Ngày 18-11-2026
 
Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 19/11: Ai được Chúa khóc thương – Lm. Giuse Đaminh Nguyễn Ngọc Tân, CP
Giáo Hội Năm Châu
03:53 18/11/2026

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

41 Khi ấy, Đức Giê-su đến gần Giê-ru-sa-lem và trông thấy thành, thì khóc thương 42 mà nói : “Phải chi ngày hôm nay ngươi nhận ra những gì đem lại bình an cho ngươi ! Nhưng hiện giờ, điều ấy còn bị che khuất, mắt ngươi không thấy được. 43 Thật vậy, sẽ tới những ngày quân thù đắp luỹ chung quanh, bao vây và công hãm ngươi tư bề. 44 Chúng sẽ đè bẹp ngươi và con cái đang ở giữa ngươi, và sẽ không để hòn đá nào trên hòn đá nào, vì ngươi đã không nhận biết thời giờ ngươi được Thiên Chúa viếng thăm.”

Đó là Lời Chúa
 
Mỗi Ngày Một Câu Danh Ngôn Của Các Thánh
Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb. ·
16:08 18/11/2026

15. Khắc khổ của tôi là ở nơi sự từ bỏ ý riêng của mình, không nói lời biện hộ cho mình, và khi giúp đỡ người khác trong các việc nho nhỏ mà không nói những lời khoe khoang mình.

(Thánh nữ Terese of Lisieux)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")


----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info
 
Mỗi Ngày Một Câu Chuyện
Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb. ·
16:10 18/11/2026
72. CHÓ GẶP NHÀ GIÀU

Chó rất giỏi nịnh ông chủ, lại còn ức hiếp người nghèo và yêu thích người giàu, nhìn thấy người quần áo rách bươm thì nhất định lớn tiếng sủa cắn không thôi.

Một hôm, nó chạy ra ngoại ô và gặp một con báo có bộ lông vàng kim tuyến thì nghĩ trong bụng:

- “Cái thứ mặc lễ phục màu vàng kim tuyến này, thì nhất định là công tử con nhà giàu, ta phải kết thân với nó mới được.”

Nghĩ xong bèn chạy lên phía trước làm thái độ vẫy đuôi xin xỏ.

Nhưng nào ngờ, con báo màu vàng kim tuyến ấy nhảy lên há to cái miệng muốn xơi tái con chó, con chó thất kinh hồn vía quay đầu chạy thoát thân, nhưng sợ quá hồn bất phụ thể.

May mắn gặp con trâu, con trâu cười nói:

- “Mày không thông việc đời, lẽ nào mày không nghe nói, gần đây người trên thế gian càng có tiền thì càng ăn người hay sao?”

(Yết hậu ngữ)

Suy tư 72:

Thời nay, có các đại gia bên Trung Quốc, bên Nhật ăn thịt các thai nhi để được cường dương bổ thận; thời nay có các minh tinh người mẫu ở Đài Loan dùng thai nhi để làm thuốc uống và thoa cho da mặt mịn màn trẻ mãi không già. Đại gia và minh tinh người mẫu đều lả những triệu phú, tỉ phú xài tiền như đốt giấy, đúng là người ta càng có tiền thì càng ăn thịt đồng loại.

Con chó vì thích chơi với những ai giàu có và những ai có cái mả hào nhoáng bên ngoài nên suýt toi mạng. Cũng vậy, những ai quá chú trọng đến sự hưởng thụ của thân xác, quá chú trọng đến vẻ đẹp của thân xác mà dùng tiền để làm những việc ác đức như: ăn thai nhi, mua thai nhi làm thuốc uống.v.v...đều là những con chó đội lốt người ăn thịt đồng loại, coi chừng sẽ có ngày các thai nhi sẽ tố cáo trước mặt Thiên Chúa đấy.

Tiền bạc chỉ là thứ phù vân nay còn mai mất, nhưng biết dùng cái phù vân để làm việc lành, dùng cái nay còn mai mất để mua Nước Trời, đó chính là sự khôn ngoan của người Ki-tô hữu được Chúa cho quản lý gia tài vật chất ở đời này. Do đó người Ki-tô hữu càng có tiền thì càng làm việc bác ái, càng nhận ra Thiên Chúa đã chọn mình thay mặt Ngài để an ủi, để giúp đỡ và để phục vụ tha nhân vậy.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)


---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info
 
HÃY CÒN BIẾT KHÓC
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
17:01 18/11/2026
“Chúa Giêsu đến gần Giêrusalem và trông thấy thành, thì khóc!”.

“Những nỗi khổ của thời đại chúng ta nên khiến chúng ta khóc, và chúng ta cần phải khóc!” - Phanxicô.

Kính thưa Anh Chị em,

Giữa một thời đại mà khổ đau đã trở nên quá quen - thấy nhiều đến nỗi không còn thấy đau - Tin Mừng hôm nay mời chúng ta ‘hãy còn biết khóc!’.

Đến gần Giêrusalem, Chúa Giêsu thấy trước thành sẽ bị vây hãm, không còn lối thoát - Ngài khóc! Có những cuộc vây hãm bắt đầu như thế - khi con người không còn nhận ra điều gì đang giam giữ mình! Đến lúc ấy, ngay cả lời mời bước ra cũng bị xem là đe doạ. Với Giêrusalem, cuộc viếng thăm của Chúa Giêsu là cơ hội để thành trở về với Thiên Chúa và tìm lại bình an; thế nhưng, thành không nhận ra mình cần được cứu. Ngài khóc vì thấy tai hoạ đang đến lẫn ơn cứu độ đang bị bỏ qua.

“Phải chi ngày hôm nay ngươi cũng nhận ra những gì đem lại bình an cho ngươi!”. Giữa những gì Chúa Giêsu biết thành sẽ phải chịu, Ngài vẫn mong điều lành cho thành; dẫu bị khước từ, Ngài vẫn muốn thành được sống. Trong tiếng sụt sùi của Ngài, lòng Chúa Cha mỏi mong con cái mình được bình an. “Ngay cả những điều ấy cũng không làm Ta quay lưng hay nguôi tình yêu lớn lao dành cho ngươi!” - Gioan Kim Khẩu.

Gioan cũng khóc vì không ai xứng đáng mở cuốn sách đang niêm phong. Một Kỳ Mục bảo ông, “Đừng khóc nữa! Này đây, Sư Tử xuất thân từ chi tộc Giuđa, Chồi Non của Đavít đã chiến thắng, Người sẽ mở cuốn sách và bảy ấn niêm phong!” - bài đọc một. Nhưng khi nhìn, Gioan thấy Chiên Con mang dấu bị sát tế mà vẫn đứng, tiến đến nhận cuốn sách. Theo Barron, Đức Kitô chịu đóng đinh và phục sinh là chìa khoá mở ra ý nghĩa lịch sử. Nhờ chiến thắng của Ngài, tiếng khóc nhường chỗ cho bài ca mừng ơn cứu chuộc: “Lạy Chúa Kitô, Ngài đã làm cho chúng con thành một vương quốc, thành những tư tế, để phụng thờ Thiên Chúa chúng con!” - Thánh ca Khải Huyền.

Chúng ta thường khóc khi mất một người thân, nhưng một người bị bỏ rơi thì chưa đủ khiến lòng chúng ta quặn. Họ ở đó, nhưng dần chỉ còn là một phần cảnh sống hằng ngày. Có người ở gần chúng ta đã lâu mà vẫn chưa một lần được hỏi vì sao ít vui. Xin ơn ‘hãy còn biết khóc’ là xin đừng quen đi qua người khác đến mức chẳng còn thấy ai cần thương!

Anh Chị em,

Đức Kitô đã khóc cho thành, rồi đi vào thành để chịu chết. Điều khiến Ngài rơi lệ cũng là điều Ngài mang lấy: tội lỗi và nỗi đau của nhân loại Ngài đến cứu. Trên thập giá, Ngài hiến mạng sống cho những con người chưa nhận ra mình được yêu đến thế. “Nếu có thể chịu khổ hơn nữa, Ta vẫn muốn chịu!” - Julian Norwich thuật lời Chúa Giêsu. Hiệp thông với Đức Kitô là để nỗi khổ của một người từng ở ngoài đời mình nay có chỗ trong lòng, và một người từng bị bỏ lại nay được đón lấy. Để nước mắt Ngài chạm đến mình, chúng ta học lại cách yêu của một trái tim ‘hãy còn biết khóc’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đánh thức con trước những nỗi khổ con vẫn thường đi qua; cho con biết thương, biết đau đến mức chịu phiền, chịu thiệt vì những ai đang khổ!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
 
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Bài Giáo lý Hàng tuần của Đức Leo XIV trong buổi Tiếp kiến Chung, ngày 18 tháng 11 năm 2026
Vũ Văn An
14:12 18/11/2026

Bản tin của Văn Phòng Báo chí Tòa Thánh ngày 18 tháng 11 năm 2026 cho biết: Buổi Tiếp kiến Chung sáng nay diễn ra vào lúc 10 giờ tại Quảng trường Thánh Phê-rô, nơi Đức Thánh Cha Lê-ô XIV gặp gỡ các nhóm khách hành hương và tín hữu đến từ Ý cũng như khắp nơi trên thế giới.

Vatican Media


Trong bài huấn dụ bằng tiếng Ý, Đức Thánh Cha tập trung nói về chuyến Tông du gần đây của ngài tới Uruguay, Argentina và Peru (Bài đọc: 1 Tx 1:2-4).

Sau khi tóm lược bài giáo lý bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, Đức Thánh Cha đã gửi những lời chào đặc biệt đến các tín hữu hiện diện.

Buổi Tiếp kiến Chung kết thúc với việc đọc Kinh Lạy Cha và ban Phép lành Tông tòa.

Chuyến Tông du tại Uruguay, Argentina và Peru

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và chào mừng anh chị em!

Sáng hôm qua, tôi đã trở về Rôma sau chuyến Tông du dài và tốt đẹp tới Uruguay, Argentina và Peru. Như anh chị em đã biết, Peru là đất nước nơi tôi từng sống nhiều năm, với tư cách là một nhà truyền giáo và sau đó là một giám mục. Argentina là quê hương của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, và tôi mong muốn được đến thăm nơi đây để gặp gỡ những con người mà ngài vô cùng yêu quý. Uruguay là quốc gia mà người Công Giáo chỉ là thiểu số, và việc hành trình của tôi bắt đầu ngay tại đó mang một ý nghĩa đặc biệt.

Khẩu hiệu cho chuyến thăm mục vụ tại Uruguay là: “Tôi mang đến cho anh em tin vui trọng đại” (Lc 2:10). Đây là những lời mà thiên thần đã dùng trong Tin Mừng theo thánh Lu-ca để loan báo tin vui về sự giáng sinh của Chúa Giê-su Ki-tô cho các mục đồng tại Bê-lem. Quả thực, tôi đã đến đất nước đó để loan báo về Người – chính là Chúa, Thiên Chúa làm người – Đấng ban tặng sự sống viên mãn trong chân lý và tình yêu. Tôi rất vui mừng vì đã nhận được sự đón tiếp nồng hậu và chân thành từ người dân Uruguay; nhờ đó, tôi có thể nhắc nhở mọi người về tầm quan trọng của đức tin vào Thiên Chúa cũng như giá trị quý báu của sự sống con người; đồng thời cho thấy đức tin giúp chúng ta đối diện với những thử thách trong cuộc sống và trở thành những người kiến tạo hòa bình.

Tại Argentina, khẩu hiệu là: “Chào đón mọi người. Hãy lên đường và loan báo!”. Những lời này vang vọng giáo huấn của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, một người con của đất nước Nam Mỹ vĩ đại ấy. Đây là tầm nhìn về Giáo hội mà ngài đã truyền lại cho chúng ta: một Giáo hội hiếu khách, mở rộng vòng tay đón chào tất cả mọi người, nơi ai cũng có thể cảm thấy như đang ở nhà, được lắng nghe, được tôn trọng phẩm giá, được hòa giải với Thiên Chúa, với chính bản thân và với cộng đồng, đồng thời được trân trọng cả những ân huệ lẫn những giới hạn của mình. Đồng thời, đó cũng là một Giáo hội mang trọn tinh thần truyền giáo, tìm thấy sự nhất quán và niềm vui trong công cuộc loan báo Tin Mừng. Tại Argentina, tôi đã chứng kiến sự tham gia đầy nhiệt huyết và hòa hợp của Dân thánh Thiên Chúa. Trong bầu không khí chan chứa tình cảm dành cho Đức Giáo Hoàng – điều mà tôi sẽ không bao giờ quên – tôi đã khích lệ họ vun đắp sự hiệp thông trong sự phong phú của tính đa dạng, đồng thời khuyến khích họ dấn thân xây dựng một xã hội công bằng và đùm bọc lẫn nhau, dựa trên các nguyên tắc của Học thuyết Xã hội của Giáo hội.

Chuyến thăm Peru kéo dài hơn một chút, bởi tôi mang một món nợ ân tình đặc biệt đối với dân Chúa đang sinh sống tại đất nước này. Khẩu hiệu cho chặng dừng chân thứ ba này là: “Chúng ta hãy mở rộng tâm hồn!” Để bước theo Đức Ki-tô, chúng ta phải mở rộng tâm hồn đón nhận Chúa Thánh Thần, noi gương các vị thánh. Lịch sử Peru sẽ không thể như ngày nay nếu thiếu đi sự hiện diện và công lao của Thánh Turibius xứ Mogrovejo, Thánh Rosa thành Lima, Thánh Francis Solano, Thánh Martín de Porres và Thánh Juan Macías. Cùng với đức tin, đức cậy và đức mến, các ngài đã thúc đẩy sự tôn trọng phẩm giá con người, ý thức về sự thánh thiêng của sự sống, sự hòa giải và hòa bình; các ngài đã xây dựng nên một nền văn minh của tình yêu. Chứng tá của các ngài vẫn còn sống động và mang tính thời sự cho đến tận ngày nay; và hiện nay vẫn có biết bao người – cả nam lẫn nữ – với tâm hồn rộng mở hướng về Thiên Chúa và tha nhân, đang dấn thân xây dựng một đất nước Peru công bằng hơn và huynh đệ hơn. Thật là một niềm vui lớn lao khi tôi có thể khích lệ họ bằng ân sủng đặc thù của thừa tác vụ Phê-rô; tôi cũng đã thực hiện điều đó thông qua việc gặp gỡ trực tiếp – tại đây cũng như ở các quốc gia khác – một số nạn nhân từng bị lạm dụng.

Đặc biệt tại Chiclayo, tôi cảm thấy như đang ở chính ngôi nhà của mình. Tôi được khám phá lại đức tin đơn sơ, chân thành, vốn được nuôi dưỡng bởi lòng đạo đức bình dân; tôi cảm nhận được vòng tay ôm ấp từ các cộng đồng nông thôn vùng Cordillera; tôi đã có dịp gặp lại những con người từng để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời mình. Lòng tôi tràn ngập lòng biết ơn khi được hiện diện giữa các cộng đoàn ấy, đồng thời củng cố đức tin và niềm hy vọng cho họ. Tạ ơn Chúa, tôi cũng đã có cơ hội đến thăm Cusco – nơi vẫn còn lưu giữ những thành quả tuyệt vời từ công cuộc hội nhập văn hóa Tin Mừng do các nhà truyền giáo thực hiện – và sau đó là vùng Amazon, để gặp gỡ những cộng đồng dân tộc giàu truyền thống văn hóa nhưng cũng đang phải chịu nhiều tổn thương bởi bất công và bạo lực.

Các bạn thân mến, thông qua các chuyến tông du đến thăm các Giáo hội địa phương, Giáo hoàng có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của dân Chúa trên hành trình của họ, bất chấp những khó khăn có thể nảy sinh tùy theo hoàn cảnh và thời điểm lịch sử. Thật vậy, ở bất cứ đâu, người ta cũng có thể nhận thấy cách Chúa Thánh Thần giúp Giáo hội trở thành dấu chỉ và khí cụ của sự hiệp nhất, thông qua việc lắng nghe Lời Chúa, cử hành các mầu nhiệm thánh và dấn thân phục vụ trong đức ái.

Một sự hiện diện không ngừng đồng hành trong suốt các chặng đường của chuyến tông du này chính là sự hiện diện của Đức Trinh Nữ Maria. Điều này thật dễ hiểu, vì Mẹ thực sự là một phần trong lịch sử của các dân tộc ấy; Mẹ đồng hành cùng họ, dẫn dắt và an ủi họ. Bản thân tôi cũng xin cảm ơn Mẹ vì sự che chở của ngài, và xin phó thác cho lời chuyển cầu của Mẹ tất cả những ai, bằng vô vàn cách thức khác nhau, đã đón tiếp và hỗ trợ tôi trong sứ vụ này.

Tôi xin lặp lại lòng biết ơn một lần nữa đến các Giám mục và chính quyền dân sự tại những quốc gia mà tôi đã ghé thăm, đến các linh mục, những người sống đời thánh hiến, cùng tất cả các tín hữu đã tham dự trực tiếp hoặc hiệp thông trong tinh thần. Nguyện xin Chúa, Đấng đã ban cho tôi ân huệ lớn lao này, luôn chúc lành cho các dân tộc ấy và dẫn dắt họ trên con đường hòa bình trong công lý và tình huynh đệ.

Các lời kêu gọi

Ngày 21 tháng 11 này là Ngày Nghề cá Thế giới, với chủ đề năm nay là “Hãy đến và dùng bữa”. Tôi đặc biệt hướng suy tư về những ngư dân đang phải đối diện với chiến tranh, nạn cướp biển và sự giam cầm; cũng như những người đã bị biển cả cướp mất khỏi vòng tay người thân – những người hiện vẫn đang mòn mỏi chờ đợi tin tức. Tôi cũng nhớ đến các ngư dân di cư, những người đang bị bóc lột, và các cộng đồng cư dân ven biển đang phải chịu thử thách gay gắt từ biến đổi khí hậu cũng như tình trạng biển cả ngày càng cạn kiệt nguồn lợi.

Hôm nay, tại Ý, chúng ta cử hành Ngày Cầu nguyện Quốc gia cho các nạn nhân và những người sống sót sau các vụ lạm dụng, do Cơ quan Quốc gia về bảo vệ trẻ vị thành niên và người trưởng thành dễ bị tổn thương – thuộc Hội đồng Giám mục Ý – tổ chức. Với chủ đề “Lắng nghe để chữa lành, cộng đồng để tái thiết”, ngày này nhắc nhở chúng ta rằng, đối với cộng đồng Kitô hữu, việc ngăn chặn và chống lại các hành vi lạm dụng chính là cách sống tinh thần hoán cải theo Tin Mừng; bắt đầu bằng việc lắng nghe những người đã chịu tổn thương, gọi tên cái ác đúng như bản chất của nó, và dấn thân trên những con đường dẫn đến sự thật, công lý và tái thiết.

Lời chào bằng tiếng Anh

Tôi xin gửi lời chào đến tất cả các khách hành hương và du khách nói tiếng Anh đang tham dự buổi tiếp kiến hôm nay, đặc biệt là các nhóm đến từ Anh, Ireland, Hà Lan, Thụy Điển, Ghana, Úc, Nhật Bản, Philippines, Thái Lan, Việt Nam, Canada và Hoa Kỳ. Tôi đặc biệt chào đón các khách hành hương từ Nhà thờ Thánh Tôma tại Cộng hòa Séc, những người đã mang đến một bản sao của bức linh ảnh Đức Mẹ Thánh Tôma. Nguyện xin Mẹ tiếp tục chuyển cầu cho chúng ta! Tôi cầu chúc cho anh chị em cùng gia đình được tràn đầy niềm vui và bình an của Chúa Giêsu Kitô. Nguyện xin Thiên Chúa ban phước lành cho tất cả anh chị em!
 
Buổi tiếp kiến phái đoàn của FADICA – Mạng lưới Từ thiện Công Giáo, ngày 18 tháng 11 năm 2026
Vũ Văn An
14:24 18/11/2026

Theo Bản tin của Văn phòng Báo chí Tòa Thánh ngày 18 tháng 11 năm 2026, sáng nay, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tiếp kiến một phái đoàn của “FADICA – Mạng lưới Từ thiện Công Giáo”.

Vatican Media


Dưới đây là lời chào mừng của Đức Thánh Cha dành cho những người tham dự cuộc gặp gỡ:

Huấn từ của Đức Thánh Cha

Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần.
Bình an ở cùng anh chị em.

Chào buổi sáng tất cả mọi người. Chào mừng anh chị em
.

Tôi rất vui mừng được chào đón tất cả anh chị em, các thành viên của FADICA – Mạng lưới Từ thiện Công Giáo, nhân dịp anh chị em đến thăm Rôma. Tôi hy vọng rằng những ngày cầu nguyện, đào sâu kiến thức và sống tình huynh đệ tại các ngôi mộ của các Tông đồ sẽ mang lại nhiều hoa trái thiêng liêng, đồng thời góp phần củng cố mối liên kết của anh chị em với Đấng kế vị Thánh Phê-rô và với toàn thể Giáo hội.

Chuyến thăm Vatican của anh chị em diễn ra đúng vào ngày kỷ niệm 400 năm cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô – công trình mà chúng ta biết đến ngày nay. Như chúng ta đã biết, Chúa Kitô đã trao chìa khóa Nước Trời cho người ngư phủ khiêm nhường vùng Ga-li-lê ấy (x. Mt 16:19); chính trên lời tuyên xưng đức tin của ngài mà Giáo hội được xây dựng (x. Mt 16:18). Chúa Giê-su đã gọi Thánh Phê-rô trở thành nguồn sức mạnh và sự khích lệ cho các Tông đồ (x. Lc 22:32), và thực sự là tâm điểm hiệp nhất cho toàn thể Giáo hội. Vương cung thánh đường được xây dựng trên mộ của ngài chứa đựng những dấu tích hữu hình về các sự kiện quan trọng trong cuộc đời ngài cũng như nhiều biến cố khác, và đây cũng là nơi an nghỉ của nhiều vị Giáo hoàng. Công trình này là minh chứng sống động cho sự kế thừa đức tin của Giáo hội, được bảo đảm nhờ lòng trung thành với truyền thống sống động – truyền thống đã được trao truyền từ vị Giáo hoàng tiên khởi cho đến tận ngày nay.

Trong suốt năm mươi năm qua, anh chị em đã quảng đại nỗ lực củng cố và thực hiện nhiều chương trình hỗ trợ Giáo hội rộng lớn hơn, bao gồm cả các sáng kiến của Giáo triều Rôma, chẳng hạn như những chương trình thúc đẩy giáo dục Công Giáo, chăm sóc công trình sáng tạo và bảo vệ phẩm giá con người. Khi làm như vậy, anh chị em đang thực hành lời khuyên của Thánh Phê-rô: hãy dùng những ân huệ mà Chúa đã ban cho mình để phục vụ lẫn nhau, như những người quản lý tốt ân sủng của Thiên Chúa (x. 1 Pr 4:10).

Tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước những nỗ lực của anh chị em và khích lệ anh chị em hãy tiếp tục dấn bước trên con đường này; đặc biệt, xin hãy luôn lưu tâm đến những nhu cầu của người nghèo và những người yếu thế trong các chương trình mà anh chị em hỗ trợ (x. Gl 2:10). Cũng như cộng đoàn Ki-tô hữu sơ khai đã hiệp lời cầu nguyện cho Thánh Phê-rô, nhất là trong những lúc ngài gặp khó khăn (x. Cv 12:5), tôi cũng xin anh chị em cầu nguyện cho tôi, để Chúa tiếp tục củng cố và nâng đỡ tôi trong thừa tác vụ Phêrô.

Với những suy tư này, tôi cảm ơn sự hiện diện của anh chị em và phó thác mọi nỗ lực của anh chị em cho sự chuyển cầu của Đức Maria – Mẹ Hội Thánh – và Thánh Phê-rô. Tôi vui lòng ban Phép lành Tông tòa cho tất cả anh chị em, cũng như cho gia đình và những người thân yêu của anh chị em. Xin cảm ơn anh chị em.
 
Đức Giáo Hoàng cử hành Thánh lễ kỷ niệm 400 năm cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.
Thanh Quảng sdb
14:48 18/11/2026
Đức Giáo Hoàng cử hành Thánh lễ kỷ niệm 400 năm cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.

Thanh Quảng sdb (Tin Vatican - Christopher Wells)

Nhân dịp kỷ niệm 400 năm cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng nhắc nhở các tín hữu rằng Chúa Kitô chính là viên đá góc tường duy nhất cho sứ mệnh của Giáo hội. Ngài cho biết, Vương cung thánh đường này mời gọi chúng ta tin tưởng, “không phải vì những phiến đá tuyệt đẹp tạo nên công trình, mà vì đức tin tỏa sáng xuyên qua những phiến đá ấy.”

“Tại sao nơi an nghỉ này” – “ngôi mộ khiêm nhường” của vị Ngư phủ vùng Galilê – “lại trở thành một trong những công trình nổi tiếng nhất thế giới, nằm ngay tại trung tâm của Công Giáo?” Đức Giáo Hoàng đặt câu hỏi khi bắt đầu bài giảng trong Thánh lễ kỷ niệm 400 năm cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.

Ngài giải thích rằng câu trả lời nằm trong bài Tin Mừng hôm nay, thuật lại “đức tin của một con người – nhờ ý muốn của Chúa Giêsu, Thầy và là Chúa của ông – đã biến ông nên một tạo vật mới.”

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng toàn bộ cấu trúc của Vương cung thánh đường, trong từng chi tiết, đều “phục vụ cho một thực tại duy nhất: đức tin. Đức tin của Phêrô, đức tin Công Giáo, đức tin của chính chúng ta.”

Lời tuyên xưng của Thánh Phêrô rằng Chúa Giêsu là “Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống,” chính là “lời tuyên xưng đã làm cho mảnh đất trên đồi Vatican trở nên màu mỡ, để qua nhiều thế kỷ, nơi đây có thể trổ sinh hoa trái của sự thánh thiện.”

Đức Giáo Hoàng giải thích rằng chính chúng ta “là hoa trái đó… được xây dựng trên nền tảng là Chúa Kitô.” Ngài cho biết, lời tuyên xưng của Phêrô hướng đến “thừa tác vụ” trường tồn của ông “nhằm phục vụ toàn thể Giáo hội, vì sự cứu độ của thế giới.” Do đó, đây “không chỉ là một sự kiện trong quá khứ,” mà còn là lời mời gọi mỗi người chúng ta “khám phá sứ mệnh của riêng mình thông qua cuộc đối thoại với Chúa Giêsu.”

Ngài cũng nhắc lại cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và Phêrô trong Tin Mừng theo Thánh Gioan, khi Chúa hỏi vị Thủ lãnh các Tông đồ: “Con có yêu mến Thầy không?” Đức Giáo Hoàng cho biết, đây là một câu hỏi “luôn thôi thúc trong tâm khảm mỗi vị Giáo hoàng”, bởi vì “sứ mạng mà thánh Phêrô lãnh nhận từ Đấng Phục sinh… sẽ luôn gắn liền với tình yêu nhưng không này, tình yêu của tình bằng hữu”.

Đức Giáo Hoàng Lêô tiếp, mối tương quan này chính là trọng tâm của đức tin mà chúng ta cùng chia sẻ: “nhận biết Chúa Giêsu là Chúa và là Thầy, nghĩa là tìm thấy chân lý về chính bản thân mình”.

