Phụng Vụ - Mục Vụ
TRỞ THÀNH AI?
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
15:11 11/01/2026
TRỞ THÀNH AI?
“Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”.
“Việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải vì nó hiện diện cách bí tích lời kêu gọi hoán cải của Chúa Giêsu, bước đầu tiên trên con đường trở về với Chúa Cha, Đấng mà người ta đã lạc mất bởi tội lỗi!” - GLHTCG 1423.
Kính thưa Anh Chị em,
Tin Mừng hôm nay vang lên lời mời gọi: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”. Theo Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, sám hối, hoán cải là bước đầu trên con đường trở về với Chúa Cha - không chỉ để sửa đổi hành vi, không phải “trở thành gì”, mà là ‘trở thành ai’.
Thật quan trọng, “việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải”; vì ở đó, chúng ta không chỉ bỏ tội, mà “đổi chủ”; không chỉ sửa mình, mà trao lại quyền điều khiển đời mình cho Thiên Chúa. Tôi có thể trở nên đạo đức, kỷ luật, ngay thẳng hơn - nhưng “cái tôi” vẫn là trung tâm; các chọn lựa vẫn xoay quanh an toàn, thành công. Hoán cải vì thế không dừng ở việc chỉnh sửa; nó đòi một cuộc “đổi chủ” nội tâm. Nghĩa là chiếc ghế điều khiển đời tôi không còn thuộc về bản năng, thói quen, sợ hãi hay tham vọng, nhưng được trao lại cho Chúa Kitô. Chừng nào quyền quyết định vẫn còn nằm trong tay tôi, thì dù sống đạo nghiêm chỉnh đến đâu, “chủ” của đời tôi vẫn chưa đổi. “Thánh Thần của Đức Kitô cần ngự trị trong chúng ta, để chúng ta có thể trở thành những Kitô hữu sống ngay ở đây và lúc này!” - Henri Nouwen.
Hoán cải còn là khám phá Chúa Kitô hiện diện trong lịch sử nhân loại và cả trong lịch sử riêng của mình; là nhận ra nơi Ngài nguồn gốc, cốt lõi và cùng đích của mọi sự. Trong Ngài, tội lỗi, ác quỷ và sự chết đã bị đánh bại. Hoán cải cũng là yêu mến Chúa hơn bất cứ điều gì khác, để “Totus tuus - tất cả thuộc về Chúa” không chỉ là khẩu hiệu, nhưng là chọn lựa cụ thể: thời gian, kế hoạch, tài sản, các mối quan hệ, ảo tưởng, cả những mong manh của sức khoẻ và tương lai. “Những gì “bạn là” là món quà của Thiên Chúa ban cho bạn, còn những gì “bạn trở thành” là món quà bạn dâng cho Thiên Chúa!” - Von Balthasar.
Anh Chị em,
Rõ ràng, hoán cải không nhắm tới việc chúng ta trở thành một phiên bản đạo đức hơn, nhưng là để Chúa Kitô trở thành tất cả đối với chúng ta. Simon, Anrê, Giacôbê và Gioan đã dám làm như thế; họ “lập tức bỏ lưới”. Vẫn có thể theo Chúa, nhưng nếu chưa dám “buông lưới”, chúng ta chỉ đi bên cạnh Ngài, chứ chưa thật sự thuộc về Ngài. Chỉ khi buông lưới, đời sống chúng ta không còn xoay quanh việc giữ mình an toàn, nhưng xoay quanh sự trung thành với ý muốn của Chúa Cha - kể cả khi phải đi qua mâu thuẫn, thiệt thòi và thập giá. Và chính ở đó, câu hỏi cuối cùng được trả lời: tôi không còn sống để khẳng định mình trở thành gì, nhưng để trở thành Chúa Kitô! “Kitô giáo không ‘trở nên Chúa Kitô’ sẽ luôn là Kitô giáo không có Đức Kitô!” - Dietrich Bonhoeffer.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin bẻ gãy cái tôi đang tiếm quyền làm chủ đời con, cho con dám quăng mọi chiếc lưới an toàn, để con không còn “trở thành gì”, mà ‘trở thành ai’ trong Ngài!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
“Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”.
“Việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải vì nó hiện diện cách bí tích lời kêu gọi hoán cải của Chúa Giêsu, bước đầu tiên trên con đường trở về với Chúa Cha, Đấng mà người ta đã lạc mất bởi tội lỗi!” - GLHTCG 1423.
Kính thưa Anh Chị em,
Tin Mừng hôm nay vang lên lời mời gọi: “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng!”. Theo Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, sám hối, hoán cải là bước đầu trên con đường trở về với Chúa Cha - không chỉ để sửa đổi hành vi, không phải “trở thành gì”, mà là ‘trở thành ai’.
Thật quan trọng, “việc xưng tội được gọi là bí tích hoán cải”; vì ở đó, chúng ta không chỉ bỏ tội, mà “đổi chủ”; không chỉ sửa mình, mà trao lại quyền điều khiển đời mình cho Thiên Chúa. Tôi có thể trở nên đạo đức, kỷ luật, ngay thẳng hơn - nhưng “cái tôi” vẫn là trung tâm; các chọn lựa vẫn xoay quanh an toàn, thành công. Hoán cải vì thế không dừng ở việc chỉnh sửa; nó đòi một cuộc “đổi chủ” nội tâm. Nghĩa là chiếc ghế điều khiển đời tôi không còn thuộc về bản năng, thói quen, sợ hãi hay tham vọng, nhưng được trao lại cho Chúa Kitô. Chừng nào quyền quyết định vẫn còn nằm trong tay tôi, thì dù sống đạo nghiêm chỉnh đến đâu, “chủ” của đời tôi vẫn chưa đổi. “Thánh Thần của Đức Kitô cần ngự trị trong chúng ta, để chúng ta có thể trở thành những Kitô hữu sống ngay ở đây và lúc này!” - Henri Nouwen.
Hoán cải còn là khám phá Chúa Kitô hiện diện trong lịch sử nhân loại và cả trong lịch sử riêng của mình; là nhận ra nơi Ngài nguồn gốc, cốt lõi và cùng đích của mọi sự. Trong Ngài, tội lỗi, ác quỷ và sự chết đã bị đánh bại. Hoán cải cũng là yêu mến Chúa hơn bất cứ điều gì khác, để “Totus tuus - tất cả thuộc về Chúa” không chỉ là khẩu hiệu, nhưng là chọn lựa cụ thể: thời gian, kế hoạch, tài sản, các mối quan hệ, ảo tưởng, cả những mong manh của sức khoẻ và tương lai. “Những gì “bạn là” là món quà của Thiên Chúa ban cho bạn, còn những gì “bạn trở thành” là món quà bạn dâng cho Thiên Chúa!” - Von Balthasar.
Anh Chị em,
Rõ ràng, hoán cải không nhắm tới việc chúng ta trở thành một phiên bản đạo đức hơn, nhưng là để Chúa Kitô trở thành tất cả đối với chúng ta. Simon, Anrê, Giacôbê và Gioan đã dám làm như thế; họ “lập tức bỏ lưới”. Vẫn có thể theo Chúa, nhưng nếu chưa dám “buông lưới”, chúng ta chỉ đi bên cạnh Ngài, chứ chưa thật sự thuộc về Ngài. Chỉ khi buông lưới, đời sống chúng ta không còn xoay quanh việc giữ mình an toàn, nhưng xoay quanh sự trung thành với ý muốn của Chúa Cha - kể cả khi phải đi qua mâu thuẫn, thiệt thòi và thập giá. Và chính ở đó, câu hỏi cuối cùng được trả lời: tôi không còn sống để khẳng định mình trở thành gì, nhưng để trở thành Chúa Kitô! “Kitô giáo không ‘trở nên Chúa Kitô’ sẽ luôn là Kitô giáo không có Đức Kitô!” - Dietrich Bonhoeffer.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin bẻ gãy cái tôi đang tiếm quyền làm chủ đời con, cho con dám quăng mọi chiếc lưới an toàn, để con không còn “trở thành gì”, mà ‘trở thành ai’ trong Ngài!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Đức Leo XIV: Lễ rửa tội tại Nhà nguyện Sistine, kinh Truyền tin cầu nguyện cho hòa bình Trung Đông và lên án các cuộc tấn công của Nga
Vũ Văn An
18:54 11/01/2026

Elise Ann Allen, trong bản tin ngày 11 tháng 1 năm 2026 của tạp chí Crux, cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV hôm Chúa nhật đã nối lại truyền thống làm lễ rửa tội cho trẻ sơ sinh trong Nhà nguyện Sistine, nói với các bậc cha mẹ rằng món quà đức tin mang lại ý nghĩa cho cuộc sống.
