài cũng rất phù hợp với các vị tiền nhiệm là Thánh Gio-an Phao-lô II – người mà Ratzinger là linh hồn thần học của triều đại giáo hoàng đó – và Thánh Phao-lô VI.

Chúng ta đã thấy rằng tất cả các vị giáo hoàng này đều đưa ra một đề xuất có tính minh bạch thần học và giáo huấn cao, mặc dù xã hội phương Tây trong những năm 1960 và 1970 rất phản đối quan điểm này. Hãy nghĩ đến cuộc cách mạng tình dục, bao cao su, việc sử dụng thuốc tránh thai, một quan niệm mới về cơ thể con người, về các mối quan hệ.

Đề xuất của Kitô giáo hoàn toàn đi ngược lại văn hóa trong khuôn khổ này. Nhưng tại sao Giáo hội vẫn tiếp tục đề xuất những điều này trong thần học luân lý? Bởi vì Giáo hội coi đó là điều chạm đến tận trái tim và đời sống của Giáo hội.

Sẽ thuận tiện hơn nhiều nếu nói, “Hãy làm những gì bạn muốn,” nhưng thay vào đó, đề xuất của Giáo hội là muốn nói về lòng bác ái và sự trong sạch như là hệ quả của khả năng yêu thương.

Đó là một đề xuất không thể giải quyết bằng một dòng tweet hay một đoạn video ngắn trên Instagram, mà đòi hỏi sự đào tạo về trí thức, tâm linh, tình cảm và nhân cách. Diễn ngôn Kitô giáo trong chân lý của nó là một diễn ngôn đòi hỏi khắt khe bởi vì nó nói một cách toàn diện, nghĩa là, đến tất cả các chiều kích của con người. Không có chiều kích nào bị loại trừ.

Và vì lý do này, những đòi hỏi của đời sống Kitô giáo trong một thế giới nhịp độ nhanh, nơi mà giới trẻ ngày nay chỉ có vài giây chú ý để xem video, là một đề xuất đầy thách thức. Nhưng chúng ta đang thấy rằng chính xác ở những xã hội có vẻ thế tục hóa hơn, nhu cầu về tâm linh đang đưa nhiều người trẻ trở lại với Kitô giáo, trở lại với Công Giáo, với nhiều lễ rửa tội và nhiều người trở lại đạo từ các giáo phái khác sang Công Giáo, bởi vì Công Giáo đưa ra một đề xuất toàn diện, bao gồm tất cả các khía cạnh của hiện hữu, kể cả đạo đức.

Trong bài giảng về nền tảng tiền chính trị của nhà nước tự do, Ratzinger đặt câu hỏi liệu nhà nước dân chủ tự do có thể tự tạo ra những nền tảng đạo đức cần thiết để tồn tại hay không. Những hiểu biết của ngài có thể ảnh hưởng như thế nào đến học thuyết xã hội của Giáo hội và tư tưởng chính trị-xã hội Công Giáo?

Ngay cả khi nói về sự tham gia chính trị, tầm nhìn về nhà nước và học thuyết xã hội của Giáo hội, chúng ta cũng phải xem xét các bối cảnh lịch sử và chính trị khác nhau mà chúng ta đang sống.

Ở châu Âu, đã có kinh nghiệm về các đảng phái lấy cảm hứng từ Kitô giáo. Ở Hoa Kỳ, không có kinh nghiệm như vậy vì có một mô hình phân lập rõ ràng hơn nhiều, nhưng với một xã hội Kitô giáo sâu sắc. Nhiều Cha già lập quốc đã nói rằng để hiểu và đưa Hiến pháp vào thực thi, cần phải có xã hội Kitô giáo tạo ra Hiến pháp đó.

Khái niệm về nhà nước là kết quả của tư duy triết học, tư duy pháp lý, nhưng cũng nhất thiết là tư duy tôn giáo. Ở lục địa châu Âu cũ, tôn giáo ngày càng bị gạt sang một bên, nhưng tôn giáo cũng đã tạo ra các phạm trù khái niệm của nhà nước hiện đại. Chúng ta không thể tách rời sự kiện có một đóng góp của tôn giáo.

Bản chất thế tục của nhà nước chỉ ra một phương pháp, chứ không phải một nội dung. Đến mức chính Ratzinger đã đặt ra câu hỏi về luật pháp liên quan đến các vấn đề cơ bản về đạo đức con người, nơi các vấn đề cơ bản liên quan đến chân lý của con người không thể để cho sự tùy ý của đa số phiếu, nghị viện, hay bất cứ điều gì khác quyết định.

Cha thấy tương lai của Quỹ Ratzinger như thế nào, đặc biệt là khi lễ kỷ niệm 100 năm sắp đến?

Đây là một cơ hội không thể bỏ lỡ. Lễ kỷ niệm 100 năm này cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công việc của quỹ vì nó đòi hỏi chúng ta phải tập trung vào một điều cụ thể. Ngày 16 tháng 4 này đánh dấu kỷ niệm 99 năm ngày sinh của Ratzinger, có nghĩa là chúng ta đang bước sang năm thứ 100 của ngài.

Chúng tôi có nhiều sáng kiến đang được triển khai, một số mang tính chất trí thức và học thuật hơn, số khác hướng đến công chúng hơn, vì vậy chúng tôi sẽ tổ chức các sự kiện trên khắp các châu lục, hội nghị, bài giảng, khóa học, ấn phẩm, triển lãm và thậm chí cả hòa nhạc.

Nói cách khác, chúng tôi muốn giới thiệu Ratzinger không chỉ đơn thuần như một ký ức về quá khứ mà còn cho thấy di sản của ngài liên quan đến hiện tại và tương lai. Vì vậy, đây không chỉ đơn thuần là việc thuật lại tư tưởng của Ratzinger. Thay vào đó, công việc của quỹ là làm thế nào để tư tưởng của Ratzinger có thể trở thành động lực cho các cuộc tranh luận thần học, triết học và văn hóa hiện nay.

Chúng tôi không quan tâm đến một bảo tàng hay một công viên khảo cổ thần học, mà quan tâm đến cuộc tranh luận văn hóa hiện tại, và Ratzinger là một điểm tham chiếu sống động cho nhiều trí thức và tiếp tục là điểm tham chiếu cho nhiều người trẻ, những người trong các nghiên cứu thần học và triết học của họ, quan tâm đến việc tìm kiếm chân lý Kitô giáo.

 

"Tôi đã đến Rome ngày hôm qua, không khỏi tiếc nuối và đau buồn cho anh chị em chúng ta ở Iran."

Edgar Beltrán, trong bản tin ngày 10 tháng 3 năm 2026 của The Pillar, cho hay: Đức Hồng Y Dominique Mathieu, OFM Conv. của Tehran-Isfahan đã thông báo vào ngày 9 tháng 3 rằng ngài đã chạy trốn đến Rome, cùng với các nhân viên của đại sứ quán Ý tại Iran, "không khỏi tiếc nuối và đau buồn."

Tờ báo Cathobel của Bỉ đưa tin rằng ĐHY Mathieu đã đến Rome vào ngày 8 tháng 3 sau khi được sơ tán cùng với các nhân viên của đại sứ quán Ý.

Nhà thờ chính tòa Consolata của tổng giáo phận và nơi ở của tổng giám mục nằm trong lãnh thổ của đại sứ quán Ý.

“Tôi đã đến Rome ngày hôm qua, không khỏi tiếc nuối và đau buồn cho anh chị em chúng ta ở Iran, trong bối cảnh cuộc sơ tán hoàn toàn đại sứ quán Ý, nơi đặt trụ sở tổng giáo phận. Cho đến khi tôi trở lại đó, hãy cầu nguyện cho sự hoán cải tâm hồn hướng đến bình an nội tâm,” Đức Hồng Y Mathieu nói trong một tuyên bố gửi cho tờ Cathobel.

Đức Hồng Y Mathieu, một tu sĩ dòng Phanxicô tu viện, được Đức Giáo Hoàng Phanxicô bổ nhiệm làm tổng giám mục Tehran-Isfahan năm 2021. Ngài được phong Hồng Y trong công nghị cuối cùng của Đức Giáo Hoàng Phanxicô vào tháng 12 năm 2024.

Dòng Phanxicô tu viện đã xác nhận thông tin này, cho biết vào ngày 9 tháng 3 rằng Đức Hồng Y đã rời khỏi đất nước hai ngày trước đó.

“Chúng tôi thông báo với độc giả rằng chúng tôi đang liên lạc với Đức Hồng Y Dominique Joseph MATHIEU, OFM Conv. Trong bối cảnh cuộc sơ tán đại sứ quán Ý — nơi đặt nhà thờ chính tòa Công Giáo La Tinh của Tehran — Đức Hồng Y MATHIEU đã rời khỏi đất nước hai ngày trước đó và hiện an toàn.”

Thông báo được đưa ra sau khi tu đoàn của ngài tuyên bố vào ngày 5 tháng 3 rằng họ đã liên lạc được lại với vị Hồng Y vào ngày hôm đó.

Trước thông báo này, các tín hữu Công Giáo trên khắp thế giới đã bày tỏ sự lo ngại cho Hồng Y Mathieu, vì họ không thể liên lạc được với ngài kể từ trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran ngày 28 tháng 2.

Vào ngày 4 tháng 3, người phát ngôn của tu đoàn cho biết lần liên lạc cuối cùng của họ với Đức Hồng Y Mathieu là vào ngày 28 tháng 2, ngày bắt đầu cuộc xung đột. Tổng giám mục Bashar Warda của Erbil, ở miền Bắc Iraq, cũng cho biết họ không thể liên lạc được với Đức Hồng Y Mathieu. "Chúng tôi đã cố gắng nhiều lần, nhưng hoàn toàn không có liên lạc nào", ĐTGM Warda nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình.

Giáo Hội Công Giáo ở Iran chỉ chiếm một thiểu số nhỏ. Ước tính thận trọng nhất cho thấy có khoảng 3,500 tín hữu Công Giáo trong nước, trong đó 1,300 là tín hữu Công Giáo Latinh. Các ước tính khác cho rằng có thể có tới 20,000 tín hữu Công Giáo trong nước. Theo thống kê của Vatican, chỉ có ba linh mục ở nước này vào năm 2024.

Tuy nhiên, Cathobel đưa tin rằng ĐHY Mathieu đã phục vụ với tư cách là linh mục duy nhất cho năm giáo xứ thuộc Tổng giáo phận Tehran.

Iran liên tục được công nhận là một trong những quốc gia tồi tệ nhất trên thế giới đối với người Kitô hữu, với việc người Kitô hữu địa phương phải đối diện với sự đàn áp nghiêm trọng.

Mặc dù người Kitô hữu được chính phủ chính thức công nhận là một nhóm thiểu số tôn giáo và được phép thờ phượng, nhưng các nhà thờ của họ bị giám sát chặt chẽ và quyền của họ bị hạn chế nghiêm trọng. Việc phân phát Kinh thánh bằng tiếng Farsi (ngôn ngữ địa phương) là bất hợp pháp, cũng như bất cứ hình thức truyền giáo nào.

Các nhóm nhân quyền cho biết chính phủ có tiền lệ bắt giữ hoặc hành quyết các nhóm thiểu số tôn giáo và người biểu tình, buộc tội họ với các tội danh bao gồm báng bổ, “thù địch với Chúa”, tuyên truyền chống chế độ hoặc vi phạm quy định trang phục Hồi giáo nghiêm ngặt của đất nước.

Đức Giáo Hoàng Leo đã nhiều lần kêu gọi hòa bình trong khu vực kể từ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel ngày 28 tháng 2 và phản ứng đang diễn ra của Iran.

Trong bài diễn văn lúc đọc kinh Truyền Tin ngày 1 tháng 3, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng “thảm kịch với quy mô khổng lồ” đang nổi lên, và nói thêm: “Sự ổn định và hòa bình không đạt được thông qua những lời đe dọa lẫn nhau, cũng không phải thông qua việc sử dụng vũ khí, thứ gieo rắc sự tàn phá, đau khổ và chết chóc, mà chỉ thông qua đối thoại hợp lý, chân thành và có trách nhiệm.”

Ngài kêu gọi tất cả các bên ngừng “vòng xoáy bạo lực trước khi nó trở thành một vực thẳm không thể cứu vãn”.

Một tuần sau, Đức Giáo Hoàng lại kêu gọi hòa bình trong bài diễn văn lúc đọc kinh Truyền Tin của ngài.

“Ngoài những vụ bạo lực và tàn phá cũng như bầu không khí thù hận và sợ hãi lan rộng, còn có mối lo ngại rằng xung đột sẽ lan rộng và các quốc gia khác trong khu vực, bao gồm cả Lebanon thân yêu, có thể lại rơi vào tình trạng bất ổn.”

“Chúng ta dâng lên Chúa lời cầu nguyện khiêm nhường, để tiếng bom đạn chấm dứt, vũ khí im lặng, và một không gian đối thoại được mở ra, nơi tiếng nói của người dân có thể được lắng nghe,” Đức Giáo Hoàng nói thêm.

 

Philip Kosloski và Daniel Esparza, trong bản tin Aleteia ngày 10/03/2026, cho rằng: Khi các quốc gia hiện đại viện dẫn Kinh Thánh Do Thái để biện minh cho chiến tranh, họ thường thực hiện một động thái đơn giản: Israel cổ thời đã chiến đấu với kẻ thù nhân danh Thiên Chúa, vì vậy các quốc gia ngày nay cũng có thể làm như vậy. Lập luận nghe có vẻ dựa trên Kinh Thánh, nhưng nó thất bại cả về mặt thần học lẫn chính trị.

Vấn đề đầu tiên là về lịch sử. Israel cổ thời không phải là độc đáo chỉ vì tôn giáo và chính trị đan xen nhau. Đó là cấu trúc bình thường của thế giới cổ thời. Các pha-ra-ô Ai Cập cai trị như những nhân vật thần thánh; các vị vua Lưỡng Hà tuyên bố nhận được sự bảo trợ từ các vị thần như Marduk hay Ashur; các nhà cai trị khắp khu vực đều cho rằng những chiến thắng quân sự là nhờ ân huệ của trời. Theo nghĩa đó, Israel không phải là ngoại lệ.

Điều làm cho Israel trở nên khác biệt trong Kinh Thánh lại hoàn toàn khác: vị trí của nó trong một câu chuyện giao ước cụ thể. Kinh Thánh Do Thái không chỉ trình bày Israel như một quốc gia khác cầu xin sự giúp đỡ của thần thánh, mà còn như một dân tộc gắn bó với Thiên Chúa thông qua các giao ước với những nhân vật như Áp-ra-ham và Mô-sê. Những giao ước đó không chủ yếu là những thỏa thuận địa chính trị. Chúng là một phần của một vở kịch lớn hơn, trong đó Thiên Chúa hình thành một dân tộc mà qua đó sự hiểu biết về một Thiên Chúa duy nhất — và cuối cùng là sự cứu rỗi — sẽ đi vào thế giới.

Trong câu chuyện đó, một số xung đột xuất hiện như những tình tiết trong lịch sử đang diễn ra. Chúng gắn liền với những lời hứa cụ thể, sự hướng dẫn của các nhà tiên tri và những phán xét được mô tả trong chính câu chuyện đó. Bởi vì chúng thuộc về khuôn khổ giao ước độc đáo đó, chúng không thể bị tách rời khỏi nó và biến thành một nguyên tắc bất biến cho mọi quốc gia sau này. Văn bản Kinh Thánh đang mô tả các sự kiện trong lịch sử cứu rỗi, chứ không phải vạch ra một kế hoạch vĩnh viễn cho chiến tranh tôn giáo.

Mặc Khải trong Chúa Kitô

Thần học Công Giáo làm rõ hơn giới hạn đó bằng cách khẳng định rằng mặc khải đạt đến sự trọn vẹn trong Chúa Kitô. Thông điệp Dei Verbum dạy rằng sự tự mặc khải của Thiên Chúa đạt đến đỉnh điểm trong Chúa Con, và Giáo lý Công Giáo nói rằng “không có mặc khải công khai mới nào được mong đợi” trước khi Chúa Kitô trở lại.