Ngài giải thích rằng: “Vương cung thánh đường đón tiếp chúng ta hôm nay, xét trên một phương diện nào đó, chính là biểu tượng cho không gian thiêng liêng của lương tâm – nơi đức tin rung động, trưởng thành trong tình bằng hữu với Chúa và trong sự phục vụ Giáo hội, thậm chí cho có phải tử đạo”.

Sau khi nhắc lại lịch sử của Vương cung thánh đường – từ ngôi thánh đường nguyên thủy thời hoàng đế Constantino cho đến công trình tráng lệ như hiện nay – Đức Giáo Hoàng Lêô trở lại với chủ đề về sứ mạng của Giáo hội, vốn được xây dựng trên nền tảng duy nhất là Đức Kitô, Đấng đã chịu đóng đinh và phục sinh.

Đức Giáo Hoàng nhắc nhở các tín hữu rằng, Đức Kitô “luôn hiện diện trong ngôi đền thánh này, đặc biệt là thông qua những sự kiện quan trọng diễn ra tại đây, đó chính là cử hành Bí tích Thánh Thể”.

Ngài lưu ý rằng, Hy tế Thánh Thể vẫn là một, dù được cử hành tại Vương cung thánh đường này hay tại ngôi nhà thờ nhỏ bé nhất trên thế giới, “toàn thể Giáo hội đều quy tụ lại trong cử chỉ ấy”.

Đức Giáo Hoàng khẳng định: “Vương cung thánh đường tuyệt đẹp này được xây dựng chính là để làm chứng cho Người – Con Thiên Chúa hằng sống. Giáo hội hiện hữu và bước đi xuyên suốt qua dòng lịch sử, chính là để phục vụ Người nơi mỗi người nam nữ trên trần thế”.

Ngài tiếp lời, nhắc lại lời hứa của Đức Kitô trong Tin Mừng: “Các cửa địa ngục sẽ không thắng nổi” Giáo hội ấy.

Ngài nói: “Chiến tranh sẽ không thắng thế, chừng nào chúng ta còn rao giảng hòa bình; khổ đau sẽ không thắng thế, chừng nào chúng ta còn làm chứng cho đức ái; sai lầm sẽ không thắng thế, chừng nào chúng ta còn giảng dạy chân lý; và tuyệt vọng sẽ không thắng thế, chừng nào chúng ta còn loan báo ơn cứu độ cho mọi người nhân danh Chúa Giêsu”.

Đức Giáo Hoàng Lêô nhấn mạnh: “Đó chính là sứ mạng của chúng ta”. ĐTC kêu gọi các tín hữu hãy “chiêm ngắm những công trình vĩ đại này, các mái vòm, ban công và cửa sổ của Vương cung thánh đường – nơi mở rộng ra quảng trường và hướng về thế giới với một lời mời gọi phổ quát: ‘Hãy đến, hãy bước vào, hãy nếm trải!’ Nói cách khác: ‘Hãy tin!’”
 
Bài Giảng Của Đức Thánh Cha Leo Xiv Trong Thánh Lễ Mừng 400 Năm Vương Cung Thánh Đường Thánh Phê-Rô
Vũ Văn An
14:58 18/11/2026

Như Đức Leo đã nhắc đến trong buổi tiếp kiến phái đòan Fadica, vào lúc 5 giờ chiều ngày 18 tháng 11 năm 2026, ngài đã cử hành Thánh Lễ kỷ niệm 400 năm Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô. Sau đây là bài giảng lễ của ngài:

Vatican Media


Anh chị em thân mến,

Ngày lễ quy tụ chúng ta trong niềm hân hoan hôm nay đặt ra một câu hỏi cho mỗi người chúng ta: chúng ta cảm thấy thế nào khi bước vào Vương Cung Thánh Đường Thánh Phê-rô? Một chuyến viếng thăm nhà thờ uy nghi này luôn khiến chúng ta cảm động. Chúng ta tràn ngập sự kính sợ, bị lay động bởi sự thánh thiêng của đức tin, sức mạnh của lịch sử và vẻ đẹp của nghệ thuật. Tuy nhiên, tất cả những điều này đều nằm trên một ngôi mộ khiêm nhường: ngôi mộ của người đánh cá vùng Ga-li-lê, Si-mong con ông Giô-na. Tại sao nơi chôn cất này lại trở thành một trong những di tích nổi tiếng nhất trên toàn thế giới, ngay trung tâm của đạo Công Giáo? Tin Mừng chúng ta đã nghe (Mt 16:13-19) cho chúng ta câu trả lời, kể lại đức tin của một người, theo ý muốn của Chúa Giê-su, Thầy và Chúa của mình, trở thành một thụ tạo mới. Trình thuật này hôm nay làm bừng sáng tâm hồn chúng ta khi chúng ta cử hành Bí tích Thánh Thể long trọng đánh dấu kỷ niệm 400 năm Cung hiến Vương cung thánh đường Vatican. Sự kiện này diễn ra vào ngày 18 tháng 11 năm 1626 dưới thời Đức Giáo Hoàng Urban VIII, người đã an nghỉ tại đây, bên cạnh Ngai tòa Tông đồ.

Lời cầu nguyện đó vang vọng qua nhiều thế kỷ, cho chúng ta thấy rõ ý nghĩa và giá trị của kiệt tác chào đón chúng ta, và được Tòa Thánh đặc biệt quan tâm bảo tồn, kể cả qua việc làm của định chế Dinh Thự Thánh Phê-rô [fabric of Saint Peter]. Tôi vui mừng nhân cơ hội này để bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới Đức Hồng Y Mauro Gambetti vì sự phục vụ của ngài với tư cách là Tổng linh mục và Chủ tịch của Dinh Thự, đồng thời chào mừng Đức Tổng Giám Mục Vittorio Viola.

Mọi phần của tòa nhà này đều phục vụ một mục đích: đức tin - đức tin của Phê-rô; đức tin Công Giáo; đức tin của chúng ta. Do đó, toàn thể Vương cung thánh đường vang vọng câu hỏi mà Chúa Ki-tô đặt ra cho các môn đệ của Người: “Nhưng các con nói Thầy là ai?” (câu 15). Khi lắng nghe những lời của Chúa Giê-su, chúng ta là những người đến từ rất nhiều quốc gia khác nhau, được bàn tay của Thánh Phê-rô dẫn dắt, để cùng nhau tuyên xưng sự thật cứu độ: Lạy Chúa, “Chúa là Đấng Mê-xi-a, Con Thiên Chúa hằng sống” (c. 16). Đây là lời tuyên xưng của Petri, lời tuyên xưng mà ngài đã làm chứng cùng với các vị Tử Đạo Rô-ma, đã làm cho mảnh đất Đồi Vatican trở nên sinh hoa trái, để nó có thể sinh hoa trái thánh thiện qua nhiều thế kỷ.

Hôm nay, các bạn thân mến, chúng ta là hoa trái đó: những viên đá sống động, đền thờ của Chúa Thánh Thần được xây dựng trên Chúa Ki-tô, nền tảng của chúng ta. Trong suốt nhiều thế kỷ, nền tảng này là Truyền thống kế vị tông đồ và Truyền thống sống động của Giáo hội, lấy chính Chúa Giê-su làm nguồn gốc và quy luật. Đó là lý do tại sao những lời của Chúa được khắc bằng tiếng La-tinh và tiếng Hy Lạp dọc theo toàn bộ trụ trên của Vương cung thánh đường: “Con là Đá và trên đá này Thầy sẽ xây nhà thờ của Thầy” (c. 18). Suy gẫm về những lời này, Thánh Leo cả đã thốt lên: “Như những gì Phê-rô tin vào Chúa Ki-tô sẽ tồn tại, những gì Chúa Ki-tô thiết lập nơi con người Phê-rô cũng sẽ tồn tại” (De Natale Ipsius, III). Nói cách khác, đó là một thừa tác vụ phục vụ toàn thể Giáo hội, vì phần rỗi của thế giới. Do đó, đây không chỉ đơn thuần là một sự kiện của quá khứ. Giống như Si-mong xứ Ga-li-lê, tất cả chúng ta đều được mời gọi khám phá sứ mệnh của chính mình thông qua cuộc đối thoại với Chúa Giê-su.

Tiếp tục cuộc đối thoại này, Chúa hỏi Tông Đồ của Người: “Con có yêu mến Thầy không?” (Ga 21:17). Con có yêu Thầy không? Đây là một câu hỏi đang đập trong trái tim của mỗi vị giáo hoàng, như những người tiền nhiệm của tôi đã nhận ra, bởi vì “sứ mạng mà Phê-rô đã nhận để chăn dắt đàn chiên của Chúa Giê-su sẽ luôn gắn liền với tình yêu nhưng không này, tình bạn thân thiết này” (Đức Phan-xi-cô, Tông huấn hậu Thượng Hội đồng Christus Vivit, 250). Đối với Si-mong Phê-rô, cũng như đối với mọi môn đệ của Chúa Giê-su, cảm nghiệm về đức tin không thể tách rời khỏi tình bạn với Người, được nhìn nhận là Thiên Chúa đích thực qua nhân tính của Người. Cái tên mới mà Si-mong nhận được làm chứng cho sự thật rằng "cuộc sống theo đúng nghĩa của nó không phải là thứ chúng ta có được trong hoặc từ chính mình: đó là một mối quan hệ. Và cuộc sống trong tổng thể của nó là mối quan hệ với Đấng là nguồn sự sống" (Benedict XVI, Thông điệp Spe Salvi, 27).

Trong mối tương quan với Chúa Giê-su, được đánh dấu bằng việc lắng nghe và tin tưởng, sa ngã và được phục hồi, Phê-rô hỏi: "Lạy Chúa, chúng con biết đến với ai? Chúa có những lời ban sự sống đời đời" (Ga 6:68). Đức tin mà chúng ta chia sẻ là nhận ra Chúa Giê-su là Chúa và là Thầy và nhờ đó khám phá ra sự thật về chúng ta, bởi vì “Chúa Ki-tô biết ‘những gì ở trong con người.’ Chỉ một mình Người biết điều đó!” (Thánh Gioan Phaolô II, Bài giảng khai mạc triều đại giáo hoàng của ngài, ngày 22 tháng 10 năm 1978). Trong mỗi con người, trong đền thờ nội tâm của chúng ta, Chúa Giê-su nói lời cứu độ cùng với tên của chúng ta. Theo một nghĩa nào đó, Vương cung thánh đường chào đón chúng ta hôm nay là dấu chỉ của không gian thánh thiêng của lương tâm, nơi đức tin sống và trưởng thành trong tình bạn với Chúa và phục vụ Giáo hội, thậm chí cho đến tử đạo.

Đó là lý do tại sao đối với tất cả chúng ta, mộ Thánh Phê-rô đã là nơi đức tin và là nơi tưởng niệm ơn cứu chuộc, từ thời nghĩa địa La Mã cổ đại và mọi thời đại kể từ đó. Hoàng đế Constantine đã cho xây dựng Vương cung thánh đường đầu tiên bên trên ngôi mộ của vị Tông đồ. Tại ngôi thánh đường đó, Đức Giáo Hoàng Clê-men-tê VIII đã cung hiến bàn thờ mà ngày nay chúng ta vẫn cử hành các mầu nhiệm thánh tại đó. Vào đầu thế kỷ XVI, công trình thời Constantine cần được trùng tu toàn diện. Một dự án đã được hình thành, quy tụ những trí tuệ lỗi lạc nhất thời bấy giờ—những thiên tài và nghệ sĩ như Bramante, Raphael và Michelangelo. Hôm nay, cùng với họ, chúng ta tưởng nhớ tất cả những ai đã góp phần xây dựng ngôi thánh đường này, dâng vinh quang cho Thiên Chúa bằng tài năng, công sức và của cải của họ. Ngôi nhà mà chúng ta đang quy tụ tại đây thực sự là một công trình của Giáo hội. Vương cung thánh đường mới đã được xây dựng trên chính nền móng cũ, bởi lịch sử kiến trúc của Đền thờ Thánh Phê-rô phản ánh lịch sử đức tin được cử hành tại đây—tức là lịch sử của Giáo hội như một thực thể sống động, là Thân thể Đức Ki-tô. Các công đồng chung được tổ chức tại đây là một dấu chỉ đặc biệt cho điều này: Công đồng Vatican I và Vatican II đã trao truyền cho chúng ta những lời đức tin để loan báo ra khắp thế giới.

Ở tâm điểm và nền tảng của sứ mệnh này luôn là một viên đá góc duy nhất: Chúa Giê-su Ki-tô, Đấng đã chịu đóng đinh và phục sinh. Người chính là viên đá bị những kẻ quyền thế trên thế gian này loại bỏ, nhưng đối với các dân tộc, Người vẫn là viên đá “được chọn lựa và quý giá; ai tin vào Người sẽ không phải thất vọng” (1 Pr 2:6; x. Is 28:16). Theo nghĩa này, tên gọi mới của Phê-rô diễn tả sự đồng hình đồng dạng của vị Tông đồ với Đức Ki-tô, một sự hiệp thông sự sống với Người, ngay cả khi tiến đến thập giá. Việc cung hiến Vương cung thánh đường mà chúng ta kỷ niệm hôm nay chính là sự xác nhận long trọng cho mối tương quan này. Đây là một sự kiện liên quan đến tất cả chúng ta, bởi lẽ sự sống của Chúa Giê-su luôn hiện diện trong ngôi thánh đường này thông qua biến cố quan trọng nhất diễn ra tại đây: cử hành Bí tích Thánh Thể.

Thật vậy, bí tích này chính là kiệt tác vĩ đại nhất mà chúng ta có thể chiêm ngắm, dù là tại Đền thờ Thánh Phê-rô hay tại ngôi thánh đường nhỏ bé nhất trên thế giới. Trong Bí tích Thánh Thể, Chúa Giê-su luôn hiện diện với chúng ta như một Đấng đồng hành đương thời. Người thực sự là Emmanuel, Chúa tể của lịch sử, Đấng ngự trong “ngôi nhà cầu nguyện cho mọi dân tộc” (Is 56:7). Chỉ trong giây lát nữa thôi, tại thời điểm thánh hiến bánh và rượu, ánh mắt và tâm hồn chúng ta sẽ hướng về Chiên Thiên Chúa – Đấng đã chịu sát tế và nay đã phục sinh; toàn thể Giáo hội cùng quy tụ trong hành động ấy. Vương cung thánh đường tráng lệ này được xây dựng để làm chứng cho Người, Con của Thiên Chúa hằng sống. Giáo hội hiện hữu và hành trình qua dòng lịch sử chính là để phục vụ Người nơi mỗi con người. Hơn nữa, “quyền lực tử thần sẽ không thắng nổi” Giáo hội (Mt 16:18). Chiến tranh sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn rao giảng hòa bình. Nghèo đói sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn làm chứng cho đức ái. Sai lầm sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn giảng dạy chân lý. Tuyệt vọng sẽ không thắng nổi chừng nào chúng ta còn loan báo ơn cứu độ cho mọi người nhân danh Chúa Giê-su.

Đó chính là sứ mạng của chúng ta, cũng là sứ mạng mà Thánh Phê-rô đã lãnh nhận bên bờ Biển Ga-li-lê và được trao truyền lại cho các vị kế nhiệm ngài cho đến tận thế, theo mệnh lệnh yêu thương của chính Chúa Giê-su: “Hãy chăn dắt các chiên của Thầy” (Ga 21:17). Để thực thi sứ vụ này, những bậc tiền nhân trong đức tin đã khắc ghi Tin Mừng vào lịch sử trước khi khắc tạc Tin Mừng ấy lên những phiến đá cẩm thạch. Vẻ đẹp của công trình tông đồ này mời gọi tất cả chúng ta hãy sống thánh thiện, để có thể tiếp nối sứ mạng ấy với lòng nhiệt thành.

Các bạn thân mến, hãy nhìn ngắm những cánh cổng lớn, các vòm cung, ban công và những khung cửa sổ của Vương cung thánh đường – nơi mở rộng hướng ra quảng trường và hướng về thế giới với một lời mời gọi phổ quát: “Hãy đến, hãy bước vào, hãy nếm trải!” Nói cách khác: “Hãy tin!” Hãy tin, không phải vì những phiến đá tuyệt đẹp (x. Lc 21:5) – vốn rồi sẽ bị thời gian bào mòn – mà vì đức tin đang tỏa sáng qua những phiến đá ấy; đó chính là hình ảnh phản chiếu và là dấu tích của tòa nhà thiêng liêng, tức là Thân Thể Chúa Kitô. Như vậy, sự rộng lớn của Vương cung thánh đường Vatican phản ánh một ơn gọi trường tồn: ơn gọi đón tiếp, để càng nhiều người càng tốt có thể tìm thấy chỗ đứng của mình trong Giáo hội. Như vậy, chúng ta có thể hiểu ý nghĩa của các vạch đo đạc trong các đại thánh đường — những vạch chạy dọc theo sàn của gian giữa — rằng đó vừa là minh chứng, vừa là biểu tượng tưởng nhớ về lòng hiếu khách Công Giáo; tại Rô-maa, lòng hiếu khách ấy được thể hiện một cách trọn vẹn nhất, như một dấu hiệu của niềm hy vọng dành cho toàn thế giới.
 
Cây thông Giáng sinh được dựng lên giữa Quảng trường Thánh Phêrô và được thắp sáng vào ngày 7 tháng 12
Thanh Quảng sdb
15:09 18/11/2026
Cây thông Giáng sinh được dựng lên giữa Quảng trường Thánh Phêrô và được thắp sáng vào ngày 7 tháng 12

Vào lúc 17 giờ 30 ngày 7 tháng 12, các bệnh nhi đang điều trị ung thư sẽ cùng thắp sáng cây thông Giáng sinh tại Quảng trường Thánh Phêrô. Cùng thời điểm đó, một cây thông khác cũng sẽ được thắp sáng tại thành phố Gubbio (Ý) – nơi gắn liền với Thánh Phanxicô Assisi.

(Tin Vatican)

Vào lúc 17 giờ 30 ngày 7 tháng 12, cây thông Giáng sinh tại Quảng trường Thánh Phêrô sẽ được thắp sáng bởi các bệnh nhi đang điều trị tại khoa ung bướu của một số bệnh viện ở Ý.

Theo thông cáo báo chí do Phủ Thống đốc Quốc gia Thành Vatican công bố ngày 18 tháng 11, cùng lúc đó, một cây thông khác cũng sẽ được thắp sáng tại thành phố Gubbio (Ý), nơi có mối liên hệ mật thiết với Thánh Phanxicô Assisi.

Gubbio nằm cách Rome khoảng 161 km (100 dặm) về phía bắc, thuộc vùng Umbria. Theo truyền thuyết được ghi lại trong tác phẩm "Những bông hoa nhỏ của Thánh Phanxicô" (The Little Flowers of St. Francis), đây chính là nơi Thánh Phanxicô đã thuần hóa một con sói từng gieo rắc nỗi kinh hoàng cho thành phố này.

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh kỷ niệm 800 năm ngày Thánh Phanxicô qua đời. Theo thông cáo, cây thông Giáng sinh tại Gubbio sẽ là cây thông lớn nhất thế giới.

Trang trí cây thông Giáng sinh

Cây thông được chọn đặt tại quảng trường là một cây linh sam bạc, cao 24 mét và nặng 7,5 tấn. Cây được lấy từ rừng Cugno dell’Acero thuộc Vườn quốc gia Pollino ở miền nam nước Ý và sẽ được vận chuyển về Vatican vào sáng ngày 19 tháng 11.

Đây là món quà từ chính quyền đô thị Terranova di Pollino, thuộc tỉnh Potenza ở miền nam nước Ý – một khu vực nổi tiếng với vẻ đẹp thiên nhiên và phong cảnh tuyệt đẹp.

Cơ quan lâm nghiệp đã chọn những cây đã trưởng thành; việc di dời các cây này góp phần hỗ trợ quá trình tái sinh tự nhiên của rừng, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc phát triển bền vững. Cây thông tại Quảng trường Thánh Phêrô sẽ được trang trí bằng các vật phẩm lấy cảm hứng từ sáng kiến “Thế giới mà tôi mong muốn” (The World I Would Like). Sáng kiến này tạo cơ hội để trẻ em bày tỏ suy nghĩ và mong ước của mình thông qua các buổi trị liệu bằng đồ gốm, do Quỹ Lene Thun (Fondazione Lene Thun) tổ chức hàng tuần tại các bệnh viện trên khắp nước Ý.

Bên cạnh những tác phẩm bằng đất sét – nơi các em gửi gắm hy vọng và suy tư của mình – cây thông còn được tô điểm bởi hơn 50.000 bóng đèn LED, có khả năng tạo nên những màn trình diễn ánh sáng sống động và đầy ấn tượng.

Một sáng kiến bền vững

Ngoài cây thông đặt tại Quảng trường Thánh Phêrô, một số cây nhỏ hơn cũng sẽ được đưa đến Vatican. Sau khi trang trí, chúng sẽ được đặt tại các văn phòng, tòa nhà của Tòa Thánh và tại Dinh Tông tòa ở Castel Gandolfo.

Cây thông đặt cạnh cột tháp (obelisk) sẽ được trưng bày cho đến hết mùa Giáng sinh. Sau đó, với sự hợp tác của Conlegno – một tổ chức có trụ sở tại Milan – gỗ từ cây thông này sẽ được tái chế thành các vật dụng phục vụ cho mục đích xã hội, nghệ thuật và phụng vụ.

Sáng kiến này nhằm thúc đẩy và khuyến khích nền kinh tế tuần hoàn, phù hợp với các nguyên tắc được nêu trong thông điệp *Laudato si’*.

Hang đá Giáng sinh và sự tham gia của các phạm nhân

Hang đá Giáng sinh năm nay, hiện đang được lắp đặt tại Quảng trường Thánh Phêrô, là món quà từ Tổng giáo phận Chieti-Vasto (miền trung nước Ý), phối hợp cùng Hiệp hội Những người bạn của Hang đá tại Atessa, Hội Nghệ sĩ Tự do và Trung tâm Giáo dục dành cho phạm nhân tại nhà tù Thánh Phêrô và Thánh Phaolô ở Vasto.

Với chủ đề “Mầu nhiệm Cao cả” (The Great Mystery), tác phẩm này gây ấn tượng bởi quy mô lớn, đồng thời làm nổi bật các giá trị về tình đoàn kết và lòng hiếu khách.

Đáng chú ý, các phạm nhân đang tham gia một chương trình giáo dục và đào tạo cũng góp phần vào việc thực hiện tác phẩm này.

Chín mươi đô thị thuộc các tỉnh Chieti và Pescara (miền trung nước Ý), cùng với toàn bộ 146 giáo xứ trong tổng giáo phận, cũng đóng góp vào dự án nghệ thuật này.

Hang đá Giáng sinh được đặt giữa các cấu trúc truyền thống với mái tranh, lấy cảm hứng từ những “Pagliarelli” hay “Pinciare” – kiểu nhà ở nông thôn đơn sơ được làm từ đất và rơm rạ. Các mô hình có kích thước như người thật cùng khung cảnh đầy gợi mở nhằm tái hiện lại thành Bethlehem vào thời điểm Chúa Giêsu giáng sinh.

Cuối cùng, tiểu cảnh Chúa giáng sinh tại Hội trường Phaolô VI được giao cho các nghệ nhân từ Lễ hội Carnival Viareggio – một sự kiện thường niên diễn ra tại thành phố Viareggio, vùng Tuscany – thực hiện. Tác phẩm này tái dựng một không gian miền biển, phản ánh mối liên kết gắn bó mật thiết giữa biển cả và cuộc sống của ngư dân.

Trong bối cảnh đó, Ba Vua được khắc họa như những người gắn liền với biển khơi, mang theo các lễ vật tượng trưng cho sự trù phú của vùng Địa Trung Hải.
 
12 khoảnh khắc khó quên trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Giáo Hoàng Leo XIV
Vũ Văn An
18:05 18/11/2026

Chuyến tông du đến Uruguay, Argentina và Peru, diễn ra từ ngày 6 đến 17 tháng 11, đã để lại nhiều dấu ấn lịch sử và đáng nhớ khi hàng triệu người đổ về để gặp gỡ và cầu nguyện cùng Đức Giáo Hoàng.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV vẫy tay chào trong đoàn rước tiến vào thánh lễ gần Chiclayo, Peru, ngày 13 tháng 11 năm 2026. | Ảnh: Daniel Ibáñez/EWTN News


Francesca Pollio Fenton của hãng tin EWTN News, ngày 18 tháng 11 năm 2026, cho biết: Từ ngày 6 đến 17 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thực hiện chuyến tông du đầu tiên tới Nam Mỹ, ghé thăm Uruguay, Argentina và Peru. Trong hành trình kéo dài 12 ngày này, ngài đã truyền đi thông điệp về sự hòa giải, tầm quan trọng của gia đình, phẩm giá con người và sự cần thiết phải quan tâm đến những người đang sống bên lề xã hội.

Ngài cũng kêu gọi các tín hữu hãy khơi dậy đức tin, chia sẻ Tin Mừng và tham gia đối thoại nhằm củng cố nền dân chủ.

Dưới đây là 12 khoảnh khắc khó quên trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Giáo Hoàng:

1. Đức Giáo Hoàng Leo cử hành buổi canh thức cầu nguyện cùng cộng đồng Công Giáo thiểu số tại Uruguay.

Trong thời gian ở Uruguay, tại buổi canh thức cầu nguyện tại Montevideo vào ngày 7 tháng 11, Đức Thánh Cha đã khích lệ những người Công Giáo đang sống trong một xã hội thế tục — đặc biệt là giới trẻ — hãy giữ vững đức tin và sống một cuộc đời đầy nhân đức, qua đó thu hút mọi người đến với Giáo hội.

Uruguay là một trong những xã hội thế tục nhất tại Mỹ La-tinh, nơi phần lớn người dân không theo tôn giáo có tổ chức nào. Thậm chí, lịch chính thức của quốc gia này đã đổi tên các ngày lễ Công Giáo thành những thuật ngữ thế tục; chẳng hạn, "Tuần Thánh" (Holy Week) được thay thế bằng "Tuần Du lịch" (Tourism Week). Đức Leo cho biết trải nghiệm của những người Công Giáo Uruguay trung thành “có thể giúp ích cho các anh chị em ở những nơi khác trên thế giới – những người đang bắt đầu khám phá, theo những cách khác nhau, ý nghĩa của việc trở thành một cộng đồng thiểu số.”

Khoảng 70,000 người đã có mặt tại sự kiện, và chính quyền địa phương ước tính có thêm 30,000 người khác đang theo dõi sự kiện từ các khu vực lân cận.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến dự buổi canh thức cầu nguyện dành cho giới trẻ tại sân vận động Estadio Centenario ở Montevideo, Uruguay, vào ngày 7 tháng 11 năm 2026. | Ảnh: Daniel Ibáñez/EWTN News


2. Đức Giáo Hoàng gửi thông điệp mạnh mẽ đến các người mẹ.

Vào ngày 8 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Leo đã cử hành Thánh lễ tại thánh địa Đức Mẹ nổi tiếng nhất Uruguay. Tại đây, ngài đã tôn vinh vai trò của phụ nữ trong việc truyền thụ đức tin Công Giáo, đồng thời khích lệ họ tiếp tục sứ mệnh này bất chấp những xu hướng thế tục hóa.