Suy gẫm về việc nhập thể của Chúa Giêsu, Đức Giáo Hoàng nói rằng khi chọn bước vào lịch sử, “Người gặp gỡ cuộc sống của mỗi người chúng ta với một trái tim rộng mở và khiêm nhường.”
Đức Leo nói rằng: “Người tìm kiếm ánh nhìn của chúng ta bằng chính ánh nhìn của Người, tràn đầy tình yêu thương, và đối thoại với chúng ta, mặc khải Lời cứu rỗi”.
Ngài nói thêm rằng Chúa Giêsu khi trở thành người “mang đến một khả năng đáng ngạc nhiên cho tất cả mọi người, mở ra một kỷ nguyên mới, thậm chí không ngờ tới đối với các tiên tri.”
Đức Giáo Hoàng nói rằng Chúa Giêsu là “ánh sáng trong bóng tối” và chọn cách tỏ mình ra ở nơi ít ngờ tới nhất.
Đức Giáo Hoàng nói: “Người là vị Thánh giữa những người tội lỗi, người mong muốn sống giữa chúng ta mà không giữ khoảng cách, trái lại, hoàn toàn đón nhận tất cả những gì thuộc về con người”.
Nhắc lại phép rửa tội của chính Chúa Giêsu, Đức Giáo Hoàng nói rằng Chúa Giêsu đã đến và xin chịu phép của Thánh Gioan Tẩy giả vì “sự công chính”.
Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng sự công chính này không phải là của thế gian, mà là của Thiên Chúa, “điều mà trong phép rửa của Chúa Giêsu mang lại sự công chính hóa cho chúng ta: trong lòng thương xót vô biên của Người, Chúa Cha làm cho chúng ta trở nên công chính nhờ Đức Kitô của Người, Đấng cứu độ duy nhất.”
Chúa Giêsu, qua phép rửa Người lãnh nhận ở sông Jordan, “làm cho cử chỉ này trở thành một dấu hiệu mới của sự chết và sự phục sinh, của sự tha thứ và sự hiệp thông,” ngài nói, cho rằng đó chính là ý nghĩa của bí tích rửa tội, và đó là món quà mà Chúa Giêsu muốn ban cho những hài nhi đã lãnh nhận nó.
“Vì Thiên Chúa yêu thương các em, nên các em trở thành Kitô hữu, anh chị em của chúng ta,” ngài nói, và cho rằng qua phép rửa tội, “các em được biến đổi thành những tạo vật mới. Cũng như các em đã nhận được sự sống từ cha mẹ, giờ đây các em nhận được ý nghĩa để sống cuộc đời đó: đức tin.”
Đức Giáo Hoàng Leo đã phát biểu trong Thánh lễ ngày 11 tháng 1 tại Nhà nguyện Sistine, nơi ngài làm phép rửa tội cho 20 trẻ em là con của các nhân viên Vatican nhân dịp Lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa tội, đánh dấu sự kết thúc chính thức của mùa Giáng sinh.
Trong bài giảng, khi suy gẫm về giá trị của đức tin, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng khi một điều gì đó thiết yếu, nó sẽ tự động được ban cho những người thân yêu, lấy thức ăn và quần áo làm ví dụ.