Do đó, một chính phủ không thể đơn giản đặt mình vào vai trò của Israel trong Kinh Thánh và tuyên bố rằng Thiên Chúa đã ủy thác chiến dịch của họ. Giáo hội không công nhận các quốc gia hiện đại là đối tượng nhận được mặc khải công khai mới cho phép chinh phục nhân danh Thiên Chúa.

Cũng có một điểm về sự phát triển đạo đức. Giáo lý Công Giáo giải thích rằng Luật Cựu Ước đóng vai trò chuẩn bị cho Tin Mừng, trong khi Luật Tin Mừng hoàn thành và vượt qua nó. Đối với các Kitô hữu, Kinh Thánh Do Thái phải được đọc qua giáo huấn của Chúa Kitô. Kinh Thánh không thể được coi là một tập hợp các tiền lệ có thể tái sử dụng cho bạo lực chính trị. Quỹ đạo của mặc khải hướng tới lòng thương xót, sự hòa giải và sự biến đổi của tâm hồn con người.

Lý thuyết chính trị củng cố cùng một kết luận. Một quốc gia hiện đại không đồng nhất với một dân giao ước trong Kinh Thánh. Quyền lực của nó là công khai, hợp pháp và có giới hạn; nó cai trị thông qua các định chế, chứ không phải thông qua sự chắc chắn mang tính tiên tri. Ngay cả khi các nhà lãnh đạo sử dụng ngôn ngữ tôn giáo, họ vẫn là những chủ thể chính trị mà các quyết định của họ phải được đánh giá thông qua lý luận đạo đức.

Trong truyền thống Kitô giáo cổ điển, sự đánh giá đó mang hình thức lý luận về chiến tranh chính nghĩa, chứ không phải là lời kêu gọi "chiến tranh thánh". Giáo lý Công Giáo chỉ cho phép sử dụng lực lượng quân sự trong những điều kiện nghiêm ngặt: thiệt hại nghiêm trọng và chắc chắn, thẩm quyền hợp pháp, phương tiện tương xứng, khả năng thành công cao và sự cạn kiệt các lựa chọn hòa bình. Ngay cả khi đó, chiến tranh được hiểu là một sự cần thiết bi thảm hơn là một sứ mệnh thiêng liêng. Giáo lý tương tự cũng nhấn mạnh rằng các chính phủ và công dân có nghĩa vụ phải liên tục nỗ lực để tránh chiến tranh.

Đó là câu trả lời của Công Giáo. Các quốc gia không thể biện minh cho chiến tranh bằng cách viện dẫn các trận chiến của Israel trong Kinh thánh Do Thái như thể những đoạn văn đó là giấy phép vĩnh viễn cho bạo lực được thánh hóa. Những đoạn văn đó thuộc về một lịch sử giao ước cụ thể được giải thích dưới ánh sáng của Chúa Kitô. Thay vào đó, các quốc gia hiện đại phải chịu trách nhiệm trước luật đạo đức, phán đoán thận trọng và kỷ luật khắt khe của giáo lý về chiến tranh chính nghĩa.

 

Hôm nay, Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng công bố Báo cáo cuối cùng của Nhóm nghiên cứu số 5 về sự tham gia của phụ nữ trong đời sống và vai trò lãnh đạo của Giáo hội.



“Khi nói về vai trò của phụ nữ trong đời sống Giáo hội, chúng ta phải nhận thức rằng trước hết và trên hết đó là vấn đề về trật tự văn hóa,” Đức Hồng Y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, phát biểu. Ngài nói tiếp: “Ở nhiều nơi trên thế giới, thực tế có những thách thức văn hóa sâu sắc cần được thừa nhận và giải quyết. Quá thường xuyên, cách sống đức tin được quyết định bởi một số khía cạnh văn hóa nhất định hơn là bởi các giá trị Tin Mừng. Sứ mệnh đổi mới của chúng ta là làm cho Giáo hội trở thành một sức mạnh hiện thân Tin Mừng trong các nền văn hóa, thúc đẩy sự tôn trọng quyền của tất cả mọi người và trách nhiệm chung theo ơn gọi của mỗi người. Điều này đòi hỏi lòng can đảm, sự đồng hành và lòng kiên nhẫn trong việc thực hiện những thay đổi dần dần để bảo toàn sự hiệp thông Giáo hội, xóa bỏ sự phân biệt đối xử và xây dựng các cộng đồng trong đó các ơn huệ và đặc sủng của mỗi người, cả nam lẫn nữ, đều được trân trọng.”

Báo cáo

Báo cáo cuối cùng gồm ba phần. Phần đầu tiên trình bày tóm tắt lịch sử của Nhóm Nghiên cứu số 5 và phương pháp làm việc của nhóm. Phần thứ hai trình bày một bản tổng hợp có lý lẽ về các chủ đề xuất hiện từ nghiên cứu cấp thượng hội đồng. Phần này là kết quả của việc lắng nghe các nữ cố vấn của Bộ, của công việc được thực hiện bởi các cơ quan khác nhau của Bộ (Văn phòng Giáo lý, Đại hội, Feria IV), của việc đọc các bài đóng góp nhận được, và của nhiều lời chứng được chính Bộ yêu cầu.

Phần này trình bày một suy tư bắt đầu “từ dưới lên”, lắng nghe kinh nghiệm và đóng góp của những phụ nữ nắm giữ các vị trí trách nhiệm trong Giáo hội, để phân định những gì Chúa Thánh Thần đang thực hiện và linh hứng. Trong số các chủ đề chính là: nhận thức rằng “vấn đề phụ nữ” cấu thành một dấu hiệu đích thực của thời đại, qua đó chính Chúa Thánh Thần đang nói chuyện với Giáo hội; sự quan tâm cấp thượng hội đồng đến các Giáo hội địa phương, với nền văn hóa và bối cảnh đa dạng và cụ thể của chúng; một cách tiếp cận mang tính quan hệ nhấn mạnh chiều kích đặc sủng của sự hiện diện của phụ nữ trong đời sống Giáo hội; và phân tích các quyết định cụ thể được đưa ra bởi Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Leo XIV, trong đó việc trao quyền cho phụ nữ các vị trí quản trị trong Giáo triều Rôma là một hình mẫu mà toàn thể Giáo hội được mời gọi suy gẫm.

Cuối cùng, phần thứ ba bao gồm một phụ lục mở rộng liệt kê khối lượng lớn tài liệu mà Bộ đã nhận và thu thập, được tổ chức thành sáu phần: 1) Các nhân vật nữ trong Cựu Ước và Tân Ước; 2) Các nhân vật nữ quan trọng trong lịch sử Giáo hội; 3) Lời chứng đương thời của phụ nữ tham gia vào vai trò lãnh đạo của Giáo hội; 4) Nguyên tắc Thánh Mẫu và Nguyên tắc Phê-rô: một góc nhìn phê phán; 5) Quyền lực Giáo hội; 6) Đóng góp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Leo XIV về vai trò của phụ nữ trong đời sống và sự lãnh đạo của Giáo hội. Báo cáo cuối cùng bằng tiếng Ý và tiếng Anh, cùng với bản tóm tắt ngắn gọn bằng năm ngôn ngữ, có sẵn trên trang web của Ban Thư ký chung của Thượng Hội đồng: www.synod.va

Tóm tắt chấp hành [executive summary] của báo cáo cuối cùng của Nhóm nghiên cứu 5 (Nguyên văn: tiếng Ý)

Báo cáo cuối cùng của Nhóm 5 được chia thành ba phần.

Phần đầu tiên thuật lại lịch sử của Nhóm 5 thuộc Thượng Hội đồng về Tính hiệp hành và phác thảo các bước lịch sử và phương pháp luận liên quan đến việc chuẩn bị Báo cáo cuối cùng.

Phần thứ hai đưa ra một bản tổng hợp chi tiết về các chủ đề nổi lên từ sự suy tư của Thượng Hội đồng. Nó bao gồm năm phần: Tôn trọng Lời hứa; Các vấn đề cơ bản, Phần I: Bản chất quan hệ của con người; Các vấn đề cơ bản, Phần II: Quyền lực; Các vấn đề cơ bản, Phần III: Các chức vụ; Trọng tâm: Chiều kích đặc sủng trong vai trò của phụ nữ trong Giáo hội.

Trong bản tóm tắt ngắn gọn Báo cáo Cuối cùng này, cần nhấn mạnh hai chủ đề được phát triển đặc biệt trong phần thứ hai.

Chủ đề thứ nhất liên quan đến sự kiện việc suy tư về sự tham gia của phụ nữ trong Giáo hội phải bao gồm việc xem xét cả nam tính và nữ tính cùng với nhau, như những người tham gia cùng một sứ mệnh trong bối cảnh giáo hội học về sự hiệp thông. Do đó, cần phải suy tư về việc tái cấu trúc các lĩnh vực thẩm quyền của thju72a tác vụ linh mục. Thật vậy, “sự đồng hình đồng dạng của linh mục với Chúa Kitô là Đầu – tức là, như nguồn ân sủng chính – không hàm ý sự tôn cao đặt ngài lên trên những người khác” (Đức Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium, đoạn 104). Thay vào đó, “khi nói rằng linh mục là dấu hiệu của ‘Chúa Kitô là Đầu’, điều này chủ yếu đề cập đến sự kiện Chúa Kitô là nguồn gốc của mọi ân sủng: Người là Đầu của Giáo hội bởi vì ‘Người có quyền ban ân sủng cho tất cả các thành viên của Giáo hội’” (Đức Phanxicô, Tông huấn Querida Amazonia, đoạn 87; trích dẫn Thomas Aquinas. S. Th., III, q, 8, a. 1, resp.). Vì lý do này, cần nhớ lại rằng, như Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nhắc lại, “mặc dù Giáo Hội có một cấu trúc ‘phẩm trật’, tuy nhiên cấu trúc này hoàn toàn hướng đến sự thánh thiện của các thành viên của Chúa Kitô” (Tông Thư Mulieris Dignitatem, đoạn 27). Nguyên tắc này có tầm quan trọng cơ bản để hiểu bản chất của thẩm quyền mà hàng giáo phẩm nắm giữ, vì “trục và điểm mấu chốt của nó không phải là quyền lực được hiểu như thống trị, mà là quyền lực để cử hành bí tích Thánh Thể; đây là nguồn gốc của thẩm quyền đó, luôn luôn là phục vụ dân Chúa” (Evangelii Gaudium, đoạn 104). Rõ ràng là những tuyên bố huấn quyền này có những hệ quả cụ thể đối với đời sống của Giáo Hội. Việc xác định lại các lĩnh vực thẩm quyền này có thể mở đường để công nhận những không gian trách nhiệm mới cho phụ nữ trong Giáo Hội. Trong bối cảnh này, nó cũng mở ra khả năng về các thừa tác vụ mới—bao gồm cả thừa tác vụ lãnh đạo cộng đồng—cho phụ nữ và nam giới giáo dân, và cho các tu sĩ nam và nữ.

Chủ đề thứ hai liên quan đến việc tái khám phá chiều kích đặc sủng trong vai trò của phụ nữ trong Giáo hội. Thật vậy, cùng với các thừa tác vụ được công nhận, còn có những thừa tác vụ “không được thiết lập bằng nghi thức nhưng được thực hiện một cách bền vững” (Văn kiện cuối cùng của Thượng Hội đồng 2023-2024, số 76). Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nhận ra điều này khi khẳng định rằng “cùng với thừa tác vụ thụ phong, các thừa tác vụ khác, dù được thiết lập chính thức hay chỉ được công nhận, đều có thể phát triển vì lợi ích của toàn thể cộng đồng, nâng đỡ cộng đồng trong mọi nhu cầu” (Tông thư Novo Millennio Ineunte, đoạn 46). Những vai trò phục vụ không được thiết lập bằng nghi thức này đáp ứng một nhu cầu thực sự của dân Chúa và không chỉ đơn thuần là sự thỏa mãn mong muốn cá nhân của người phục vụ. Họ được làm giàu bởi những đặc sủng được gieo bởi Chúa Thánh Thần, Đấng luôn ban phát mọi ơn lành cần thiết cho lợi ích của thân thể Giáo hội. Cần nhớ rằng, ở bất cứ nơi nào có nhu cầu truyền giáo, Chúa Thánh Thần đã ban cho ai đó một đặc sủng để đáp ứng nhu cầu đó. Việc chỉ bó hẹp mình trong khuôn khổ các thừa tác vụ được thiết lập chính thức—khi nói đến sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo của Giáo hội—sẽ giới hạn và làm nghèo nàn chúng ta, bởi vì con đường mục vụ này có thể chỉ liên quan đến một số phụ nữ nhất định, những người sở hữu những đặc điểm, khả năng và phong cách gắn liền mật thiết hơn với một hình thức hiện hữu và hành động nhất định. Thật vậy, các thừa tác vụ chắc chắn là một điều tốt đẹp, nhưng chúng không giải quyết được nhu cầu thúc đẩy khả năng sinh hoa kết trái của tất cả phụ nữ đối với đời sống của Giáo hội. Ngược lại, các đặc sủng có sự hiện diện rộng rãi hơn, cho phép những người sở hữu chúng tiếp cận những nơi mà các cấu trúc thông thường không thể tiếp cận. Những đặc sủng như vậy không phải là những thực tại chủ quan hay bên lề mà là những ơn lành khách quan trước rất nhiều nhu cầu cấp thiết của con người mà các con đường cấu trúc của Giáo hội không thể đáp ứng được.

Phần thứ ba của Báo cáo Cuối cùng bao gồm một số phụ lục xem xét sâu hơn các vấn đề thần học, mục vụ và giáo luật đã được đề cập trong phần thứ hai. Trong các phụ lục này, người ta cũng có thể tìm thấy nhiều đề xuất và thông tin đã được đệ trình lên Nhóm 5. Các phụ lục như sau:

PHỤ LỤC I

Phụ nữ trong Cựu Ước và Tân Ước

PHỤ LỤC II

Những người phụ nữ quan trọng trong lịch sử Giáo hội

PHỤ LỤC III

Những lời chứng hiện tại của phụ nữ tham gia vào vai trò lãnh đạo của Giáo hội

PHỤ LỤC IV

Nguyên tắc Thánh Mẫu và Nguyên tắc Phê-rô

PHỤ LỤC V

Vị thế Giáo hội

PHỤ LỤC VI

Đóng góp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Leo XIV về vai trò của phụ nữ trong đời sống và sự lãnh đạo của Giáo hội

10 tháng 3 năm 2026, 11:30

 

Đức Giáo Hoàng Lêô cảm thương các nạn nhân ở Trung Đông và cầu nguyện cho hòa bình

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ nỗi buồn sâu sắc đối với các nạn nhân của các vụ ném bom ở Trung Đông, đặc biệt là trẻ em và Cha Pierre El-Rahi, một linh mục dòng Maronite bị chết ở Lebanon.

(Tin Vatican)

“Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ nỗi buồn sâu sắc đối với tất cả các nạn nhân của các vụ ném bom trong những ngày này ở Trung Đông, đối với nhiều người vô tội, bao gồm trẻ em, và với những người đang giúp đỡ họ, chẳng hạn như Cha Pierre El-Rahi, linh mục dòng Maronite bị giết chiều nay ở Qlayaa,” tuyên cái cho biết. “ĐTC đang theo dõi những gì đang xảy ra với sự quan tâm và cầu nguyện cho mọi cuộc xung đột được chấm dứt càng sớm càng tốt.”

Một linh mục Công Giáo thuộc nghi lễ Maronite đã thiệt mạng ở Qlayaa, Lebanon, hôm thứ Hai khi cha ấy đang tìm cách giúp đỡ giáo dân có nhà bị xe tăng Israel bắn phá, theo các báo cáo của truyền thông Lebanon.

Cha El-Rahi đã vội vã đến ngôi nhà ở vùng núi thuộc giáo xứ của mình cùng với một số người trẻ tuổi khi xe tăng bắn trúng ngôi nhà lần nữa, làm Cha El-Rahi bị thương.