“Các người mẹ, các người bà: Đừng bao giờ mệt mỏi trong việc truyền lại đức tin!” Đức Giáo Hoàng Leo nhắn nhủ cộng đoàn tại quảng trường bên ngoài nhà thờ chính tòa ở Florida, một thành phố nằm ở miền nam trung bộ Uruguay. “Ngay cả khi những người thân yêu của quý vị có vẻ như đang xa rời Thiên Chúa, hãy cứ tiếp tục đặt họ trước mặt Người. Đừng ngừng chúc lành cho họ, đồng hành cùng họ, và đơn giản là hãy nhắc nhở họ về những gì họ đã từng đón nhận.”

Nhà thờ chính tòa tại Florida là nơi lưu giữ tượng Đức Mẹ Ba Mươi Ba Vị (Virgin of Thirty-Three) – một tác phẩm điêu khắc bằng gỗ nhỏ mô tả Đức Trinh Nữ Maria. Tên gọi này bắt nguồn từ con số 33 vị yêu nước vào đầu thế kỷ 19, những người đã phó thác nỗ lực giành độc lập cho Uruguay vào sự chuyển cầu của Đức Mẹ.

3. Tổng giám mục Montevideo chào đón Đức Giáo Hoàng với niềm phấn khởi lớn lao.

Đức Hồng Y Daniel Sturla, Tổng giám mục Montevideo, khó lòng che giấu sự phấn khởi của mình; điều đó thể hiện rõ qua việc ngài chào đón một vị Giáo hoàng đến Uruguay – sự kiện lần đầu tiên diễn ra sau 38 năm – và cùng ngồi trên chiếc xe dành riêng cho Đức Giáo Hoàng (popemobile) với Đức Giáo Hoàng Leo. Lần gần nhất một vị giáo hoàng đến thăm quốc gia này là chuyến thăm của Thánh Gio-an Phao-lô II vào năm 1987.

Đức Tổng Giám Mục Sturla cho biết ngài đã phối hợp cùng chính phủ để chào đón Đức Thánh Cha, đồng thời nỗ lực mang đến cho ngài trải nghiệm tốt nhất có thể. Thông tin này được ngài chia sẻ trong một hội nghị có chủ đề “Chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIV đến Nam Mỹ”, do tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ (ACN International) thực hiện.

4. Các tín hữu lấp đầy những con phố tại Argentina trong một Thánh lễ mang tính lịch sử.

Vào ngày 9 tháng 11, ước tính có khoảng 2.5 triệu người đã đổ xuống các đường phố ở Buenos Aires để tham dự một Thánh lễ ngoài trời do Đức Giáo Hoàng Lê-ô cử hành.

Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIV ca ngợi gia đình Ki-tô giáo là nguồn sức mạnh cho Giáo hội tại Argentina cũng như cho toàn xã hội quốc gia này.

“Gia đình chính là nơi truyền thụ đức tin, các nhân đức con người, văn hóa lao động, sự tôn trọng người cao tuổi, tinh thần bảo vệ sự sống và lòng trung tín với lời hứa của mình,” Đức Giáo Hoàng nhắn nhủ đám đông đang lấp đầy những đại lộ vốn đã được chặn lại để không cho xe cộ lưu thông.

5. Một triệu người trẻ quy tụ trong buổi canh thức cầu nguyện tại thành phố nơi khởi nguồn Ngày Giới trẻ Thế giới.

Ước tính có khoảng 1 triệu người trẻ đã tập hợp trên các con phố tại Buenos Aires để tham dự buổi canh thức cầu nguyện cùng Đức Thánh Cha.

Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIV kêu gọi các bạn trẻ hãy khước từ những cám dỗ thế gian để bước theo Chúa Ki-tô, đồng thời khẳng định rằng những sai lầm trong quá khứ không phải là rào cản ngăn họ đến với Giáo hội.

“Các bạn trẻ thân mến, Chúa Ki-tô yêu thương chúng ta và mong muốn chúng ta được chia sẻ chính sự sống của Người,” Đức Giáo Hoàng nói. “Chúa Ki-tô trao tặng các bạn một sự sống mà ngay cả cái chết cũng không thể cướp đi.”

Sự kiện này diễn ra tại chính địa điểm ở phía bắc Buenos Aires, nơi Đức Giáo Hoàng Lê-ô đã cử hành Thánh lễ vào ngày hôm trước, thu hút khoảng 2.5 triệu người tham dự. Đám đông tại Argentina là nhóm người đông đảo nhất trong suốt triều đại giáo hoàng của ngài.

Sự kiện này cũng mang ý nghĩa đặc biệt vì Buenos Aires chính là nơi tổ chức Ngày Giới trẻ Thế giới đầu tiên bên ngoài Rome vào năm 1987. Ba mươi chín năm sau, những người trẻ tuổi lại một lần nữa xuống đường để chào đón Đức Thánh Cha.

6. Đức Giáo Hoàng vô cùng xúc động trước câu chuyện của một người phụ nữ từng bị bỏ rơi từ nhỏ vì khuyết tật.

Marta Torres, 78 tuổi, là người khiếm thị bẩm sinh và mắc chứng bại não. Bà đã bị mẹ bỏ rơi chỉ một ngày trước khi tròn một tuổi.

Đức Giáo Hoàng đã tỏ ra vô cùng xúc động khi trò chuyện với bà trong chuyến thăm ngày 9 tháng 11 tới trung tâm Little Cottolengo Don Orione ở Claypole, Buenos Aires – nơi bà đã sinh sống suốt nhiều năm qua.

Bà chia sẻ rằng căn bệnh đã biến cuộc đời mình thành một hành trình đầy gian nan, trắc trở. Trong nhiều thập niên, bà phải nằm liệt giường tại các bệnh viện, trong khi vẫn không tìm được nơi nào có thể tiếp nhận mình lâu dài và cung cấp sự chăm sóc cần thiết.

“Con đã đi khắp nơi để tìm một chốn dung thân, nhưng những nơi đó chỉ là tạm thời và không phù hợp với tôi,” bà giải thích.

Cuộc tìm kiếm dài đằng đẵng ấy cuối cùng đã kết thúc khi bà tìm thấy Little Cottolengo Don Orione ở Claypole – một cơ sở do Thánh Louis Orione sáng lập, chuyên đón nhận những người khuyết tật và những cá nhân đang rơi vào hoàn cảnh dễ bị tổn thương.



7. Đức Giáo Hoàng có cuộc gặp gỡ đầy ý nghĩa với các tù nhân tại Argentina.

Một trong những khoảnh khắc ấn tượng nhất trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Giáo Hoàng là cuộc gặp gỡ với các tù nhân tại nhà tù Devoto ở Buenos Aires, Argentina, vào ngày 11 tháng 11.

Cha Matías de Martini, tuyên úy của nhà tù Devoto, đã không kìm được những giọt nước mắt khi cảm ơn Đức Giáo Hoàng Leo XIV vì chuyến thăm nhà tù này cũng như sự quan tâm chân thành của ngài dành cho các phạm nhân.

Vị linh mục chia sẻ rằng chuyến thăm của Đức Thánh Cha “nhắc nhở chúng ta một lần nữa rằng Thiên Chúa không coi bất cứ ai là người đã mất; Người vui mừng trước con chiên lạc tìm được đường về, trước người con trở về nhà”.

Khi kết thúc chuyến thăm nhà tù, Đức Giáo Hoàng Leo đã phá vỡ các quy tắc lễ nghi để tiến lại gần, ôm lấy và ban phép lành cho các tù nhân. Nhiều người trong số họ đã không cầm được nước mắt khi chào đón Đức Thánh Cha. Đó là một khoảnh khắc tràn đầy sự dịu dàng sâu sắc.

8. Tổng thống Javier Milei xúc động tiễn biệt Đức Giáo Hoàng Leo.

Tổng thống Argentina, ông Javier Milei, đã vô cùng xúc động khi tiễn biệt Đức Giáo Hoàng Leo tại Sân bay Quốc tế Ezeiza ở Buenos Aires, khép lại chuyến thăm kéo dài bốn ngày của ngài tại Argentina.

Trước đó, vào ngày 8 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã có cuộc gặp với ông Milei tại Casa Rosada, trụ sở cơ quan hành pháp của Argentina.

9. Đức Giáo Hoàng Leo được 3 triệu người chào đón tại Lima.

Theo Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, khoảng 3 triệu người đã đổ xuống các đường phố ở Lima để chiêm ngưỡng và chào đón Đức Giáo Hoàng Leo XIV khi ngài đặt chân đến Peru. Con số này tương đương gần một phần ba trong tổng số khoảng 10.4 triệu cư dân của thành phố.

Đức Thánh Cha bắt đầu phục vụ tại Peru từ năm 1985, khi đó ngài còn là linh mục Robert Prevost. Ngài đã gắn bó với đất nước này trong nhiều năm qua các vai trò khác nhau, trước khi được bổ nhiệm làm Giám mục giáo phận Chiclayo vào năm 2015.

10. Đức Giáo Hoàng Leo trở lại giáo phận cũ Chiclayo.

Ngày 13 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã trở lại Chiclayo, Peru – giáo phận tại Nam Mỹ mà ngài từng dẫn dắt trong gần một thập niên – để cử hành Thánh lễ với tư cách là Giáo hoàng. Ngài từng lãnh đạo Giáo phận Chiclayo từ năm 2015 đến năm 2023, trước khi được Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Giám mục và lên đường đến Rome. Đức Giáo Hoàng từng gọi Peru là “quê hương” của mình — trước khi đứng đầu Giáo phận Chiclayo, ngài đã có nhiều năm phục vụ tại đây với tư cách là một nhà truyền giáo.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV vẫy tay chào đám đông khi đến cử hành Thánh lễ gần Chiclayo, Peru, ngày 13 tháng 11 năm 2026. | Ảnh: Daniel Ibáñez/EWTN News


11. Đức Giáo Hoàng Lê-ô trao vương miện cho tượng Đức Mẹ trong một buổi lễ đầy xúc động tại nhà thờ chính tòa cũ của ngài.

Ngày 14 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Lê-ô XIV đã trở lại nhà thờ chính tòa cũ của mình tại Peru để tham dự nghi thức trao vương miện cho tượng Đức Mẹ, đồng thời kêu gọi người Công Giáo hãy cùng nhau xây dựng “một thế giới tràn ngập tình yêu thương và lòng trắc ẩn.”

“Cha tạ ơn Thiên Chúa vì hôm nay được hiện diện tại đây cùng anh chị em để cử hành đức tin, như chúng ta vẫn thường làm, ngay tại nhà thờ chính tòa nơi cha bắt đầu sứ vụ giám mục của mình,” Đức Giáo Hoàng chia sẻ với các tín hữu tại Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ ở Chiclayo.

Trong buổi lễ, hướng về Đức Maria, Đức Giáo Hoàng Lê-ô thưa với Mẹ: “Lạy Mẹ, con xin phó thác cuộc đời và thừa tác vụ Phê-rô của con cho Trái Tim Vô Nhiễm Nguyên Tội của Mẹ.”

12. Đức Thánh Cha cử hành Thánh lễ tại một thị trấn nhỏ ở vùng núi Andes.

Ngày 14 tháng 11, Đức Giáo Hoàng đã đến một vùng núi hẻo lánh thuộc giáo phận cũ của ngài để cử hành Thánh lễ ngoài trời tại Santa Cruz de Succhabamba. Trong Thánh lễ, ngài cũng bày tỏ lòng tri ân đối với các nhà truyền giáo đã mang Tin Mừng đến vùng đất này suốt nhiều thế kỷ qua.

“Hết lần này đến lần khác, họ đã đến đây mà không mang theo hành trang hay thư giới thiệu, chỉ với mục đích duy nhất là rao truyền danh Chúa Giê-su.” “...và lan tỏa lòng sùng kính Chúa của những Phép lạ tại Andabamba cùng Mẹ Vô nhiễm của Người,” Đức Thánh Cha nói trong bài giảng tại một Thánh lễ ngoài trời, khi nhắc đến hai giáo xứ ở Santa Cruz, một thị trấn nằm trên vùng cao nguyên Andes.

Đức Thánh Cha vẫy tay chào khi đến dự Thánh lễ tại Santa Cruz de Succhabamba, Peru, ngày 14 tháng 11 năm 2026. | Ảnh: Daniel Ibáñez/EWTN News


Đức Thánh Cha đến nơi bằng trực thăng quân sự, nhưng ngài ghi nhận rằng phần lớn cộng đoàn tham dự đã phải trải qua một hành trình gian nan hơn nhiều.

“Nhiều người trong anh chị em đã vượt chặng đường dài để có mặt tại đây. Một số người đến từ các cộng đồng nông thôn, tạm rời xa gia đình, đồng ruộng và công việc thường nhật. Hành trình mà anh chị em thực hiện không chỉ là việc băng qua những con đường khó khăn, mà còn là một cuộc hành hương đức tin,” Đức Thánh Cha chia sẻ.

Theo chính quyền địa phương, có hơn 20,000 người đã tham dự Thánh lễ tại quảng trường của thị trấn.

Ngài cũng ca ngợi lòng đạo đức bình dân tại vùng cao Andes; nơi mà theo ngài, đức tin “đã phát triển một cách giản dị và chân thành, đặt nền tảng trên việc sống các giá trị Tin Mừng mỗi ngày, và được thể hiện qua những truyền thống cùng các lễ hội giúp gắn kết mọi người và các thế hệ lại với nhau.”
 
Cách phe cánh tả và cánh hữu tại Mỹ biến Đức Giáo Hoàng thành một quân cờ chính trị
Vũ Văn An
18:34 18/11/2026

Cả hai phe trong chính trường Mỹ đều đang lợi dụng những lời của Đức Giáo Hoàng để phục vụ chương trình nghị sự riêng, qua đó làm lu mờ vai trò của ngài với tư cách là một người cha tinh thần thay vì một đồng minh chính trị.



Patrick Neve của tạp chí The Catholic Herald cho hay: Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gần đây tại Hoa Kỳ, ấn phẩm trực tuyến Courier đã đưa ra tuyên bố rằng Đức Giáo Hoàng đã phản ứng trước thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử này.

Câu nói được nhắc đến là: “Chính trị hướng tới việc chữa lành những vết thương của người dân và những ai đang phải chịu đựng sự bất công sẽ mang lại niềm hy vọng cho tương lai nhân loại”. Bài báo ngụ ý rằng Đức Giáo Hoàng vui mừng khi đảng Dân chủ đánh bại đảng Cộng hòa, đồng thời ám chỉ đảng Cộng hòa là một chính quyền áp bức.

Xin làm rõ vấn đề này: câu nói đó hoàn toàn không phải là phản ứng đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Những lời này nằm trong một bài phát biểu dài hơn nhiều. Bài báo tạo cảm giác như thể một phóng viên đã đặt câu hỏi và Đức Giáo Hoàng trả lời, nhưng thực tế, ngài đang thực hiện buổi tiếp kiến chung vào thứ Tư, bàn về Gaudium et Spes (Vui mừng và Hy vọng) — phần thứ tám trong loạt bài về văn kiện này mà ngài đã bắt đầu từ tháng Chín. Vì đã đến phần nói về chính trị, nên ngài đã đề cập đến chủ đề đó.

Tiêu đề này chỉ là một phần trong chiến dịch kéo dài nhiều thập niên — có lẽ được đầu tư bài bản — nhằm xây dựng hình ảnh Đức Giáo Hoàng như một người thuộc phe cánh tả. Điều này từng xảy ra với Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, và giờ đây lại tiếp diễn với Giáo hoàng hiện tại.

Tôi không ngạc nhiên khi thấy mọi người làm điều này. Suy cho cùng, Đức Giáo Hoàng là vị mục tử tinh thần của hàng chục triệu người Mỹ; vì vậy, việc khắc họa ngài như một người đứng về phía mình là cách rất dễ dàng để thu hút lá phiếu của họ.

Điều khiến tôi ngạc nhiên là phe cánh hữu dường như đã quyết định rằng việc cố gắng lôi kéo Đức Giáo Hoàng về phía mình là không đáng công. Ngay từ đầu triều đại của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, khi truyền thông cố gắng mô tả ngài như một người cộng sản, phe cánh hữu đã lập tức gạt ngài sang một bên và mặc nhiên chấp nhận quan điểm đó.

Một phần lý do là vì phong trào bảo thủ tại Mỹ vốn gắn liền với các nhóm Tin Lành (evangelical) và các giáo phái Thệ Phản chính thống (mainline Protestant), trong khi đảng Dân chủ, xét về mặt lịch sử, lại là đảng của người Công Giáo. Do khuynh hướng thường thấy là bài Công Giáo của cộng đồng Thệ Phản Mỹ, những người bảo thủ trong giới cầm quyền ít khi coi vị Giáo hoàng là một nhân vật có lợi hay hữu ích về mặt chính trị.

Hệ quả là vị Giáo hoàng đã trở thành một quân cờ chính trị cho cả hai phe.

Đối với phe Cánh tả, ngài chỉ đơn thuần là một "kho trích dẫn" – nơi họ có thể viện dẫn những phát biểu nhất định để chứng minh rằng ngài ủng hộ cương lĩnh của Đảng Dân chủ. Ngay cả những người Dân chủ vốn phản đối mạnh mẽ Giáo Hội Công Giáo – coi đây là một tổ chức xấu xa, áp bức và lạc hậu – cũng thấy thật thuận lợi khi người đứng đầu Giáo hội lại đồng quan điểm với họ (tất nhiên, họ chẳng bao giờ nghĩ rằng có lẽ chính vì thế mà bản thân họ cũng nên đến nhà thờ).

Về phía phe Hữu, họ cũng sử dụng những trích dẫn này cho mục đích riêng. Họ viện dẫn các bài viết từ những nhà báo cánh tả – những người vốn đang hăng hái lan truyền tuyên truyền cánh tả – để củng cố luận điểm rằng các thể chế lớn đã bị phe Cánh tả thâu tóm hoàn toàn, không còn hy vọng cứu vãn.

Điều này gây hại cho cả hai bên, ngay cả khi giả định rằng họ đều hành động với thiện chí.

Đối với phe Hữu, việc khuếch đại thông điệp "Giáo hoàng là người theo khuynh hướng cấp tiến" (Liberal) không chỉ sai sự thật mà còn là một chiến lược truyền thông tồi. Cách làm này chẳng thuyết phục được ai ngoài những người vốn đã đồng quan điểm với họ; thực tế, nó còn phản tác dụng. Họ cố gắng chứng minh vị Giáo hoàng là người xấu bằng cách so sánh ngài với một thứ mà họ cho là xấu (chủ nghĩa cánh tả). Nhưng với những người còn đang lưỡng lự, họ lại thấy phe Hữu đang so sánh một điều tốt đẹp (Giáo hoàng) với một thứ mà họ coi là trung tính (chủ nghĩa cánh tả). Điều này vô tình khiến họ dễ ngả theo chủ nghĩa cánh tả hơn là xa rời nó.

Ở chiều ngược lại, việc phe Cánh tả mô tả Giáo hoàng như một người chỉ biết lặp lại quan điểm của Đảng Dân chủ đã làm suy giảm thẩm quyền của ngài. Nếu phe Cánh tả cố tình phớt lờ những khía cạnh trong sứ mệnh, mục vụ và các bài giảng của ngài – vốn trực tiếp thách thức cương lĩnh của chính họ – thì họ đã biến ngài từ một vị Giáo hoàng thành một nhân vật chính trị tầm thường, chẳng khác nào một chính trị gia Đảng Dân chủ. Khi đó, ngài không còn là Đại diện của Chúa Kitô trên thế gian, mà chỉ như một giám đốc điều hành tại một tổ chức phi chính phủ (NGO).

Thực tế là trong tuần này, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra bình luận về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, kêu gọi tăng cường đối thoại, giảm bớt những tranh cãi gay gắt và sự chia rẽ. Ngài nói: “Tôi biết đây cũng chỉ là một giấc mơ, nhưng tôi biết điều đó hoàn toàn khả thi, nên hãy cùng chờ xem.”

Là những người Công Giáo Mỹ, chúng ta nên trao cho Đức Giáo Hoàng giấc mơ của ngài. Chúng ta nên bắt đầu bằng việc thôi đặt ngài vào vai trò mà chúng ta đã gán cho ngài – một mắt xích trong các toan tính chính trị của chúng ta – và hãy để ngài trở về đúng vị thế của một người cha đang trò chuyện cùng các con cái mình.
 
Bối cảnh Ngày Quốc tế Người nghèo
Đặng Tự Do
18:45 18/11/2026


Ngày 15 tháng 11, Chúa nhật trước Lễ trọng kính Chúa Kitô Vua, Giáo hội cử hành Ngày Thế giới Người nghèo lần thứ 10. Chủ đề thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô nhân ngày này—được công bố vào ngày 13 tháng 6, ngày tưởng niệm Thánh Antôn Padua, thánh bổn mạng của người nghèo—có nhan đề "Chúa là nơi nương náu của người nghèo" (xem Thánh vịnh 14:6).

Bộ Truyền giáo đã phát hành các tài liệu cho ngày hôm đó bằng tiếng Ý.

Trong tông thư Misericordia et misera năm 2016, được ban hành vào cuối năm thánh đặc biệt về lòng thương xót, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã công bố việc thiết lập Ngày Thế giới của Người nghèo:

Trong "Năm Thánh dành cho những người bị gạt ra ngoài lề xã hội", khi các Cửa Thánh Lòng Thương Xót được đóng lại tại tất cả các nhà thờ chính tòa và đền thờ trên khắp thế giới, tôi nảy ra ý tưởng rằng, như một dấu hiệu hữu hình khác của Năm Thánh Ngoại thường này, toàn thể Giáo hội có thể cử hành, vào Chúa Nhật thứ 33 Mùa Thường Niên, Ngày Thế giới của Người Nghèo.

Đây sẽ là cách xứng đáng nhất để chuẩn bị cho Lễ trọng kính Chúa Giêsu Kitô, Vua vũ trụ, Đấng đồng cảm với những người bé nhỏ và người nghèo, và Đấng sẽ phán xét chúng ta về các việc làm bác ái của chúng ta (xem Mt 25:31-46). Đó sẽ là một ngày giúp các cộng đồng và mỗi người đã được rửa tội suy ngẫm về việc nghèo khó nằm ở trọng tâm của Tin Mừng như thế nào, và chừng nào Lazarus còn nằm trước cửa nhà chúng ta (xem Lc 16:19-21), thì sẽ không thể có công lý hay hòa bình xã hội. Ngày này cũng sẽ đại diện cho một hình thức truyền giáo mới đích thực (xem Mt 11:5), có thể đổi mới diện mạo của Giáo hội khi Giáo hội kiên trì trong hoạt động mục vụ thường xuyên và làm chứng cho lòng thương xót.

Các thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhân Ngày Thế giới của Người nghèo đều có trên trang Web của Vatican, cũng như các thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô.


Source:Catholic World News
 
Tại sao lại có nhiều người Iran cải đạo sang Công Giáo ở Áo đến vậy?
Đặng Tự Do
18:45 18/11/2026


Vào một buổi tối mùa đông lạnh giá ở Áo, không lâu sau khi cùng gia đình chạy trốn khỏi Iran, Anna Maria Jalalifar bắt đầu cuộc hành trình tìm kiếm một nhà thờ. Vì chưa nói được tiếng Đức, bà vẽ một cây thánh giá trên tay và chỉ cho một người qua đường, người này đã chỉ đường cho bà. Năm đó là năm 1993. Chồng bà đang bị giam giữ tại một trại giam ở Áo, và bà lo sợ rằng cả gia đình sẽ bị gửi trả về quê hương.

Một người dì đã cải đạo sang Kitô giáo khuyên bà tìm kiếm sự giúp đỡ từ một người mà bà hầu như không biết: đó là Chúa Giêsu Kitô. Khi đến nhà thờ, cổng trong đã bị khóa, nhưng khi đứng cùng các con gái giữa lối vào và cổng, bà vẫn có thể nhìn thấy bàn thờ, ánh sáng từ thánh đường và một vài bức tranh tôn giáo. Bà cảm thấy một sự bình an mà bà chưa từng biết đến trước đây.

Việc chồng bà được thả tự do ngay ngày hôm sau chính là dấu hiệu mà bà đã chờ đợi. Từ khoảnh khắc đó trở đi, cuộc đời bà đã thay đổi mãi mãi.

Ngày nay, Jalalifar giúp đỡ những người Iran khác tìm đến Giáo Hội Công Giáo thông qua mục vụ Hananias tận tâm, một phần của Hội Truyền giáo Giáo Hoàng của Áo. Và các số liệu từ Tổng giáo phận Vienna cho thấy sứ mệnh của bà có một tương lai tươi sáng phía trước.

Theo dữ liệu từ giáo phận được chia sẻ với tờ Register, trong số 179 người trưởng thành được rửa tội tại Tổng giáo phận Vienna năm 2025, có 66 người sinh ra ở Iran, so với 71 người sinh ra ở Áo. Đồng thời, thống kê của thành phố Vienna ghi nhận 18.516 cư dân sinh ra ở Iran trong năm đó, chiếm khoảng 0,9% dân số thành phố — mặc dù tổng giáo phận trải rộng ra ngoài ranh giới thành phố.

Xu hướng này dường như không phải là trường hợp cá biệt. Tháng trước, tổng giáo phận báo cáo rằng, trong số gần 230 người dự tòng chuẩn bị chịu phép rửa tội vào năm 2026, có 72 người Iran so với 73 người Áo bản địa. Năm 2025, hai nhóm người nước ngoài lớn tiếp theo trong số những người dự tòng — người Afghanistan và người Đức — chỉ có năm người mỗi nhóm.

Trốn thoát khỏi các giáo sĩ Hồi giáo

Tỷ lệ người Iran cải đạo sang Hồi giáo cao bất thường ở Áo đặt ra những câu hỏi quan trọng về nguồn gốc và ý nghĩa của hiện tượng này đối với tương lai của châu lục, nơi đang phải đối mặt với dòng người di cư đáng kể từ các quốc gia Hồi giáo trong nhiều thập niên qua.

Cộng hòa Hồi giáo Iran, một thể chế chính trị do giáo sĩ lãnh đạo được thiết lập sau cuộc cách mạng năm 1979, đã góp phần làm cho một bộ phận lớn dân chúng xa rời đạo Hồi thông qua việc áp đặt tôn giáo một cách cưỡng bức. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một hiện tượng ngầm về sự thế tục hóa lan rộng, bao gồm cả làn sóng vô thần, cùng với một phong trào cải đạo sang Kitô giáo diễn ra khá bí mật.

Những người cải đạo này bị chế độ trừng phạt nghiêm khắc, như đã nêu trong báo cáo của chính phủ Anh tháng 6 năm 2026, mô tả việc bắt giữ và bỏ tù gần như có hệ thống những người cải đạo công khai thực hành đức tin của họ. Ngược lại, các quốc gia có truyền thống Kitô giáo, như Áo, mang đến cho nhiều người Iran tự do theo đuổi hành trình tâm linh và được rửa tội — một con đường mà Jalalifar hiểu rõ, vì chính bà đã trải qua.

Được nuôi dưỡng bởi cha mẹ theo đạo Hồi sùng đạo, Jalalifar mới 10 tuổi khi cuộc cách mạng biến cuộc sống thường nhật của cô ở Iran thành một cơn ác mộng. Đến khi bước vào tuổi thiếu niên, cô đã từ bỏ đạo Hồi trong thâm tâm, kinh hãi trước bạo lực mà mình đã chứng kiến. Tuy nhiên, điều đó không xóa bỏ được khát vọng hướng về Chúa của cô.