“Nếu thức ăn và quần áo là cần thiết cho cuộc sống,” ngài nói, “thì đức tin còn cần thiết hơn, bởi vì với Thiên Chúa, sự sống tìm thấy ơn cứu độ.” Đức Giáo Hoàng Leo nói với các bậc cha mẹ rằng tình yêu của Thiên Chúa dành cho con cái họ được thể hiện qua chính họ, cụ thể là ước muốn của họ rằng con cái họ nhận được đức tin.
Ngài nói với các bậc cha mẹ rằng một ngày nào đó họ sẽ phải dựa vào con cái mình, và cầu nguyện rằng phép rửa tội, “vốn kết hợp chúng ta trong gia đình Giáo hội, sẽ thánh hóa tất cả các gia đình trong mọi thời điểm, ban sức mạnh và sự bền vững cho tình yêu thương gắn kết các gia đình.”
Ngài nói: “Tôi hy vọng anh chị em sẽ tiếp tục điều này một cách vui vẻ trong suốt năm mới vừa bắt đầu và suốt cuộc đời mình, tin chắc rằng Chúa sẽ luôn đồng hành cùng bước chân của các bạn”.
Sau Thánh lễ, Đức Giáo Hoàng Leo đã đọc bài diễn văn lúc đọc kinh Truyền tin từ cửa sổ bên trog Tông điện, nói rằng phép rửa của Chúa Giêsu là lời nhắc nhở rằng Thiên Chúa không xa cách và không thờ ơ với nhân loại hay những khó khăn và kỳ vọng của họ.
“Thay vào đó, Người đến giữa chúng ta với sự khôn ngoan của Ngôi Lời nhập thể, kéo chúng ta vào một kế hoạch yêu thương kỳ diệu dành cho toàn thể nhân loại,” ngài nói thế và thêm rằng Chúa Giêsu “đến để phục vụ hơn là thống trị, để cứu rỗi hơn là kết án.”
“Người gánh lấy những gì thuộc về chúng ta, kể cả tội lỗi của chúng ta, và ban cho chúng ta những gì thuộc về Người: ân sủng của sự sống mới và vĩnh cửu”.
Đức Giáo Hoàng Leo kết thúc bài diễn văn lúc đọc kinh Truyền Tin bằng cách bày tỏ hy vọng rằng các Kitô hữu sẽ cử hành lễ lãnh nhận Phép Rửa của Chúa Giêsu bằng cách nhớ lại phép rửa tội của chính mình, và “cam kết làm chứng cho điều đó với niềm vui và sự chân thành”.
Ngài nói: “Trong những lúc tăm tối, phép rửa là ánh sáng; trong những xung đột của cuộc sống, đó là sự hòa giải; vào giờ chết, đó là cánh cửa dẫn đến thiên đường”.
Đức Giáo Hoàng Leo cũng bày tỏ sự lo ngại về tình trạng bạo lực tái diễn ở Trung Đông, đặc biệt đề cập đến bạo lực mới ở Syria và Iran, nơi xảy ra các cuộc xung đột chưa từng có. Các cuộc biểu tình đã diễn ra trên toàn quốc kể từ tháng 12, với khoảng 190 người thiệt mạng.
Ngài cũng kêu gọi hòa bình ở Ukraine và cầu nguyện cho những người đang chịu đau khổ sau các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng của Ukraine, khiến nhiều người không có điện hoặc sưởi ấm trong thời tiết mùa đông giá rét.
Đức Leo chia sẻ câu hỏi của cháu gái mình với giới trẻ Rome
Vũ Văn An
19:32 11/01/2026

Tạp chí Aleteia số đăng ngày 11/01/2026 cho hay: Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói với giới trẻ trong giáo phận của ngài rằng: “Để thắp sáng thế giới, các con cần một trái tim rực cháy!”.
Thực vậy, Đức Giáo Hoàng Leo XIV khẳng định với hàng ngàn người trẻ từ Giáo phận Rome, tập trung tại Vatican vào ngày 10 tháng 1 năm 2026: “Một cuộc sống được tạo nên từ những mối liên kết không liên quan hoặc những lượt thích thiếu tình cảm sẽ làm chúng ta thất vọng, bởi vì chúng ta được tạo ra cho sự thật”.