Cha được đưa đến bệnh viện địa phương, nơi cha qua đời vì vết thương.

Phát biểu với Vatican News, Cha Toufic Bou Merhi, linh mục quản xứ thuộc nghi lễ Latinh ở Tyre và Deirmimas, cho biết Cha El-Rahi, 50 tuổi, là một mục tử tận tụy đối với các tín hữu trong giáo xứ của cha.

Mặc dù có nhiều lệnh sơ tán của Israel đối với khu vực này, Cha El-Rahi vẫn ở lại để phục vụ giáo dân của mình.

Cha Merhi cho biết giáo xứ thương tiếc cái chết của Cha El-Rahi. Cha El-Rahi và những người khác hiện đang lo sợ, vì nhà của một linh mục khác đã bị tấn công trực tiếp.

“Cho đến nay, người dân ở các làng Kitô giáo không muốn rời bỏ nhà cửa, nhưng trong tình huống này, mọi thứ đã thay đổi,” Cha Merhi nói.

Rời bỏ nhà cửa có nghĩa là sống trên đường phố hoặc cố gắng thuê một nơi khác, nhưng người dân không đủ khả năng, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế đất nước vốn đã rất khó khăn.”

Các tu sĩ dòng Phanxicô thuộc Tòa Giám quản Thánh Địa hiện đang tiếp nhận 200 người tị nạn, tất cả đều là người Hồi giáo, tại tu viện của họ ở Tyre, theo Cha Merhi, cho hay rằng hơn 300.000 người đã rời khỏi miền nam Lebanon để tìm kiếm sự an toàn.

“Chúng tôi nói và nhắc lại rằng điều cuối cùng nếu chúng tôi chết, chúng tôi hy vọng chết trong tay Chúa, Đấng ban cho chúng tôi sức mạnh để tiếp tục,” Cha Merhi nói. “Chiến tranh quá đủ rồi; bạo lực, vũ khí, như Đức Giáo Hoàng đã nói, không đưa ra hòa bình; chúng chỉ gây ra thảm sát và hận thù. Tất cả những gì chúng tôi yêu cầu là được sống với một chút phẩm giá.”

 

1. Putin và Tổng thống Trump thảo luận về chiến tranh Iran và Ukraine trong cuộc điện đàm. Tổng thống Trump bất ngờ gọi cuộc chiến Iran là “một cuộc phiêu lưu nhỏ” và sẽ sớm kết thúc.

Theo trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov, Putin và Tổng thống Donald Trump đã có cuộc điện đàm vào ngày 9 tháng 3 theo giờ Miền Đông Hoa Kỳ. Trong cuộc gọi, Putin được tường trình đã đưa ra các đề xuất nhằm giải quyết cuộc chiến ở Iran.

Ông Ushakov cho biết Putin “đã bày tỏ một số ý kiến nhằm nhanh chóng chấm dứt xung đột Iran về mặt chính trị và ngoại giao”, bao gồm cả việc liên lạc với các nhà lãnh đạo các quốc gia vùng Vịnh, tổng thống Iran và các quan chức quốc tế khác.

Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về cuộc chiến của Nga ở Ukraine. Putin nói rằng Kyiv nên hướng tới một giải pháp hòa bình thông qua đàm phán, đồng thời khẳng định lực lượng Nga đang “tiến công khá thành công”.

Trái ngược với tuyên bố của Điện Cẩm Linh, Nga không đạt được những bước tiến đáng kể trên chiến trường dù chịu tổn thất nặng nề. Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Oleksandr Syrskyi, mới đây cho biết lực lượng Ukraine đã chiếm được nhiều lãnh thổ hơn trong tháng Hai so với lực lượng Nga trong cùng kỳ.

Theo truyền thông nhà nước Nga, Putin và Tổng thống Trump cũng đã thảo luận về Venezuela, đặc biệt là liên quan đến thị trường dầu mỏ toàn cầu, khi giá năng lượng toàn cầu đã tăng vọt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran.

Ông Ushakov cho biết, cuộc điện đàm do Tổng thống Trump khởi xướng kéo dài khoảng một giờ. Ông mô tả cuộc trò chuyện là “rất quan trọng” và cho rằng nó có thể có những tác động thiết thực đối với sự hợp tác trong tương lai giữa hai nước. Cả hai nhà lãnh đạo cũng bày tỏ mong muốn duy trì liên lạc thường xuyên.

Hiện vẫn chưa rõ liệu cuộc thảo luận có đề cập đến sự hỗ trợ của Nga dành cho Iran hay không, bao gồm cả các báo cáo cho rằng Mạc Tư Khoa đã cung cấp hỗ trợ tình báo cho quân đội Iran hoặc công nghệ của Nga đã được sử dụng trong máy bay điều khiển từ xa của Iran.

Trong một diễn biến khá bất ngờ đối với nhiều người, sau cuộc gọi với Putin, Tổng thống Trump đã gọi cuộc chiến với Iran là 'một cuộc phiêu lưu nhỏ' và sẽ sớm kết thúc. Tuyên bố này trái ngược hoàn toàn với một nhận định được Tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF, Trung tướng Eyal Zamir, chỉ vài giờ trước đó, khi ông khẳng định cuộc chiến chỉ mới bắt đầu và còn rất nhiều mục tiêu mà Israel muốn nhắm đến.

Tổng thống Trump đã đưa ra nhận xét này tại khu nghỉ dưỡng của ông ở Miami hơn một tuần sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran. Ông không đưa ra thời hạn chấm dứt xung đột.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump mô tả cuộc chiến ở Iran là “ngắn hạn” và “một cuộc phiêu lưu nhỏ” - ám chỉ rằng cuộc xung đột kéo dài 10 ngày làm rung chuyển Trung Đông có thể sắp kết thúc.

Tổng thống Trump đưa ra những nhận xét này trong bài phát biểu trước các Dân biểu Cộng hòa Hạ viện và các nhà tài trợ, tại khu nghỉ dưỡng mang tên ông ở ngoại ô Miami. Đảng Cộng hòa đang tập trung trong ba ngày tới để thảo luận về chương trình lập pháp và chiến lược tranh cử cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11, vốn đã bị đảo lộn bởi cuộc chiến ở Iran.

“Đây chỉ là một chuyến đi thực hiện điều cần thiết. Chúng ta đang tiến rất gần đến việc hoàn thành nó,” Tổng thống Trump nói.

Việc ông xuất hiện trước các thành viên đảng Cộng hòa diễn ra một ngày sau khi giá dầu thô tăng vọt lên trên 100 đô la một thùng lần đầu tiên kể từ tháng 7 năm 2022.

“Chuyện này sẽ sớm kết thúc thôi,” Tổng thống Trump nói sau đó trong một cuộc họp báo.

Tuy nhiên, khi được hỏi chi tiết về thời điểm kết thúc chiến tranh, ông ấy không đưa ra mốc thời gian cụ thể.

[Politico: Putin, Trump discuss Iran war, Ukraine in phone call. Trump calls Iran war 'a little excursion' that will end 'soon']

2. Một quan chức cao cấp của Israel cảnh báo: Không có kế hoạch “ngày hôm sau” cho cuộc chiến với Iran.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz, được tường trình am hiểu về kế hoạch và chiến lược cho cuộc chiến với Iran, đã nói với tờ Washington Post hôm thứ Hai rằng Giêrusalem vẫn chưa xác định được bất kỳ người thay thế khả thi nào cho giới lãnh đạo Iran hiện tại.

“Chúng tôi không thấy ai có thể thay thế chế độ hiện tại,” quan chức Israel nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, và nói thêm, “Tôi không chắc việc chiến đấu đến cùng cho đến khi chế độ sụp đổ có nằm trong lợi ích của chúng ta hay không… Không ai muốn một câu chuyện không bao giờ kết thúc.”

Theo tờ Post, ông nhận định rằng “cấu trúc chỉ huy và kiểm soát tập trung của chế độ đang suy yếu, và có những dấu hiệu ban đầu của sự rạn nứt nội bộ - nhưng chưa có gì cho thấy sự sụp đổ sắp xảy ra”. Ông cũng bày tỏ nghi ngờ “việc trang bị vũ khí cho người Kurd hoặc các nhóm thiểu số khác sẽ là một chiến lược tốt vì nó sẽ làm mất lòng đa số người dân Iran”.

Trước những khó khăn rõ ràng trong việc lật đổ chế độ, vị Bộ Trưởng này đã đề xuất một hướng đi khác cho chiến dịch sau khi hoàn thành các mục tiêu quân sự, nói rằng, “Tất nhiên, chúng tôi muốn lật đổ chế độ, nhưng đó không phải là mục tiêu cuối cùng duy nhất,” và rằng “một khi các mục tiêu quân sự chính đã bị loại bỏ, Israel sẽ đạt được mục tiêu của mình…Iran sẽ không đầu hàng, nhưng họ có thể gửi thông điệp chấp nhận lệnh ngừng bắn với các điều kiện của Mỹ.”

Trong một diễn biến khá bất ngờ đối với nhiều người, Tổng thống Trump đã có một cuộc gọi điện thoại với trùm mafia Vladimir Putin. Sau cuộc gọi với Putin, Tổng thống Trump gọi cuộc chiến với Iran là 'một cuộc phiêu lưu nhỏ' và sẽ sớm kết thúc. Tuyên bố này trái ngược hoàn toàn với nhận định của Bộ trưởng Quốc phòng Israel mà chúng tôi vừa nêu, và một nhận định tương tự, đã được Tư lệnh Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF, Trung tướng Eyal Zamir, chỉ vài giờ trước đó, khi ông khẳng định cuộc chiến chỉ mới bắt đầu và còn rất nhiều mục tiêu mà Israel muốn nhắm đến.

[Times Of Israel: Senior Israeli official warns: No ‘day after’ plan for Iran war]

3. Tướng Syrskyi cho biết cuộc phản công đang diễn ra trên chiến tuyến phía nam.

Hôm Thứ Hai, 09 Tháng Ba, tướng Oleksandr Syrskyi, nhà lãnh đạo quân đội Ukraine, cho biết quân đội nước này đang tiếp tục “cuộc phản công” trên chiến tuyến phía nam.

Những bình luận này được đưa ra vài tuần sau khi các cuộc phản công của Ukraine ở phía đông các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk được báo cáo lần đầu tiên.

Theo Syrskyi, chỉ riêng một nhóm tấn công chính của Lực lượng Không vận đã giành lại quyền kiểm soát 285,6 km vuông.

“ Lần đầu tiên kể từ năm 2024, khi chúng ta tiến hành chiến dịch tấn công Kursk,” Syrskyi viết, “quân đội của chúng ta đã giành lại quyền kiểm soát một khu vực lãnh thổ Ukraine lớn hơn trong một tháng so với khu vực mà kẻ thù chiếm được trong cùng thời gian đó.”

Ngày hôm trước, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng tổng cộng 435 km vuông đã được giải phóng trong các chiến dịch phản công dọc theo chiến tuyến phía nam.

“Ở miền nam đất nước chúng ta, trong hơn một tháng rưỡi qua, (lực lượng Ukraine) đã thực hiện một số hành động quan trọng về phòng thủ và trong một số lĩnh vực tấn công”, tổng thống nói.

[Kyiv Independent: Counteroffensive ongoing on southern front line, Syrskyi says]

4. Tổng thống Zelenskiy cập nhật thông tin mới nhất về lãnh thổ Ukraine được giải phóng, cho biết Kyiv “lạc quan hơn” so với cuối năm 2025.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng lực lượng Ukraine đã giải phóng được tới 435 km lãnh thổ bị Nga tạm chiếm ở phía nam đất nước, làm thất bại nỗ lực phát động cuộc tấn công về phía nam của Mạc Tư Khoa. Ông cho biết như trên hôm Thứ Hai, 09 Tháng Ba.

Tuyên bố của tổng thống được đưa ra trong bối cảnh các đơn vị Ukraine đã chuyển sang tấn công tại các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk, nơi mà bước tiến của Nga đã bị chặn đứng.

“Ở miền nam đất nước chúng ta, trong hơn một tháng rưỡi qua, (lực lượng Ukraine) đã thực hiện một số hành động quan trọng về phòng thủ và trong một số lĩnh vực tấn công”, Tổng thống Zelenskiy nói trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Hòa Lan Rob Jetten tại Kyiv.

“ Các hành động này hoàn toàn nhằm mục đích ngăn chặn kế hoạch của Liên bang Nga. Chúng tôi tin rằng mình đã khá thành công — chúng tôi đã giành lại quyền kiểm soát trên một khu vực dài khoảng 400-435 km.”

Tổng thống Zelenskiy thừa nhận rằng điều kiện chiến trường vẫn còn khó khăn, đồng thời thể hiện sự lạc quan thận trọng.

“Nhưng tôi sẽ nói điều này một cách rất thận trọng, mọi người đều lạc quan hơn so với cuối năm 2025”, ông nói.

Tổng thống Zelenskiy cho biết mục tiêu chính của Nga là hoàn toàn chiếm giữ các tỉnh Donetsk và Luhansk ở phía đông Ukraine. Mặc dù bước tiến của Nga ở phía đông đã chậm lại trong mùa đông, nhưng chiến dịch tấn công ở Donbas vẫn đang tiếp diễn.

Tổng thống Zelenskiy nói: “(Kế hoạch của họ không thay đổi, chúng chỉ bị hoãn lại vì họ không thể thực hiện được với các phương tiện và lực lượng hiện có, và do các hành động của Quân đội của chúng ta”.

Quân đội Nga bắt đầu tiến công nhanh hơn ở miền nam Ukraine vào mùa thu năm 2025, giành được nhiều lãnh thổ ở khu vực tiền tuyến nơi giao nhau giữa hai tỉnh Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk. Khu vực này kể từ đó vẫn là phần tiền tuyến biến động mạnh nhất.

Việc đo lường chính xác quyền kiểm soát, mất mát và giành được lãnh thổ dọc theo tiền tuyến ngày càng trở nên khó khăn, khi “vùng xám” tranh chấp giữa lãnh thổ do Ukraine và Nga kiểm soát ngày càng mở rộng.

Một số bước tiến của Ukraine được các nguồn tin công khai theo dõi cho thấy đó là các chiến dịch giải phóng kéo dài, chứ không phải là việc chiếm giữ các tuyến phòng thủ do Nga kiểm soát.

Mặc dù lực lượng Ukraine đã chặn đứng bước tiến của Nga về phía nam, lực lượng Nga vẫn tiếp tục giành thêm lãnh thổ ở tỉnh Donetsk - và phải trả giá đắt bằng tổn thất nhân mạng cho mỗi kilomet chiếm được.

Trước đó, vào ngày 21 tháng 2, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố rằng lực lượng Ukraine đã giải phóng 300 km vuông lãnh thổ trong một chiến dịch “phản công”. Sau đó, vào ngày 2 tháng 3, Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrskyi báo cáo rằng lực lượng Ukraine đã chiếm được nhiều lãnh thổ hơn trong tháng 2 năm 2026 so với lực lượng Nga chiếm được trong cùng kỳ.

Trong bản báo cáo tóm tắt hàng tháng về diễn biến trên chiến tuyến, dự án lập bản đồ mã nguồn mở Deep State ghi nhận 126 km vuông lãnh thổ Ukraine bị mất trong tháng Hai, mức thấp nhất kể từ mùa hè năm 2024.

[Kyiv Independent: Zelensky shares new update on liberated Ukrainian territory, says Kyiv 'more positive' than at end of 2025]

5. ‘Họ an toàn ở đây’: Năm nữ cầu thủ túc cầu người Iran được cấp thị thực nhân đạo tại Úc.

Năm thành viên của đội tuyển túc cầu nữ Iran đã được cấp thị thực nhân đạo tại Úc, Thủ tướng Anthony Albanese đã đề nghị hỗ trợ cho các cầu thủ khác và nói rằng “sự giúp đỡ đã đến”.