Bà đã cùng chồng và hai cô con gái nhỏ chạy trốn khỏi Iran vào tháng 11 năm 1993 vì lo sợ cho sự an toàn của gia đình sau những cuộc đột kích liên tiếp vào nhà họ.

"Tôi nghĩ rằng một vị thần đối xử với con người một cách khắc nghiệt và tàn nhẫn như vậy không thể là Thượng đế đích thực, và nhiều người đồng hương của tôi cũng đi đến kết luận tương tự," bà nói với tờ Register. "Đó là lý do tại sao nhiều người bắt đầu cuộc tìm kiếm và khám phá ra đức tin Kitô giáo," bà nói thêm.

Khi đến Áo, người dì theo đạo Kitô của bà đã gửi cho bà những cuốn Phúc Âm bằng tiếng Ba Tư, và bà nhớ lại mình đã đọc hết chúng trong hai ngày, vì chúng minh họa hoàn hảo những giáo lý mà bà luôn khao khát. Nhưng chỉ sau vài tháng, bà mới xin được rửa tội, vì sợ hãi hậu quả của việc bội giáo.

Những người Kitô hữu mới ở Vienna

Vượt qua những khó khăn này đã mở đường trực tiếp cho ơn gọi truyền giáo của bà: đồng hành cùng những người Hồi giáo khác trong hành trình tìm kiếm Chúa Kitô.

Trang bị cho Giáo hội để đối phó với những thực tại mới

Là một người dạy giáo lý từ năm 1999, Jalalifar đã lãnh đạo Hananias từ năm 2018, một dự án ra đời từ nhận xét của Cha Karl Wallner thuộc dòng Xitô - khi đó là giám đốc quốc gia của Hội Truyền giáo Đức Giáo Hoàng - rằng trong khi những người cải đạo được chuẩn bị đầy đủ cho phép rửa tội, thì việc chăm sóc mục vụ sau đó vẫn còn thiếu sót, đặc biệt là bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ.

Hananias cung cấp hỗ trợ mục vụ bằng tiếng Ba Tư và tiếng Dari cho các tín hữu Kitô giáo từ Iran và Afghanistan, nhiều người trong số họ vẫn còn gặp khó khăn với tiếng Đức. Từ năm 2019, hiệp hội đã thường xuyên tổ chức Thánh lễ bằng tiếng Ba Tư với sự hợp tác của các linh mục từ Tổng giáo phận Vienna, trong đó Jalalifar đảm nhiệm việc chuẩn bị và dịch thuật các văn bản phụng vụ và thánh ca.

"Ở đây, những người mới được rửa tội tìm thấy sự hiệp thông trong đức tin với những người Kitô hữu khác đến từ Iran và Afghanistan, điều mà họ sẽ không có được nếu không ở đây," bà nói. Hananias do đó trở thành một "ngôi nhà" nhỏ cho những người đã mất quê hương.

Nguồn tài liệu của tổ chức này cũng được cung cấp cho các cơ sở giáo hội trên khắp Áo và các nước khác, bao gồm các tác phẩm thần học, tài liệu song ngữ và tài liệu giáo lý kỹ thuật số được dịch sang tiếng Ba Tư.

Cần đào tạo thêm cho các linh mục.

Trong bối cảnh số lượng người cải đạo từ Hồi giáo sang Kitô giáo ở Áo ngày càng tăng, nhiều linh mục cảm thấy bối rối không biết làm thế nào để đồng hành cùng những người cải đạo mới này, và không biết phải đáp lại như thế nào, Jalalifar nhận xét.

Bà Jalalifar nhấn mạnh rằng Giáo hội Áo đã đào tạo và tuyển dụng các giáo lý viên để hướng dẫn những người chuẩn bị chịu phép rửa tội nói tiếng Farsi, Dari và tiếng Ả Rập bằng tiếng mẹ đẻ của họ. Tuy nhiên, bà tin rằng chính các linh mục cần được đào tạo thực tiễn hơn để đồng hành cùng những người đang rời bỏ đạo Hồi.

"Tôi nghĩ sẽ rất tốt nếu trang bị cho các linh mục, trong quá trình đào tạo, những công cụ lý thuyết và thực hành cần thiết để họ có thể cung cấp sự chăm sóc mục vụ vững chắc cho những người này," bà nói. Các giáo xứ cũng phải chào đón những người mới được rửa tội "với tấm lòng rộng mở và cánh cửa rộng mở," giúp họ phát triển đức tin và bén rễ ở đất nước mới.

Khi được hỏi về những nghi ngờ rằng một số người Hồi giáo có thể tìm đến lễ rửa tội chỉ để tăng cơ hội được tị nạn, bà thừa nhận sự tồn tại của những trường hợp như vậy nhưng mô tả chúng là những trường hợp cá biệt.

"Tôi đánh giá các ứng viên rất cẩn thận và nghiêm ngặt khi hợp tác với những người chịu trách nhiệm chuẩn bị cho người Hồi giáo được rửa tội trong Giáo Hội Công Giáo," bà nói. Bà giải thích rằng một năm chuẩn bị cá nhân cần thiết cho một yêu cầu rửa tội giúp xác định những người có động cơ vì lợi ích cá nhân.

Bà nói rằng, công việc tình nguyện và sự tận tâm mà nhiều người Công Giáo mới được rửa tội thể hiện là minh chứng cho sự chân thành của họ trong đức tin.

Bà cũng thường xuyên kêu gọi Giáo hội đào tạo và cử những người cải đạo cảm thấy được ơn gọi đi chia sẻ Tin Mừng với đồng bào của họ, những người mà họ hiểu ngôn ngữ, văn hóa và tâm tư. Bà nói: "Điều ngày càng trở nên quan trọng hơn là chúng ta phải sống đức tin của mình một cách cụ thể, để người khác có thể thấy qua cách sống của chúng ta rằng chúng ta là Kitô hữu."

Trong bối cảnh Âu Châu đang chứng kiến sự bành trướng mạnh mẽ của Hồi giáo, bà tin rằng việc truyền bá Phúc Âm này có thể thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách, mở ra những cánh cửa hiện vẫn còn đóng kín ở những quốc gia mà những người cải đạo này đã rời bỏ.

"Vì hiện nay có rất nhiều người Hồi giáo sống giữa chúng ta, chúng ta phải xem đây là cơ hội để nói chuyện với họ về Chúa Kitô bất kể thời điểm nào," bà kết luận. "Chúng ta không được quên rằng ở nhiều quốc gia Hồi giáo, chẳng hạn như Iran và Afghanistan, điều này đơn giản là không thể."


Source:National Catholic Register
 
VietCatholic TV
Kết thúc chuyến Tông Du, Đức Thánh Cha Lêô lưu luyến tạm biệt quê hương Peru trở lại Thánh Đô Rôma
VietCatholic Media
03:56 18/11/2026


Thứ Hai, ngày 16 tháng 11 là ngày cuối cùng trong chuyến tông du Nam Mỹ của Đức Thánh Cha Lêô XIV

Lúc 8:30, ngài thăm viếng nhân viên và cư dân của nhà tế bần do nữ tu dòng tiểu muội điều hành dành cho người cao tuổi bị bỏ rơi

Lúc 10:30, ngài dâng thánh lễ cuối cùng trong chuyến tông du Nam Mỹ tại "Căn cứ Không quân Las Palmas".

Lúc 13:15, đã có nghi thức tạm biệt tại "Căn cứ không quân Callao

Sau đó 30 phút, ngài đáp chuyến bay từ "Căn cứ không quân Callao trở về Rôma.

Lúc 10:25 sáng Thứ Ba, 17 Tháng Mười Một, Đức Thánh Cha đã về đến phi trường Fumicino của Rôma, kết thúc chuyến tông du Nam Mỹ kéo dài 11 ngày từ ngày 6 đến 17 Tháng Mười Một.
 
TT Zelenskiy hé lộ những chi tiết ngoạn mục vụ phá sập cầu Kerch. Crimea: Phản ứng của Anh, Đức, Mỹ
VietCatholic Media
04:04 18/11/2026


1. Diễn biến vụ tấn công vào cây cầu Crimea, biểu tượng quan trọng của Putin.

Vắt ngang eo biển Kerch trên Hắc Hải, cầu Crimea luôn là một biểu tượng: đối với Nga, đó là một dự án thể hiện uy thế, củng cố chủ quyền trên lãnh thổ Ukraine, còn đối với Ukraine, đó là một công trình hạ tầng bị căm ghét, tượng trưng cho sự xâm lược bán đảo Crimea của Mạc Tư Khoa.

Một phần quan trọng của cây cầu vòm đôi dài 19 km hiện nằm dưới đáy biển, bị phá hủy bởi kho vũ khí tầm xa của Ukraine trong một chiến dịch gồm bảy giai đoạn, kết thúc bằng sự sụp đổ ngoạn mục.

Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết cây cầu "sẽ được xây dựng lại, và nó sẽ còn tốt hơn trước".

Nhưng tám năm sau khi khánh thành, cây cầu này giờ đây đã trở thành bằng chứng vật chất cho thấy khả năng của Kyiv trong việc xuyên thủng hệ thống phòng thủ quân sự của Mạc Tư Khoa để tấn công ngay cả những công trình được bảo vệ và quý giá nhất của nước này.

Kyiv xác nhận hôm thứ Ba rằng cuộc tấn công vào cây cầu Crimea chiến lược được thực hiện từng bước nhằm vượt qua nhiều lớp phòng thủ.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, trong vài tuần qua, Cơ quan An ninh Ukraine và Bộ Tổng tham mưu đã dần dần phá hủy các hệ thống phòng không, radar, thiết bị tác chiến điện tử và các mục tiêu được chỉ định khác.

Một vụ tấn công nghiêm trọng đã được báo cáo vào ngày 16 tháng 11, khi máy bay điều khiển từ xa đâm vào cây cầu vào ban đêm. Giao thông đã bị tạm dừng trong thời gian ngắn rồi được khôi phục, và mặc dù vòm cầu bắc qua đoạn đường bị hư hại rõ rệt, cấu trúc vẫn đứng vững.

Nhưng cú đánh đó hóa ra chỉ là giai đoạn áp chót của một cuộc tấn công phức tạp.

Vào rạng sáng ngày 17 tháng 11, những đòn tấn công cuối cùng đã giáng một đòn chí mạng vào cấu trúc vòm bị suy yếu.

Một video đã được xác thực - quay từ camera trên một hỏa tiễn Flamingo do Ukraine sản xuất - cho thấy vũ khí này đang tiến đến nhịp chính của cây cầu và hướng về phía các vòm thép, đoạn phim dừng lại ngay trước khi va chạm.

Chuyên gia về vũ khí Justin Bronk từ Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh cho biết, hỏa tiễn Flamingo có thể đã được cải tiến để điều khiển từ xa, giúp cải thiện độ chính xác đủ để bắn trúng các trụ cầu.

Ông Bronk nói thêm rằng đầu đạn "rất nặng" của hỏa tiễn khiến nó "phù hợp hơn" để tấn công các nhịp và trụ bê tông cốt thép của cây cầu.

Sau đó, Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng nhiều loại hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa đã được sử dụng trong vụ tấn công, dẫn đến việc vòm cầu khổng lồ - nặng hàng ngàn tấn và dài khoảng 270 mét - sụp đổ xuống eo biển.

Những hình ảnh ban ngày chụp từ bờ biển Crimea ở phía bắc cho thấy một đoạn đường dài khoảng 270m với 4 lằn xe đã bị kéo xuống biển.

Rõ ràng đây là thiệt hại nghiêm trọng đối với cây cầu. Vòm cầu không chỉ đơn thuần là một chi tiết trang trí, mà còn đóng vai trò kết cấu, truyền tải trọng lượng, nâng đỡ nhịp cầu và giúp bảo đảm sự ổn định của toàn bộ công trình.

Vòm cầu song song đỡ đoạn hỏa xa vẫn còn đứng vững, mặc dù có thể nó cũng đã bị hư hại. Ban đầu, tất cả giao thông trên cầu đều bị tạm dừng, nhưng sau đó các chuyến tàu đã được phép hoạt động trở lại.

Tuy nhiên, thiệt hại đối với nhịp chính của cây cầu là "thảm khốc", Colin Capriani, một kỹ sư kết cấu từ Đại học Monash ở Melbourne, Úc, nói với BBC Verify. Ông Capriani nói thêm rằng "rất khó hình dung" làm thế nào cây cầu có thể được xây dựng lại khi nó rõ ràng nằm trong tầm bắn của vũ khí Ukraine.

Các cuộc tấn công lớn vào năm 2022 và 2023 đã gây thiệt hại nghiêm trọng cho các nhịp cầu, nhưng công trình vẫn đứng vững.

Điểm khác biệt lần này là "phần quan trọng và dễ bị tổn thương nhất của cây cầu đã bị ảnh hưởng", David MacKenzie thuộc công ty tư vấn kỹ thuật COWI cho biết, đồng thời nói thêm rằng "mặc dù có thể dọn dẹp đống đổ nát của cây cầu khá nhanh chóng, nhưng việc khôi phục hoàn toàn giao thông đường bộ sẽ mất hơn một năm".

Việc cây cầu sập có thể gây ra những ảnh hưởng gì đối với Crimea?

Mạc Tư Khoa sử dụng Crimea như một căn cứ quân sự, với các căn cứ không quân, các trại lính, các bãi tập trận và kho dự trữ pháo binh. Từ đó, họ cũng tiến hành các cuộc tấn công vào phần còn lại của đất nước và tiếp tế cho quân đội của mình ở miền nam Ukraine.

Cuộc tấn công diễn ra sau một mùa hè với nhiều cuộc không kích vào Crimea, theo mục tiêu đã được Ukraine tuyên bố là cắt đứt bán đảo này khỏi Nga. Vào thời điểm đó, Kyiv đã tuyên bố sẽ biến bán đảo Crimea "thành một hòn đảo".

Hiện tại - mặc dù còn quá sớm để nói về việc phong tỏa hoàn toàn Crimea - nguy cơ xảy ra một cuộc khủng hoảng vận tải và hậu cần nghiêm trọng đã gia tăng đáng kể.

Vẫn còn một hành lang đường bộ chạy qua các khu vực bị tạm chiếm của vùng Zaporizhzhia và Kherson. Tuy nhiên, Ukraine đã liên tục tấn công các tuyến đường vận tải xuyên qua miền bắc Crimea, cũng như các cây cầu và các điểm giao cắt khác trong khu vực xung quanh Chongar, điều này đã gây ra nhiều vấn đề cho việc vận chuyển nhiên liệu và các nhu yếu phẩm khác, bao gồm cả hàng hóa quân sự.

Mạc Tư Khoa vẫn có thể sử dụng tuyến phà qua eo biển Kerch. Điều này có thể phần nào bù đắp cho việc mất cây cầu, nhưng khả năng vận chuyển rất hạn chế - và bất cứ thứ gì trên Hắc Hải đều trở nên dễ bị tấn công. Việc tiếp tế cho Crimea bằng đường biển rất rủi ro, vì thuyền điều khiển từ xa của hải quân và không quân Ukraine hoạt động rộng rãi trong khu vực.

Ngoài ra, các mảnh vỡ từ cầu Crimea - đặc biệt là vòm cầu khổng lồ của nó - có thể đã làm tắc nghẽn luồng hàng hải. Điều này sẽ gây khó khăn hơn cho các tàu lớn đi qua và tạo ra thêm vấn đề cho các cảng ở Biển Azov, bao gồm cả các thành phố bị tạm chiếm Mariupol và Berdyansk.

Bất kể giá trị về mặt vận hành của thiệt hại đối với cây cầu, ý nghĩa biểu tượng của nó vẫn còn đó.

Năm 2018, Putin đã lái chiếc xe tải do Nga sản xuất băng qua cây cầu tượng trưng cho sự thống nhất Nga và Crimea. Đoạn đường đó hiện nằm dưới đáy biển.

Gần 5 năm kể từ khi phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, Putin vẫn tiếp tục tàn phá dân thường Ukraine, nhưng những biểu tượng quyền lực quý giá nhất của ông đang ngày càng bị đe dọa bởi tầm ảnh hưởng của Kyiv.

[BBC: How the attack on Putin's prized Crimean Bridge unfolded]

2. Mỹ chỉ trích Ukraine về các cuộc tấn công cầu Kerch.

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby hôm thứ Ba đã chỉ trích Ukraine về chiến dịch tấn công tầm xa nhằm vào Nga, cụ thể là cuộc tấn công đánh sập cây cầu Crimea của Nga. Đó là đòn mới nhất của Mỹ giáng mạnh vào Kyiv khi nước này đang tìm cách củng cố vị thế đàm phán của mình trong các cuộc đàm phán hòa bình với Mạc Tư Khoa.

Những phát biểu của Colby, được đưa ra tại một cuộc họp chủ yếu nhằm mục đích kêu gọi thêm sự ủng hộ dành cho Ukraine, diễn ra trong bối cảnh Mỹ dự kiến sẽ tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình mới với Ukraine và Nga trong những tuần tới.

"Trong khi dư luận tập trung vào màn kịch các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ nhằm gây tổn thất cho người dân Nga, đánh giá của chúng tôi là những cuộc tấn công như vậy không hiệu quả... và cũng không góp phần làm chậm bước tiến của Nga trên chiến trường", Colby phát biểu tại cuộc họp của các bộ trưởng quốc phòng Nhóm Liên lạc Quốc phòng Ukraine ở Brussels.

Ông nói: "Những cuộc tấn công như vậy, đặc biệt là những cuộc tấn công nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự... thực tế có thể đã củng cố quyết tâm của công chúng Nga và sự sẵn sàng leo thang của chính Điện Cẩm Linh." Ông nói thêm: "Cán cân lợi thế trong các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương rất có thể sẽ nghiêng về phía Mạc Tư Khoa."

Những phát ngôn này đã ngay lập tức vấp phải sự phản bác từ các đồng minh NATO của Ukraine.

"Chỉ trích các cuộc tấn công như vậy nhằm phá hủy các mục tiêu quân sự chiến lược của Nga là một điều hết sức ngu ngốc," Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nói trong cuộc họp và lặp lại với các phóng viên báo chí ý kiến của ông. "Thay vì chỉ trích điều đó, chúng ta nên chỉ trích và bàn luận về các cuộc tấn công khủng bố của Nga mỗi đêm."

"Chúng tôi không có quyền nói với Ukraine cách họ tiến hành cuộc chiến của mình," Bộ trưởng Quốc phòng Anh Wes Streeting nói với các phóng viên. "Về khả năng tấn công tầm xa, tôi tin chắc rằng điều đó đã giúp làm suy yếu cỗ máy chiến tranh của Putin."

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby được các phương tiện truyền thông Âu Châu mô tả là kẻ đánh phá NATO rất có bài bản và thường xuyên đưa ra các quan điểm bênh vực cuộc xâm lược của Nga tại Ukraine.

Trong những tháng gần đây, Ukraine đã tăng cường các cuộc tấn công tầm xa sâu bên trong lãnh thổ Nga, nhắm vào các kho hàng của nhà bán lẻ trực tuyến Wildberries, các cơ sở quân sự, nhà máy lọc dầu và các cơ sở xuất khẩu nhiên liệu. Nước này tuyên bố đã làm tê liệt 30% công suất lọc dầu của Nga. Hôm thứ Ba, Ukraine cho biết đã phá hủy một phần cầu Kerch nối liền Nga với Crimea.

Washington từ lâu đã phản đối các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, đặc biệt là những cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Tháng trước, Tổng thống Donald Trump đã cáo buộc lãnh đạo Ukraine Tổng thống Volodymyr Zelenskiy không muốn chấm dứt chiến tranh. Trước đó, Tổng thống Zelenskiy từng nói rằng các cuộc tấn công này giúp Ukraine có "vị thế ngang bằng" trong các cuộc đàm phán với Nga.

Mạc Tư Khoa cũng đã giáng những đòn mạnh vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Colby kêu gọi các bộ trưởng tiếp tục tài trợ cho chương trình PURL do NATO hậu thuẫn, theo đó các đồng minh của Ukraine trả tiền mua vũ khí của Mỹ cho Kyiv. Ông nói: "Duy trì nguồn cung cấp đạn dược thiết yếu là điều cần thiết để quân đội Ukraine tiếp tục giữ vững tiền tuyến".

PURL được thành lập năm ngoái sau khi Mỹ ngừng tài trợ trực tiếp cho nỗ lực chiến tranh của Ukraine sau khi Tổng thống Trump trở lại nắm quyền.

Hôm thứ Ba, một số quốc gia, bao gồm Đức, Na Uy và Thụy Điển, đã tuyên bố đóng góp thêm hơn 300 triệu đô la cho chương trình này. Riêng Vương quốc Anh đã công bố khoản hỗ trợ 240 triệu bảng Anh cho hệ thống phòng không, bao gồm hơn 1.000 hỏa tiễn tầm ngắn và hàng chục radar phòng không.

Các đồng minh NATO vẫn còn thiếu hàng tỷ euro để đạt mục tiêu viện trợ quân sự 70 tỷ euro cho Ukraine trong năm nay, và một mục tiêu riêng biệt là huy động ít nhất 12 tỷ euro cho PURL. Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói với POLITICO rằng ông "lạc quan một cách thận trọng" rằng các đồng minh vẫn có thể đạt được mục tiêu tổng thể, được đặt ra tại hội nghị thượng đỉnh của liên minh vào tháng 7 tại Ankara.

Bất chấp những lời chỉ trích về các cuộc tấn công tầm xa, Colby đã ca ngợi việc Ukraine sử dụng "rất hiệu quả" các máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm trung để "ngăn chặn bước tiến của Nga" trên tiền tuyến.

Tuần trước, Ukraine cho biết họ đã phát hiện những hạn chế đối với dịch vụ vệ tinh Starlink quan trọng của Mỹ lần thứ hai trong vòng hai tháng, một động thái mà Kyiv cho rằng đã khiến việc đánh chặn máy bay điều khiển từ xa của Nga trở nên khó khăn hơn.

Khi được hỏi về những hạn chế mới nhất, Colby đã lảng tránh trả lời, nói với các phóng viên: "Chúng tôi đang tập trung rất nhiều vào việc hỗ trợ khả năng tự vệ của Ukraine và các cuộc tấn công tầm trung này, và chúng tôi đang thực hiện các bước phù hợp với chính sách đó."

[Politico: US scolds Ukraine over deep strikes ahead of fresh Russia peace talks]

3. Tổng thống Zelenskiy gọi vụ tấn công cầu Crimea là "chiến dịch chưa từng có tiền lệ", và cho biết Ukraine đã sử dụng hỏa tiễn Neptune và Flamingo.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết công tác chuẩn bị cho các cuộc tấn công vào cầu Crimea mất vài tuần, và giai đoạn cuối cùng, sau đó một trong những vòm cầu bị sập, có sự tham gia của các hỏa tiễn "Neptune" và "Flamingo".

Hôm nay, mọi người đều có thể thấy hậu quả của việc phá hủy cửa ải biên giới quân sự chính từ lãnh thổ Nga vào Crimea thuộc Ukraine. Đây là kết quả của giai đoạn thứ bảy trong một chiến dịch kéo dài nhiều tuần, được xây dựng và phối hợp bởi Cơ quan An ninh Ukraine cùng với Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine. Các chiến sĩ của chúng ta đã dần dần phá hủy các hệ thống phòng không, radar, thiết bị tác chiến điện tử và các mục tiêu được chỉ định khác trên đường tiến tới mục tiêu cuối cùng.

Giai đoạn cuối cùng, được thực hiện suốt đêm 17 tháng 11, đã sử dụng máy bay điều khiển từ xa "Palianytsia" để tấn công phần đường bộ của cây cầu, cùng với hỏa tiễn "Neptune" và "Flamingo" và máy bay điều khiển từ xa "Ruta", tấn công phần hỏa xa, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

"Sử dụng ‘Flamingo’, các chiến binh của chúng ta đã thực hiện một cuộc tấn công được dẫn đường chính xác - và đường truyền thông tin hoạt động hoàn hảo cho đến những giây phút cuối cùng," Tổng thống Zelenskiy nói thêm.

Ngày 17 tháng 11, Ukraine tiếp tục tấn công cầu Crimea, ngày thứ hai liên tiếp. Hình ảnh và video được các kênh truyền thông Ukraine công bố cho thấy một trong những vòm cầu đã sụp đổ xuống nước, và giao thông qua cầu đã bị gián đoạn.

Chính phủ Nga đã lên lịch một cuộc họp của ủy ban đặc biệt để giải quyết hậu quả của vụ tấn công. Ủy ban Điều tra, một cơ quan điều tra liên bang của Nga, cho biết quân đội Ukraine đã tấn công cầu Crimea bằng máy bay điều khiển từ xa, "gây thiệt hại cho công trình". Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov hứa rằng cầu Crimea sẽ được xây dựng lại và nói rằng nó "sẽ còn tốt hơn trước".

[Meduza: Zelensky calls Crimea bridge strike an ‘unprecedented operation,’ says Ukraine used Neptune and Flamingo missiles]

4. Theo hồi ký, Tổng thống Biden đã ngăn chặn các cuộc đàm phán trước lễ nhậm chức giữa nhóm của Tổng thống Trump và Putin.

Cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden tiết lộ trong cuốn hồi ký sắp ra mắt "Promise Me, America" rằng các thành viên trong nhóm chuyển giao quyền lực của Ông Donald Trump đã yêu cầu ông ký một bức thư cho phép họ tiến hành đàm phán trực tiếp với Putin trước lễ nhậm chức của Tổng thống Trump.

Được công bố trước khi cuốn sách của vị tổng thống thứ 46 ra mắt vào thứ Ba, ngày 17 tháng 11, các đoạn trích mà tờ báo đã xem xét cho thấy chi tiết việc Tổng thống Biden từ chối cấp phép ngoại giao cho các phụ tá sắp nhậm chức của Tổng thống Trump trong giai đoạn chuyển giao quyền lực tổng thống vì ông không muốn trao cho họ quyền tự do tuyệt đối trong các cuộc đàm phán có thể làm suy yếu Kyiv.

Trong cuốn hồi ký, Tổng thống Biden đưa ra những đánh giá cá nhân về các nhà lãnh đạo nước ngoài mà ông đã tiếp xúc trong bốn năm tại Tòa Bạch Ốc, bao gồm cả Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Putin.

Tổng thống Biden nhận xét rằng kinh nghiệm diễn xuất của Tổng thống Zelenskiy là "sự chuẩn bị rất tốt" để lãnh đạo một quốc gia trong điều kiện thời chiến. Tuy nhiên, cựu tổng thống viết rằng nhà lãnh đạo Ukraine có thể có "tâm trạng thất thường và bướng bỉnh trong các cuộc trò chuyện riêng tư và tỏ ra ít biết ơn" hơn so với những gì Tổng thống Biden mong đợi.

Khi miêu tả nhà độc tài Nga, Tổng thống Biden nhớ lại "giọng điệu khó chịu" của Putin và viết rằng nhà lãnh đạo Điện Cẩm Linh thường xuyên ngồi gù lưng trong các cuộc họp, giả vờ "thờ ơ như một thiếu niên".

Tổng thống Biden kể lại rằng các thành viên trong nhóm của Tổng thống Trump đã yêu cầu ông ký một bức thư cho phép họ tiến hành đàm phán trực tiếp với Putin trước lễ nhậm chức của Tổng thống Trump, tuy nhiên Tổng thống Biden cho biết ông đã từ chối vì không muốn trao cho họ quyền tự do hành động, là điều mà ông cho rằng sẽ tương đương với "một kiểu đầu hàng gây thiệt hại cho Ukraine".