Ngài khuyến khích họ tham gia vào chính trị và Giáo hội với một “trái tim rực cháy”, và yêu cầu họ có “sức mạnh để bước những bước đầu tiên hướng tới những người cô đơn.”
Hội trường Paul VI, với hơn 6,000 chỗ ngồi, vào chiều thứ Bảy đã quá nhỏ để chứa hết các tín hữu Công Giáo trẻ thuộc thành phố của ngài, những người đã đáp lại lời mời của giáo phận để gặp gỡ vị giám mục của mình.
Nhiều người trong số họ vẫn ở bên ngoài, vì vậy Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã ra chào đón họ trước khi cuộc gặp bắt đầu, cảm ơn họ đã đến Vatican với số lượng lớn như vậy.
Trong một bầu không khí hân hoan, Đức Giáo Hoàng đã bắt tay hàng ngàn người, cho phép mình được ôm và chụp ảnh.
“Giáo hội Roma đang sống động!”, ngài reo lên, khuyến khích các vị khách chia sẻ lòng nhiệt thành và đức tin của họ với những người xung quanh.
Ứng biến một phần bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng chia sẻ rằng ngài đã nhận được một tin nhắn từ cháu gái ngay trước cuộc gặp, trong đó cô hỏi ngài làm thế nào để không cảm thấy cô đơn khi đối diện với những vấn đề lớn đang ảnh hưởng đến thế giới.
“‘Chú ơi, làm sao chú có thể đối phó với quá nhiều vấn đề trên thế giới, với quá nhiều lo lắng?’” Và cô cũng hỏi câu hỏi tương tự: "Chú không cảm thấy cô đơn đó sao? Làm sao chú có thể tiếp tục?" Và câu trả lời, phần lớn là chính chú! Bởi vì chúng ta không cô đơn!"
“Chúng ta không cô đơn!” ngài thốt lên trong tiếng vỗ tay.
Nhắc lại lời mở đầu của vị đại diện của ngài, Đức Hồng Y Baldo Reina, Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng bày tỏ sự cảm thông đối với các nạn nhân trẻ tuổi của vụ hỏa hoạn ở Crans-Montana, Thụy Sĩ. “Chúng ta nhớ rằng sự sống là quý giá, chúng ta không thể quên những người đang đau khổ,” ngài nói, đồng thời khẳng định rằng lời cầu nguyện rất quan trọng để giúp gia đình các nạn nhân “vượt qua nỗi đau.”
“Đừng mong đợi thế giới sẽ chào đón các con bằng vòng tay rộng mở.”
“Để thắp sáng thế giới, các con cần một trái tim rực cháy!” Đức Giáo Hoàng nói với những người trẻ tuổi, nhấn mạnh tầm quan trọng của lời cầu nguyện trong việc “phá vỡ xiềng xích” của sự bi quan và bất mãn.
“Mong rằng sự tận tâm của các con đối với xã hội và chính trị, đối với gia đình, trường học và Giáo hội xuất phát từ trái tim, và nó sẽ sinh nhiều hoa trái. Mong rằng nó đến từ Thiên Chúa, và nó sẽ thánh thiện!”, ngài nói thêm.
“Đừng mong đợi thế giới chào đón các con bằng vòng tay rộng mở”, ngài cảnh báo họ.
Ngài nhấn mạnh rằng “quảng cáo, vốn phải bán thứ gì đó để tiêu dùng, có nhiều khán giả hơn so với việc làm chứng, vốn hướng đến việc xây dựng những tình bạn chân thành.”
Đối diện với “những chiếc mặt nạ của thú vui phù phiếm”, ngài kêu gọi họ sống “những mối quan hệ chân thực”, đảm bảo với họ rằng cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu sẽ mang lại “sức mạnh để thay đổi cuộc đời và biến đổi xã hội”.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng nêu lên vấn đề cô lập trong giới trẻ, nhấn mạnh rằng “một cuộc sống chỉ toàn những liên kết mà không có mối quan hệ, hay những lượt thích mà không có tình cảm sẽ làm chúng ta thất vọng”.