Bộ trưởng Nội vụ Tony Burke đã xác nhận đề nghị nhân đạo vào sáng Thứ Ba, 10 Tháng Ba, vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump đăng tải về hoàn cảnh khó khăn của họ trên mạng xã hội. Ông Burke cho biết thị thực đã được cấp vào khoảng 1 giờ 30 sáng thứ Ba, cùng thời điểm với bài đăng trên mạng xã hội của Tổng thống Trump, trong đó ban đầu chỉ trích, sau đó lại ca ngợi Australia.

Các cầu thủ đã được chính phủ Úc cấp thị thực nhân đạo tạm thời, mở ra con đường tiến tới thường trú nhân. Hiện chưa rõ liệu ngoài năm cầu thủ ban đầu, những người khác có yêu cầu sự giúp đỡ từ chính phủ hay không.

Ông Albanese cho biết chính phủ đã và đang giải quyết tình hình này “trong một thời gian”, với đội tuyển Iran đang tham dự giải túc cầu nữ Á Châu tại Úc. Hành động của họ tại giải đấu này làm dấy lên lo ngại rằng họ có thể bị trừng phạt nếu trở về nước, sau khi đội tuyển bị chỉ trích ở Iran vì từ chối không hát quốc ca Iran trước trận đấu tuần trước.

Ông Burke đã ở Brisbane vào Chúa Nhật và thứ Hai, nơi đội đang lưu trú, khi bộ phận của ông bắt đầu các cuộc trò chuyện với các cầu thủ.

Các nguồn tin chính phủ đã bác bỏ thông tin cho rằng các cầu thủ đã “trốn thoát” khỏi khách sạn, cho rằng quá trình này bắt đầu bằng việc các cầu thủ mở cuộc đàm phán với chính phủ. Ông Burke cho biết các cầu thủ sau đó đã được cảnh sát liên bang Úc đưa đến “một địa điểm an toàn”, và cơ quan an ninh ASIO đã xác nhận họ an toàn.

“Họ được chào đón ở lại Úc,” Burke nói trong cuộc họp báo sáng sớm ở Brisbane. “Họ an toàn ở đây, và họ nên cảm thấy như ở nhà tại đây.”

“Tôi muốn nói với các thành viên khác trong đội: cơ hội vẫn đang chờ đợi. Úc đã dành tình cảm đặc biệt cho đội tuyển túc cầu nữ Iran.”

“Những người phụ nữ này vô cùng nổi tiếng ở Úc, nhưng chúng tôi nhận ra rằng họ đang ở trong một tình huống vô cùng khó khăn với những quyết định mà họ đang đưa ra. Tuy nhiên, cơ hội để họ nói chuyện với các quan chức Úc sẽ vẫn luôn rộng mở nếu họ muốn.”

Phát biểu ngay sau Burke, Thủ tướng Albanese nói: “Người dân Úc đã xúc động trước hoàn cảnh khó khăn của những người phụ nữ dũng cảm này”.

“Cảnh sát liên bang Úc, gọi tắt là AFP đã có kế hoạch từ trước, với sự tham gia trực tiếp của ủy viên Krissy Barrett, và ngay khi rõ ràng rằng những phụ nữ này cần giúp đỡ, cảnh sát liên bang Úc đã đưa họ đến một địa điểm an toàn, nơi họ vẫn đang ở,” ông nói trong một cuộc họp báo ở Canberra.

“Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ các thành viên nữ khác trong đội, lưu ý rằng đây là một tình huống rất tế nhị và quyết định nằm ở họ. Nhưng chúng tôi muốn nói với họ rằng, nếu các bạn cần sự giúp đỡ của chúng tôi, thì sự giúp đỡ luôn sẵn có và chúng tôi sẽ cung cấp điều đó.”

Tổng thống Trump đã đăng tải trên nền tảng Truth Social của mình vào khoảng 1 giờ 15 phút sáng giờ Miền Đông Úc Châu rằng Úc đang “phạm phải một sai lầm nhân đạo khủng khiếp khi cho phép đội tuyển túc cầu nữ quốc gia Iran bị buộc phải trở về Iran, nơi họ rất có thể sẽ bị giết”, đồng thời yêu cầu ông Albanese phải cấp tị nạn cho họ và nói rằng “Mỹ sẽ tiếp nhận họ nếu ông không làm vậy”. Ông Burke cho biết hôm thứ Ba rằng ông đã làm việc với các thành viên của đội tuyển ít nhất từ Chúa Nhật, và thị thực của họ đã được cấp vào khoảng 1 giờ 30 phút sáng.

Vào lúc 2 giờ 55 phút sáng thứ Ba, Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông đã nói chuyện với Albanese về đội ngũ Iran, ca ngợi những nỗ lực của ông ấy và nói thêm “Chúa phù hộ nước Úc”.

“Thủ tướng Albanese đang lo liệu việc đó! Năm người đã được giải quyết xong, và những người còn lại đang sẽ nộp đơn,” Tổng thống Trump viết.

Ông Albanese từ chối cung cấp thêm chi tiết về cuộc trò chuyện của mình với Tổng thống Trump, nhưng cho biết đó là một cuộc trò chuyện “khá dài” và chủ yếu xoay quanh nhóm làm việc với Iran, cùng với một số thảo luận về nỗ lực chiến tranh chống Iran nói chung và “các sự kiện thế giới”.

Reza Pahlavi, con trai của vị Shah cuối cùng của Iran, người đang sống lưu vong chính trị, đã viết trên Instagram rằng năm thành viên của đội tuyển túc cầu nữ quốc gia Iran đã rời khỏi trại huấn luyện “và đã tìm được nơi trú ẩn an toàn tại Úc”.

Văn phòng của ông Pahlavi viết: “Năm vận động viên dũng cảm này, hiện đang ở một địa điểm an toàn, đã tuyên bố tham gia vào cuộc Cách mạng Sư tử và Mặt trời quốc gia của Iran”.

Trong nhiều ngày qua, dư luận đã dấy lên nhiều đồn đoán rằng một số cầu thủ sẽ tìm cách xin tị nạn ở Úc sau khi có thông tin cho rằng họ bị gọi là “kẻ phản bội” vì từ chối hát quốc ca trước trận đấu mở màn Giải vô địch túc cầu nữ Á Châu, giải đấu đã bắt đầu ở Úc tuần trước.

[The Guardian: ‘They are safe here’: five Iranian women footballers granted humanitarian visas in Australia]

6. Fico cho biết Slovakia sẽ chặn khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu dành cho Ukraine nếu ông Orban thua trong cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico cho biết nước này sẽ “tiếp nối Hung Gia Lợi” và chặn nguồn tài trợ của Liên minh Âu Châu cho Ukraine nếu Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban thua trong cuộc bầu cử sắp tới.

Hung Gia Lợi hiện đang ngăn chặn khoản vay 90 tỷ euro (107 triệu đô la) cho Ukraine do tranh chấp về đường ống dẫn dầu Druzhba, vốn đã ngừng vận chuyển dầu của Nga từ tháng Giêng. Slovakia và Hung Gia Lợi, hai quốc gia Liên Hiệp Âu Châu duy nhất vẫn nhập khẩu dầu thô của Nga qua hệ thống này, đã phát động một chiến dịch gây áp lực leo thang chống lại Kyiv để trả đũa.

Ông Fico cho biết trong một video trên Facebook rằng ông dự định sẽ thảo luận về đường ống dẫn khí Druzhba tại cuộc họp sắp tới với Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen vào ngày 10 tháng 3.

“ Sáng thứ Ba, tôi sẽ gặp bà von der Leyen tại Paris để bàn về vấn đề này và hỏi bà ấy một câu hỏi đơn giản”, Fico nói. “Ủy ban Âu Châu sẽ ưu tiên lợi ích của Ukraine, một quốc gia không phải thành viên Liên Hiệp Âu Châu, hơn các vấn đề quốc gia quan trọng của Slovakia và Hung Gia Lợi, các quốc gia thành viên Liên Hiệp Âu Châu, trong bao lâu nữa?”

Ông Fico cho biết Bratislava sẽ thúc giục bà von der Leyen gây áp lực lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy để cho phép chuyến thăm đường ống dẫn dầu, đồng thời nhắc lại tuyên bố gần đây của ông rằng Slovakia có những hình ảnh vệ tinh bí mật chứng minh đường ống dẫn dầu Druzhba vẫn đang hoạt động.

“Thông điệp chính sẽ là Slovakia sẵn sàng tiếp quản vai trò từ Hung Gia Lợi nếu cần thiết. Hiện tại, khoản vay quân sự 90 tỷ euro cho Ukraine đang bị chặn lại. Nhưng tôi không ngây thơ”, Fico tiếp tục.

“Tổng thống Ukraine gần đây đã nói về việc nối lại nguồn cung trong vòng một tháng hoặc một tháng rưỡi nữa — tức là sau cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi, nơi ông ấy đang trông chờ vào chiến thắng của phe đối lập. Khi đó sẽ không còn cơ hội tiếp nhận dầu từ phía Đông nữa, trừ khi có bên khác tiếp quản vai trò này từ Hung Gia Lợi.”

Hung Gia Lợi sẽ tổ chức bầu cử quốc hội vào tháng Tư. Đảng Fidesz của ông Orban hiện đang xếp sau đảng đối lập Tisza trong các cuộc thăm dò dư luận, dẫn đến việc ông Orban sử dụng những lời lẽ ngày càng thù địch đối với Ukraine và bị cáo buộc chấp nhận sự giúp đỡ từ các nhà điều hành bầu cử Nga.

Chính phủ Hung Gia Lợi, nhìn chung được coi là thân thiện nhất với Điện Cẩm Linh trong Liên Hiệp Âu Châu, đã duy trì quan hệ nồng ấm với Nga bất chấp cuộc chiến toàn diện ở Ukraine. Ông Orban đã nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết của Hung Gia Lợi trong Liên Hiệp Âu Châu để ngăn chặn các lệnh trừng phạt chống lại Mạc Tư Khoa và trì hoãn viện trợ cho Kyiv, với tranh chấp về đường ống dẫn khí Druzhba là điểm nóng mới nhất trong mối quan hệ đầy trắc trở giữa Ukraine và Hung Gia Lợi.

Trong khi Kyiv tuyên bố rằng đường ống dẫn khí cần được sửa chữa do cuộc tấn công của Nga ở miền tây Ukraine hồi cuối tháng Giêng, Slovakia và Hung Gia Lợi lại cáo buộc chính phủ Ukraine cố tình giữ lại nguồn cung cấp này.

Cả hai nước đã ngừng xuất khẩu dầu diesel sang Ukraine để trả đũa, và Orban còn đe dọa sẽ “phá vỡ” cái mà ông mô tả là lệnh phong tỏa dầu mỏ của Ukraine “bằng vũ lực”.

Ngày 20 tháng 2, Budapest tuyên bố sẽ chặn khoản vay hỗ trợ Ukraine của Liên Hiệp Âu Châu cho đến khi dòng dầu từ Nga sang Hung Gia Lợi qua đường ống Druzhba được khôi phục. Khoản vay 90 tỷ euro này, được phê duyệt sơ bộ vào tháng 12 năm 2025, đáp ứng hai phần ba nhu cầu của Ukraine trong giai đoạn 2026-2027.

Khoản vay này dành 30 tỷ euro cho hỗ trợ ngân sách và 60 tỷ euro cho nhu cầu quân sự. Nếu không có các khoản tiền này, Ukraine có nguy cơ cạn kiệt tiền mặt vào giữa năm 2026.

Fico gọi khoản tiền này là “khoản vay chiến tranh” và “món quà” dành cho Ukraine - mặc dù Slovakia, cùng với Hung Gia Lợi và Cộng hòa Tiệp, đã chọn không đóng góp hoặc bảo lãnh cho khoản vay này. Khoản vay được thông qua theo thủ tục hợp tác tăng cường của Nghị viện Âu Châu, vốn không yêu cầu sự đồng ý tuyệt đối.

Tuy nhiên, việc giải ngân khoản tiền này cho Ukraine cần có sự chấp thuận chính thức từ Hội đồng Âu Châu.

“ Việc ngăn chặn món quà quân sự khổng lồ này dành cho Ukraine là một công cụ hợp pháp để khôi phục nguồn cung dầu mỏ”.

[Kyiv Independent: Slovakia to block EU loan to Ukraine if Orban loses Hungarian election, Fico says]

7. Tổng thống Trump nói “không hài lòng” với nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran và đã có người thay thế trong đầu.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai cho biết ông “không hài lòng” với việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei làm lãnh đạo tối cao tiếp theo của Iran, và khẳng định ông đã có người thay thế trong đầu, nhưng không nói rõ đó là ai.

Trong khi đó, Israel cho rằng nhà lãnh đạo chính quyền sắp nhậm chức có “đôi tay đã nhuốm máu như thời kỳ cai trị của cha ông ta”.

Hôm Chúa Nhật, Ayatollah Mojtaba Khamenei, con trai của Ali Khamenei – người bị Mỹ và Israel ám sát trong đợt tấn công đầu tiên của cuộc chiến tranh đang diễn ra chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran – đã được công bố là lãnh đạo tối cao tiếp theo của Iran.

Vị lãnh đạo theo đường lối cứng rắn, người được các lực lượng ủy nhiệm của Iran trên khắp Trung Đông hoan nghênh khi đắc cử, đã không xuất hiện trước công chúng kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Đài truyền hình nhà nước hôm thứ Hai đưa tin về việc Khamenei con đã bị thương trong chiến tranh. Các phát thanh viên đọc các bản tin mô tả ông là “janbaz”, tức là bị kẻ thù làm bị thương, trong “cuộc chiến Ramadan”, đó là cách mà truyền thông Iran dùng để gọi cuộc xung đột hiện tại.

Ngay cả trước khi Khamenei được bổ nhiệm, Israel đã tuyên bố sẽ tấn công vào bất cứ ai kế nhiệm Khamenei cha.

Đáp lại việc ông ta đắc cử, Ngoại trưởng Israel, Gideon Sa'ar, nói: “Quả táo không rơi xa gốc cây. Bàn tay của Mojtaba Khamenei đã nhuốm máu như thời kỳ cai trị của cha ông ta. Một bạo chúa khác tiếp tục sự tàn bạo của chế độ Iran.”

Đại sứ Israel tại Liên Hiệp Quốc, Danny Danon, cũng nói với các phóng viên: “Thay đổi nhà lãnh đạo không có nghĩa là thay đổi chế độ.”

Ông nói thêm: “Thật không may, nhà lãnh đạo mới vẫn giữ nguyên ý thức hệ cũ, những ý tưởng cực đoan cũ… và bất cứ ai cổ vũ những ý tưởng cực đoan đó chống lại chúng tôi, chúng tôi sẽ tấn công vào họ, chúng tôi sẽ tìm ra họ.”

Ông Danon nói rằng người dân Iran nên vùng lên để chọn ra nhà lãnh đạo tiếp theo của họ và nói thêm: “Chúng ta sẽ phải tạo ra những điều kiện cho họ, và đó là điều chúng ta đang làm ngay bây giờ.”

Trong khi đó, Tổng thống Trump nói với tờ The New York Post rằng ông “không hài lòng” với việc bổ nhiệm Khamenei, thậm chí còn gay gắt hơn so với phát biểu của ông với tờ The Times of Israel đêm trước đó.

Khi được hỏi về kế hoạch của ông đối với nhà lãnh đạo mới, tổng thống Mỹ nói: “Tôi sẽ không nói cho các bạn biết. Tôi không hài lòng với ông ta.”

Sau đó, khi trả lời phỏng vấn đài CBS News, Tổng thống Trump nói về nhà lãnh đạo mới: “Tôi không có thông điệp nào dành cho ông ta. Hoàn toàn không có gì cả.” Ông nói thêm rằng ông đã có người trong đầu để thay thế Khamenei, nhưng không tiết lộ chi tiết.