Tổng thống Biden cũng bày tỏ sự quý mến đối với cố Nữ hoàng Anh Elizabeth II, viết rằng họ đã hình thành một mối quan hệ tự nhiên, tin tưởng "được đánh dấu bởi sức mạnh kiên cường và ánh mắt hài hước lấp lánh của bà, điều khiến ông nhớ đến người mẹ quá cố của mình".

Trong bài phát biểu về chính sách Trung Đông sau các vụ tấn công vào Israel ngày 7 tháng 10 năm 2023, Tổng thống Biden cáo buộc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu "ưu tiên sự sống còn chính trị ngắn hạn của bản thân hơn lợi ích chiến lược dài hạn của Israel".

Mặc dù ghi nhận rằng hai nhà lãnh đạo có thể nói chuyện thẳng thắn, Tổng thống Biden viết rằng giữa họ có rất ít sự tin tưởng và ông lo ngại về khuynh hướng của Netanyahu – là điều khiến ông nhớ đến Tổng thống Trump – đó là coi thường sự thật và đặt các thể chế dân chủ dưới quyền lợi chính trị cá nhân.

Tổng thống Biden nói thêm rằng mặc dù ông sẽ không bao giờ hối hận vì đã ủng hộ Israel sau vụ tấn công của Hamas ngày 7 tháng 10 – mà ông mô tả là "vụ tấn công tồi tệ nhất nhằm vào người Do Thái kể từ Holocaust" – ông vẫn mang trong mình nỗi đau khổ của thường dân ở Gaza, viết rằng quá nhiều người Palestine vô tội không có liên hệ gì với Hamas đã bị giết hại.

Tương tác với Tổng thống Trump

Mặc dù Tổng thống Trump từ lâu đã là đối thủ chính trị hàng đầu của Tổng thống Biden, cuốn hồi ký kể lại những điểm khác biệt trong các mối quan hệ cá nhân giữa hai người.

Tổng thống Biden mở đầu cuốn sách bằng lời lên án mạnh mẽ vụ tấn công vào Điện Capitol Hoa Kỳ ngày 6 Tháng Giêng năm 2021, cho rằng Tổng thống Trump lúc đó không lãnh đạo đất nước mà đang "lãnh đạo một cuộc nổi loạn, một trong những hành vi bỏ bê nhiệm vụ nghiêm trọng nhất của bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử nước Mỹ ".

Tuy nhiên, Tổng thống Biden lưu ý rằng khi bước vào Phòng Bầu dục sau lễ nhậm chức, ông đã phát hiện ra một bức thư cá nhân do Tổng thống Trump để lại sau nhiều tháng công kích gay gắt trong chiến dịch tranh cử, khiến ông nhận thấy dường như "có hai Ông Donald Trump khác nhau".

Gần cuối cuốn sách, Tổng thống Biden mô tả cuộc gặp gỡ với Tổng thống Trump tại Phòng Bầu dục vào cuối năm 2024 sau bầu cử, nhớ lại rằng Tổng thống Trump đã khiến vị tổng thống sắp mãn nhiệm kinh ngạc khi gợi ý rằng "nếu không vì chính trị, hai người họ đã là bạn tốt và sẽ chơi golf cùng nhau thường xuyên".

[Kyiv Post: Biden Blocked Pre-Inauguration Trump Team Talks With Putin, Memoir Says]

5. Putin đến Thâm Quyến trước thềm hội nghị thượng đỉnh ba bên đầu tiên với Tổng thống Trump và ông Tập Cận Bình.

Putin đã đến thành phố Thâm Quyến vào tối thứ Ba, ngày 17 tháng 11, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC, nơi ông dự kiến sẽ có cuộc gặp ba bên đầu tiên với Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào thứ Năm, ngày 19 tháng 11.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga TASS, Putin đã hạ cánh xuống phi trường quốc tế Bao’an, chuẩn bị tham dự sự kiện lần đầu tiên trực tiếp trình diện trước công chúng tại hội nghị thượng đỉnh APEC kể từ năm 2017.

Đoạn phim do Izvestia công bố cho thấy ông được chào đón bởi đội danh dự của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, một ban nhạc quân đội và các sinh viên cầm cờ và hoa.

Sự xuất hiện của ông diễn ra cùng ngày Tổng thống Volodymyr Zelenskiy phát biểu tại cuộc họp theo thể thức Ramstein của các đồng minh Ukraine ở Brussels, kêu gọi các đối tác giao nộp các hỏa tiễn đánh chặn phòng không từ kho dự trữ của họ để đổi lấy các hỏa tiễn hiện đại hơn mà Kyiv đã đặt hàng nhưng vẫn chưa nhận được.

Ukraine đang rất cần hỏa tiễn đánh chặn để đối phó với hỏa tiễn đạn đạo của Nga, loại hỏa tiễn mà Mạc Tư Khoa ngày càng sử dụng nhiều hơn nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu của nước này như một phần của chiến dịch mùa đông leo thang.

Lịch trình dày đặc

Theo hãng thông tấn TASS, từ ngày 18 đến 19 tháng 11, Putin dự kiến sẽ phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp APEC và phiên họp toàn thể của hội nghị thượng đỉnh, cũng như tham dự các sự kiện ngoại giao. Hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti đưa tin, ông cũng sẽ đến thăm Đại học MSU-BIT Thâm Quyến, một cơ sở liên kết giữa Đại học Quốc gia Mạc Tư Khoa và Viện Công nghệ Bắc Kinh.

Tổ chức Y tế Liên Mỹ cho biết Mexico và Bolivia cũng đã mất danh hiệu quốc gia không có bệnh sởi trong năm nay, sau khi Canada bị hạ cấp vào năm 2025.

Hãng thông tấn TASS dẫn lời trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov cho biết phái đoàn Nga và Trung Quốc trước tiên sẽ tập trung vào hợp tác kinh tế, sau đó các nhà lãnh đạo sẽ chuyển sang thảo luận về chính trị quốc tế trong bữa sáng làm việc.

Putin cũng dự kiến sẽ gặp Chủ tịch Tô Lâm của Việt Nam, người mà ông đã ký kết trước đó cùng với một thỏa thuận khung về việc thiết lập kho dự trữ dầu chiến lược tại Việt Nam.

Trong chuyến thăm Mạc Tư Khoa của ông Tô Lâm vào ngày 9 tháng 9, hai nước cũng đã thông qua tuyên bố hợp tác 50 điểm, thảo luận về việc miễn thị thực và khởi động phòng thí nghiệm nghiên cứu bệnh truyền nhiễm chung.

Một cuộc gặp với Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul cũng nằm trong chương trình nghị sự, và có thể sẽ có thêm các cuộc gặp song phương khác.

Một phần của cuộc đàm phán ba bên có thể được mở cửa cho báo chí.

Theo hãng thông tấn TASS, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết các nhà báo có thể được phép đưa tin về một phần hội nghị thượng đỉnh ba bên hôm thứ Năm.

"Chúng tôi hy vọng vậy. Đó là kế hoạch hiện tại," Peskov nói khi được hỏi liệu bài phát biểu khai mạc của các nhà lãnh đạo có được mở cửa cho báo chí hay không, mặc dù ông lưu ý rằng quyết định cuối cùng thuộc về Bắc Kinh với tư cách là nước chủ nhà của hội nghị thượng đỉnh.

"Nhưng dĩ nhiên, tất cả chúng ta đều ở đây với tư cách khách mời của những người bạn Trung Quốc, và họ là những người tổ chức cuộc gặp này," ông nói thêm.

Theo ông, các nhà lãnh đạo đã đồng ý về chương trình nghị sự, mặc dù cuộc họp vẫn sẽ dành chỗ cho thảo luận mở và trao đổi quan điểm.

Ông Peskov cũng cho biết hội nghị thượng đỉnh sẽ gửi "một tín hiệu tới thế giới rằng những vấn đề cấp bách nhất có thể được giải quyết thông qua đối thoại", đồng thời nói thêm rằng ba nhà lãnh đạo không có ý định "quyết định vận mệnh của thế giới".

Vị trí của Ukraine trong chương trình nghị sự

Hiện vẫn chưa rõ liệu cuộc xâm lược Ukraine của Nga có nằm trong chương trình nghị sự ở Thâm Quyến hay không.

Ngày 13 tháng 11, Tòa Bạch Ốc cho biết cuộc xâm lược Ukraine của Nga sẽ không được đưa vào chương trình nghị sự của cuộc họp ba bên, mà dự kiến việc giảm vũ khí hạt nhân và cuộc chiến ở Iran sẽ là những vấn đề chính.

Tuy nhiên, hôm thứ Hai, ngày 16 tháng 11, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ thảo luận về cuộc xâm lược Ukraine của Nga với cả Putin và Tập Cận Bình, đảo ngược lập trường trước đó của Tòa Bạch Ốc rằng cuộc xung đột này sẽ không được thảo luận.

Cuộc gặp diễn ra sau những bất đồng về thể thức và mục đích, trong đó Putin được tường trình đang tìm kiếm một thỏa thuận kiểu Yalta mới, trong khi Bắc Kinh phản đối việc can thiệp trực tiếp vào các cuộc đàm phán hòa bình ở Ukraine.

Theo các nguồn tin, Putin lần đầu tiên đề xuất cuộc gặp ba bên với Tập Cận Bình trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump vào ngày 9 tháng 10 – cũng chính là cuộc trò chuyện mà hai bên đã đạt được thỏa thuận về dầu diesel của Nga. Thỏa thuận này được ký kết chỉ ba tuần sau khi Tổng thống Trump ký Đạo luật trừng phạt Nga và Iran mang tên Lindsey O. Graham vào ngày 18 tháng 9.

Theo tờ Wall Street Journal, mục tiêu của Điện Cẩm Linh là thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine với những điều khoản có lợi cho Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Post: Putin Arrives in Shenzhen Ahead of First Trilateral Summit With Trump, Xi]

6. Tổng thống Trump đến Á Châu trước thềm hội nghị thượng đỉnh với Putin và Tập Cận Bình, và có thể gặp gỡ với Kim Chính Ân.

Tổng thống Trump đã khởi hành vào thứ Hai cho chuyến công du kéo dài nhiều ngày tại Á Châu, nơi ông dự kiến sẽ gặp Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một hội nghị thượng đỉnh được mong đợi vào cuối tuần này.

Trước khi khởi hành, Tổng thống Trump gọi đây là một "chuyến đi lớn" và cho biết ông cũng có thể gặp nhà lãnh đạo Bắc Hàn Kim Chính Ân tại Trung Quốc.

Theo Tòa Bạch Ốc, cuộc gặp giữa Tổng thống Trump, ông Tập Cận Bình và Putin, đánh dấu cuộc gặp đầu tiên giữa ba nhà lãnh đạo này, dự kiến sẽ tập trung vào việc giảm thiểu sự phổ biến vũ khí hạt nhân, và diễn ra trong bối cảnh các cuộc chiến ở Iran và Ukraine vẫn đang là tâm điểm chú ý.

Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết họ sẽ thảo luận về việc giải trừ hạt nhân, một "vấn đề khó khăn", cũng như về Iran và Ukraine, mặc dù một quan chức cho biết vào cuối tuần rằng Ukraine dự kiến sẽ không được thảo luận.

Tổng thống sẽ đến Phi Luật Tân trước tiên, nơi đang diễn ra Hội nghị thượng đỉnh thường niên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, gọi tắt là ASEAN. Tổng thống Trump sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo Nhật Bản, Ấn Độ và Australia để thảo luận về an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương vào thứ Ba. Tòa Bạch Ốc cho biết ông cũng dự kiến sẽ ký một thỏa thuận thương mại với Thái Lan và tham dự bữa tối với các nhà lãnh đạo các quốc gia Đông Nam Á và các nhà lãnh đạo khu vực khác.

Vào thứ Tư, tổng thống dự kiến sẽ có chuyến thăm cấp nhà nước và tiệc trưa chiêu đãi Tổng thống Phi Luật Tân Bongbong Marcos tại phủ tổng thống, trước khi khởi hành đến Thâm Quyến, Trung Quốc. Tại đó, ông sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo APEC bên lề hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC, và vào thứ Năm, sẽ có cuộc gặp với Putin và Tập Cận Bình.

Theo một quan chức cao cấp của Tòa Bạch Ốc, CEO của Tesla và SpaceX, Elon Musk, dự kiến sẽ cùng tổng thống tham gia chuyến đi này, nhưng sẽ không tham dự cuộc gặp với Putin và Tập Cận Bình.

Chuyến đi Á Châu của Tổng thống Trump diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5 để tham dự hội nghị thượng đỉnh với ông Tập Cận Bình, nơi ông ca ngợi việc đạt được "các thỏa thuận thương mại tuyệt vời" và thừa nhận mong muốn chung chấm dứt xung đột Mỹ-Iran. Ông Tập cũng đã thăm Mỹ vào tháng 9, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của ông tới Tòa Bạch Ốc sau hơn một thập niên, khi hai nước gia hạn thỏa thuận ngừng áp thuế.

"Tôi nghĩ tổng thống có ý định thảo luận về Iran trong cuộc gặp ba bên với Tập Cận Bình và Vladimir Putin," một quan chức cao cấp của Mỹ, giấu tên, nói với các phóng viên trong một cuộc gọi.

Đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp thứ ba giữa Tổng thống Trump và ông Tập Cận Bình trong năm nay.

Về phần Putin, Tổng thống Trump và tổng thống Nga đã gặp nhau lần cuối tại Alaska vào tháng 8 năm 2025 trong một hội nghị thượng đỉnh quan trọng về việc chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã không đạt được thỏa thuận ngừng bắn mà Mỹ mong muốn. Tổng thống Trump dự kiến sẽ không đề cập đến cuộc chiến kéo dài 4 năm rưỡi ở Ukraine trong hội nghị thượng đỉnh này.

Chuyến đi Á Châu của Tổng thống Trump cũng trùng hợp với những vấn đề trong nước, bao gồm những tiết lộ gần đây về mối quan hệ bất chính giữa Jensen Huang, cựu CEO của hãng sản xuất chip Nvidia, và một người bị nghi ngờ là gián điệp Trung Quốc. Bắc Kinh tuyên bố không liên quan.

Ông Hoàng Nhân Huân, người có quan hệ gần gũi với Tổng thống Trump, đã đi trên chuyên cơ Air Force One trong chuyến đi Trung Quốc hồi tháng 5, và ông cùng vợ đã ngồi ở bàn chủ tọa khi Tổng thống Trump tiếp đón ông Tập Cận Bình tại Washington trong một buổi tiệc chiêu đãi cấp nhà nước hồi tháng 9. Các quan chức Tòa Bạch Ốc cho biết họ không nghĩ rằng vụ việc Nvidia sẽ ảnh hưởng đến chuyến đi này.

"Chúng tôi không đàm phán về các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Đây là những vấn đề an ninh quốc gia mà chúng tôi giải quyết trong chính quyền... và chúng tôi không kỳ vọng nó sẽ được đề cập đến trong bất kỳ cuộc đàm phán nào của chúng tôi với Trung Quốc trong thời gian chúng tôi ở đó," một quan chức cho biết.

Khi được hỏi hôm thứ Hai liệu Ngoại trưởng Marco Rubio có nói với ông rằng người phụ nữ có quan hệ tình cảm với Hoàng Nhân Huân, Alice Huang hay Hoàng Lạc, bị nghi ngờ là gián điệp hay không, Tổng thống Trump nói ông không biết, và nói thêm "Tôi chưa nghe thấy điều đó". Tổng thống Trump cũng nói rằng việc phục chức cho Hoàng Nhân Huân tại Nvidia "không phải là một ý kiến tồi", nhưng ông cũng nói thêm rằng ông đã đề cử Tim Cook của Apple cho vị trí này.

Cả Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đều đang tháp tùng tổng thống. Tuần trước, ông Bessent đã cáo buộc ông Lutnick không ngăn chặn được Trung Quốc mua được một số chip tiên tiến nhất của Nvidia.

Trước khi rời đi, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông không cân nhắc việc thay thế ông Lutnick.

[CBSNews: Trump heads to Asia ahead of summit with Putin and Xi, possible meeting with Kim Jong Un]

7. Iran tuyên bố đã bắn hạ máy bay điều khiển từ xa "Predator" lần thứ hai liên tiếp.

Hôm Chúa Nhật, 15 Tháng Mười Một, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa MQ-1 "Predator" của Mỹ, ngày thứ hai liên tiếp.

Theo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, đây là chiếc máy bay điều khiển từ xa MQ-1 thứ 17 bị bắn hạ, mặc dù con số này không thể được xác minh. Tuy nhiên, chắc chắn Mỹ đã mất một số máy bay điều khiển từ xa, hoặc do bị bắn hạ hoặc do rơi.

Chiếc máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ trên đảo Qeshm của Iran, nằm dọc theo bờ biển phía bắc của eo biển Hormuz. Giống như hôm thứ Sáu, cuộc tấn công này được tường trình do hệ thống phòng không mới của Iran thực hiện.

Theo một báo cáo của Quốc hội ngày 5 tháng 10, Mỹ đã mất hàng chục máy bay điều khiển từ xa trong cuộc chiến với Iran. Tính đến giữa tháng 8, 45 máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper đã bị mất, trong khi ít nhất ba máy bay điều khiển từ xa Predator đã bị phá hủy trước đó, theo báo cáo.

Theo báo cáo, ít nhất 81 máy bay có người lái hoặc điều khiển từ xa đã bị mất trong cuộc chiến ở Iran tính đến đầu tháng 10. Tính đến ngày 1 tháng 8, thiệt hại ước tính khoảng từ 1,9 tỷ đến 3,3 tỷ đô la.

[CBSNews: Iran says it shot down "Predator" drone for 2nd straight day]

8. Ukraine tấn công cây cầu được Putin coi trọng nhất lần đầu tiên sau 18 tháng.

Ukraine đã tấn công cầu Kerch ở Crimea, được coi là biểu tượng cho sự xâm lược bán đảo của Nga, lần đầu tiên sau một năm rưỡi.

"Kẻ thù đã tấn công cây cầu ở Crimea," Sergei Aksyonov, nhà lãnh đạo Crimea do Nga dựng lên, cho biết như trên vào sáng sớm thứ Hai sau cuộc tấn công khiến xe cộ và tàu hỏa bị tê liệt.

Kyiv chưa lập tức nhận trách nhiệm về vụ tấn công được tường trình xảy ra, nhưng các cảnh nhảy múa ăn mừng đã diễn ra tại Kyiv và trên mạng xã hội, trong khi lực lượng Nga tuyên bố đã bắn hạ số lượng máy bay điều khiển từ xa cao nhất kể từ khi Vladimir Putin phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào tháng 2 năm 2022.

Ông Aksyonov cho biết các biện pháp hạn chế giao thông sẽ vẫn được áp dụng cho đến nay và một trung tâm điều phối ứng phó khẩn cấp đã được thiết lập. Các bài đăng trên mạng xã hội cho thấy có tới 2.000 xe hơi bị mắc kẹt ở cả hai bên cầu.

Mức độ thiệt hại đối với công trình vẫn chưa rõ ràng, nhưng theo Mash, một kênh Telegram thân Cẩm Linh, một đầu đạn máy bay điều khiển từ xa đã rơi xuống vòm cầu bên phải phía Crimea, khiến cầu nghiêng khoảng 15 độ.

Cầu Kerch là gì?

Được khánh thành năm 2018, cầu Kerch dài 34 km nối liền Crimea, vùng lãnh thổ mà Putin đã sáp nhập bất hợp pháp vào năm 2014, và vùng Krasnodar của Nga.

Lực lượng của Kyiv đã nhiều lần tấn công vào cây cầu. Tuy nhiên, trước thứ Hai, vụ tấn công được Ukraine xác nhận gần đây nhất là vào ngày 3 tháng 6 năm 2025, khi SBU tuyên bố đã gài mìn vào các trụ đỡ dưới nước của công trình với hơn một tấn TNT.

Một quả bom xe tải đã làm hư hại cây cầu vào tháng 10 năm 2022, trong khi thuyền điều khiển từ xa của hải quân Ukraine lại tấn công nó vào tháng 7 năm 2023.

Hôm thứ Hai, người dùng mạng xã hội đã đăng tải hình ảnh về hậu quả của vụ tấn công mới nhất và các phương tiện bị kẹt trong ùn tắc giao thông trên cầu.

Theo trang tin giám sát Crimea Wind của Ukraine, cư dân địa phương mô tả lại cảnh họ nhìn thấy máy bay điều khiển từ xa chạy bằng động cơ phản lực và các vụ nổ tấn công cây cầu.

Nga đã phản ứng như thế nào?

Svetlana Zhurova, phó chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Quốc hội Nga, trả lời hãng thông tấn nhà nước RTV rằng các vụ tấn công vào cầu Kerch là một "công cụ tuyên truyền" trước thềm hội nghị thượng đỉnh APEC và các cuộc gặp giữa Putin, Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết họ đã chặn được 1.336 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên các vùng lãnh thổ của Nga và Crimea trong đêm qua, một trong những con số cao nhất kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện, mặc dù con số này chưa được xác nhận độc lập.

Các khu vực của Nga như Tver, Belgorod, Bryansk, Kursk, Kaluga, Tula, Ryazan, Orel, Voronezh, Vladimir, Smolensk, Nizhny Novgorod, Mạc Tư Khoa và Rostov đều bị tấn công.

Trong số các mục tiêu có các cơ sở dầu mỏ ở thành phố Azov, khi Ukraine tiếp tục sử dụng máy bay điều khiển từ xa tầm xa để tấn công cơ sở hạ tầng quan trọng đối với cỗ máy chiến tranh của Mạc Tư Khoa.

[Newsweek: Ukraine Strikes Putin’s Prized Bridge for First Time in 18 Months]

9. Tại "Vùng nguy hiểm", Ukraine đặt cược vào máy bay điều khiển từ xa di tản.

Người lính Ukraine Yevgen đã bị mắc kẹt ở tiền tuyến hai ngày, chân anh bị mìn xé toạc. Ngay khi anh gần như mất hết hy vọng, một đồng đội nói với anh rằng cuộc tiếp cứu đang đến từ trên cao: một máy bay điều khiển từ xa di tản.

"Tôi đã nói, ‘Bạn đang đùa phải không? Bạn chỉ đang cố gắng làm tôi vui lên thôi’," anh ta kể với AFP.

Hiện đang hồi phục trên giường bệnh, Yevgen - người mà AFP không thể tiết lộ họ của anh ta vì lý do an ninh - là một trong những người Ukraine đầu tiên được di tản bằng máy bay điều khiển từ xa y tế.

Gần 5 năm sau cuộc xâm lược của Nga, máy bay điều khiển từ xa đã làm thay đổi bản chất của chiến tranh hiện đại.

Chúng thống trị bầu trời, với chiến tuyến giờ đây được gọi là "vùng tử thần", sâu vài kilomet. Tại đó, cả hai bên đều có thể phóng những cỗ máy chứa đầy chất nổ lao xuống chỉ với dấu hiệu chuyển động nhỏ nhất bên dưới.

Điều đó đã khiến việc giải cứu những binh sĩ bị thương mắc kẹt trong vùng giao tranh trở nên gần như bất khả thi đối với lực lượng lục quân và các nhân viên y tế chiến trường.

Thay vào đó, các nhà sản xuất máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã chuyển hướng sang sản xuất phương tiện di tản.

Thiết bị đã cứu Yevgen – có tên là Stargate và được phát triển bởi nhà sản xuất Skyfall – đã được sử dụng trong ba nhiệm vụ.

"Tối hôm đó, chỉ huy đại đội gọi điện cho tôi và hỏi: ‘Cậu đã sẵn sàng bay chưa?’", Yevgen kể lại.

Đoạn phim từ camera của máy bay điều khiển từ xa cho thấy anh ta nằm vào trong khoang cứu thương – một loại cáng bay được đậy kín bằng nắp – trong bóng đêm, tay ôm chặt khẩu súng vào ngực.

Khi anh được đưa trở lại bằng máy bay, các máy bay điều khiển từ xa tiếp tế và giám sát bay lượn bên dưới và bên trên anh, bóng của chúng in hằn trên nền trăng đêm.

Mặc dù lo sợ, nhưng "không còn lựa chọn nào khác", anh nói.

Những chiếc máy bay điều khiển từ xa làm bằng sợi carbon được lắp ráp trong một nhà chứa máy bay bí mật, trông giống như một phòng thí nghiệm.

Ý tưởng về máy bay điều khiển từ xa di tản xuất phát từ yêu cầu của chỉ huy lữ đoàn tấn công CODE 9.2 của Ukraine.

" Một năm sau, chúng ta đã có Stargate," một đại diện của Skyfall nói với AFP, với điều kiện giấu tên.

Nó ra đời từ "nhu cầu hoạt động" chứ không phải từ bất kỳ bước đột phá công nghệ mới nào.

Trước đây, Ukraine đã sử dụng robot chiến đấu trên mặt đất để di tản thương binh khỏi các vị trí nguy hiểm. Tuy nhiên, chúng chỉ có thể di chuyển với tốc độ 10 km/giờ (6 dặm/giờ) và gặp khó khăn khi vượt qua sông, bãi mìn và các địa hình hiểm trở khác.

"Chúng cũng là những mục tiêu dễ bị tấn công," phát ngôn nhân của công ty nói thêm. "Một nhiệm vụ có thể kéo dài vài giờ."

Stargate có thể di chuyển với tốc độ 105 km/giờ, chở được tải trọng lên đến 150 kg (330 pound) với tầm hoạt động 30 km.

Mỗi chiếc có giá khoảng 50.000 đô la.

Trong xưởng, một vài mẫu thử được xếp dọc theo lối đi chính. Phía sau chúng, khung kim loại của các mẫu thử phủ đầy bụi.

Skyfall đặt mục tiêu sản xuất một ngàn chiếc mỗi tháng vào cuối năm 2026.

Bên ngoài nhà máy, một chuyến bay thử nghiệm đã diễn ra: chiếc máy bay nặng 400 kg cất cánh lên không trung với tiếng gầm rú như một cơn giông sắp ập đến.

Đằng sau buồng lái là những phi công tập sự. Cho đến nay, họ chỉ điều khiển những máy bay điều khiển từ xa chở hàng tiếp tế - hoặc bom.

"Ngay khi tôi bế cậu ấy lên, mọi thứ đều im lặng", người điều khiển máy bay điều khiển từ xa đã giải cứu Yevgen kể lại với AFP.

"Lúc đó chỉ toàn là sự im lặng, im lặng như thư viện vậy," viên phi công, được biết đến với biệt danh "KVN", nói thêm. "Lần này thì có người trên máy bay."

Trước khi cất cánh, một số máy bay điều khiển từ xa tấn công của Nga đã được phát hiện, buộc phải tạm hoãn chuyến bay.

Nỗ lực thứ hai cũng bị hủy bỏ.

Lần thứ ba, cuối cùng máy bay điều khiển từ xa cũng cất cánh, bay lên độ cao 100 mét.

Các thiết bị gây nhiễu điện tử của Nga đã cắt đứt liên lạc giữa KVN và máy bay điều khiển từ xa trong một khoảnh khắc ngắn ngủi – một khoảnh khắc căng thẳng khi nó lơ lửng một lúc lâu giữa chiến trường trên không.

Sau vài giây, trí tuệ nhân tạo tích hợp trên máy bay đã tiếp quản cho đến khi kết nối được khôi phục.