“Khi các con cảm thấy cô đơn, hãy nhớ rằng Thiên Chúa không bao giờ bỏ rơi các con”, ngài nói, giải thích rằng sự hiện diện của Chúa sẽ giúp họ có “sức mạnh để bước những bước đầu tiên đến với những người đang cô đơn, nhưng rất gần gũi với các con”.
Trò chơi khó khăn của ông Lee giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hoa Kỳ
Vũ Văn An
21:45 11/01/2026

Andrea Ferrario, trong bản tin ngày 10 tháng 1, 2026 của hãng tin AsiaNews, cho hay: Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Hàn Quốc đánh dấu một bước xích lại gần nhau đáng kể về mặt ngoại giao giữa Seoul và Bắc Kinh sau nhiều năm lạnh nhạt, nhưng vẫn để lại những vấn đề chiến lược cơ bản chưa được giải quyết. Mặc dù đã có những nỗ lực tham gia vào vấn đề Bình Nhưỡng, chính phủ Trung Quốc vẫn tránh đề cập đến việc phi hạt nhân hóa.
Milan (AsiaNews) - Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung tới Bắc Kinh, diễn ra từ ngày 4 đến ngày 7 tháng 1, là chuyến thăm đầu tiên kể từ năm 2017. Chuyến đi càng có ý nghĩa hơn khi xét đến việc cuộc gặp kéo dài 90 phút với ông Tập Cận Bình là cuộc gặp thượng đỉnh thứ hai giữa hai nhà lãnh đạo chỉ trong vòng hai tháng, sau cuộc gặp bên lề diễn đàn APEC tại Gyeongju hồi tháng 11 năm ngoái.
Ông Lý Khắc Cường đã định nghĩa năm 2026 là “năm khôi phục hoàn toàn quan hệ Seoul-Bắc Kinh”, nhấn mạnh mong muốn biến sự xích lại gần nhau này thành một xu hướng ổn định và lâu dài. Chuyến thăm đánh dấu một sự thay đổi rõ rệt so với đường lối của người tiền nhiệm, ông Yoon Suk-yeol, người ủng hộ việc liên kết với Washington.
Đoàn tụ cùng các lãnh đạo của các tập đoàn lớn của Hàn Quốc, bao gồm Samsung và LG, ông Lý Khắc Cường cũng đã ký nhiều bản ghi nhớ hợp tác trong các lĩnh vực đổi mới khoa học và công nghệ, môi trường, giao thông vận tải và hợp tác kinh tế.
Ông Tập Cận Bình tập trung phần lớn bài phát biểu của mình vào việc nhắc đến lịch sử chung. Chủ tịch Trung Quốc nhắc lại hơn 80 năm trước, Trung Quốc và Hàn Quốc đã chịu đựng những hy sinh to lớn trong cuộc chiến chống chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản, lập luận rằng ngày nay hai nước nên hợp tác để bảo vệ thành quả chiến thắng trong Thế chiến II và duy trì hòa bình và ổn định ở Đông Bắc Á.
Ông Lý Khắc Cường đáp lại theo cùng một hướng, tuyên bố rằng hai nước đã sát cánh chiến đấu chống lại sự xâm lược của chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản và ca ngợi những nỗ lực của Trung Quốc trong việc bảo tồn các di tích lịch sử gắn liền với phong trào độc lập của Hàn Quốc. Việc nhấn mạnh vào ký ức lịch sử chung này làm nổi bật chiến lược của Bắc Kinh nhằm chia rẽ Hàn Quốc và Nhật Bản, một động thái mà Seoul đã không phản bác ngay cả khi tổng thống Hàn Quốc dự kiến sẽ đến Tokyo trong những ngày tới.