Trong cùng cuộc phỏng vấn đó, Tổng thống Trump nói: “Tôi nghĩ cuộc chiến đã gần như hoàn tất. Họ không còn hải quân, không còn hệ thống liên lạc, không còn không quân”, đồng thời nói thêm rằng chiến dịch đang “tiến xa” hơn so với dự đoán trước đó của ông về một cuộc chiến kéo dài 4-5 tuần.

Tổng thống Mỹ những ngày gần đây đã nói rằng bất kỳ nhà lãnh đạo tương lai nào của Iran cũng phải nhận được sự chấp thuận của Mỹ, mặc dù ông từ chối đi vào chi tiết hơn. Mặc dù đã nhiều lần bày tỏ sự lạc quan về khả năng lật đổ Cộng hòa Hồi giáo, Tổng thống Trump cũng nói rằng ông sẵn sàng chấp nhận sự lãnh đạo từ bên trong chế độ hiện tại.

[Times Of Israel: Trump says ‘not happy’ with Iran’s new supreme leader, has replacement in mind]

8. Giá dầu tăng cao đã mang lại nguồn sống cho hạm đội bí mật của Putin.

Giá dầu tăng cao đang làm suy yếu những nỗ lực của Liên minh Âu Châu trong việc kiềm chế hạm đội tàu chở dầu bị trừng phạt của Vladimir Putin.

Nhu cầu dầu mỏ của Nga đang tăng cao do chiến tranh ở Trung Đông và căng thẳng quanh eo biển Hormuz làm thắt chặt nguồn cung toàn cầu, đẩy giá dầu thô chuẩn lên trên 100 đô la một thùng vào thứ Hai.

Điều đó có nguy cơ làm suy yếu một trụ cột chính trong nỗ lực của Liên Hiệp Âu Châu nhằm cắt giảm nguồn tài trợ cho cuộc chiến của tổng thống Nga ở Ukraine: khiến việc xuất khẩu dầu mỏ của Mạc Tư Khoa trở nên khó khăn và tốn kém hơn thông qua mạng lưới các tàu cũ kỹ hoạt động bên ngoài hệ thống vận tải biển phương Tây.

Các nước Liên Hiệp Âu Châu đã trừng phạt hàng trăm tàu chở dầu và đang nghiên cứu các biện pháp mới nhằm vào bảo hiểm, thuyền viên và các dịch vụ hàng hải khác cho phép những con tàu này hoạt động - những công cụ mà Brussels hy vọng sẽ khiến đội tàu ngầm ngày càng tốn kém và khó vận hành hơn.

Tuy nhiên, thị trường dầu mỏ thắt chặt hơn đồng nghĩa với việc người mua vẫn có thể sẵn sàng mua dầu thô Nga với giá chiết khấu. Khi giá tăng, động lực tài chính để mua được dầu thô Nga giá rẻ càng lớn, bù đắp cho những rủi ro và chi phí cao hơn liên quan đến các tàu bị trừng phạt.

Nhu cầu dự kiến sẽ được thúc đẩy bởi các quốc gia Á Châu như Trung Quốc và Ấn Độ - hai nước nhập khẩu dầu lớn nhất và lớn thứ ba thế giới - vốn phụ thuộc rất nhiều vào nguồn cung từ Trung Đông và có khả năng sẽ chuyển sang Nga để bù đắp bất kỳ sự thiếu hụt nào.

Các nhà máy lọc dầu Ấn Độ được tường trình đã bắt đầu mua thêm dầu thô của Nga sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng áp lực lên quốc gia Nam Á này bằng cách cho phép nối lại hoạt động mua bán vào tuần trước.

Theo Vaibhav Raghunandan, nhà phân tích quan hệ Liên Hiệp Âu Châu-Nga tại Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch, Ấn Độ nhập khẩu trung bình 10 triệu tấn dầu thô mỗi tháng qua eo biển Hormuz. Ông nói: “Ngay cả khi chỉ một nửa lượng này được thay thế bằng lượng dầu của Nga vận chuyển bằng đường biển, điều đó cũng sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ cho Điện Cẩm Linh.”

Động thái này diễn ra sau khi hàng triệu thùng dầu bị mắc cạn trên biển vào tuần trước do căng thẳng leo thang làm tắc nghẽn eo biển Hormuz, một điểm nghẽn hàng hải quan trọng, nơi vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Trong khi đó, theo ước tính của Raghunandan, hiện có khoảng 1,3 tỷ euro dầu thô của Nga đang trên biển tìm người mua.

Tình trạng khan hiếm hàng hóa trên thị trường cũng diễn ra vào thời điểm khó khăn đối với Brussels. Liên Hiệp Âu Châu đang cố gắng thúc đẩy một gói trừng phạt mới nhằm siết chặt các hạn chế đối với hạm đội ngầm của Nga - bao gồm cả các giới hạn đối với dịch vụ hàng hải - nhưng đề xuất này hiện đang bị đình trệ sau khi Hung Gia Lợi phủ quyết kế hoạch.

Hạm đội ngầm bao gồm hàng trăm tàu chở dầu cũ kỹ được sử dụng để vận chuyển dầu thô của Nga ngoài tầm kiểm soát của phương Tây.

Tuần trước, Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cảnh báo rằng giá dầu tăng cao có nguy cơ thúc đẩy nỗ lực chiến tranh của Mạc Tư Khoa. Bà nói: “Khi giá dầu tăng, điều đó thực sự có lợi cho Nga trong việc tài trợ cho chiến tranh của họ”, khi đưa ra lập luận về lệnh cấm dịch vụ hàng hải tại một cuộc họp trực tuyến của các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu.

Malte Humpert, người sáng lập và nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Bắc Cực, cho biết một cuộc xung đột kéo dài giữa Iran và Mỹ có thể sẽ có lợi cho Mạc Tư Khoa bằng cách đẩy giá năng lượng lên cao.

“Giá cả chắc chắn sẽ tăng,” ông nói, đồng thời lưu ý rằng doanh thu từ dầu khí của Nga đã giảm trong những tháng gần đây.

“Câu hỏi đặt ra là tình hình eo biển Hormuz sẽ kéo dài bao lâu,” ông nói thêm. “Nếu chuyện này kết thúc trong một tuần, thì ảnh hưởng có lẽ là không đáng kể. Nếu nó tiếp diễn trong vài tuần… đặc biệt là khi chúng ta bước vào những tháng hè, đó là thời điểm xuất khẩu từ phía Nga thực sự tăng trở lại.”

Humpert lập luận rằng sự gián đoạn nguồn cung “luôn có lợi cho người bán nào có thể giao hàng đúng hạn, đáng tin cậy và với giá chiết khấu.”

Ấn Độ là một trong những khách hàng mua dầu thô của Nga kể từ khi chiến tranh ở Ukraine bắt đầu, mặc dù lượng mua gần đây đã giảm do áp lực từ Washington.

Tháng trước, Tổng thống Trump đã công bố một thỏa thuận thương mại với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, trong đó bao gồm cam kết từ phía New Delhi về việc ngừng mua dầu của Nga để đổi lấy việc giảm bớt các rào cản thương mại với Hoa Kỳ.

Trước đó, các cảng của Ấn Độ đã trở thành điểm đến chính cho các tàu chở dầu thô của Nga bị cấm vào thị trường phương Tây do lệnh trừng phạt.

Tháng 9 năm ngoái, tàu Boracay, một con tàu đang chịu lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Âu Châu chở khoảng 100 triệu đô la dầu của Nga, đã bị hải quân Pháp khám xét. Họ phát hiện hai thành viên thủy thủ đoàn người Nga được thuyền trưởng giới thiệu là “đặc vụ an ninh” trên tàu.

Sau khi được thả, con tàu tiếp tục hành trình đến cảng Vadinar ở phía tây Ấn Độ, nơi có một trạm tiếp nhận dầu ngoài khơi cung cấp dầu cho các nhà máy lọc dầu địa phương, theo dữ liệu giao thông hàng hải.

[Politico: Rising oil prices throw Putin’s shadow fleet a lifeline]

9. Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã triển khai máy bay điều khiển từ xa đánh chặn và các chuyên gia để bảo vệ các căn cứ của Mỹ tại Jordan.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times được đăng tải ngày 9 tháng 3 rằng Ukraine đã triển khai máy bay điều khiển từ xa đánh chặn và một nhóm chuyên gia để giúp bảo vệ các căn cứ quân sự của Mỹ ở Jordan.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Mỹ đã yêu cầu hỗ trợ vào ngày 5 tháng 3 khi căng thẳng ở Trung Đông leo thang sau các cuộc tấn công vào Iran. Ukraine đã đồng ý ngay lập tức và cử đội hỗ trợ vào ngày hôm sau.

“ Chúng tôi đã phản ứng ngay lập tức,” tổng thống nói. “Tôi nói, vâng, tất nhiên rồi, chúng tôi sẽ cử các chuyên gia của mình.”

Việc triển khai này diễn ra trong bối cảnh Iran trả đũa các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel, bằng cách phóng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn vào các căn cứ của Mỹ, các cơ sở ngoại giao và các mục tiêu dân sự trên khắp khu vực.

Kyiv đã phát triển chuyên môn sâu rộng trong việc chống lại các máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed do Iran sản xuất kể từ khi Nga bắt đầu sử dụng chúng rộng rãi trong các cuộc tấn công vào các thành phố và cơ sở hạ tầng của Ukraine vào năm 2022.

Ukraine đang phát triển máy bay điều khiển từ xa đánh chặn và các công nghệ khác để bảo vệ không phận của mình.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine đã nhận được 11 yêu cầu từ các nước láng giềng của Iran, cũng như từ một số quốc gia Âu Châu và Hoa Kỳ, đề nghị hợp tác liên quan đến công nghệ hỏa tiễn đánh chặn, hệ thống tác chiến điện tử và huấn luyện của Ukraine.

Ông nói: “Ukraine sẵn sàng đáp ứng tích cực các yêu cầu từ những người giúp chúng tôi bảo vệ tính mạng của người dân Ukraine và nền độc lập của Ukraine. Chúng tôi đã đáp ứng một số yêu cầu đó rồi.”

Tổng thống Ukraine cũng lưu ý rằng Kyiv đã thảo luận về hợp tác an ninh với một số quốc gia Trung Đông. Một số quốc gia này duy trì quan hệ mật thiết với Mạc Tư Khoa, điều mà Tổng thống Zelenskiy cho rằng có thể giúp thúc đẩy một lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến của Nga.

“Đó là lý do tại sao tôi nói, ‘Hãy nhìn xem, có lẽ họ có thể nói chuyện với người Nga và người Nga sẽ tạm dừng’”, Tổng thống Zelenskiy nói. “Trong trường hợp này, tất nhiên, chúng ta có thể giúp Trung Đông bảo vệ họ.”

[Kyiv Independent: Ukraine deploys interceptor drones, experts to protect US bases in Jordan, Zelensky says]

10. Lãnh đạo người Kurd liên kết cuộc tấn công trên bộ tiềm tàng của Iran với vùng cấm bay do Mỹ thiết lập.

Một nhân vật cao cấp trong phe đối lập người Kurd ở Iran đã liên kết bất kỳ cuộc tấn công trên bộ tiềm tàng nào vào Iran với một quyết định quân sự quan trọng của Mỹ: đó là thiết lập vùng cấm bay trên các khu vực người Kurd ở miền tây Iran. Điều này là cần thiết “để Cộng hòa Hồi giáo không thể tấn công từ trên không và sử dụng ưu thế quân sự của mình”, Reza Kaabi nói trong một cuộc phỏng vấn ở Erbil với WELT, một phần của Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer, cũng như POLITICO.

Kaabi là tổng thư ký của Komala những người lao động Kurdistan, một đảng vũ trang người Kurd gốc Iran đóng tại khu vực Kurdistan của Iraq. Đảng này duy trì các đơn vị Peshmerga riêng và nằm trong số các nhóm người Kurd có thể cung cấp quân bộ binh trong trường hợp leo thang xung đột.

Ông cho biết, để có những diễn biến tiếp theo, “một mặt là chính sách của Tổng thống Trump, mặt khác là chính người Kurd” sẽ là yếu tố quyết định. Ông nói thêm rằng chưa có cuộc đàm phán trực tiếp nào với chính quyền Tổng thống Trump, nhưng yêu cầu thiết lập vùng cấm bay đã được “truyền đạt”. “Yêu cầu rất rõ ràng”, ông nói. “Chúng tôi kỳ vọng nó sẽ được thực hiện”.

Việc lực lượng người Kurd ở Iran có trở về lãnh thổ của mình từ Iraq hay không và khi nào phụ thuộc vào tình hình. Tôi tin rằng chúng ta đang tiến gần đến những điều kiện như vậy”, ông Kaabi nói. Theo ông, bước đi này sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Bên cạnh sự sẵn sàng của lực lượng Peshmerga, cần phải tăng cường sự đoàn kết chính trị giữa các đảng phái người Kurd, chuẩn bị cho người dân và trên hết là bảo đảm sự ủng hộ của quốc tế.

Kaabi cũng đề cập đến giai đoạn sau Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991. Vào thời điểm đó, Hoa Kỳ, Anh và Pháp đã thiết lập vùng cấm bay ở miền bắc Iraq để bảo vệ các khu vực của người Kurd khỏi các cuộc tấn công trên không của Saddam Hussein. Kết quả là, không gian được bảo đảm về mặt quân sự đã cho phép khu vực tự trị của người Kurd phát triển.

Kaabi là một trong những lãnh đạo chủ chốt của liên minh các đảng đối lập người Kurd ở Iran mới thành lập gần đây, liên minh này đã nhiều lần được nhắc đến liên quan đến một cuộc tấn công trên bộ có thể xảy ra ở Iran. “Chúng tôi (…) đang chiến đấu để lật đổ Cộng hòa Hồi giáo,” Kaabi nói về mục tiêu của liên minh. “Chúng tôi kêu gọi một Iran dân chủ, thế tục và liên bang.”

Đảng Komala ở Iraq là một phần của liên minh này và duy trì các cấu trúc quân sự riêng. “Chúng tôi có ba trại,” Kaabi nói. “Trong ba trại này, lực lượng Peshmerga của chúng tôi đóng quân, được huấn luyện và sẵn sàng. Hiện tại, khoảng một ngàn chiến binh sẵn sàng triển khai.” Các nhóm khác trong liên minh cũng duy trì quân đội. Họ được lãnh đạo theo cách phi tập trung; theo Kaabi, hiện tại chưa có kế hoạch thành lập một cấu trúc chỉ huy trung ương.

Lập trường của Mỹ về khả năng người Kurd tiến hành một cuộc tấn công trên bộ vào Iran cho đến nay vẫn mâu thuẫn. Hôm thứ Năm, Tổng thống Trump nói với hãng tin Reuters rằng sẽ “tuyệt vời” nếu các lực lượng dân quân người Kurd ở Iraq vượt biên giới sang Iran. Tuy nhiên, hôm thứ Bảy, ông lại nói: “Tôi không muốn người Kurd tiến vào Iran.” Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan cho biết hôm thứ Bảy tại Istanbul rằng Thổ Nhĩ Kỳ trước đó đã cảnh báo rằng “việc lợi dụng các nhóm sắc tộc hoặc tôn giáo” có thể gây ra nội chiến ở Iran. Ông nói thêm rằng ông cũng đã thảo luận vấn đề này với người đồng cấp Mỹ Marco Rubio.

Cộng đồng người Kurd thiểu số ở Iraq đã trở thành mục tiêu tấn công của Iran trong những ngày gần đây. Tại Erbil, thủ phủ của Khu tự trị Kurdistan thuộc Iraq, phi trường đã bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa. Cũng có nhiều vụ tấn công ở Sulaymaniyah gần biên giới Iran.

[Times Of Israel: Kurdish leader links potential Iran ground push to US-enforced no-fly zone]

11. Máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công đoàn tàu Ukraine chở 200 hành khách.

Theo hãng tin Suspilne dẫn lời văn phòng công tố khu vực, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một đoàn tàu chở khách ở tỉnh Sumy, Ukraine vào ngày 8 tháng 3.