Toàn bộ quá trình di tản diễn ra trong khoảng 15 phút và được một nhóm binh sĩ Ukraine giám sát chặt chẽ.

Quân đội đang thận trọng lạc quan về công nghệ này.

"Chúng ta cần thêm nhiều ví dụ thực tế để đánh giá hệ thống một cách chính xác, nhưng nó trông khá hứa hẹn," một sĩ quan cho biết, với điều kiện giấu tên.

Đối với KVN, máy bay điều khiển từ xa đại diện cho "một tương lai được thúc đẩy bởi công nghệ, sẽ đưa những người lính trở về với gia đình của họ".

Giờ đây Yevgen là một nhà thuyết giáo, cố gắng thuyết phục những người đồng đội đang "sợ hãi" của mình.

"Tôi gửi tin nhắn cho họ để giải thích rằng họ không có gì phải sợ cả."

[Kyiv Post: In the ‘Kill Zone’, Ukraine Bets on Flying Evacuation Drones]

10. Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các đồng minh trao đổi hỏa tiễn và cung cấp thêm 40 máy bay F-16 cho Ukraine.

Trong cuộc thảo luận trực tuyến thuộc khuôn khổ cuộc họp Ramstein ngày 17 tháng 11, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy một lần nữa kêu gọi các đồng minh phương Tây cung cấp thêm vũ khí cho quốc gia đang gặp khó khăn này, bao gồm hỏa tiễn đánh chặn và máy bay chiến đấu.

Sau hơn bốn năm chiến tranh toàn diện, Ukraine ngày càng gặp khó khăn trong việc nhận được viện trợ quân sự cần thiết từ phương Tây bất chấp các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa Shahed của Nga ngày càng gia tăng trên khắp Ukraine.

Tổng thống kêu gọi trao đổi vũ khí giữa Kyiv và các đối tác phương Tây, vì Ukraine đang rất cần hỏa tiễn đánh chặn để chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga vào các thành phố.

Để đổi lấy các hỏa tiễn đánh chặn, Kyiv sẵn sàng cung cấp các loại hỏa tiễn "mới hơn và tốt hơn" mà họ đã đặt hàng, nhưng chưa được tiết lộ cụ thể.

"Đây không phải là một khoản quyên góp. Đây là một cuộc trao đổi. Các ông hãy cung cấp cho chúng tôi những hỏa tiễn chúng tôi cần ngay bây giờ, và đổi lại các ông sẽ nhận được những hỏa tiễn mới hơn và tốt hơn", Tổng thống Zelenskiy nói.

Ngoài vũ khí, Tổng thống Zelenskiy cũng kêu gọi bổ sung 40 máy bay chiến đấu F-16, lưu ý rằng nhiều máy bay hiện đang hoạt động "dành nhiều thời gian để bảo trì hơn là bay".

Ukraine đã nhận được lô máy bay F-16 đầu tiên vào tháng 7 năm 2024, một năm sau khi Đan Mạch, Hòa Lan và các đối tác nước ngoài khác thành lập liên minh máy bay chiến đấu cho Kyiv.

Máy bay chiến đấu F-16 được sử dụng trong cả các hoạt động tấn công và phòng thủ. Loại máy bay này đã được sử dụng để đánh chặn hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Nga trong các cuộc không kích nhằm vào Ukraine. Chúng cũng có thể được triển khai để phóng hỏa tiễn vào các vị trí của Nga dọc theo tiền tuyến.

Mặc dù quân đội Ukraine không công bố số liệu về số lượng máy bay chiến đấu mà họ sở hữu, nhưng tính đến tháng 6, Ukraine có hơn 39 chiếc F-16, sau khi tính đến những tổn thất trong chiến đấu, theo Defense Express, một công ty thông tin và tư vấn của Ukraine thường xuyên xuất bản các phân tích chiến tranh và quân sự.

Theo phân tích của Defense Express, đến năm 2030, Ukraine có thể sở hữu từ 96 đến 129 máy bay F-16, máy bay chiến đấu Mirage của Pháp và máy bay chiến đấu Gripen của Thụy Điển trong kho vũ khí của mình.

Việc mua thêm máy bay Gripen và Mirage cũng là ưu tiên hàng đầu của Kyiv, và các quan chức đang "nỗ lực hết sức" để có thêm nhiều máy bay hơn.

"Máy bay Mirage có thể được đưa vào hoạt động ngay bây giờ," Tổng thống Zelenskiy nói. "Âu Châu có thể giúp chúng tôi việc này. Xin hãy đưa ra quyết định này."

[Kyiv Independent: Zelensky calls on allies to exchange missiles, provide 40 more F-16 jets for Ukraine]

11. Thủ tướng Iraq sa thải các quan chức vì cung cấp dầu cho các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn.

Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã cách chức chín quan chức vào thứ Bảy, sau cuộc điều tra về cáo buộc buôn lậu dầu mỏ tại khu vực Jurf al-Sakher, một thành trì của nhóm Kataeb Hezbollah được Iran hậu thuẫn.

"Dựa trên kết quả điều tra," Zaidi "đã ra lệnh chuyển tất cả những cá nhân bị cáo buộc liên quan đến các hoạt động buôn lậu dầu mỏ cho cơ quan tư pháp," phát ngôn nhân quân đội của ông, Sabah al-Numan, cho biết, mà không nêu tên các nghi phạm.

Thủ tướng cũng "ra lệnh sa thải" chín quan chức, trong đó có những người thuộc lĩnh vực an ninh và dầu khí.

Khu vực phía bắc Iraq có một số nhóm dân quân Hồi giáo Shiite ủng hộ Iran, một quốc gia đa số theo đạo Shiite. Các nhóm bán tự trị này thường xuyên phóng hỏa tiễn hoặc máy bay điều khiển từ xa vào các quốc gia Trung Đông để chống lại lợi ích của Iran.

Mỹ và Ả Rập Xê Út, một quốc gia đa số theo dòng Sunni và thường xuyên là mục tiêu của các nhóm ly khai Iraq, đã phát động các cuộc tấn công phối hợp nhằm vào các nhóm này ở miền bắc Iraq vào tháng 7.

[CBSNews: Iraqi prime minister sacks officials over providing oil to Iran-backed militias]
 
Cầu Kerch: Toàn bộ nhịp chính vừa sụp đổ xuống biển, hy vọng sửa chữa lụi tàn. Mật ước Thâm Quyến
VietCatholic Media
17:30 18/11/2026


1. ‘Nó đã bị phá hủy hoàn toàn’: Các chuyên gia cho rằng cây cầu Crimea có thể sẽ biến mất vĩnh viễn.

Cây cầu Crimea trị giá 3,5 tỷ đô la của Nga, từng được Vladimir Putin ca ngợi như một biểu tượng cho sự cai trị của ông và sự kiểm soát của Điện Cẩm Linh đối với Crimea bị tạm chiếm, có thể sẽ ngừng hoạt động trong nhiều năm – hoặc thậm chí không bao giờ được xây dựng lại.

Nhiều đánh giá từ các kỹ sư kết cấu và chuyên gia quân sự cho thấy cuộc tấn công của Ukraine đã gây ra thiệt hại "thảm khốc" cho nhịp chính của cây cầu.

Colin Caprani, giáo sư kỹ thuật kết cấu tại Đại học Monash của Úc, nói với BBC rằng thiệt hại quá nghiêm trọng đến mức việc xây dựng lại cây cầu có thể còn khó khăn hơn cả việc xây dựng mới hoàn toàn.

Vòm kim loại, cao xấp xỉ một tòa nhà 15 tầng, đã sụp đổ xuống nước cùng với đường sá và một phần kết cấu đỡ của nó.

"Bạn không cần bằng kỹ sư kết cấu để hiểu điều đó có nghĩa là gì. Nó đã bị phá hủy hoàn toàn," Caprani nói.

Mảnh vỡ nằm rải rác dưới nước, đồng thời vụ va chạm cũng có thể đã làm hư hại các cầu cảng và móng. Chuyên gia cho biết, một số phần còn sót lại sẽ phải bị phá dỡ trước khi công tác tái thiết có thể bắt đầu.

Kỹ sư kết cấu người Ukraine Dmytro Makogon cũng đưa ra đánh giá tương tự trong một cuộc phỏng vấn với Hromadske.

"Cấu trúc cây cầu có thể coi như đã bị phá hủy, bởi vì nhịp chính và phần vòm – phần phức tạp nhất của cấu trúc – đã bị hư hại. Tôi nghi ngờ rằng nó có thể được khôi phục trong thời chiến", ông Makogon nói.

Vòm thép nặng 5.000 tấn này được sản xuất bởi nhà máy Voronezhstalmost của Nga. Việc sản xuất bắt đầu vào tháng 5 năm 2016, và việc lắp đặt hoàn tất vào tháng 10 năm 2017. Sáu tháng sau, Putin đích thân khánh thành cây cầu, lái một chiếc xe tải KamAZ băng qua cầu.

Công tác tái thiết có thể mất hơn một năm.

Andrii Ryzhenko, một Đại tá Hải quân Ukraine đã nghỉ hưu và là chuyên gia quân sự, ước tính rằng chỉ riêng việc xây dựng lại đoạn đường và vòm cầu bị sập cũng có thể mất hơn một năm.

"Về việc khôi phục con đường cùng với cổng vòm, tôi nghĩ có lẽ sẽ mất hơn một năm," Ryzhenko nói với RBC-Ukraine.

Ông nhấn mạnh rằng ước tính đó chỉ áp dụng cho đoạn đường bị hư hỏng, chứ không phải toàn bộ đoạn đường bị đóng cửa trong suốt thời gian đó.

Tuy nhiên, vấn đề cấp bách hiện nay là việc giải tỏa eo biển Kerch. Vòm kim loại, nặng khoảng 5.000 tấn, đã rơi thẳng xuống luồng tàu.

Ông Ryzhenko cho biết Nga rất có thể sẽ phải tháo dỡ xác tàu và chế tạo một cấu trúc thay thế thay vì chỉ đơn giản là đặt lại cấu trúc bị hư hại vào vị trí cũ. Ông gợi ý rằng có thể sử dụng các vụ nổ dưới nước để loại bỏ các mảnh vỡ.

Quá trình này có thể làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa trong nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng, gây ảnh hưởng đến việc tiếp cận các cảng của Nga và các cảng do Ukraine xâm lược ở Biển Azov.

Dmytro Pletenchuk, phát ngôn nhân của Hải quân Ukraine, chỉ ra một trở ngại khác: Nga có thể không thể tiến hành sửa chữa mà không khiến công nhân và thiết bị của họ phải đối mặt với các cuộc tấn công tiếp theo từ Ukraine.

Trong một cuộc phỏng vấn với Hromadske, ông cho biết sáu tháng tới sẽ đặc biệt khó khăn cho công tác tái thiết do thời tiết bão tố. Các tàu sửa chữa cũng sẽ vẫn nằm trong tầm bắn của vũ khí Ukraine.

"Nếu Ukraine không cho phép, sẽ không có công việc sửa chữa nào được thực hiện ở đó," ông Pletenchuk nói.

Các tuyến đường tiếp tế của Crimea đang bị đe dọa.

Emil Kastehelmi, một nhà phân tích thuộc Tập đoàn Black Bird của Phần Lan, cho biết ông không kỳ vọng cây cầu đường bộ sẽ được khôi phục trước khi chiến tranh kết thúc.

Ông nói rằng Ukraine đã giành được một chiến thắng với cả "những hệ quả cụ thể và mang tính biểu tượng". Các tuyến đường tiếp tế của Nga đến Crimea bị tạm chiếm hiện đang bị đe dọa, trong khi các đoạn đường bị sập đã chặn đường vận chuyển hàng hóa qua eo biển Kerch.

Nhà phân tích quân sự Clément Molin mô tả Crimea gần như bị cô lập hoàn toàn khỏi Nga, với xa lộ R-280 Novorossiya hiện là tuyến đường bộ duy nhất còn lại để tiếp tế cho vùng này.

Nhưng con đường đó còn lâu mới an toàn.

"Kể từ đầu năm, hàng trăm xe tải Nga đã bị máy bay điều khiển từ xa tầm trung của Ukraine tấn công", Molin viết.

Nga đã triển khai hàng ngàn binh sĩ trang bị súng máy gắn trên xe bán tải để bảo vệ xa lộ như một phần của tuyến phòng không cuối cùng.

"Đi phà vẫn là một lựa chọn khác, nhưng phương án này cũng liên tục bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công. Hiện chưa rõ có bao nhiêu phà vẫn còn hoạt động", Kastehelmi cho biết.

Thiệt hại này cũng có thể gây ra những hậu quả vượt ra ngoài phạm vi Crimea.

Kênh đào Kerch-Yenikale, nơi vòm cầu bị sập, là tuyến đường thủy duy nhất nối Biển Azov với Hắc Hải. Theo Andrey Sizov, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn nông nghiệp SovEcon, có tới 25% lượng ngũ cốc xuất khẩu của Nga đi qua kênh đào này, và ông nhấn mạnh tầm quan trọng của kênh đào.

Hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Kerch đã bị đình chỉ từ tháng 7 năm 2026 do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Ông Sizov cho biết, những thiệt hại mới nhất càng làm phức tạp thêm triển vọng nối lại hoạt động này.

Ông ước tính việc dọn sạch kênh đào khỏi các mảnh vỡ có thể mất từ một đến ba tháng. Khoảng thời gian tương tự cũng cần thiết để khôi phục hoạt động vận chuyển trên sông Patapsco ở Baltimore sau khi nhịp cầu dài 366 mét bị sập vào năm 2024.

Nga có thể sẽ không cố gắng xây dựng lại nó.

Yigal Levin, một nhà phân tích quân sự và cựu sĩ quan Lực lượng Phòng vệ Israel, đặt câu hỏi liệu Nga có thực sự việc gắng xây dựng lại cây cầu này hay không.

Ông lập luận rằng, với việc công trình vẫn nằm trong tầm bắn của hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa Ukraine, và hệ thống phòng không Nga đã thất bại trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công liên tiếp, việc tái thiết sẽ không có nhiều ý nghĩa.

Levin cũng chỉ ra sự chênh lệch ngày càng lớn giữa các hệ thống phòng không thời Liên Xô của Nga và các loại vũ khí mà Ukraine hiện đang triển khai.

Được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa của thế kỷ trước, những hệ thống đó ngày càng trở nên không đủ khả năng để đối phó với kho vũ khí hiện nay, vốn bao gồm các loại vũ khí lớn như hỏa tiễn hành trình FP-5 và Neptune cho đến các đàn máy bay điều khiển từ xa nhỏ, cơ động.

Đối với Putin, thiệt hại này mang tính biểu tượng đặc biệt. Cây cầu mà ông đích thân khánh thành như một biểu tượng cho sự kiểm soát của Nga đối với Crimea bị tạm chiếm đã trở thành một điểm yếu lớn trong nỗ lực của Điện Cẩm Linh nhằm giữ vững và tiếp tế cho bán đảo này.

[Kyiv Post: ‘It’s Completely Destroyed’: Experts Say Crimean Bridge Could Be Lost for Good]

2. Tòa Bạch Ốc cho biết hội nghị thượng đỉnh lịch sử đầu tiên giữa Tổng thống Trump, Tập Cận Bình và Putin sẽ không tập trung vào Ukraine.

Hôm Thứ Hai, 16 Tháng Mười Một, Tòa Bạch Ốc xác nhận Tổng thống Donald Trump, Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tổ chức cuộc gặp ba bên đầu tiên bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC sắp tới tại Thâm Quyến.

Đã có nhiều đồn đoán về khả năng diễn ra cuộc gặp như vậy kể từ khi Tổng thống Trump và Putin tuyên bố kế hoạch tham dự Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC tại Trung Quốc vào ngày 18-19 tháng 11. Đây sẽ là lần đầu tiên ba nhà lãnh đạo thế giới gặp mặt trực tiếp đồng thời.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận ngày 16 tháng 11 rằng ba nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau tại Thâm Quyến vào ngày 19 tháng 11.

Một quan chức cao cấp của Mỹ cho biết với hãng thông tấn AP và các phương tiện truyền thông khác vào ngày 13 tháng 11 rằng chủ đề chính của cuộc họp sẽ là vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Theo nguồn tin, Tổng thống Trump cũng dự định thảo luận về cuộc chiến ở Iran, nhưng không phải cuộc chiến ở Ukraine.

Nếu tuyên bố này chính xác, nó có thể gây thất vọng cho Putin, người được tường trình đã đề xuất cuộc gặp ba bên nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi hơn cho Nga, theo tờ Wall Street Journal.

Kyiv kịch liệt lên án đề xuất này, với Ngoại trưởng Andrii Sybiha nói rằng hội nghị thượng đỉnh chỉ "khuyến khích Putin tiếp tục cuộc chiến này".

Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng gặp ông Tập Cận Bình và Putin tại hội nghị thượng đỉnh APEC để thảo luận về kiểm soát vũ khí và phi hạt nhân hóa.

Theo Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, ông Tập Cận Bình không quan tâm đến việc thảo luận về cuộc xâm lược Ukraine của Nga tại hội nghị thượng đỉnh, vì ông tin rằng vai trò đó nên do Âu Châu đảm nhiệm chứ không phải Trung Quốc.

Tuy nhiên, Điện Cẩm Linh vẫn khẳng định các cuộc đàm phán về Ukraine sẽ tiếp tục diễn ra tại APEC — mà không có sự tham gia của Ukraine hay các nước Âu Châu. Phát biểu với truyền thông nhà nước Nga ngày 12 tháng 11, trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov tuyên bố rằng Tổng thống Trump và Putin sẽ có các cuộc đàm phán sâu rộng về một giải pháp hòa bình tại Trung Quốc.

Ông Ushakov cho biết: "Đương nhiên, trong cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Trump tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến, chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận toàn diện các vấn đề liên quan đến việc giải quyết xung đột."

Tuy nhiên, theo một quan chức cao cấp của Mỹ, vấn đề này sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh ba bên. Vị quan chức này cho biết, cuộc gặp gỡ này nhằm mục đích "khởi đầu cho một cuộc đối thoại" về giải trừ vũ khí hạt nhân "có thể mang lại hiệu quả trong tương lai".

Dự kiến sẽ không có thỏa thuận mới nào được công bố tại cuộc họp này.

Mỹ, Nga và Trung Quốc đều sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, mặc dù kho vũ khí của Washington và Mạc Tư Khoa lớn hơn nhiều so với Bắc Kinh.

Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân New START, một thỏa thuận giữa Mỹ và Nga được ký kết lần đầu vào năm 2010, đã hết hạn vào tháng 2 năm 2026 - bất chấp việc Mạc Tư Khoa tuyên bố sẽ gia hạn thỏa thuận thêm một năm.

Chính quyền Trump đã để thỏa thuận hết hiệu lực, với lý do Tổng thống Trump "muốn duy trì các giới hạn đối với vũ khí hạt nhân và mời Trung Quốc tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí", một quan chức Mỹ cho biết vào thời điểm đó.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng cho biết Tổng thống Trump muốn đạt được một thỏa thuận mới bao gồm cả Trung Quốc.

"Rõ ràng, tổng thống đã từng nói rõ rằng để có được sự kiểm soát vũ khí thực sự trong thế kỷ 21, không thể làm điều gì mà không bao gồm Trung Quốc vì kho vũ khí khổng lồ và đang tăng nhanh của họ," Rubio nói.

[Kyiv Independent: Historic first summit for Trump, Xi, Putin will not focus on Ukraine, White House says]

3. Tổng thống Macron cảnh báo rằng việc cắt giảm viện trợ cho Ukraine sẽ tạo tiền đề cho nhiều cuộc chiến tranh hơn

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng các quốc gia tìm cách hạn chế viện trợ cho Ukraine muốn áp đặt một "nền hòa bình bất công" và cảnh báo rằng đó là công thức dẫn đến hàng loạt các cuộc chiến tranh khác.

Tuyên bố của nhà lãnh đạo Pháp được đưa ra trong bối cảnh Mỹ làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga nhằm chấm dứt cuộc chiến bắt đầu bằng cuộc xâm lược toàn diện của Mạc Tư Khoa năm 2022.

Ông Macron nói: "Những người muốn ngăn chặn viện trợ cho Ukraine thực chất muốn áp đặt một nền hòa bình bất công lên nước này" và, rộng hơn, lên toàn bộ Âu Châu.

"Đó là tinh thần của sự thất bại. Đó là công thức dẫn đến hàng loạt các cuộc chiến tranh khác. Đó không thể là lập trường của nước Pháp."

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong những bình luận được công bố hôm thứ Bảy rằng Washington đã đề nghị Kyiv nhượng lại đất cho Mạc Tư Khoa để đổi lấy việc Ukraine gia nhập NATO.

Hôm thứ Năm, các đặc phái viên của Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đã gặp riêng Putin và Tổng thống Zelenskiy, sau hai ngày đàm phán tại Abu Dhabi mà không đạt được bước đột phá nào.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã dẫn đến thỏa thuận rằng các nước Âu Châu sẽ tham gia các cuộc đàm phán trong tương lai về việc chấm dứt chiến tranh.

Hôm thứ Sáu, tại Dublin, Âu Châu đã chọn năm quốc gia – Pháp, Đức, Ý, Anh và Ba Lan – để cử đại diện tham dự các cuộc đàm phán.

Ông Macron nói: "Âu Châu phải tham gia đầy đủ" vào công việc nhằm mang lại một "nền hòa bình công bằng và lâu dài" ở Ukraine.

Ngũ Giác Đài đang cân nhắc cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ tại Âu Châu, chủ yếu ở Đức, trong khi Ba Lan thúc đẩy việc thiết lập một căn cứ thường trực.

"Những gì xảy ra ở Ukraine ảnh hưởng trực tiếp đến chúng ta... Giúp Ukraine tự vệ chính là bảo vệ nước Pháp và người dân Pháp."

Tổng thống Pháp cho biết các đồng minh của Ukraine, kể cả với Nga, phải nêu rõ tầm nhìn hậu chiến của mình và "chúng ta cũng phải nêu rõ những gì chúng ta kỳ vọng ở Hoa Kỳ đối với an ninh lâu dài của Âu Châu".

Ông Macron nói thêm rằng ông tin "Vladimir Putin không muốn đàm phán" và đang cố gắng chia rẽ Ukraine bằng cách tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng khi mùa đông đến gần.

" Điều đó có nghĩa là chúng ta phải tiếp tục hỗ trợ tài chính và giúp Ukraine bảo vệ người dân, các nhà máy điện và lưới điện của họ", ông nói.

[Kyiv Post: Reducing Ukraine Aid Sets Scene for More War: Macron]

4. Tổng thống Stubb của Phần Lan kêu gọi Âu Châu tự mình chủ động đàm phán với Nga sau sự phụ thuộc "vô trách nhiệm" vào Mỹ.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times ngày 17 tháng 11 rằng các nhà lãnh đạo Âu Châu nên trực tiếp đàm phán với Putin để tránh sự phụ thuộc "thiếu trách nhiệm" vào Hoa Kỳ trong việc giải quyết các cuộc đàm phán với Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Stubb, người đã có cuộc điện đàm với Putin hồi tháng trước, là nhà lãnh đạo Âu Châu mới nhất kêu gọi khối này giành được một ghế tại bàn đàm phán - một ý tưởng mà Điện Cẩm Linh đã nhiều lần bác bỏ.

"Giờ đây chúng ta đã có một khuôn khổ... Tôi nghĩ các nhà lãnh đạo Âu Châu nên trực tiếp trao đổi với Putin với cùng một thông điệp," Stubb nói, đề cập đến việc Liên Hiệp Âu Châu thành lập một nhóm để tham gia các cuộc đàm phán trong tương lai.

Trước đó, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, Jared Kushner, đã đưa ra nhận xét tương tự, nói với các phóng viên rằng Putin sẵn sàng "thử" khi được hỏi về việc hợp tác với Âu Châu.

Tuy nhiên, Mạc Tư Khoa cho biết họ chưa đồng ý mở rộng các cuộc đàm phán, ngay cả sau khi các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi không đạt được bước đột phá đáng kể nào.

"Để đạt được thỏa thuận này, cần phải làm rất nhiều việc, bao gồm cả việc có thể cần thêm một vòng, và có lẽ là nhiều hơn một vòng, đàm phán ba bên", trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov cho biết vào ngày 16 tháng 11.

Tổng thống Stubb cũng nhắc lại rằng Âu Châu phải đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc đàm phán, nói rằng "điều rất quan trọng là chúng ta phải trở thành người định hướng chương trình nghị sự". Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng các cuộc đàm phán trong tương lai có sự tham gia của các quan chức Âu Châu, NATO, Ukraine, Nga và Mỹ có thể rơi vào bế tắc.

Tổng thống Trump đã cử ra hai nhà đàm phán, thứ nhất là bạn ông, tài phiệt địa ốc Steve Witkoff; và thứ hai là con rể ông, cũng là một tài phiệt địa ốc. Cả hai người đều không qua trường lớp nào và cũng không có kinh nghiệm đàm phán. Hậu quả là cuộc hòa đàm về cuộc xâm lược Ukraine của Nga đã bị nhóm đàm phán của Putin lèo lái để mở rộng không ngừng. Mở rộng mới nhất là vấn đề NATO phải rút về tình trạng năm 1997. Putin đã nêu đích danh Phần Lan là quốc gia phải rút khỏi NATO như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ giải pháp nào cho vấn đề Ukraine. Nếu cứ không ngừng mở rộng các vấn đề gây tranh cãi thì hòa bình Ukraine không phải là vấn đề có thể giải quyết trong 24 giờ như Tổng thống Trump đã hứa hẹn viễn vông khi tranh cử. 24 năm chưa chắc đã xong.

Phần Lan đã chứng tỏ là một trong những đồng minh mạnh mẽ và thẳng thắn nhất của Kyiv kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga. Nước này ủng hộ việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, cũng như đáp ứng các nhu cầu quốc phòng và tài chính của Ukraine.

[Kyiv Independent: Finland's Stubb urges Europe to take Russia talks into its own hands after 'irresponsible' US reliance]

5. Khoảnh khắc nhẫn tâm: Người lính Nga hạ sát đồng đội của mình thay vì giúp đỡ sau khi bị trúng mìn.

Đây là khoảnh khắc nhẫn tâm khi một người lính Nga bắn chết đồng đội của mình thay vì giúp đỡ sau khi người này giẫm phải mìn.

Đoạn phim kinh hoàng do binh lính Ukraine ghi lại cho thấy người lính bị thương đang quằn quại trong đau đớn trên mặt đất sau khi bị trúng bom.

Vụ nổ xảy ra khi hai binh sĩ thuộc đơn vị của Vladimir Putin đang di chuyển dọc theo một con đường làng ở vùng Kharkiv bị tàn phá bởi chiến tranh của Ukraine.

Thay vì sơ cứu, người lính Nga không bị thương ung dung tiến đến chỗ đồng nghiệp rồi lạnh lùng quyết định bắn vào đầu anh ta.

Người chiến binh Nga chĩa súng vào đồng đội ở cự ly gần – nhưng khẩu súng trường của anh ta bị kẹt đạn hai lần.

Anh ta nạp đạn, kéo chốt súng và bắn thêm một phát nữa, trước khi lẩn trốn vào một con hẻm.

Vụ việc rùng rợn này xảy ra giữa lúc có những cáo buộc gây chấn động rằng Putin tàn nhẫn đã ra lệnh cho binh lính tiền tuyến của mình tự bắn chết lẫn nhau nếu bị thương, thay vì gánh thêm gánh nặng cho cỗ máy chiến tranh đang sụp đổ của Điện Cẩm Linh.

