20. Chúng ta nên cứu tế người nghèo. Việc từ thiện sẽ cảm hóa lòng người, khiến người ta sửa đổi nết đức.

(Thánh nữ Agnes)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

24. ĐỀ THƠ TRÊN CÁI GÔNG GỖ

Huyện quan của huyện Ngô muốn trưng thu trà khô của Hổ Khâu, nên ra lệnh cho sai dịch cầm số tiền trà khô cần trưng thu đốc thúc các hòa thượng ở Hổ Khâu giao nạp, nên các hòa thượng không cách gì hoàn thành.

Sai dịch bèn áp giải hòa thượng đến huyện phủ báo cáo, huyện lịnh ra lệnh đánh hòa thượng ba mươi bảng, lại còn công cáo trên các đường phố.

Hòa thượng vừa hoảng vừa gấp, nghe nói huyện quan rất tôn trọng Đường Bá Hổ, thì nhờ người đem lễ vật đến xin giúp, nhưng Đường Bá Hổ không nhận lễ vật.

Một hôm Đường Bá Hổ đi du ngoạn, ngẫu nhiên nhìn thấy hòa thượng đeo gông qua phố, bèn đùa viết một bài thơ trên gông gỗ:

- “Nha dịch quan sai đi hái trà, chỉ cần bạc nén không muốn nợ; bắt đến huyện đánh ba mươi bảng, mâm vuông đựng bốn dưa hấu lớn”.

Huyện quan nghe được bèn hỏi hòa thượng bài thơ trên gông gỗ là do ai viết vậy, hòa thượng đáp:

- “Đường trạng nguyên”.

Huyện quan cười lớn và tha cho hòa thượng.

(Ký Viên Ký Sở Ký)

Suy tư 24:

Bắt chẹt luôn cả người tu hành để thỏa mãn lòng tham của mình, thì đúng là ông quan mất cả lương tri.

Cái thứ nhất mà ông quan phải tôn trọng chính là lẽ phải, chứ không phải là người nổi tiếng; cái thứ nhất mà ông quan phải sợ chính là công lý, chứ không phải người quyền thế hơn mình; cái thứ nhất mà ông quan phải phục vụ chính là dân chúng và tổ quốc, chứ không phải bản thân mình. Cho nên bắt chẹt xử ép người tu hành là bắt chẹt lẽ phải, là xử ép công lý và coi thường bá tánh, bởi vì người tu hành là người tôn trọng lẽ phải, bảo vệ công lý và yêu thương tổ quốc đồng loại của mình...

Có một vài người Ki-tô hữu tuyên bố kính trọng chức thánh nơi linh mục chứ không kính trọng cá nhân linh mục, có lẽ họ là những người thích ăn cơm ngon đựng trong cái bát bằng gỗ mục chăng !

Kính trọng chức thánh và yêu mến bản thân linh mục, bởi vì không thể có chức thánh nếu không có người làm linh mục. Cứ yêu thương và cầu nguyện cho các linh mục cũng như những người tu hành, rồi sẽ thấy Thiên Chúa làm cho chúng ta những điều kỳ diệu nơi các linh mục của Ngài...

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Chúa Cha đã yêu mến Thầy thế nào, Thầy cũng yêu mến anh em như vậy. Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy. Nếu anh em giữ các điều răn của Thầy, anh em sẽ ở lại trong tình thương của Thầy, như Thầy đã giữ các điều răn của Cha Thầy và ở lại trong tình thương của Người. Các điều ấy, Thầy đã nói với anh em để anh em được hưởng niềm vui của Thầy, và niềm vui của anh em được nên trọn vẹn.

“Đây là điều răn của Thầy : anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình. Anh em là bạn hữu của Thầy, nếu anh em thực hiện những điều Thầy truyền dạy. Thầy không còn gọi anh em là tôi tớ nữa, vì tôi tớ không biết việc chủ làm. Nhưng Thầy gọi anh em là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy nghe được nơi Cha Thầy, Thầy đã cho anh em biết.

“Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và cắt cử anh em, để anh em ra đi, sinh được hoa trái, và hoa trái của anh em tồn tại, hầu tất cả những gì anh em xin cùng Chúa Cha nhân danh Thầy, thì Người ban cho anh em. Điều Thầy truyền dạy anh em là hãy yêu thương nhau.”

 

 

 

1. Thượng nghị sĩ Slotkin cho rằng chuyến đi Bắc Kinh của Tổng thống Trump nên khiến Đài Loan “lo lắng”.

Một thành viên nổi bật của Ủy ban Quân sự Thượng viện cho biết hôm thứ Ba rằng Đài Loan nên “lo ngại” về chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Trump trong tuần này, vì giá khí đốt tăng vọt và thỏa thuận ngừng bắn không chắc chắn giữa Mỹ và Iran đang đe dọa trao cho Trung Quốc nhiều đòn bẩy hơn.

Thượng Nghị Sĩ Elissa Slotkin, một đảng viên Dân chủ đến từ Michigan và cựu quan chức Ngũ Giác Đài, cảnh báo tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh Toàn cầu của POLITICO rằng việc tổng thống quá sốt sắng muốn đạt được một thỏa thuận — “bất kỳ thỏa thuận nào” — với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình có nguy cơ đảo ngược hàng thập niên ngoại giao được quản lý khéo léo về vấn đề Đài Loan.

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump diễn ra trong bối cảnh Đài Loan bị hắt hủi tương tự như cách Tổng thống Trump đối xử với Ukraine. Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã bị từ chối không cho quá cảnh qua New York trong chuyến đi đến Mỹ Latinh vào tháng 7 năm 2025.

Tháng 12 năm ngoái, chính quyền Trump đã phê duyệt gói viện trợ 11 tỷ đô la cho Đài Loan, gây ra phản ứng dữ dội từ Bắc Kinh, dẫn đến việc nước này tiến hành các cuộc tập trận quân sự gần Đài Loan, và Tòa Bạch Ốc đã hủy bỏ kế hoạch này dưới áp lực của Bắc Kinh.

Quốc hội đã thông qua gói viện trợ trị giá 14 tỷ đô la khác dành cho Đài Loan, nhưng Tổng thống Trump vẫn đang trì hoãn việc phê duyệt cuối cùng thương vụ này.

Vào tháng Hai, Tổng thống Trump cũng tiết lộ rằng ông đã thảo luận về việc bán vũ khí trong tương lai trong các cuộc điện thoại với ông Tập Cận Bình - một chi tiết đáng báo động vì nó mâu thuẫn với nguyên tắc chính sách đối ngoại lâu đời của Washington rằng Mỹ sẽ không tham khảo ý kiến của Trung Quốc về việc bán vũ khí cho Đài Loan.

Từ góc nhìn của Trung Quốc, bà nói: “Các bạn đang ở vị thế rất thuận lợi, chờ xem Tổng thống Trump sẽ đưa ra đề nghị gì. Một trong những điều tôi đang tập trung vào, và thành thật mà nói, nhiều người trong chúng ta, trên cơ sở lưỡng đảng, là đừng quá tuyệt vọng muốn đạt được thỏa thuận đến mức phải nhượng bộ tất cả.”

Tổng thống Trump đã ca ngợi cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên với ông Tập Cận Bình trong nhiệm kỳ thứ hai của mình là “có tiềm năng mang tính lịch sử”. Nhưng các đồng minh của Mỹ lo ngại rằng ông có thể, có lẽ là vô tình, từ bỏ sự ủng hộ của Mỹ đối với Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Trung Quốc coi là một tỉnh ly khai.

Mỹ đã tìm cách duy trì sự cân bằng tế nhị về vấn đề Đài Loan trong nhiều thập niên. Nước này chính thức công nhận hòn đảo tự trị này là một thực thể riêng biệt với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, đồng thời tránh thể hiện sự ủng hộ đối với nền độc lập của Đài Loan, điều mà Bắc Kinh cảnh báo có thể dẫn đến chiến tranh.