Theo Suspilne, vụ tấn công xảy ra vào khoảng 5 giờ 30 phút sáng giờ địa phương.

Vào thời điểm đó, trên tàu có 200 hành khách.

Chính quyền địa phương cho biết không có trường hợp thương vong nào vào thời điểm đó, và hành khách đã được hướng dẫn đến ga cuối cùng của họ. Công ty vận hành tàu hỏa Ukrzaliznytsia, hay Hỏa xa Ukraine, nói với Suspilne rằng họ không có kế hoạch thay đổi tuyến đường.

Cuộc tấn công là một phần của chiến dịch không kích quy mô lớn hơn vào các tuyến hỏa xa Ukraine trong đêm, ảnh hưởng đến một số đầu mối ở miền tây Ukraine, với Ukrzaliznytsia báo cáo thiệt hại ở các tỉnh Rivne, Zhytomyr và Vinnytsia.

Ban đầu, chiếc máy bay điều khiển từ xa này được xác định là Lancet, một trong những loại máy bay điều khiển từ xa tấn công được Nga ưa chuộng.

Ngành hỏa xa Ukraine đã gặp nhiều khó khăn trong vài tháng qua khi Nga tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine gần tiền tuyến.

Chiến dịch này không tha cho thường dân. Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tương tự vào cuối tháng Giêng đã khiến 5 người thiệt mạng và 2 người khác bị thương ở tỉnh Kharkiv, tỉnh láng giềng phía đông nam của Sumy.

[Kyiv Independent: Russian drone strikes Ukrainian train with 200 passengers on board]

 

1. Vì sao Vladimir Putin là người thắng cuộc lớn nhất từ cuộc chiến ở Iran?

Mikhail Khodorkovsky, một nhà hoạt động đối lập người Nga lên tiếng cảnh giác rằng tên độc tài Vladimir Putin là người thắng cuộc lớn nhất từ cuộc chiến ở Iran.

Putin bước vào năm mới với một lựa chọn khó khăn — hạn chế chiến dịch quân sự đặc biệt của ông ở Ukraine hoặc đối mặt với nguy cơ thiệt hại nghiêm trọng cho nền kinh tế của mình.

Gần như chỉ sau một đêm, Tổng thống Donald Trump đã trao cho ông ta giải pháp. Các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran đã đẩy giá dầu tăng vọt, thúc đẩy nguồn thu chính của Điện Cẩm Linh và giúp Putin dễ dàng duy trì nỗ lực chiến tranh của mình.

Sau khi Israel ném bom các cơ sở dầu mỏ của Iran vào cuối tuần này, giá dầu thô chuẩn đã tăng vọt lên trên 100 đô la một thùng, đạt mức cao nhất kể từ mùa hè năm 2022, khi thị trường tăng mạnh sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine.

Đối với Nga, sự tăng vọt của giá dầu là một khoản lợi nhuận kinh tế bất ngờ vào thời điểm quan trọng, khi mà chi phí của bốn năm chiến tranh ở Ukraine đe dọa dẫn đến một cuộc khủng hoảng kinh tế trong nước.

Cuộc tấn công vào Iran có thể làm suy yếu uy tín của Mạc Tư Khoa về những cam kết sát cánh cùng các đồng minh của nó, nhưng cuộc tấn công này đã mang lại lợi ích cho nền kinh tế Nga và, rộng hơn, cho cuộc chiến chống Ukraine — đặt Điện Cẩm Linh vào vị thế thuận lợi để trở thành một trong những bên hưởng lợi chính từ cuộc xung đột đang leo thang ở Trung Đông.

Chỉ vài tuần trước, tâm trạng của giới tinh hoa kinh tế Nga còn khá ảm đạm.

Kế hoạch ngân sách năm nay của Bộ Tài chính Nga dựa trên giả định giá dầu thô Urals, loại dầu xuất khẩu chính của nước này, ở mức 59 đô la/thùng. Tuy nhiên, vào tháng Giêng, doanh thu năng lượng đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2020, làm trầm trọng thêm khoản thu thuế đáng thất vọng.

Khi các lệnh trừng phạt của phương Tây, lãi suất cao và tình trạng thiếu hụt lao động gây áp lực lên nền kinh tế, căng thẳng giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương về cách giảm thiểu thiệt hại ngày càng trở nên rõ rệt.

Tình hình không đến mức sụp đổ, nhưng bọn cầm quyền Nga đang phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn, phải cắt giảm chi tiêu và tăng thuế, thậm chí phải xem xét giảm chi tiêu quân sự.

Việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine chưa bao giờ nằm trong chương trình nghị sự, nhưng rõ ràng là ngay cả trên mặt trận đó, Nga cũng sẽ phải “tiết kiệm một chút”.

Sau đó, Israel và Mỹ tấn công Iran. Khi Tehran trả đũa và xung đột leo thang thành chiến tranh khu vực, hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz bị đình trệ, khiến giá dầu tăng vọt.

Đột nhiên, Mạc Tư Khoa nhận được món quà này. Họ đã có được phao cứu sinh.

Hiện nay các quan chức Nga “rất, rất vui vẻ”.

Thay vì phải bán với giá chiết khấu do lệnh trừng phạt của phương Tây, dầu thô Nga giờ đây có thể được bán với giá cao hơn do các khách hàng chính — Ấn Độ và Trung Quốc — đang tranh giành nguồn cung.

Hơn nữa, họ sẽ nhận được sự ủng hộ của Washington.

Thứ Sáu tuần trước, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành lệnh miễn trừ 30 ngày cho phép Ấn Độ mua dầu thô của Nga để “bảo đảm nguồn cung dầu tiếp tục chảy vào thị trường toàn cầu”.

Một ngày sau, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố Hoa Kỳ có thể “gỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với các loại dầu khác của Nga”, một sự đảo ngược mạnh mẽ so với chính sách năm ngoái là trừng phạt các quốc gia mua năng lượng của Nga.

Không có gì đáng ngạc nhiên, Điện Cẩm Linh đang tận dụng tối đa thời điểm này.

“Nga đã và vẫn luôn là nhà cung cấp dầu và khí đốt đáng tin cậy”, phát ngôn nhân của Putin, Dmitry Peskov, nói với các phóng viên hôm thứ Chúa Nhật, 08 Tháng Ba, nghe giống như một lời chào mời bán hàng, đồng thời cho biết thêm rằng nhu cầu về các sản phẩm năng lượng của Nga đã tăng lên.

Trong khi đó, trợ lý Điện Cẩm Linh Kirill Dmitriev hả hê đăng tải hàng loạt bài nói, cho rằng “cơn sóng thần khủng hoảng dầu mỏ chỉ mới bắt đầu”, đồng thời chỉ trích quyết định của Âu Châu tự cắt đứt nguồn cung năng lượng từ Nga là “một sai lầm chiến lược”.

Hôm thứ Hai, các nhà bình luận ủng hộ Điện Cẩm Linh đã lan truyền một bài báo trên tờ Wall Street Journal dự đoán giá dầu có thể tăng vọt lên 215 đô la.

Các chuyên gia năng lượng cảnh báo rằng còn quá sớm để Mạc Tư Khoa tuyên bố chiến thắng.

Liệu cuộc khủng hoảng Iran có giúp cải thiện nền kinh tế Nga hay không phụ thuộc trực tiếp vào thời gian nó kéo dài.

Cũng có những nhận định cho biết để tạo ra sự khác biệt đáng kể cho nền kinh tế, Nga cần giá dầu duy trì ở mức hiện tại trong khoảng một năm. Giá cao trong một hoặc hai tháng chắc chắn sẽ giúp ích, nhưng nó sẽ không cứu vãn được nền kinh tế.

Việc giá cả tăng đột biến trong thời gian ngắn chỉ “giúp trì hoãn những quyết định khó khăn”.

Còn một lý do nữa khiến Mạc Tư Khoa hy vọng chiến tranh kéo dài: Mỗi ngày giao tranh trôi qua, Mỹ lại làm cạn kiệt kho vũ khí mà Ukraine đang dựa vào để tự vệ.

Theo các báo cáo truyền thông, Nga đã cung cấp cho Iran thông tin tình báo để giúp nước này tấn công vào các tàu chiến và máy bay của Mỹ.

Khodorkovsky kết luận rằng: Vụ ám sát lãnh đạo Iran Ali Khamenei trong một cuộc không kích của Mỹ và Israel có thể đã giáng một đòn mạnh vào lời hứa bảo vệ các đồng minh của Nga, nhưng cuối cùng Putin có thể quyết định đó là cái giá đáng phải trả.

Tưởng cũng nên biết thêm: Mikhail Khodorkovsky, từng là người giàu nhất nước Nga trước khi lên tiếng chống lại Vladimir Putin và thành lập nhóm Open Russia, nghĩa là nước Nga cởi mở, với chủ trương thân phương Tây. Ông bị tịch thu tài sản và bị bỏ tù từ năm 2003 cho đến khi được Putin ân xá vào này 20 Tháng Mười Hai, 2013, sau một thập niên tù tội. Ông hiện đang sống lưu vong ở Luân Đôn và thành lập Trung tâm Dossier nhằm điều tra các nguồn tài sản của Putin, không do Putin trực tiếp đứng tên nhưng do các tình nhân của ông ta đứng tên.

[Politico: Why Vladimir Putin is the biggest winner from the war in Iran]

2. Khoảnh khắc kinh hoàng khi trực thăng Nga bị bắn hạ trong “hỏa lực đồng minh của lực lượng Putin” và rơi xuống đất trong một quả cầu lửa.

Đoạn phim gây sốc cho thấy chiếc trực thăng bốc cháy thành một quả cầu lửa khổng lồ trước khi rơi xuống đất.

Vụ nổ dữ dội thắp sáng cả bầu trời khi những người chứng kiến nhìn với vẻ kinh hoàng.

Một người chứng kiến có thể được nghe thấy hét lên: “Chiếc trực thăng đó có phát nổ không?”

Những người chứng kiến khác có thể nghe thấy tiếng la hét: “Cút khỏi đó ngay!”

Một người khác hét lên: “Nó đang đến đây!”

Một nhân chứng có thể được nghe thấy nói: “Nó đang rơi xuống, nằm xuống đi!”

Theo các báo cáo, chiếc trực thăng quân sự Nga đã bị chính lực lượng của Vladimir Putin bắn hạ trong một vụ bắn nhầm.

Các báo cáo ban đầu cho biết toàn bộ phi hành đoàn đã thiệt mạng sau khi chiếc trực thăng Mi-8 phát nổ và rơi xuống đất ở miền nam nước Nga.

Người ta tin rằng chiếc trực thăng này xuất phát từ phi trường quân sự Millerovo.

Sự việc đáng xấu hổ của Putin xảy ra khi các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhắm vào Nga, rơi xuống rất xa phía sau tiền tuyến.

Trong một vụ tấn công riêng biệt, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một đoàn tàu chở khách ở thành phố Mykolaiv của Ukraine.

Đoàn tàu bốc cháy dữ dội trong vụ tấn công mới nhất nhằm vào thường dân do lực lượng của Putin thực hiện – ít nhất một người được báo cáo là bị thương trong vụ tấn công.

Đoàn tàu bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran thiết kế – cùng loại máy bay mà Tehran sử dụng để ném bom các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông nhằm trả đũa sau chiến dịch Epic Fury.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nga đang tăng cường chuẩn bị cho Thế chiến thứ ba bằng một cuộc thử nghiệm hệ thống còi báo động trên toàn quốc.

Trong khi đó, đài truyền hình nhà nước Nga cho biết toàn bộ quân đội Anh có thể bị tiêu diệt trong vòng hai tháng.

Người dẫn chương trình Vladimir Solovyov, một con rối nổi tiếng của Putin, tuyên bố rằng Anh không đủ mạnh để chống lại Nga.

Ông đặt câu hỏi về quy mô của quân đội Anh, cảnh báo rằng “nó sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn” chỉ trong “hai tháng làm việc”.

[The Sun: WIPED OUT Shock moment Russian helicopter is blown out of the sky in ‘friendly fire by Vlad’s forces’ as it crashes in fireball]

3. ‘Anh ta đã đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm nhất’ — Chỉ huy Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 39 của Ukraine hy sinh trong chiến đấu.

Đại tá Oleksandr Dovgach, chỉ huy Lữ đoàn Không quân Chiến thuật số 39 của Ukraine, đã thiệt mạng trong một nhiệm vụ chiến đấu ở phía đông nước này, Lực lượng Không quân Ukraine cho biết vào ngày 9 tháng 3.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội, người ta cho biết Dovgach đã thiệt mạng trong “điều kiện ưu thế không quân vượt trội của đối phương và sự phản công mạnh mẽ từ hệ thống phòng không của địch”.

Đại Tá Dovgach là Anh hùng Ukraine và đã được Tổng thống Volodymyr Zelenskiy trao tặng Huân chương Sao Vàng hồi đầu năm nay.

“Oleksandr Dovgach không chỉ là một chỉ huy. Ông ấy là một nhà lãnh đạo thực thụ và một phi công chiến đấu xuất sắc. Ngay từ những ngày đầu của cuộc tấn công toàn diện, lữ đoàn dưới sự chỉ huy của ông đã giáng những đòn chính xác và gây tổn thất nặng nề cho kẻ thù”, Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat cho biết.

“Ông đã thực hiện hàng trăm phi vụ chiến đấu, tấn công các điểm kiểm soát, thiết bị và hệ thống liên lạc của địch. Anh ta liên tục yểm trợ cho máy bay tấn công và máy bay ném bom, phá hủy máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của địch. Anh ta đã chiến đấu vì Kyiv, Kharkiv, Kherson và Đảo Rắn.”

“Ông ấy là người đầu tiên xông pha trận mạc, đảm nhận những nhiệm vụ nguy hiểm nhất và truyền cảm hứng cho cấp dưới hành động táo bạo và quyết đoán.”

Lực lượng Không quân cho biết đang làm rõ hoàn cảnh chính xác của vụ việc và gửi lời chia buồn đến gia đình và bạn bè của nạn nhân.

“Thật không may, chúng ta lại phải chịu thêm một mất mát đau lòng nữa đối với ngành hàng không và toàn đất nước”, thông báo cho biết thêm.

[Kyiv Independent: 'He took on the most risky tasks' — Ukraine's 39th Tactical Aviation Brigade commander killed in action]

4. Putin chúc mừng Mojtaba Khamenei trở thành lãnh đạo tối cao mới của Iran.

Ngày 9 tháng 3, Putin đã chúc mừng giáo sĩ Iran Mojtaba Khamenei sau khi ông được chọn làm lãnh đạo tối cao tiếp theo của Iran, kế nhiệm cha ông, Ayatollah Ali Khamenei.

“Giờ đây, khi Iran đang đối mặt với sự xâm lược vũ trang, công việc của ông ở vị trí cao này chắc chắn sẽ đòi hỏi lòng dũng cảm và sự tận tâm lớn lao,” Putin nói. “Tôi tin tưởng rằng ông sẽ tiếp tục công việc của cha mình một cách vẻ vang và đoàn kết nhân dân Iran trước những thử thách khắc nghiệt.”

Ngày 8 tháng 3, truyền thông nhà nước Iran thông báo rằng Mojtaba Khamenei đã được Hội đồng Chuyên gia lựa chọn để trở thành lãnh đạo tối cao tiếp theo của đất nước.

Việc bổ nhiệm diễn ra chỉ hơn một tuần sau khi Mỹ và Israel phối hợp tấn công Iran, giết chết giáo chủ cùng các quan chức cao cấp và châm ngòi cho một cuộc chiến tranh lan rộng ở Trung Đông.

Mojtaba Khamenei, trước đây là một giáo viên thần học Hồi giáo, không được cha mình chỉ định làm người kế vị chính thức, nhưng từ lâu đã được xem là một ứng cử viên tiềm năng. Khamenei không giữ chức vụ chính thức nào trong chính quyền Iran, nhưng có mối liên hệ mật thiết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC.