Phóng viên chiến trường nổi tiếng người Ukraine, Andriy Tsaplienko, cho biết: "Hai binh sĩ tấn công của Nga đang di chuyển qua một thị trấn ở vùng Kharkiv. Một trong hai người giẫm phải mìn chống bộ binh."

"Thay vì giúp đỡ, người kia lại bắn ‘đồng đội’ của mình."

Ông nói thêm: "Xét theo tốc độ và sự dứt khoát trong hành động của kẻ giết người, hắn ta chỉ đơn giản là làm theo chỉ thị."

"‘Chúng tôi không bỏ rơi đồng loại, chúng tôi tiêu diệt hết bọn chúng’ - đó là câu nói tóm gọn về đất nước ăn thịt người mang tên Nga."

Vụ xả súng xảy ra sau khi số liệu thương vong khổng lồ do Putin gây ra được phơi bày trong một vụ tấn công dữ liệu quy mô lớn, tiết lộ rằng hơn 450.000 người Nga đã thiệt mạng ở Ukraine kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Các nhóm tin tặc Silent Crow và Belarusian Cyber Partisans đã tấn công cơ quan thống kê Rosstat của Mạc Tư Khoa, đánh cắp dữ liệu từ cơ sở dữ liệu nội bộ của cơ quan này, bao gồm giai đoạn từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 8 năm nay.

Các tập tin bị đánh cắp chứa thông tin từ giấy chứng tử, cho thấy hậu quả thảm khốc về mặt nhân mạng mà cuộc xâm lược của Putin có thể gây ra cho cuộc chiến.

Nhóm tin tặc ủng hộ Ukraine Silent Crow đã công bố dữ liệu, ước tính rằng 450.100 người Nga đã thiệt mạng trong cuộc xung đột.

Tuy nhiên, lực lượng Cyber Partisans của Belarus, vốn phản đối nhà độc tài Alexander Lukashenko, đã đưa ra con số thương vong là 393.881 bằng một phương pháp hẹp hơn, xác định cụ thể các hoạt động quân sự là nguyên nhân gây tử vong.

Các con số gây chấn động chưa được xác minh độc lập, nhưng nhìn chung phù hợp với ước tính của tình báo Anh hồi tháng 9 rằng 500.000 binh sĩ Nga đã thiệt mạng.

Trong một diễn biến khác, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã thách thức Putin gặp ông tại Nam Cực để tham dự một hội nghị thượng đỉnh hòa bình mang tính bước ngoặt sau chín tháng bế tắc trong các cuộc đàm phán.

Lời chế giễu này xuất hiện trong bối cảnh lo ngại rằng Nga đang cố gắng phá hoại các cuộc đàm phán quan trọng đang diễn ra ở Abu Dhabi – với một phát ngôn nhân của Điện Cẩm Linh đe dọa sẽ tiến hành chiến tranh toàn diện chống lại phương Tây.

Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov, một thành viên của nhóm đàm phán, cảnh báo rằng cuộc xung đột như vậy sẽ "khác biệt - và rất ngắn ngủi".

Trong khi đó, Đại sứ Ukraine tại Liên Hiệp Quốc, Andriy Melnyk, cảnh báo rằng sẽ không có bước đột phá nào cho đến khi Putin và Tổng thống Zelenskiy gặp nhau.

Nhưng nhà độc tài Nga đã từ chối ngồi xuống đàm phán trừ khi các cuộc thương lượng được tổ chức tại Mạc Tư Khoa, nơi mà sự an toàn của Tổng thống Zelenskiy không thể được bảo đảm.

[The Sun: CANNON FODDER Heartless moment Russian soldier shoots his own comrade dead rather than help him after being blown up by landmine]

6. Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã "vô hiệu hóa" 55% công suất lọc dầu của Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong bài phát biểu tối hôm Thứ Hai, 16 Tháng Mười Một, rằng lực lượng Ukraine đã làm ngừng hoạt động 55% công suất lọc dầu của Nga.

Tuyên bố của tổng thống được đưa ra trong bối cảnh máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine tiếp tục tấn công vào các địa điểm sản xuất dầu của Nga, vốn cung cấp năng lượng cho quân đội nước này, và các cuộc tấn công của Nga tiếp tục tàn phá cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

"Tổng cộng, chúng ta đã vô hiệu hóa hơn 55% công suất lọc dầu của Nga", Tổng thống Zelenskiy nói, trích dẫn báo cáo của Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi. "Đây là phản ứng thích đáng đối với việc Nga từ chối giảm leo thang và các cuộc tấn công của họ vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng ta."

Chỉ trong tuần qua, máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công một cơ sở dầu mỏ quan trọng ở tỉnh Samara của Nga, một nhà máy lọc dầu lớn ở thành phố Volgograd của Nga, và nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga nằm cách biên giới Ukraine 2.500 km.

Đáp lại các cuộc tấn công của Nga vào các cơ sở năng lượng của Ukraine, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo về mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo của Nga và kêu gọi tăng cường viện trợ nước ngoài khi một mùa đông lạnh giá khác đang đến gần.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Người Nga đã áp dụng chiến thuật chọn lọc một khu vực cụ thể và tập trung các cuộc tấn công vào đó—nhắm vào lưới điện và các trạm biến áp—trong nhiều ngày. Điều quan trọng là người dân phải nhận được sự hỗ trợ cần thiết và nguồn cung cấp năng lượng phải trở lại lịch trình ổn định."

Tổng thống Zelenskiy cho biết kể từ tháng 9, lực lượng Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipro của Ukraine. Tỉnh Dnipro hứng chịu nhiều cuộc tấn công nhất, với tổng cộng 131 vụ, Tổng thống Zelenskiy nói.

Trong các cuộc tấn công đêm 10-11 tháng 11, Nga đã tấn công sáu trạm biến áp điện lớn ở bốn tỉnh của Ukraine, làm hư hại đường dây điện và gây gián đoạn nguồn cung cấp điện trên toàn quốc. Ngày 9 tháng 11, lực lượng Nga tấn công Nhà máy Nhiệt điện Trypillia, gọi tắt là TPP ở vùng Kyiv. Cơ sở này trước đó đã bị hư hại nghiêm trọng trong một cuộc tấn công năm 2024.

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng trên khắp cả nước, việc hạn chế tốc độ của Starshield, phiên bản quân sự hóa của Starlink, tiếp tục ngăn cản máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của Ukraine bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga.

Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ủy ban Âu Châu sẽ giúp cung cấp cho Ukraine nguồn năng lượng khẩn cấp, bao gồm máy phát điện và nguồn tài chính.

"Đây sẽ là một tín hiệu mạnh mẽ - một tín hiệu gửi đến Nga rằng Ukraine sẽ không bị bỏ rơi," Tổng thống Zelenskiy nói. "Về các ưu tiên của chúng tôi: chúng tôi và các đối tác cần tập trung vào hỏa tiễn cho hệ thống Patriot và NASAMS."

Sau cuộc đàm phán hòa bình ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ vào ngày 10-11 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy cho biết Kyiv sẽ tìm cách hợp tác sâu rộng hơn với các đồng minh Âu Châu trong các cuộc gặp sắp tới.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng ta có cơ hội định hình một lập trường mạnh mẽ, thống nhất của Âu Châu - một lập trường hoàn toàn hướng tới chiến thắng. Quan hệ Ukraine-Mỹ-Nga phải phát triển - không chỉ thành một thể thức bốn bên, mà phải trở nên mạnh mẽ hơn đáng kể."

[Kyiv Independent: Ukrainian drone attacks 'neutralized' 55% of Russia's oil refining capacity, Zelensky says]

7. "Putin đã chứng minh một lần nữa rằng ông ta không nghiêm chỉnh về một nền hòa bình được đàm phán", chủ tịch ủy ban tình báo Thượng viện Mỹ nói sau yêu cầu của Mạc Tư Khoa đối với NATO.

Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán tiếp theo với Nga để chấm dứt chiến tranh chỉ là "một trò hề". Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Tom Cotton lập luận rằng yêu cầu của Điện Cẩm Linh về một số quốc gia thành viên phải rút khỏi NATO chứng tỏ Mạc Tư Khoa không có ý định lập lại hòa bình, ông nói.

Ngày 14 tháng 11, tờ New York Times đưa tin rằng tại các cuộc đàm phán kín ở Abu Dhabi tuần này, Nga một lần nữa yêu cầu NATO rút số các quốc gia thành viên xuống tình trạng vào năm 1997. Động thái này là một phần trong các yêu cầu xem xét lại toàn bộ cấu trúc an ninh Âu Châu.

Điều này trước hết và quan trọng nhất áp dụng cho Ba Lan và các quốc gia Baltic (Estonia, Latvia và Lithuania), là thành viên NATO và có quân đội của họ cũng như các đồng minh đóng quân tại đó.

Theo tờ báo này, một trong những yêu cầu chính của Nga là NATO phải từ bỏ mọi kế hoạch mở rộng hơn nữa và chấm dứt mọi hoạt động quân sự của liên minh tại Ukraine, Đông Âu, Nam Caucasus và Trung Á.

Những yêu cầu cực đoan của Điện Cẩm Linh

Cotton gọi việc Nga muốn giảm thiểu quy mô của các nước NATO là điều phi lý. Hàng chục quốc gia Âu Châu đã bác bỏ yêu sách của Mạc Tư Khoa về việc tự quyết định an ninh của mình.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cho biết một thỏa thuận ngừng bắn phải được thực hiện trước khi thảo luận về cấu trúc an ninh rộng lớn hơn của Âu Châu. Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố rằng "Cấu trúc an ninh cho một Âu Châu tự do sẽ do chính Âu Châu tự do và NATO quyết định, chứ không phải do Nga."

Những yêu cầu này nổi lên trong một nỗ lực do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt chiến tranh, trong đó Tổng thống Zelenskiy nói rằng Nga thậm chí sẽ không thảo luận về việc tha cho lưới điện của Ukraine.

"Các cuộc đàm phán tiếp theo chỉ là trò hề."

Cotton nhấn mạnh: "Putin đã một lần nữa chứng minh rằng ông ta không nghiêm chỉnh về một nền hòa bình được đàm phán. Các cuộc đàm phán tiếp theo vào thời điểm này chỉ là trò hề."

Ông lập luận rằng nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin sẽ chỉ đồng ý ngừng chiến khi nào ông nhận ra mình không thể thắng, và nói thêm: "Chúng ta cần giúp Ukraine chứng minh điều đó."

Phương Tây cảnh báo rằng Nga có thể thách thức NATO. Những tuyên bố của ông được đưa ra trong bối cảnh nhiều tháng qua có những cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể tấn công các thành viên NATO.

Vào tháng 8, tờ Wall Street Journal đưa tin rằng tình báo Mỹ nhận thấy Putin có thể sẽ thăm dò quyết tâm của NATO bằng một cuộc tấn công hạn chế vào một quốc gia đồng minh trong vòng vài năm tới, trong các kịch bản từ tấn công mạng đến xâm lược trên bộ quy mô nhỏ.

Vào tháng 9, tờ Financial Times, dẫn nguồn từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng Đan Mạch, đưa tin rằng Nga có thể tiến hành một cuộc tấn công hạn chế hoặc phá hoại quy mô lớn nhằm vào một thành viên NATO trong vòng vài tháng tới.

[Euromaidan: "Putin has proved once again that he’s not serious about a negotiated peace," says US Senate’s intelligence chair after Moscow’s NATO demand]

8. Estonia có kế hoạch đối phó với sự xâm lược của Nga: Điều hành chính phủ từ trên đám mây.

Hãy tưởng tượng vị tướng Pháp Charles de Gaulle, bị lưu đày ở Luân Đôn trong Thế chiến II, điều hành chính phủ Nước Pháp Tự do của mình bằng cách đăng nhập vào điện toán đám mây.

Các quan chức ở Estonia đang chuẩn bị cho kịch bản như vậy với một chiến lược mới nhằm tăng cường khả năng chống trả trước cuộc xâm lược của Nga cho phép các dịch vụ kỹ thuật số của chính phủ được vận hành hoàn toàn từ nước ngoài nếu lãnh thổ của họ bị kẻ thù nước ngoài xâm lược.

Quốc gia Baltic với 1,3 triệu dân, có chung đường biên giới dài 294 km với Nga, lo ngại rằng mình sẽ là mục tiêu hàng đầu nếu Mạc Tư Khoa xâm lược một quốc gia thuộc Liên minh Âu Châu. Các cơ quan an ninh đã cảnh báo rằng Nga đang tiến hành một cuộc chiến tranh hỗn hợp chống lại Âu Châu, và Estonia đã cáo buộc Mạc Tư Khoa gây ra mọi việc, từ các cuộc tấn công mạng đến các âm mưu đốt phá và cắt đứt các đường cáp dữ liệu dưới biển.

Hiện tại, Tallinn đang chuẩn bị chuyển các dịch vụ công cộng của mình lên đám mây "hoặc khi các trung tâm dữ liệu bị phá hủy hoặc khi có các cuộc tấn công trực tiếp vào mặt đất và chúng ta không thể hoạt động", theo lời Tõnu Grünberg, một trong những người xây dựng chiến lược mới và là cựu phó tổng thư ký phụ trách cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và an ninh mạng tại Bộ Tư pháp và Các vấn đề kỹ thuật số của Estonia.

Estonia đã có bản sao lưu dữ liệu tại "đại sứ quán kỹ thuật số" của mình ở Luxembourg, về cơ bản là một bản sao toàn diện của quốc gia, bao gồm mọi thứ từ sổ ghi danh công dân đến sổ ghi danh đất đai và bộ luật.

"Giờ đây, chúng tôi thực sự muốn duy trì hoạt động trực tuyến, bất kể điều gì xảy ra," Grünberg nói. "Tất cả các dịch vụ thiết yếu đều phải hoạt động trực tuyến… Mọi thứ cần phải tiếp tục vận hành."

Chính phủ Estonia đang xây dựng các ứng dụng bảo mật trên các nhà cung cấp dịch vụ đám mây bao gồm Microsoft Azure và Amazon Web Services cũng như nền tảng đám mây quốc gia của riêng họ. Nước này đang triển khai hệ thống đến đại sứ quán dữ liệu và các địa điểm khác ở Âu Châu, theo lời ông Grünberg, người mới nhậm chức Giám đốc điều hành của nhà cung cấp cơ sở hạ tầng công nghệ Levira trong tháng này.

Allan Allmere, cố vấn về kiến trúc và cơ sở hạ tầng CNTT tại Bộ Tư pháp và Các vấn đề kỹ thuật số, cho biết trong cuộc phỏng vấn với POLITICO rằng Estonia muốn giảm thiểu tác động của kịch bản xấu nhất.

"Lý tưởng nhất là chúng ta muốn xây dựng các hệ thống có thể chịu được mọi cuộc khủng hoảng có thể xảy ra, nhưng trên thực tế, không quốc gia nào có thể dự đoán hoặc loại bỏ mọi rủi ro," ông nói. "Trong những kịch bản nghiêm trọng nhất, chúng ta cũng cần duy trì một nền tảng đáng tin cậy để từ đó có thể xây dựng lại nhà nước kỹ thuật số của Estonia."

Mối nguy hiểm đối với các dịch vụ kỹ thuật số đã trở nên rõ ràng đối với người dân Estonia kể từ năm 2007, khi quốc gia này phải đối mặt với làn sóng tấn công mạng kéo dài 22 ngày, làm tê liệt phần lớn các dịch vụ thương mại và chính phủ. Chính quyền nước này sau đó quy kết các cuộc tấn công cho Nga.

Vụ việc này, xét trên nhiều khía cạnh, là cuộc tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên nhắm vào một quốc gia theo kiểu hiện đại. Nó đã thúc đẩy Tallinn cải tổ toàn bộ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của mình, biến Estonia trở thành quốc gia được một số người đánh giá là quốc gia số hóa nhất thế giới.

"Họ đã áp dụng một đường lối tiến bộ đáng kể trong việc số hóa các dịch vụ chính phủ," Joseph Jarnecki, nghiên cứu viên cao cấp tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, gọi tắt là RUSI ở Luân Đôn, cho biết.

Allmere cho biết kế hoạch ứng phó ngày tận thế nhằm bảo đảm rằng "chúng ta sẽ không bao giờ phải bắt đầu lại từ con số không."

Khả năng phục hồi kỹ thuật số

Các cuộc tấn công gần đây vào các trung tâm dữ liệu ở Nga đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các dịch vụ kỹ thuật số đối với các quốc gia đang trong chiến tranh. Tháng trước, Ukraine đã tấn công ba trung tâm dữ liệu thuộc nhà cung cấp Yandex của Nga, cho thấy việc tấn công vào năng lực tính toán đã trở nên tương tự như việc tấn công một nhà máy điện cung cấp điện, nhiệt và nhiên liệu mà quân đội và dân thường phụ thuộc vào.

Kế hoạch quốc gia của Estonia về khả năng chống chịu trước ngày tận thế là một ví dụ đáng chú ý về cách các quốc gia đang tìm cách bảo vệ công dân và các dịch vụ của mình khỏi những rủi ro đó thông qua việc phân tán quyền kiểm soát. Cho đến gần đây, cuộc tranh luận về an ninh kỹ thuật số thường tập trung vào việc giữ quyền kiểm soát gần nhà bằng cách lưu trữ dữ liệu cục bộ và xây dựng các công nghệ và trung tâm dữ liệu trong lãnh thổ quốc gia.

Hiện nay, các quốc gia — đặc biệt là những quốc gia đang đối mặt với nguy cơ xung đột gia tăng — đang xem xét lại đường lối của mình, bảo đảm rằng họ cũng đang phân tán rủi ro sang cơ sở hạ tầng kỹ thuật số.

Hôm thứ Năm, Vương quốc Anh và Na Uy tuyên bố họ đang xem xét các cách thức để lưu trữ dữ liệu an toàn của nhau bằng cách thiết lập "đại sứ quán dữ liệu" riêng.

Ông Jarnecki cho biết, Estonia cũng đang đầu tư vào "quan hệ đối tác và liên minh với các quốc gia thứ ba an toàn" để bảo đảm an ninh và khả năng phục hồi, "thay vì nói rằng ‘chúng ta có chủ quyền và khả năng phục hồi tốt nhất khi mọi thứ đều nằm dưới sự kiểm soát vật lý của chúng ta, trong lãnh thổ của chúng ta’".

Sự việc mất điện của Microsoft ảnh hưởng đến các công ty và quốc gia trên toàn thế giới tuần trước một lần nữa cho thấy các quốc gia nên đa dạng hóa các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và kỹ thuật số như thế nào trong trường hợp các nhà cung cấp chính bị tấn công mạng, gián đoạn hoặc gặp sự việc kỹ thuật.

Ông Allmere, quan chức Estonia phụ trách kế hoạch ứng phó với ngày tận thế, cho biết nước này cũng đang chuẩn bị cho thách thức tiếp theo: "Câu hỏi đầu tiên là làm thế nào để bảo đảm dữ liệu nhà nước của Estonia sẽ không bị biến mất", ông nói, đề cập đến "đại sứ quán dữ liệu" hiện có ở Luxembourg như một bản sao lưu. "Thách thức tiếp theo là làm thế nào để bảo đảm nhà nước có thể tiếp tục hoạt động với dữ liệu đó trong thời kỳ khủng hoảng", ông nói.

Tallinn sẽ không dừng lại ở đó. "Chúng ta cũng cần bảo đảm rằng dữ liệu đó vẫn dễ hiểu và có thể sử dụng được trong nhiều thập niên tới", Allmere nói.

[Politico: Estonia has a plan for Russian occupation: Run its government from the cloud]

9. Hành khách bị mắc kẹt và hàng ngàn chuyến bay bị hủy sau lệnh tạm dừng hoạt động của FAA. Đây là những gì chúng ta biết.

Không phận trên khắp nước Mỹ dần trở lại bình thường vào thứ Bảy sau khi lệnh tạm dừng hoạt động trên toàn quốc hiếm hoi khiến hàng ngàn chuyến bay bị hủy và nhiều hành khách bị mắc kẹt.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy cho biết trong một cuộc họp báo hôm thứ Bảy: "Chúng tôi đã hoạt động trở lại bình thường."

Ông đã cảm ơn các phi công, nhân viên hãng hàng không, kiểm soát viên không lưu và Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA vì sự chuyên nghiệp của họ trong suốt thời gian tạm dừng hoạt động trên mặt đất.

"Họ đã hạ cánh an toàn tất cả các máy bay của chúng tôi," ông nói, đồng thời cảm ơn hành khách vì sự kiên nhẫn của họ trong suốt sự gián đoạn đáng kể này.

"Máy bay đang di chuyển trên đường băng, chuẩn bị cất cánh và điều kiện bay hiện tại rất an toàn," ông Duffy cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy.

"Các bạn sẽ tiếp tục thấy một số chuyến bay bị hoãn và hủy do các hãng hàng không điều chỉnh lại lịch bay và bố trí lại máy bay/phi hành đoàn đến những nơi cần thiết nhất."

Theo trang Web theo dõi chuyến bay FlightAware, hơn 5.000 chuyến bay đã bị hủy vào thứ Bảy, trong khi khoảng 5.300 chuyến khác bị hoãn.

Cơ quan Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đã ra lệnh tạm dừng hoạt động trên không như thế nào?

Lệnh tạm dừng hoạt động trên mặt đất bắt đầu lúc 3:36 chiều giờ EST thứ Sáu khi Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA ra lệnh ngừng hoạt động trong khi có khoảng 3.500 chuyến bay đang trên không.

"Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đã ra lệnh tạm dừng hoạt động trên không để đề phòng rủi ro khi có hơn 3.500 máy bay đang bay trên bầu trời", ông Duffy cho biết. Tất cả các máy bay đang bay đều đã hạ cánh an toàn.

Lệnh phong tỏa đã được dỡ bỏ vào khoảng 8:20 tối giờ EST thứ Sáu.

Đây là lần tạm dừng hoạt động trên mặt đất toàn quốc đầu tiên kể từ Tháng Giêng năm 2023, khi một hệ thống máy tính quan trọng của FAA gặp trục trặc. Trước đó, lần tạm dừng hoạt động trên mặt đất toàn quốc gần nhất xảy ra sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001.

Theo FlightAware, khoảng 9.159 chuyến bay đã bị hủy và 7.190 chuyến bị hoãn vào thứ Sáu, khiến hành khách bị mắc kẹt tại các phi trường lớn trên khắp cả nước.

Các quan chức cho rằng việc tạm dừng hoạt động là do cơ sở hạ tầng hệ thống đã cũ và công nghệ lỗi thời.

"Những gì chúng ta đang có là một hệ thống kiểm soát không lưu cực kỳ cũ kỹ," Duffy nói.

Ông Duffy cho biết hôm thứ Bảy rằng cuộc điều tra sơ bộ cho thấy một nhà thầu của L3Harris đang làm việc tại một địa điểm hẻo lánh của FAA và đang chuyển đổi dây đồng cũ sang cáp quang trong khi thay thế một bộ định tuyến. Bộ định tuyến đang được thay thế sau đó bắt đầu gửi quá tải đến các bộ định tuyến khác, gây quá tải hệ thống. Ông nói rằng có 1.000 lượt đăng nhập mỗi bốn đến năm giây.

Bộ trưởng Giao thông vận tải cho biết Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đang điều tra xem vấn đề là do lỗi của con người hay do bộ định tuyến bị lỗi. Ông Duffy nói rằng nhiều nhà thầu "lấy tiền của chúng ta nhưng cung cấp dịch vụ rất kém". Ông cũng cho biết L3Harris, một công ty công nghệ và quốc phòng, là chủ sở hữu của hệ thống này.

Hôm thứ Bảy, L3Harris cho biết công ty này đang hiện đại hóa cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc hỗ trợ Hệ thống Không phận Quốc gia, phối hợp chặt chẽ với Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA.

"Chúng tôi đang hỗ trợ Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA trong cuộc điều tra nhằm hiểu rõ các điều kiện dẫn đến việc tạm dừng hoạt động hàng không trên toàn quốc vào ngày 13 tháng 11", công ty cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh họ rất coi trọng việc tạm dừng hoạt động hàng không trên toàn quốc và "tác động của nó".

Giám đốc FAA Bryan Bedford cho biết việc nâng cấp hệ thống dây dẫn là một vấn đề bảo trì định kỳ mà cơ quan này đã thực hiện trong nhiều năm. Khoảng 70% hệ thống đã được chuyển đổi từ dây đồng sang cáp quang. Sau khi bộ định tuyến bắt đầu gây quá tải hệ thống trong 45 phút, FAA không thể xác định được nguyên nhân gây ra sự bất ổn. Ông cho biết thêm, sự bất ổn sau đó đã lan rộng đến 17 cơ sở khác.

[CBSNews: Travelers stranded and thousands of flights canceled after FAA ground stop. Here's what we know]

10. Bà von der Leyen cho biết Âu Châu sẽ "tham gia tích cực" vào các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Hôm Thứ Hai, 16 Tháng Mười Một, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết Âu Châu sẽ tích cực tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai giữa Nga và Ukraine.

"Âu Châu sẽ tham gia chặt chẽ vào tiến trình này thông qua khuôn khổ E5 + Liên Hiệp Âu Châu," bà von der Leyen nói về các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai. "Trong thời gian đó, chúng tôi sẽ bảo đảm hỗ trợ tối đa cho Ukraine và gây áp lực tối đa lên Nga."

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã nhiều lần kêu gọi Âu Châu tham gia các cuộc đàm phán hòa bình trước và sau các cuộc đàm phán ba bên giữa Mỹ, Nga và Ukraine được tổ chức vào ngày 11-12 tháng 11 tại Abu Dhabi.

Tuyên bố của chủ tịch Ủy ban Âu Châu được đưa ra vài ngày sau khi các nhà lãnh đạo Âu Châu đồng ý vào ngày 13 tháng 11 rằng các thể chế Liên Hiệp Âu Châu và năm quốc gia Âu Châu sẽ cùng đại diện cho Âu Châu trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Nhóm đàm phán Âu Châu sẽ bao gồm đại diện của các thể chế Liên Hiệp Âu Châu cùng với Pháp, Đức, Ý, Ba Lan và Vương quốc Anh - năm quốc gia được gọi là E5 trong Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác, một nhóm các quốc gia đang nỗ lực cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Bà Von der Leyen cho biết bà đã nói chuyện với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb về các cuộc đàm phán hòa bình trước thềm Diễn đàn Mở rộng Liên Hiệp Âu Châu diễn ra vào ngày 15-16 tháng 11. Diễn đàn thường niên này tập trung vào việc tăng cường các chiến lược an ninh và xã hội dân sự của Liên Hiệp Âu Châu.

Ngày 15 tháng 11, Cao ủy phụ trách mở rộng Liên Hiệp Âu Châu, bà Marta Kos, thông báo rằng Ukraine và Liên minh Âu Châu đã đồng ý về các bước để đẩy nhanh các cải cách quan trọng cần thiết cho việc gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quan trọng về dân chủ và pháp quyền trong nửa đầu năm 2027.