Trong khi ông Lee được đón tiếp trọng thể, cùng với một phái đoàn khoảng 400 doanh nhân, hàng trăm giám đốc điều hành Nhật Bản đã buộc phải hoãn chuyến đi đến Trung Quốc do căng thẳng cao độ giữa Tokyo và Bắc Kinh. Một ngày sau hội nghị thượng đỉnh với ông Lee, Bắc Kinh cũng tuyên bố áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới đối với Nhật Bản. Chính trong bối cảnh này, ông Tập Cận Bình đã kêu gọi ông Lee “đứng vững về phía đúng của lịch sử” và “đưa ra những lựa chọn chiến lược đúng đắn”, một thông điệp mang nhiều hàm ý trong bối cảnh căng thẳng ngày càng gia tăng giữa Trung Quốc và Nhật Bản.
Bắc Hàn như một phép thử
Về vấn đề Bắc Hàn, sự khác biệt giữa lập trường của Seoul và Bắc Kinh vẫn rất rõ rệt. Ông Lee kêu gọi Trung Quốc đóng vai trò xây dựng trong việc thúc đẩy hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.
Theo các nguồn tin của Hàn Quốc, hai nhà lãnh đạo đã tái khẳng định tầm quan trọng của việc nối lại đối thoại với Triều Tiên, trong khi ông Tập Cận Bình xác nhận sự sẵn lòng đóng góp của Bắc Kinh theo hướng này.
Tuy nhiên, tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc không đề cập đến việc phi hạt nhân hóa Triều Tiên. Sự im lặng này phản ảnh nhận thức ngày càng tăng của Trung Quốc về giá trị chiến lược của Bình Nhưỡng trong cuộc cạnh tranh với Hoa Kỳ.
Một số nhà phân tích tin rằng Bắc Kinh đã dần thay đổi cách tiếp cận, gạt bỏ luận điệu về phi hạt nhân hóa để ủng hộ lập trường thực tế chấp nhận vị thế hạt nhân của Triều Tiên như một yếu tố cân bằng khu vực.
Trong bối cảnh này, yếu tố rủi ro chính trên bán đảo Triều Tiên không phải là một cuộc xâm lược có chủ đích của Mỹ hay một cuộc tấn công được lên kế hoạch của Bắc Hàn, mà là khả năng tính toán sai lầm. Một động thái chiến thuật nhỏ, một vấn đề liên lạc hoặc một cuộc tập trận không báo trước có thể bị một bộ chỉ huy Bắc Hàn đang trong tình trạng báo động cao hiểu là sự khởi đầu của một chiến dịch tương tự như ở Venezuela vào ngày 3 tháng 1.
Cuối cùng, vẫn chưa rõ Bắc Kinh thực sự dự định đóng vai trò xây dựng nào và liệu họ còn có ảnh hưởng thực sự nào đối với Bình Nhưỡng hay không, khi mà chế độ Kim đang ngày càng thân thiết với Moscow.
Ông Lee nhắc lại rằng Nam Hàn luôn tính đến lợi ích cơ bản và mối quan ngại chính của Trung Quốc, tuân thủ nguyên tắc “một Trung Quốc”. Trong vấn đề này, ông đã đi chệch khỏi đường lối của người tiền nhiệm Yoon, người luôn công khai phản đối tham vọng của Bắc Kinh tại Đài Loan, gây ra phản ứng gay gắt từ giới lãnh đạo Trung Quốc. Do đó, sự lựa chọn của Lee dường như nhằm mục đích duy trì sự cân bằng giữa áp lực từ Trung Quốc và những cam kết phát sinh từ liên minh với Hoa Kỳ.
Về mặt kinh tế, lệnh cấm không chính thức đối với nội dung văn hóa Hàn tại Trung Quốc, có hiệu lực từ năm 2016, vẫn là một vấn đề nhạy cảm. Tuyên bố chung đề cập đến ý định mở rộng giao lưu văn hóa một cách dần dần và từng bước, một cam kết rất mơ hồ.
Một vấn đề quan trọng khác liên quan đến đất hiếm và khoáng sản chiến lược, lĩnh vực mà Trung Quốc đã đồng ý hợp tác để cho phép các công ty Nam Hàn tiếp cận các nguồn tài nguyên này sau những hạn chế xuất khẩu trước đó. Tranh chấp về Biển Hoàng Hải cũng vẫn chưa được giải quyết, liên quan đến các công trình nổi của Trung Quốc mà Seoul phản đối và hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp của các tàu cá Trung Quốc.