Giống như cha mình, Mojtaba Khamenei là một giáo sĩ theo đường lối cứng rắn với ảnh hưởng sâu rộng trong lực lượng an ninh Iran. Ông đã bị Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt từ năm 2019. Người ta không kỳ vọng Khamenei sẽ đàm phán với Mỹ hoặc giảm leo thang cuộc chiến đang ngày càng leo thang.

Tổng thống Donald Trump đã phản hồi về các báo cáo về việc ông Khamenei có khả năng được bổ nhiệm vào vị trí này vào ngày 5 tháng 3, gọi đó là điều “không thể chấp nhận được”.

“Tôi không thể chấp nhận con trai của Khamenei,” ông nói với hãng tin Axios. “Chúng tôi muốn một người có thể mang lại sự hòa hợp và hòa bình cho Iran.”

Tổng thống Trump nói với Axios rằng ông nên trực tiếp tham gia vào việc lựa chọn nhà lãnh đạo tiếp theo của Iran, khi ông đang theo dõi các cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela dẫn đến việc lật đổ Nicolas Maduro.

Trả lời phỏng vấn đài ABC News ngày 8 tháng 3, Tổng thống Trump nhắc lại rằng bất kỳ nhà lãnh đạo tương lai nào của Iran cũng phải nhận được sự chấp thuận của ông.

“Nếu ông ta không nhận được sự chấp thuận từ chúng tôi, ông ta sẽ không tại vị được lâu”, Tổng thống Trump nói.

Israel cũng đã hứa sẽ tấn công vào bất kỳ người kế nhiệm nào của cố giáo chủ Ayatollah.

Trong những ngày kể từ các cuộc tấn công đầu tiên vào thủ đô Tehran của Iran, Tehran đã thề sẽ trả thù cho cái chết của nhà lãnh đạo mình, phát động các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào các mục tiêu của Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực. Sự leo thang này đã lôi kéo các nước phương Tây khác vào cuộc xung đột, với việc Ukraine cung cấp kinh nghiệm nhiều năm của mình trong lĩnh vực phòng không chống lại máy bay điều khiển từ xa Shahed do Iran sản xuất cho các đồng minh.

Ngược lại, Nga được tường trình đang hỗ trợ đối tác chiến lược Iran tấn công vào lực lượng Mỹ ở Trung Đông. Tổng thống Donald Trump đã bác bỏ - dù không phủ nhận - những báo cáo này, khẳng định rằng sự hỗ trợ của Nga không tạo ra sự khác biệt đáng kể nào.

“Nếu nhìn vào những gì đã xảy ra với Iran trong tuần qua, thì nó chẳng có tác dụng gì nhiều,” ông nói.

[Kyiv Independent: Putin congratulates Mojtaba Khamenei on becoming Iran's new supreme leader]

5. Hàng ngàn người tập trung để tuyên thệ trung thành với nhà lãnh đạo tối cao mới.

Tại Iran, truyền thông nhà nước chiếu cảnh đám đông lớn ở nhiều thành phố tập hợp ủng hộ nhà lãnh đạo tối cao mới, vẫy cờ Iran và cầm chân dung cha ông.

Hàng loạt người dân đổ xô đến quảng trường Enghelab, nghĩa là Cách mạng, ở Tehran để tuyên thệ trung thành với Khamenei trẻ tuổi. Có thể nghe thấy một người đọc điếu văn hát: “Hoặc chết hoặc Khamenei, dòng máu của chúng ta dẫn đến thiên đường.”

Tại Isfahan, đài truyền hình nhà nước đưa tin về tiếng nổ gần đó, dường như là từ các cuộc không kích, khi những người trung thành tập trung tại Quảng trường Imam lịch sử, hô vang “Thượng đế vĩ đại nhất” bên dưới một sân khấu có chân dung của Ali và Mojtaba Khamenei.

Theo truyền thông nhà nước Iran, các chính trị gia và thể chế Iran cũng đã tuyên thệ trung thành với nhà lãnh đạo tối cao mới, người mà vợ, con trai và mẹ cũng đã thiệt mạng khi cuộc không kích của Mỹ và Israel bắt đầu.

“ Chúng tôi sẽ tuân lệnh tổng tư lệnh cho đến giọt máu cuối cùng”, một tuyên bố của hội đồng quốc phòng cho biết.

[Times Of Israel: Thousands gather to pledge loyalty to new supreme leader]

6. Hãng sản xuất hỏa tiễn Flamingo của Ukraine hứa hẹn hỏa tiễn đạn đạo FP-9 sẽ vươn tới Mạc Tư Khoa.

Công ty khởi nghiệp sản xuất hỏa tiễn nổi tiếng nhất của Ukraine đang thử nghiệm một loại vũ khí đạn đạo mới mà họ tuyên bố sẽ được đưa đến Mạc Tư Khoa vào cuối mùa hè.

Trong một cuộc phỏng vấn với Army TV ngày 9 tháng 3, Denys Shtilierman, chủ sở hữu chính kiêm kỹ sư trưởng của Fire Point, đã ca ngợi những thông số kỹ thuật trong tương lai của FP-7 và FP-9, lần lượt là hỏa tiễn đạn đạo tầm ngắn và tầm xa mà công ty đã công bố lần đầu vào tháng 9.

Fire Point là nhà sản xuất FP-1, có lẽ là loại máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa phổ biến nhất trong kho vũ khí của Ukraine, cũng như hỏa tiễn hành trình FP-5 Flamingo.

Một trở ngại lớn đối với tất cả các loại vũ khí tấn công tầm xa của Ukraine là việc Nga đã bao vây Mạc Tư Khoa và St. Petersburg bằng các hệ thống phòng không. Máy bay điều khiển từ xa và thậm chí cả hỏa tiễn hành trình hầu như không thể xuyên thủng, một vấn đề mà Shtilierman, người chế tạo cả hai, cũng đã thừa nhận.

“FP-9 sẽ có khả năng tấn công các mục tiêu ở Mạc Tư Khoa một cách dễ dàng vì nó có tốc độ va chạm rất cao,” Shtilierman nói. “Ví dụ, hỏa tiễn Iskander có tốc độ khoảng 800 mét mỗi giây. Ở tốc độ đó, nó có thể va chạm.”

“Hỏa tiễn của chúng tôi sẽ đạt tốc độ hơn 1.200 mét trong một giây, vì vậy chúng tôi sẽ vượt qua hệ thống phòng không dễ dàng hơn đáng kể. Đúng là sẽ có một số vật cản, nhưng khoảng 25% hoặc hơn sẽ xuyên thủng và bắn trúng mục tiêu.”

Gần đây, Shtilierman đã công bố các video về vụ phóng hỏa tiễn FP-7. Trong một cuộc phỏng vấn gần đây hơn, khi được hỏi về giai đoạn phát triển hiện tại của hệ thống đạn đạo, ông nói: “Chúng tôi sẽ sớm thử nghiệm chúng trên các mục tiêu lân cận.”

Trước đó, Shtilierman đã bày tỏ hy vọng sẽ có các mô hình hoạt động được cho loại FP-9 có tầm bắn xa hơn và sức công phá mạnh hơn vào tháng 6 năm 2026.

[Kyiv Independent: Ukraine's Flamingo missile maker promises FP-9 ballistics will reach Moscow]

7. Các chiến binh tinh nhuệ chuyên săn lùng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine sẽ được triển khai để giúp các nước vùng Vịnh chống lại cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran trong khi người Anh đang hoảng loạn tìm cách chạy trốn.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã đề nghị giúp đỡ các đối tác ở Trung Đông, ngay cả khi “tên điên Putin” tiếp tục tấn công Ukraine bằng máy bay điều khiển từ xa.

Hôm Chúa Nhật, 08 Tháng Ba, Tổng thống Zelenskiy cho biết sẽ cử đội đặc nhiệm săn lùng máy bay điều khiển từ xa tinh nhuệ của mình đến các quốc gia vùng Vịnh để chia sẻ kinh nghiệm bắn hạ máy bay địch.

Tổng thống Ukraine nói: “Quân đội của chúng tôi sở hữu những năng lực cần thiết.”

“Các chuyên gia Ukraine sẽ làm việc tại chỗ, và các nhóm đang thảo luận về vấn đề này.”

Những máy bay điều khiển từ xa chết người được phóng vào các căn cứ của Mỹ và các mục tiêu khác trên khắp Trung Đông cũng chính là những máy bay mà Putin đã liên tục nhắm vào người dân Ukraine.

Không quốc gia nào trên thế giới có kinh nghiệm tốt hơn trong việc bắn hạ những máy bay điều khiển từ xa này.

Tổng thống Zelenskiy tuyên bố: “Và chúng tôi sẵn sàng giúp bảo vệ tính mạng, bảo vệ thường dân và hỗ trợ những nỗ lực thực sự nhằm ổn định tình hình và đặc biệt là khôi phục hoạt động vận tải biển an toàn trong khu vực.”

“Ukraine đang tiến hành tham khảo ý kiến với các đối tác ở Âu Châu và Hoa Kỳ, cũng như với các nước láng giềng của Iran.”

Ông đã nói chuyện với các nhà lãnh đạo của UAE, Bahrain, Qatar và Jordan - tất cả đều đang phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hàng ngày khi Iran trả thù cho chiến dịch Epic Fury của Mỹ và Israel.

Tổng thống Ukraine nói thêm: “Sẽ có thêm các cuộc đàm phán với Kuwait và các quốc gia khác trong khu vực.”

“Tất cả họ đều phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng và đều thẳng thắn nói về chúng.”

“Máy bay điều khiển từ xa tấn công của Iran – chính là loại máy bay điều khiển từ xa Shahed đã tấn công các thành phố và làng mạc của chúng ta, cơ sở hạ tầng của Ukraine trong nhiều năm qua trong suốt cuộc chiến này.”

Điều này diễn ra trong bối cảnh Ukraine hỏi Mỹ về khả năng trì hoãn hoặc thay đổi địa điểm vòng đàm phán hòa bình tiếp theo với Nga.

Các cuộc đàm phán tiếp theo do Mỹ làm trung gian dự kiến diễn ra từ ngày 5 đến ngày 9 tháng 3, nhưng tình trạng hỗn loạn ở Trung Đông có thể làm gián đoạn chúng.

Tổng thống Zelenskiy nói: “Chế độ Iran, đang cố gắng tồn tại bằng mọi giá, đặt ra những mối đe dọa rõ ràng đối với tất cả các quốc gia trong khu vực, cũng như đối với sự ổn định toàn cầu.”

“ Không một quốc gia láng giềng nào của Iran có thể cảm thấy an toàn. Chế độ Iran vẫn chưa thể hiện bất kỳ ý định thực sự nào về việc tham gia vào ngoại giao trung thực hoặc thực hiện những thay đổi cơ bản.”

Ông ra lệnh cho các chỉ huy quân sự và tình báo của mình “trình bày các phương án hỗ trợ cho các quốc gia liên quan và viện trợ theo cách không làm suy yếu khả năng phòng thủ của chúng ta ở Ukraine”.

Ông kêu gọi sự hỗ trợ từ các quốc gia hàng đầu phương Tây để giúp đỡ nỗ lực này.

Thông tin này được đưa ra sau khi chuyến bay hồi hương đầu tiên dự kiến giải cứu các du khách Anh bị mắc kẹt ở Trung Đông bị hủy bỏ sáng nay.

Chuyến bay dự kiến khởi hành từ Muscat, Oman, lúc 11 giờ đêm giờ địa phương (7 giờ tối giờ Anh) ngày thứ Tư – nhưng thay vào đó, sau thời gian chờ đợi đầy khó khăn, hành khách người Anh đã bị buộc phải quay trở lại khách sạn.

[The Sun: Elite Ukrainian drone hunters to be deployed to help Gulf fend off Iran drone onslaught as Brits frantically try to flee]

8. Các lực lượng ủy nhiệm của Iran trên khắp Trung Đông hoan nghênh việc bổ nhiệm ông Mojtaba.

Các lực lượng ủy nhiệm của Iran ở Trung Đông cũng đã đưa ra lời tuyên thệ trung thành.

Một tuyên bố được đưa ra từ nhóm khủng bố Hezbollah, nhóm đã bắt đầu bắn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa vào Israel từ Li Băng sau vụ ám sát Ali Khamenei, và tiếp tục làm như vậy trong khi phải hứng chịu các cuộc không kích trả đũa và giữa một số chiến dịch trên mặt đất của Israel.

“Chúng tôi tại Hezbollah xin gửi lời chúc mừng và lời chúc phúc nồng nhiệt nhất nhân dịp này. Chúng tôi tái khẳng định cam kết trung thành với phương pháp thiêng liêng này và sự kiên định trên con đường trung thành”, nhóm này tuyên bố trong một thông cáo.

Lực lượng phiến quân Houthi ở Yemen cũng hoan nghênh việc bổ nhiệm ông Mojtaba, cho biết: “Chúng tôi chúc mừng Cộng hòa Hồi giáo Iran, giới lãnh đạo và nhân dân nước này, về việc lựa chọn Sayyid Mojtaba Khamenei làm Lãnh đạo tối cao của Cách mạng Hồi giáo vào thời điểm quan trọng và then chốt này.”

Lực lượng Houthi gọi việc lựa chọn nhà lãnh đạo tối cao mới là “một chiến thắng mới cho Cách mạng Hồi giáo và một đòn giáng mạnh vào kẻ thù của Cộng hòa Hồi giáo và kẻ thù của quốc gia”.

Tại Iraq, lực lượng dân quân Shia thân Iran Kataeb Hezbollah đã ca ngợi nhà lãnh đạo mới là “một nhân vật sở hữu những phẩm chất và năng lực lãnh đạo cần thiết để gánh vác trọng trách to lớn này trong thời điểm критический này”.

Trong một tuyên bố, nhóm này cho biết sự lựa chọn này “là bằng chứng tiếp theo về sự cảnh giác của Hội đồng Chuyên gia và tầm nhìn xa trông rộng của họ đối với những thách thức sống còn mà quốc gia đang phải đối mặt trong việc chống lại sự kiêu ngạo toàn cầu”, đồng thời nói thêm rằng ông là “người kế nhiệm tốt nhất cho người tiền nhiệm tốt nhất”.

[Times Of Israel: Iranian proxies across Mideast hail Mojtaba’s appointment]

9. Cuộc chiến ở Iran làm đình trệ các cuộc đàm phán hòa bình giữa Ukraine và Nga khi Tổng thống Trump chuyển trọng tâm sang Trung Đông.

Trong khi Tổng thống Donald Trump tập trung vào cuộc đối đầu với Iran, những nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga dường như vẫn chưa chắc chắn.

Vòng đàm phán ba bên mới nhất giữa Ukraine, Nga và Mỹ diễn ra vào ngày 16 tháng 2. Một cuộc họp khác dự kiến diễn ra vào cuối tháng 2 và sau đó được dời sang đầu tháng 3 đã bị hoãn lại ngay trước khi Washington cùng Israel phát động các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào Iran.

Vòng đàm phán tiếp theo dự kiến diễn ra tại Abu Dhabi và nhằm giải quyết vấn đề chính trị khó khăn nhất: tương lai của các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm.

Cuộc gặp này cũng nhằm mục đích chuẩn bị cho một cuộc gặp trực tiếp tiềm năng giữa Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Putin.

Nhưng môi trường khu vực đã thay đổi đáng kể.

Sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu của Iran, Tehran đã phát động các cuộc tấn công trả đũa, trong đó có Abu Dhabi và các thành phố khác ở Trung Đông.

Trong khi một số nguồn tin cho rằng cuộc gặp có thể diễn ra trong tuần này tại một địa điểm khác — Thổ Nhĩ Kỳ — Tổng thống Zelenskiy thừa nhận rằng các cuộc đàm phán đã bị hoãn lại.

“Hiện tại, ưu tiên và trọng tâm của các đối tác là tình hình ở Iran,” ông nói.

Một quan chức Ukraine am hiểu về các cuộc đàm phán nói với tờ Kyiv Independent rằng cuộc họp ba bên đã không diễn ra chủ yếu là do phía Mỹ.