Ngày 9 tháng 11, Ủy viên Kinh tế Liên Hiệp Âu Châu Valdis Dombrovskis cho biết thâm hụt ngân sách dự kiến năm 2027 của Kyiv là 70 tỷ euro (78,3 tỷ Mỹ Kim) sẽ được Liên minh Âu Châu bù đắp một phần nếu nước này đồng ý khoản vay mới trị giá 45 tỷ euro (50,4 tỷ Mỹ Kim). Khoản vay này sẽ được cộng thêm vào cam kết riêng trị giá 45 tỷ euro mà khối này dự kiến cung cấp cho Ukraine vào năm 2027 như một phần của khoản vay 90 tỷ euro (100,7 tỷ Mỹ Kim) được thỏa thuận vào tháng 4 năm 2026.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu dự kiến sẽ thảo luận về nhu cầu tài chính của Ukraine cho năm 2027, việc phân bổ quỹ công bằng và các cuộc đàm phán hòa bình tại cuộc họp Hội đồng Âu Châu tiếp theo vào ngày 26-27 tháng 11.

[Kyiv Independent: Europe will 'closely engage' in peace negotiations between Russia, Ukraine, von der Leyen says]
 
Tại sao lại có nhiều người Iran cải đạo sang Công Giáo ở Áo? George Weigel: Tính ngữ cảnh
VietCatholic Media
18:43 18/11/2026




1. Bối cảnh Ngày Quốc tế Người nghèo

Ngày 15 tháng 11, Chúa nhật trước Lễ trọng kính Chúa Kitô Vua, Giáo hội cử hành Ngày Thế giới Người nghèo lần thứ 10. Chủ đề thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô nhân ngày này—được công bố vào ngày 13 tháng 6, ngày tưởng niệm Thánh Antôn Padua, thánh bổn mạng của người nghèo—có nhan đề "Chúa là nơi nương náu của người nghèo" (xem Thánh vịnh 14:6).

Bộ Truyền giáo đã phát hành các tài liệu cho ngày hôm đó bằng tiếng Ý.

Trong tông thư Misericordia et misera năm 2016, được ban hành vào cuối năm thánh đặc biệt về lòng thương xót, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã công bố việc thiết lập Ngày Thế giới của Người nghèo:

Trong "Năm Thánh dành cho những người bị gạt ra ngoài lề xã hội", khi các Cửa Thánh Lòng Thương Xót được đóng lại tại tất cả các nhà thờ chính tòa và đền thờ trên khắp thế giới, tôi nảy ra ý tưởng rằng, như một dấu hiệu hữu hình khác của Năm Thánh Ngoại thường này, toàn thể Giáo hội có thể cử hành, vào Chúa Nhật thứ 33 Mùa Thường Niên, Ngày Thế giới của Người Nghèo.

Đây sẽ là cách xứng đáng nhất để chuẩn bị cho Lễ trọng kính Chúa Giêsu Kitô, Vua vũ trụ, Đấng đồng cảm với những người bé nhỏ và người nghèo, và Đấng sẽ phán xét chúng ta về các việc làm bác ái của chúng ta (xem Mt 25:31-46). Đó sẽ là một ngày giúp các cộng đồng và mỗi người đã được rửa tội suy ngẫm về việc nghèo khó nằm ở trọng tâm của Tin Mừng như thế nào, và chừng nào Lazarus còn nằm trước cửa nhà chúng ta (xem Lc 16:19-21), thì sẽ không thể có công lý hay hòa bình xã hội. Ngày này cũng sẽ đại diện cho một hình thức truyền giáo mới đích thực (xem Mt 11:5), có thể đổi mới diện mạo của Giáo hội khi Giáo hội kiên trì trong hoạt động mục vụ thường xuyên và làm chứng cho lòng thương xót.

Các thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhân Ngày Thế giới của Người nghèo đều có trên trang Web của Vatican, cũng như các thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô.


Source:Catholic World News



2. Tại sao lại có nhiều người Iran cải đạo sang Công Giáo ở Áo đến vậy?

Vào một buổi tối mùa đông lạnh giá ở Áo, không lâu sau khi cùng gia đình chạy trốn khỏi Iran, Anna Maria Jalalifar bắt đầu cuộc hành trình tìm kiếm một nhà thờ. Vì chưa nói được tiếng Đức, bà vẽ một cây thánh giá trên tay và chỉ cho một người qua đường, người này đã chỉ đường cho bà. Năm đó là năm 1993. Chồng bà đang bị giam giữ tại một trại giam ở Áo, và bà lo sợ rằng cả gia đình sẽ bị gửi trả về quê hương.

Một người dì đã cải đạo sang Kitô giáo khuyên bà tìm kiếm sự giúp đỡ từ một người mà bà hầu như không biết: đó là Chúa Giêsu Kitô. Khi đến nhà thờ, cổng trong đã bị khóa, nhưng khi đứng cùng các con gái giữa lối vào và cổng, bà vẫn có thể nhìn thấy bàn thờ, ánh sáng từ thánh đường và một vài bức tranh tôn giáo. Bà cảm thấy một sự bình an mà bà chưa từng biết đến trước đây.

Việc chồng bà được thả tự do ngay ngày hôm sau chính là dấu hiệu mà bà đã chờ đợi. Từ khoảnh khắc đó trở đi, cuộc đời bà đã thay đổi mãi mãi.

Ngày nay, Jalalifar giúp đỡ những người Iran khác tìm đến Giáo Hội Công Giáo thông qua mục vụ Hananias tận tâm, một phần của Hội Truyền giáo Giáo Hoàng của Áo. Và các số liệu từ Tổng giáo phận Vienna cho thấy sứ mệnh của bà có một tương lai tươi sáng phía trước.

Theo dữ liệu từ giáo phận được chia sẻ với tờ Register, trong số 179 người trưởng thành được rửa tội tại Tổng giáo phận Vienna năm 2025, có 66 người sinh ra ở Iran, so với 71 người sinh ra ở Áo. Đồng thời, thống kê của thành phố Vienna ghi nhận 18.516 cư dân sinh ra ở Iran trong năm đó, chiếm khoảng 0,9% dân số thành phố — mặc dù tổng giáo phận trải rộng ra ngoài ranh giới thành phố.

Xu hướng này dường như không phải là trường hợp cá biệt. Tháng trước, tổng giáo phận báo cáo rằng, trong số gần 230 người dự tòng chuẩn bị chịu phép rửa tội vào năm 2026, có 72 người Iran so với 73 người Áo bản địa. Năm 2025, hai nhóm người nước ngoài lớn tiếp theo trong số những người dự tòng — người Afghanistan và người Đức — chỉ có năm người mỗi nhóm.

Trốn thoát khỏi các giáo sĩ Hồi giáo

Tỷ lệ người Iran cải đạo sang Hồi giáo cao bất thường ở Áo đặt ra những câu hỏi quan trọng về nguồn gốc và ý nghĩa của hiện tượng này đối với tương lai của châu lục, nơi đang phải đối mặt với dòng người di cư đáng kể từ các quốc gia Hồi giáo trong nhiều thập niên qua.

Cộng hòa Hồi giáo Iran, một thể chế chính trị do giáo sĩ lãnh đạo được thiết lập sau cuộc cách mạng năm 1979, đã góp phần làm cho một bộ phận lớn dân chúng xa rời đạo Hồi thông qua việc áp đặt tôn giáo một cách cưỡng bức. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một hiện tượng ngầm về sự thế tục hóa lan rộng, bao gồm cả làn sóng vô thần, cùng với một phong trào cải đạo sang Kitô giáo diễn ra khá bí mật.

Những người cải đạo này bị chế độ trừng phạt nghiêm khắc, như đã nêu trong báo cáo của chính phủ Anh tháng 6 năm 2026, mô tả việc bắt giữ và bỏ tù gần như có hệ thống những người cải đạo công khai thực hành đức tin của họ. Ngược lại, các quốc gia có truyền thống Kitô giáo, như Áo, mang đến cho nhiều người Iran tự do theo đuổi hành trình tâm linh và được rửa tội — một con đường mà Jalalifar hiểu rõ, vì chính bà đã trải qua.

Được nuôi dưỡng bởi cha mẹ theo đạo Hồi sùng đạo, Jalalifar mới 10 tuổi khi cuộc cách mạng biến cuộc sống thường nhật của cô ở Iran thành một cơn ác mộng. Đến khi bước vào tuổi thiếu niên, cô đã từ bỏ đạo Hồi trong thâm tâm, kinh hãi trước bạo lực mà mình đã chứng kiến. Tuy nhiên, điều đó không xóa bỏ được khát vọng hướng về Chúa của cô.

Bà đã cùng chồng và hai cô con gái nhỏ chạy trốn khỏi Iran vào tháng 11 năm 1993 vì lo sợ cho sự an toàn của gia đình sau những cuộc đột kích liên tiếp vào nhà họ.

"Tôi nghĩ rằng một vị thần đối xử với con người một cách khắc nghiệt và tàn nhẫn như vậy không thể là Thượng đế đích thực, và nhiều người đồng hương của tôi cũng đi đến kết luận tương tự," bà nói với tờ Register. "Đó là lý do tại sao nhiều người bắt đầu cuộc tìm kiếm và khám phá ra đức tin Kitô giáo," bà nói thêm.

Khi đến Áo, người dì theo đạo Kitô của bà đã gửi cho bà những cuốn Phúc Âm bằng tiếng Ba Tư, và bà nhớ lại mình đã đọc hết chúng trong hai ngày, vì chúng minh họa hoàn hảo những giáo lý mà bà luôn khao khát. Nhưng chỉ sau vài tháng, bà mới xin được rửa tội, vì sợ hãi hậu quả của việc bội giáo.

Những người Kitô hữu mới ở Vienna

Vượt qua những khó khăn này đã mở đường trực tiếp cho ơn gọi truyền giáo của bà: đồng hành cùng những người Hồi giáo khác trong hành trình tìm kiếm Chúa Kitô.

Trang bị cho Giáo hội để đối phó với những thực tại mới

Là một người dạy giáo lý từ năm 1999, Jalalifar đã lãnh đạo Hananias từ năm 2018, một dự án ra đời từ nhận xét của Cha Karl Wallner thuộc dòng Xitô - khi đó là giám đốc quốc gia của Hội Truyền giáo Đức Giáo Hoàng - rằng trong khi những người cải đạo được chuẩn bị đầy đủ cho phép rửa tội, thì việc chăm sóc mục vụ sau đó vẫn còn thiếu sót, đặc biệt là bằng ngôn ngữ mẹ đẻ của họ.

Hananias cung cấp hỗ trợ mục vụ bằng tiếng Ba Tư và tiếng Dari cho các tín hữu Kitô giáo từ Iran và Afghanistan, nhiều người trong số họ vẫn còn gặp khó khăn với tiếng Đức. Từ năm 2019, hiệp hội đã thường xuyên tổ chức Thánh lễ bằng tiếng Ba Tư với sự hợp tác của các linh mục từ Tổng giáo phận Vienna, trong đó Jalalifar đảm nhiệm việc chuẩn bị và dịch thuật các văn bản phụng vụ và thánh ca.

"Ở đây, những người mới được rửa tội tìm thấy sự hiệp thông trong đức tin với những người Kitô hữu khác đến từ Iran và Afghanistan, điều mà họ sẽ không có được nếu không ở đây," bà nói. Hananias do đó trở thành một "ngôi nhà" nhỏ cho những người đã mất quê hương.

Nguồn tài liệu của tổ chức này cũng được cung cấp cho các cơ sở giáo hội trên khắp Áo và các nước khác, bao gồm các tác phẩm thần học, tài liệu song ngữ và tài liệu giáo lý kỹ thuật số được dịch sang tiếng Ba Tư.

Cần đào tạo thêm cho các linh mục.

Trong bối cảnh số lượng người cải đạo từ Hồi giáo sang Kitô giáo ở Áo ngày càng tăng, nhiều linh mục cảm thấy bối rối không biết làm thế nào để đồng hành cùng những người cải đạo mới này, và không biết phải đáp lại như thế nào, Jalalifar nhận xét.

Bà Jalalifar nhấn mạnh rằng Giáo hội Áo đã đào tạo và tuyển dụng các giáo lý viên để hướng dẫn những người chuẩn bị chịu phép rửa tội nói tiếng Farsi, Dari và tiếng Ả Rập bằng tiếng mẹ đẻ của họ. Tuy nhiên, bà tin rằng chính các linh mục cần được đào tạo thực tiễn hơn để đồng hành cùng những người đang rời bỏ đạo Hồi.

"Tôi nghĩ sẽ rất tốt nếu trang bị cho các linh mục, trong quá trình đào tạo, những công cụ lý thuyết và thực hành cần thiết để họ có thể cung cấp sự chăm sóc mục vụ vững chắc cho những người này," bà nói. Các giáo xứ cũng phải chào đón những người mới được rửa tội "với tấm lòng rộng mở và cánh cửa rộng mở," giúp họ phát triển đức tin và bén rễ ở đất nước mới.

Khi được hỏi về những nghi ngờ rằng một số người Hồi giáo có thể tìm đến lễ rửa tội chỉ để tăng cơ hội được tị nạn, bà thừa nhận sự tồn tại của những trường hợp như vậy nhưng mô tả chúng là những trường hợp cá biệt.

"Tôi đánh giá các ứng viên rất cẩn thận và nghiêm ngặt khi hợp tác với những người chịu trách nhiệm chuẩn bị cho người Hồi giáo được rửa tội trong Giáo Hội Công Giáo," bà nói. Bà giải thích rằng một năm chuẩn bị cá nhân cần thiết cho một yêu cầu rửa tội giúp xác định những người có động cơ vì lợi ích cá nhân.

Bà nói rằng, công việc tình nguyện và sự tận tâm mà nhiều người Công Giáo mới được rửa tội thể hiện là minh chứng cho sự chân thành của họ trong đức tin.

Bà cũng thường xuyên kêu gọi Giáo hội đào tạo và cử những người cải đạo cảm thấy được ơn gọi đi chia sẻ Tin Mừng với đồng bào của họ, những người mà họ hiểu ngôn ngữ, văn hóa và tâm tư. Bà nói: "Điều ngày càng trở nên quan trọng hơn là chúng ta phải sống đức tin của mình một cách cụ thể, để người khác có thể thấy qua cách sống của chúng ta rằng chúng ta là Kitô hữu."

Trong bối cảnh Âu Châu đang chứng kiến sự bành trướng mạnh mẽ của Hồi giáo, bà tin rằng việc truyền bá Phúc Âm này có thể thu hút sự quan tâm của các nhà hoạch định chính sách, mở ra những cánh cửa hiện vẫn còn đóng kín ở những quốc gia mà những người cải đạo này đã rời bỏ.

"Vì hiện nay có rất nhiều người Hồi giáo sống giữa chúng ta, chúng ta phải xem đây là cơ hội để nói chuyện với họ về Chúa Kitô bất kể thời điểm nào," bà kết luận. "Chúng ta không được quên rằng ở nhiều quốc gia Hồi giáo, chẳng hạn như Iran và Afghanistan, điều này đơn giản là không thể."


Source:National Catholic Register



3. "Tính ngữ cảnh" (xin lỗi Irving Berlin) – Catholic World Report

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề ""Contextuality" (with apologies to Irving Berlin) – Catholic World Report", nghĩa là "Tính chất ngữ cảnh" (xin lỗi Irving Berlin) – Catholic World Report".

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Sau khi xem đi xem lại bộ phim "White Christmas" với gia đình lần thứ n vào tháng 12 năm ngoái, tôi bỗng dưng nảy ra ý tưởng, có lẽ là do một con quỷ nào đó khơi mào, phải viết một bài hát nhại lại bài "Choreography". Trong bài hát đó, Danny Kaye than thở "nhà hát, nhà hát, chuyện gì đã xảy ra với nhà hát/đặc biệt là khi nói đến khiêu vũ"—khiêu vũ đã bị thay thế bởi biên đạo múa.

Với lời xin lỗi chân thành nhất gửi đến Irving Berlin, tôi xin được trình bày một đoạn kịch ngắn hài hước trước khi bước vào vấn đề chính:

Giáo lý, giáo lý, chuyện gì đã xảy ra với giáo lý vậy?

Đặc biệt là khi xét đến "ngữ cảnh".

Các giáo sư đã giảng dạy những chân lý

Họ không còn dạy những chân lý nữa, mà dạy theo ngữ cảnh.

Các nhà kiểm duyệt đã phát hiện ra những sai sót.

Họ không còn mắc lỗi ngớ ngẩn nữa, họ thích sự phù hợp với ngữ cảnh.

Những giám thị xuất sắc

Sẽ khiến chương trình dừng lại vào những ngày xưa cũ.

Nhưng giờ đây vở diễn đã kết thúc, những chân lý cũ không còn đúng nữa.

Thay vì sự thật, tất cả đều phụ thuộc vào ngữ cảnh!

Quá Đủ.

Phương pháp thần học luân lý được gọi là "thuyết tương xứng (Proportionalism)" cho rằng tính đạo đức của một hành vi được xác định bởi một loại phép tính liên quan đến bản chất của hành vi, ý định của người thực hiện và hậu quả của hành vi đó. Nói cách khác, phán xét đạo đức là vấn đề của "bối cảnh", trong đó yếu tố chủ quan có tầm quan trọng ngang bằng hoặc hơn yếu tố khách quan. Trọng tâm của lý thuyết này là quan niệm cho rằng không có hành vi nào "tự bản chất là xấu xa" - những điều luôn luôn và ở mọi nơi đều sai trái, bất kể bối cảnh (ý định và hậu quả). Bác bỏ quan điểm đó và khẳng định lại quan điểm đã được thiết lập của Giáo Hội Công Giáo rằng một số điều là không thể chấp nhận được về mặt đạo đức, chấm hết, là một mục tiêu của thông điệp Veritatis Splendor năm 1993 của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

Những lời dạy của Thánh Gioan Phaolô Đệ Nhị đã khiến giới thần học chính thống hoang mang. Tuy nhiên, sự phi lý hoàn toàn trong tuyên bố của họ rằng không có hành vi nào vốn dĩ là xấu xa (hoặc nếu có, chúng ta thực sự không thể biết chúng là xấu xa hay không) chỉ được tôi nhận ra rõ ràng trong một cuộc thảo luận về thông điệp này trên Đài Phát thanh Quốc gia, gọi tắt là NPR.

Người khách cùng bàn với tôi, một phụ nữ kinh hoàng trước thông điệp của Đức Giáo Hoàng, khăng khăng – tôi không hề nói quá – rằng thuyết tương đối của Einstein áp dụng được cho đạo đức, rồi cố gắng phản bác tôi bằng cách thách thức tôi nêu ra một hành vi xấu xa về bản chất. Tôi đáp lại một cách bình tĩnh: "Sự kết hợp giữa ý định và hậu quả nào có thể biện minh cho việc bà bị cưỡng hiếp ở bãi đậu xe bên ngoài tòa nhà này sau cuộc thảo luận của chúng ta?"

Chúng tôi chuyển sang thảo luận các vấn đề khác.

Trong khi giải thích tầm quan trọng của việc hiểu rằng một số điều là sai, chấm hết, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã đưa ra hai điểm phụ thú vị trong thông điệp Veritatis Splendor.

Thứ nhất, việc phủ nhận rằng những hành vi vốn dĩ xấu xa, dù được biết đến và cố ý thực hiện, là tội trọng, sẽ làm mất đi tính kịch tính đạo đức và do đó làm giảm đi nhân tính của chúng ta. Thứ hai, trong một thế giới mà chúng ta bị bao quanh bởi sự bất bình đẳng giữa con người (về trí thông minh, sắc đẹp, khả năng ném bóng chày tốc độ 105 dặm/giờ, chơi bản Concerto Piano số 3 của Hummel, hay biểu diễn "Classical Gas"), thì việc mọi người đều có nghĩa vụ tránh những hành vi vốn dĩ xấu xa là một nền tảng vững chắc để bảo vệ luận điểm, vốn là nền tảng của dân chủ, rằng tất cả chúng ta đều được tạo ra bình đẳng. Một ngày nào đó, ai đó nên viết một cuốn sách về lý thuyết dân chủ dựa trên nhận thức đó.

Tuy nhiên, trước mắt, và cuối cùng tôi cũng đi đến điểm chính, thì hội những người theo thuyết tương xứng trong thần học sẽ đưa ra gì cho những ông trùm Trí tuệ Nhân tạo, những người thẳng thắn thừa nhận, "Tôi không nghĩ có bất cứ điều gì khách quan hơn hay kém hơn về mặt đạo đức," hoặc những người thản nhiên cho rằng "Tôi không tin đạo đức là khách quan"? Mô hình ngôn ngữ lớn "Claude" của Anthropic hiện có một "hiến pháp" tuyên bố rằng "kiến thức đạo đức tập thể của chúng ta vẫn đang phát triển," một quan điểm dường như tương thích với một ứng dụng được xây dựng bằng "Claude" gửi một thiếu niên 17 tuổi đến một "phòng khám ủng hộ tình dục tích cực" cung cấp "liệu pháp dành cho thanh thiếu niên về đồng tính, đa tình và các sở thích tình dục khác thường."

Tôi rất nghi ngờ rằng những người khổng lồ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đã từng nghe đến thần học đạo đức theo thuyết tương xứng. Đó là tin tốt. Tin xấu là những người tài giỏi này sống trong một nền văn hóa mà, dù có thể miễn cưỡng thừa nhận "chân lý của bạn" và "chân lý của tôi", lại không thể hình dung được thực tại của chân lý: một nền văn hóa mà việc cho rằng một số điều là sai, chấm hết, đều bị coi là "thiếu tế nhị", "thiếu khoan dung", "phi dân chủ", "kỳ thị phụ nữ", "kỳ thị người chuyển giới", "kỳ thị người đồng tính", hoặc tất cả những điều trên.

Nếu các nhà đạo đức học tôn giáo và các nhà thần học luân lý, mắc kẹt trong vũng lầy của "tính bối cảnh", không thể xác định được những ranh giới đạo đức mà mặc khải, lý trí và 5.000 năm kinh nghiệm của con người đã dạy chúng ta là thiết yếu đối với hạnh phúc cá nhân và sự đoàn kết xã hội, thì họ sẽ không thể giúp những bậc thầy của vũ trụ trí tuệ nhân tạo phát triển công nghệ phi thường này theo những cách không làm suy thoái thêm văn hóa, xã hội và chính trị của chúng ta.

Chỉ những người nắm vững thực tế về những chân lý đạo đức bất biến mới có thể định hình cuộc đối thoại thông minh với trí tuệ nhân tạo và đưa ra những lời khuyên đạo đức cần thiết — và thậm chí có thể thuyết phục giới công nghệ thay đổi quan điểm.


Source:GEORGEWEIGEL



4. Cuộc họp báo của Đức Giáo Hoàng trên chuyến bay trở về Rôma

Theo thông lệ, trên đường trở về Rôma từ Nam Mỹ, Đức Giáo Hoàng Lêô đã tổ chức một cuộc họp báo ngay trên máy bay. Chuyến đi kéo dài 12 ngày qua ba quốc gia – đòi hỏi hơn 12 giờ bay mỗi chặng, sự chênh lệch múi giờ đáng kể, và diễn ra chỉ một tháng sau khi ngài trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ một phần phổi – thực sự là một hành trình vô cùng vất vả.

Vị Giáo hoàng 71 tuổi chia sẻ với khoảng 80 nhà báo có mặt trên chuyến bay: "Tôi hy vọng mình đã không làm mọi người quá mệt mỏi", rồi nói đùa rằng: "Tôi thấy phía sau kia có nhiều người mệt mỏi quá. Không biết đã xảy ra chuyện gì vậy nhỉ!"

Khi nói về nỗ lực của bản thân chỉ một thời gian ngắn sau ca phẫu thuật, ngài bày tỏ lòng biết ơn trước những lời cầu nguyện từ khắp nơi trên thế giới và ca ngợi phẩm chất chăm sóc y tế tốt. Ngài cho biết: "Tôi chưa hồi phục hoàn toàn 100%, nhưng sức khỏe hiện khá ổn. Và sự bền bỉ chính là một trong những món quà mà Chúa đã ban tặng cho tôi." Các cuộc họp báo trên những chuyến bay trở về là dịp để các vị Giáo hoàng làm nổi bật một số khía cạnh trong chuyến tông du, đồng thời giải đáp các câu hỏi từ giới truyền thông của chính những quốc gia mà ngài vừa ghé thăm.

Đức Giáo Hoàng đã nhận được một câu hỏi về tình hình tại Á Căn Đình – một câu trả lời mà nội dung của nó cũng phù hợp với nhiều quốc gia đang đối diện với những chia rẽ chính trị sâu sắc. Phóng viên đặt câu hỏi đã mô tả Á Căn Đình đang trải qua "những thời điểm khó khăn, tăm tối", nhưng sau vài ngày ngài ở đó, cô chia sẻ: "Trên truyền hình và đài phát thanh tại Á Căn Đình, mọi người đều chỉ nhắc đến ngài. Ngài đã để lại cho chúng con một ký ức vô cùng đẹp đẽ và mạnh mẽ. Xã hội cần tiếng nói của ngài, cần nhân tính cao đẹp nơi ngài, và cần được nghe lời nhắc nhở rằng chúng ta hãy tiếp tục sống như những con người đúng nghĩa. Ngài có lời khuyên nào cho chúng tôi không? Tầm nhìn của ngài là gì?"

Đức Thánh Cha đáp: Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều đang nhận ra rằng mình đã để bản thân bị cuốn theo các thuật toán và sự phân cực – điều vốn không hề xảy ra một cách ngẫu nhiên. Trong nhiều trường hợp, tình trạng này đã bị cố tình khơi dậy. Tôi cho rằng các bạn đóng vai trò rất quan trọng trong việc giúp mọi người vượt qua kiểu phân cực này. Hãy nhìn vào những gì đã diễn ra tại Á Căn Đình trong vài ngày qua: Làm sao tất cả chúng ta – dù thuộc phe cánh hữu hay cánh tả – lại có thể cùng xuống đường, ăn mừng và tận hưởng một điều gì đó lớn lao hơn nhiều so với những tranh cãi chính trị?

Cá nhân tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng thông điệp của Chúa Giêsu Kitô – với sự tôn trọng sâu sắc dành cho những ai không theo Kitô giáo và chọn một con đường khác – mời gọi chúng ta xây dựng những nhịp cầu và tìm kiếm sự hòa giải. Nhờ đó, chúng ta có thể khám phá lại những khía cạnh nhân bản trong chính mình, vốn sâu sắc hơn nhiều so với những yếu tố gây chia rẽ, thù hận hay phân cực.

Tôi hy vọng rằng chuyến thăm này ít nhất đã góp phần đánh thức trong lòng nhiều người nhận thức rằng chúng ta có thể thay đổi tư duy, có thể suy nghĩ theo một cách khác. Dĩ nhiên, những khác biệt về quan điểm vẫn sẽ tồn tại, nhưng mọi chuyện không nhất thiết phải đi đến mức người ta sử dụng ngôn từ đầy bạo lực, gây ra sự chia rẽ ngay cả trong các gia đình.

Chúng ta hoàn toàn có thể trò chuyện với nhau, yêu thương nhau và xích lại gần nhau. Vì vậy, hãy hy vọng rằng, bằng cách gieo lại những hạt giống hy vọng và truyền đi thông điệp về sự đoàn kết giữa những khó khăn và khác biệt, mọi người sẽ tìm kiếm các giải pháp phục vụ lợi ích chung, vì lợi ích của chính người dân.

 
Thánh Ca
Thánh Ca Tháng Các Linh Hồn. Sáng tác: Lm. Nguyễn Văn Tuyên. Trình bày: Ca Sĩ Kim Thúy
Kim Thúy
15:37 18/11/2026