Bối cảnh chiến lược khu vực
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ngày càng gia tăng, điều này càng làm phức tạp thêm chiến lược ngoại giao vốn đã mong manh của Nam Hàn. Seoul từ lâu đã tìm cách định vị mình giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ, được thúc đẩy bởi lợi ích kinh tế cụ thể và hy vọng có được không gian hành động trong quan hệ với Bắc Hàn.
Ngày 3 tháng 1, chỉ hai ngày trước hội nghị thượng đỉnh dự kiến, việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro đã làm rung chuyển cán cân quốc tế và bị Bình Nhưỡng chính thức lên án.
Thời điểm này đã tạo cơ hội cho Bắc Kinh thăm dò ý kiến của Seoul về chiến dịch này, và lời mời của ông Tập Cận Bình "đứng về phía đúng của lịch sử" được hiểu là áp lực buộc Nam Hàn phải làm rõ lập trường của mình. Cố vấn An ninh Quốc gia Nam Hàn Wi Sung-lac thừa nhận rằng lập trường của hai nước không trùng khớp, mặc dù không công khai xung đột.
Ngay Chúa nhật ngày ông Lee đến Bắc Kinh, Bắc Hàn đã phóng tên lửa đạn đạo siêu thanh về phía bờ biển phía đông, dưới sự giám sát trực tiếp của Kim Jong Un. Vụ phóng, diễn ra khi ông Lee đặt chân xuống Trung Quốc, được hiểu là một thông điệp gửi đến cả Seoul lẫn Bắc Kinh: Bình Nhưỡng không có ý định từ bỏ khả năng răn đe và sẽ không nhượng bộ bất cứ áp lực bên ngoài nào.
Do đó, bức tranh tổng thể cho thấy chuyến thăm đánh dấu sự xích lại gần nhau đáng kể về mặt ngoại giao giữa Seoul và Bắc Kinh sau nhiều năm lạnh nhạt, nhưng vẫn để lại những vấn đề chiến lược cơ bản chưa được giải quyết.
Nam Hàn đang cố gắng cân bằng liên minh với Hoa Kỳ và nhu cầu kinh tế duy trì quan hệ ổn định với Trung Quốc, trong khi Bắc Kinh đang cố gắng tách Seoul khỏi Washington và Tokyo trong bối cảnh căng thẳng khu vực ngày càng gia tăng.
Đối với Seoul, những câu hỏi phức tạp nảy sinh về vị trí địa lý và những cam kết ngầm trong liên minh với Washington. Chỉ huy lực lượng Mỹ tại Nam Hàn đã ám chỉ rằng quân đội đóng tại nước này có thể đảm nhận vai trò khu vực rộng lớn hơn trong trường hợp xảy ra khủng hoảng liên quan đến Đài Loan.
Mặc dù không trực tiếp tham gia vào các tranh chấp về eo biển, nhưng do vị trí địa lý và những ràng buộc về liên minh, Nam Hàn khó có thể đứng ngoài cuộc các diễn biến khu vực. Bất cứ sự phát triển nào về vai trò của lực lượng Mỹ tại Nam Hàn theo hướng đảm nhiệm các chức năng rộng lớn hơn sẽ mở ra một giai đoạn quản lý đặc biệt tế nhị.
Việc xích lại gần hơn với Bắc Kinh mang lại cho Seoul những lợi thế kinh tế cụ thể và khả năng ảnh hưởng đến các diễn biến của Bắc Hàn, nhưng sự phân cực ngày càng gia tăng khiến việc duy trì sự cân bằng giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ ngày càng khó khăn. Không gian cho một lập trường trung dung đang dần thu hẹp, và những lựa chọn mà ông Lee sẽ phải đưa ra trong những tháng tới khó có thể làm hài lòng cả Washington lẫn Bắc Kinh cùng một lúc.