Điều này đã khiến giai đoạn tiếp theo của các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine trở nên không chắc chắn và làm dấy lên những câu hỏi mới về thời điểm - hoặc địa điểm - các cuộc đàm phán có thể tiếp tục.

Ngay cả trước khi cuộc khủng hoảng Trung Đông leo thang, Mạc Tư Khoa dường như đã ngần ngại tiến hành các bước ngoại giao.

Kyrylo Budanov, chánh văn phòng của Tổng thống Zelenskiy, ban đầu cho biết một vòng đàm phán khác có thể diễn ra vào ngày 26-27 tháng 2, nhưng Điện Cẩm Linh chưa bao giờ xác nhận mốc thời gian đó.

Trong những ngày trước khi các cuộc đàm phán sơ bộ diễn ra, các quan chức Nga đã đưa ra một loạt cáo buộc gây chấn động chống lại Ukraine và các đối tác của nước này.

Ngày 24 tháng 2, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga cho biết Pháp và Anh đang chuẩn bị cung cấp vũ khí hạt nhân cho Ukraine để củng cố vị thế của Kyiv.

Lời cáo buộc này trái ngược với chính sách đã được thiết lập trong nhiều thập niên.

Cố vấn cao cấp của Điện Cẩm Linh, Yuri Ushakov, cho biết các kế hoạch bị cáo buộc sẽ ảnh hưởng đến lập trường của Mạc Tư Khoa trong các cuộc đàm phán và Washington sẽ được thông báo.

Hai quan chức cao cấp của Anh nói với tờ Kyiv Independent rằng tuyên bố đó là sai sự thật, trong khi tổng thống Ukraine bác bỏ nó như là “áp lực chính trị”.

Cùng ngày, Putin tuyên bố tình báo Nga có thông tin về khả năng phá hoại đường ống dẫn khí TurkStream và đường ống dẫn khí Blue Stream, cảnh báo rằng những sự việc như vậy có thể làm đổ vỡ các nỗ lực hòa bình.

Những cáo buộc này xuất hiện chỉ vài ngày trước cuộc đàm phán dự kiến diễn ra vào ngày 26-27 tháng 2.

Một quan chức cao cấp của Ukraine quen thuộc với các cuộc đàm phán nói với tờ Kyiv Independent rằng những tuyên bố này được đưa ra nhằm mục đích chuyển hướng sự chú ý khỏi việc Mạc Tư Khoa không sẵn lòng thỏa hiệp.

Sau khi xung đột nổ ra giữa Mỹ và Iran, Mạc Tư Khoa đã chuyển sang một giọng điệu khác.

Ngày 5 tháng 3, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov trả lời hãng truyền thông nhà nước Nga Vesti rằng các cuộc đàm phán thực tế đã bị tạm dừng.

Ông Peskov cho biết: “Vì những lý do khách quan, hiện đang có sự tạm dừng”, đồng thời nói thêm rằng Washington – quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải – hiện đang “bận rộn với những vấn đề khác”.

“Chúng tôi hoàn toàn kiên nhẫn.”

Peskov thậm chí còn đi xa hơn khi cho rằng Mỹ cần các cuộc đàm phán này hơn cả Mạc Tư Khoa.

“Hoa Kỳ cần đàm phán hơn chúng ta,” ông nói khi được hỏi về cách Nga sẽ đưa Mỹ trở lại bàn đàm phán.

Đồng thời, Peskov cho rằng trách nhiệm về sự tiến bộ thuộc về Kyiv.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh cho biết: “Trên con đường đàm phán, đã đến lúc cần có người ở Kyiv chịu trách nhiệm.”

“Về lý thuyết, đó phải là Tổng thống Zelenskiy — và ông ấy nên làm mọi thứ cần thiết để bảo đảm các cuộc đàm phán thành công. Họ biết rất rõ cần phải làm gì.”

Vấn đề cốt lõi của tranh chấp vẫn là vấn đề lãnh thổ.

Ukraine khẳng định việc đóng băng chiến tuyến là cơ sở thực tế nhất cho một thỏa thuận ngừng bắn ở giai đoạn này. Nga tiếp tục nhấn mạnh rằng lực lượng Ukraine phải rút khỏi các khu vực Donbas do Ukraine kiểm soát như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào - một yêu cầu mà Kyiv đã bác bỏ.

Các quan chức Ukraine đã công khai thừa nhận rằng tiến trình ngoại giao đã bị đình trệ. Phát biểu vào ngày 4 tháng 3, Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng các cuộc đàm phán ba bên hiện đang bị tạm dừng.

“Chúng tôi tiếp tục hợp tác với Hoa Kỳ gần như hàng ngày”, tổng thống Ukraine cho biết. “Hiện tại, do tình hình với Iran, những tín hiệu cần thiết cho một cuộc gặp ba bên vẫn chưa xuất hiện.”

Ông nhấn mạnh rằng Ukraine vẫn sẵn sàng nối lại đàm phán ngay khi điều kiện cho phép.

Tổng thống Zelenskiy nói thêm: “Ngay khi tình hình an ninh và bối cảnh chính trị rộng lớn hơn cho phép chúng ta nối lại công việc ngoại giao ba bên, việc đó sẽ được tiến hành”.

Mặc dù ban đầu Tổng thống Zelenskiy không cho biết thời gian tạm dừng có thể kéo dài bao lâu, nhưng các báo cáo truyền thông trong những ngày sau đó cho thấy cuộc họp vẫn có thể diễn ra.

Vào ngày 9 tháng 3, tổng thống Ukraine cho biết ông đã gặp gỡ nhóm đàm phán của nước này để xem xét kế hoạch cho cuộc gặp trong tương lai.

Ông nói: “Theo như chúng tôi biết, nhóm này đã cung cấp thông tin về kế hoạch của phía Nga chủ yếu nhờ vào hoạt động của các cơ quan tình báo của chúng tôi”.

“ Tôi đã chỉ thị cho nhóm một lần nữa liên lạc với các nhà đàm phán Mỹ để, thứ nhất, tái khẳng định sự sẵn sàng hợp tác chiến lược của chúng ta, và thứ hai, tái khẳng định sự sẵn sàng làm việc thực chất để chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.”

Tuy nhiên, ông lưu ý rằng cuộc họp tiếp theo vẫn bị hoãn vô thời hạn.

“Ukraine sẵn sàng gặp mặt bất cứ lúc nào trên một khuôn khổ có thể giúp ích và thực tế trong việc chấm dứt chiến tranh”, tổng thống Ukraine nói thêm.

Tổng thống Trump đổ lỗi cho Tổng thống Zelenskiy

Bất chấp sự chậm trễ chủ yếu do Mỹ tập trung vào Iran, Tổng thống Trump đã ám chỉ vào ngày 5 tháng 3 rằng Tổng thống Zelenskiy đang làm chậm tiến trình này.

“Tổng thống Zelenskiy phải nhanh chóng hành động và đạt được thỏa thuận,” Tổng thống Trump nói với Politico. “Ông ấy không còn nắm giữ lợi thế. Giờ thì ông ấy càng mất hết lợi thế hơn.”

“Tôi nghĩ Putin đã sẵn sàng đạt được thỏa thuận.”

Tuyên bố này trái ngược hoàn toàn với lập trường cứng rắn của Nga về các yêu sách lãnh thổ tối đa và mô hình gây trở ngại cho các cuộc đàm phán của Mạc Tư Khoa.

Đồng thời, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho rằng các cuộc đàm phán có thể sớm lấy lại đà.

Tuần trước, Ukraine và Nga đã tiến hành trao đổi tù nhân, với 1.000 người được trả tự do theo các thỏa thuận đạt được trong các cuộc đàm phán trước đó tại Geneva.

Witkoff mô tả cuộc trao đổi này như bằng chứng cho thấy ngoại giao đang mang lại kết quả.

“Các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn, và dự kiến sẽ có thêm tiến triển trong những tuần tới.”

Trong khi một người am hiểu vấn đề cho biết hiện chưa có kế hoạch cụ thể nào về thời điểm diễn ra cuộc họp tiếp theo, một nguồn tin từ Văn phòng Tổng thống nói với tờ Kyiv Independent rằng cuộc họp có thể diễn ra ngay trong tuần tới.

Nếu vậy, đây sẽ là vòng đàm phán thứ tư giữa Ukraine, Nga và Mỹ kể từ tháng Giêng — và là vòng đầu tiên diễn ra trong bối cảnh chiến tranh leo thang ở Trung Đông.

[Kyiv Independent: Iran war stalls Ukraine-Russia peace talks as Trump shifts focus to Middle East]

10. Ngoại trưởng Nga và UAE kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Iran và các quốc gia vùng Vịnh.

Theo Điện Cẩm Linh, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov và người đồng cấp từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất kêu gọi chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào Iran và các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời cho rằng cần thiết phải tăng cường ngoại giao để bảo đảm an ninh khu vực lâu dài. Maria Zakharova, giám đốc phòng báo chí Bộ Ngoại giao, cho biết như trên hôm Thứ Hai, 09 Tháng Ba.

“Sự chú ý tập trung vào sự cần thiết phải ngăn chặn các cuộc tấn công gây thương vong cho dân thường và gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dân sự ở cả các nước Ả Rập vùng Vịnh và ở Iran”, Zakharova cho biết về cuộc điện đàm của ông với Quốc vương Abdullah bin Zayed.

UAE đã duy trì quan hệ tốt với cả Nga và Ukraine trong suốt cuộc chiến kéo dài bốn năm và đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán và dàn xếp việc trao đổi tù binh chiến tranh. Nga là đồng minh của Iran.

[Times Of Israel: Russian, UAE foreign ministers seek end to attacks on Iran, Gulf states — Russian ministry]

11. NATO đánh chặn một hỏa tiễn đạn đạo khác của Iran đang xâm nhập không phận Thổ Nhĩ Kỳ.

Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ cho biết hệ thống phòng không và phòng thủ hỏa tiễn của NATO đã đánh chặn một hỏa tiễn đạn đạo phóng từ Iran sau khi nó xâm nhập không phận Thổ Nhĩ Kỳ hôm Thứ Hai, 09 Tháng Ba.

Không có thương vong nào được báo cáo, mặc dù mảnh vỡ đã rơi xuống Gaziantep, một thành phố lớn ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ.

Vụ việc đánh dấu lần thứ hai trong những ngày gần đây một hỏa tiễn đạn đạo của Iran được phóng về phía lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ. Trước đó, Ankara đã cảnh báo rằng họ có quyền đáp trả bất kỳ hành động thù địch nào chống lại nước này.

Bộ này một lần nữa khẳng định rằng mọi biện pháp cần thiết sẽ được thực hiện một cách dứt khoát và không do dự đối với bất kỳ mối đe dọa nào nhắm vào lãnh thổ và không phận nước ta.

“Chúng tôi cũng nhắc lại rằng việc lắng nghe những cảnh báo của Thổ Nhĩ Kỳ về vấn đề này là vì lợi ích của tất cả mọi người.”

Sau vụ đánh chặn trước đó, Ankara đã triệu tập đại sứ Iran để phản đối vụ phóng hỏa tiễn. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan đã cảnh báo Tehran không nên leo thang căng thẳng.

Cuộc xung đột ở Trung Đông bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 khi Israel và Hoa Kỳ phối hợp thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự và giới lãnh đạo của chế độ Iran.

Kể từ đó, Tehran đã tiến hành các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Israel, Azerbaijan và một số quốc gia vùng Vịnh, làm dấy lên lo ngại trong giới đồng minh về tình trạng bất ổn khu vực trên quy mô lớn.

Các vụ chặn bắt này làm nổi bật nguy cơ ngày càng gia tăng rằng cuộc xung đột leo thang có thể lan sang lãnh thổ NATO.

Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của NATO, đã duy trì quan hệ ngoại giao với cả Kyiv và Mạc Tư Khoa kể từ khi Nga bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022 và trước đó đã từng tổ chức các cuộc đàm phán.

[Kyiv Independent: NATO intercepts another Iranian ballistic missile entering Turkish airspace]

12. Tin tặc Nga tấn công vào Signal và WhatsApp trong chiến dịch tấn công mạng toàn cầu.

Ngày 9 tháng 3, các cơ quan tình báo Hòa Lan cho biết tin tặc Nga đã phát động một chiến dịch tấn công mạng toàn cầu nhắm vào các tài khoản WhatsApp và Signal.

“Các hacker nhà nước Nga đang tiến hành một chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn trên toàn cầu nhằm giành quyền truy cập vào các tài khoản Signal và WhatsApp thuộc về các quan chức cao cấp, quân nhân và công chức,” Cơ quan Tình báo và An ninh Quốc gia Hòa Lan, gọi tắt là AIVD cho biết trong một tuyên bố.

Các cơ quan tình báo Hòa Lan cho biết chiến dịch này nhắm vào các nhân viên chính phủ và cũng có thể nhắm vào những người khác mà chính phủ Nga quan tâm, bao gồm cả các nhà báo.

Theo các nguồn tin, kẻ tấn công đã sử dụng các thủ đoạn lừa đảo để thuyết phục người dùng trong các cuộc trò chuyện tiết lộ mã xác thực bảo mật và mật khẩu, cho phép chúng truy cập vào tài khoản cá nhân và các nhóm trò chuyện.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Nga, gọi tắt là AIVD và Cơ quan Tình báo và An ninh Quân sự Hòa Lan, gọi tắt là MIVD cho biết trong một tuyên bố chung: “Các hacker người Nga có thể đã truy cập được vào thông tin nhạy cảm”.

Signal đã xác nhận các báo cáo trong một bài đăng trên mạng xã hội, cho biết họ nhận thức được các cuộc tấn công lừa đảo có chủ đích dẫn đến một số tài khoản bị chiếm đoạt.

“Chúng tôi nhận thức được các báo cáo gần đây về các cuộc tấn công lừa đảo có chủ đích dẫn đến việc chiếm đoạt tài khoản của một số người dùng Signal, bao gồm cả các quan chức chính phủ và nhà báo,” công ty cho biết. “Chúng tôi xem vấn đề này rất nghiêm chỉnh.”

Signal khẳng định rằng hệ thống mã hóa của họ không bị xâm phạm.

“Để làm rõ: Hệ thống mã hóa và cơ sở hạ tầng của Signal không bị xâm phạm và vẫn hoạt động mạnh mẽ,” công ty cho biết, đồng thời nói thêm rằng các cuộc tấn công dựa vào “các chiến dịch lừa đảo tinh vi được thiết kế để đánh lừa người dùng chia sẻ thông tin.”

Các quan chức tình báo Hòa Lan cũng cho biết chiến dịch này không lợi dụng các lỗ hổng kỹ thuật trong chính các ứng dụng nhắn tin.

Các cơ quan chức năng cho biết: “Chiến dịch của Nga không lợi dụng bất kỳ lỗ hổng kỹ thuật nào của các dịch vụ nhắn tin. Thay vào đó, những kẻ tấn công sử dụng các tính năng bảo mật hợp pháp của ứng dụng một cách độc hại.”

Các nhóm tin tặc có liên hệ với Nga đã tiến hành các hoạt động mạng trong nhiều thập niên, thường tập trung vào các cuộc tấn công có động cơ tài chính như mã độc tống tiền.

Tuy nhiên, kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, các hoạt động mạng của nước này ngày càng chuyển hướng sang các hoạt động gây rối và phá hoại hơn, nhắm vào các đồng minh phương Tây của Ukraine.

Các cuộc tấn công mạng đã trở thành một yếu tố trọng tâm trong chiến lược chiến tranh hỗn hợp của Nga. Các chính phủ Âu Châu đã nhiều lần cáo buộc Mạc Tư Khoa leo thang các hoạt động mạng, bao gồm các cuộc tấn công vào hệ thống của Ukraine, xâm phạm cơ sở hạ tầng dân sự ở Âu Châu và các nỗ lực can thiệp vào các cuộc bầu cử nước ngoài.

[Politico: Russian hackers target Signal, WhatsApp in global cyber campaign]