Nhưng ngay cả một thay đổi nhỏ trong ngôn ngữ hiện tại của Mỹ — ví dụ, từ “chúng tôi không ủng hộ độc lập của Đài Loan” thành “chúng tôi phản đối độc lập của Đài Loan” — cũng có thể báo hiệu sự thay đổi trong chính sách của Washington.

Trong các tài liệu chiến lược, chính quyền Trump đã phát tín hiệu rằng họ không còn coi Trung Quốc là mối đe dọa an ninh hàng đầu. Nhưng họ cũng đã áp đặt thuế quan trừng phạt đối với Trung Quốc, điều này đã châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại ngắn ngủi trước khi Washington và Bắc Kinh đồng ý hạ nhiệt.

Slotkin cảnh báo rằng Tổng thống Trump, người đã dao động giữa việc đe dọa áp thuế và ca ngợi nhà lãnh đạo Trung Quốc, có thể dễ dàng rơi vào bẫy.

“Tôi không thể hiểu được quan điểm của những người này về Trung Quốc,” bà nói. “Họ đã bán đi một số chip tinh vi nhất của chúng ta, áp dụng thuế quan lên xuống thất thường, vậy mà bằng cách nào đó người Trung Quốc vẫn mua ít đậu nành hơn so với thời điểm chúng ta bắt đầu cách đây một năm rưỡi. Trong khi đó, Tổng thống lại hết lời ca ngợi Chủ tịch Tập là một nhà lãnh đạo tuyệt vời.”

[Politico: Trump’s Beijing trip should make Taiwan ‘nervous,’ Slotkin says]

2. Chuyến đi Trung Quốc của Tổng thống Trump qua những con số

Tám đời tổng thống Mỹ đã đến thăm Trung Quốc kể từ năm 1972, nhưng Ông Donald Trump sẽ trở thành người thứ ba làm điều đó hai lần khi ông đặt chân đến Bắc Kinh vào thứ Tư, trước thềm cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Tổng thống Trump là nhà lãnh đạo Mỹ cuối cùng đến thăm Trung Quốc vào năm 2017, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Chuyến đi ba ngày trong tuần này diễn ra sau hơn tám năm không có chuyến thăm chính thức nào, khoảng thời gian dài nhất kể từ khoảng cách chín năm giữa chuyến thăm của George HW Bush năm 1989 và chuyến thăm của Bill Clinton năm 1998.

Theo Văn phòng Sử học thuộc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, George W. Bush đã đến thăm Trung Quốc bốn lần từ năm 2001 đến năm 2008 - nhiều nhất so với bất kỳ tổng thống đương nhiệm nào của Mỹ - và Barack Obama đã đến đó ba lần từ năm 2009 đến năm 2016.

Các chuyến thăm của tổng thống Mỹ tới Trung Quốc đã bị gián đoạn sau vụ đàn áp ở Quảng trường Thiên An Môn của Bắc Kinh vào tháng 6 năm 1989 và vụ máy bay Mỹ vô tình đánh bom đại sứ quán Trung Quốc tại Belgrade, thủ đô của Nam Tư cũ, vào tháng 5 năm 1999. Quan hệ giữa hai nước được cải thiện sau khi Mỹ ủng hộ Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, gọi tắt là WTO năm 2001.

Đại dịch COVID-19 từ năm 2020 đến năm 2023 có thể giải thích một phần lý do tại sao không có nhà lãnh đạo Mỹ nào đến thăm Trung Quốc kể từ thời Tổng thống Trump nhiệm kỳ 1, nhưng sự suy giảm nghiêm trọng trong quan hệ song phương cũng đóng một vai trò quan trọng—kết quả của các cuộc trao đổi ngoại giao căng thẳng, chiến tranh thương mại và sự cạnh tranh quân sự khốc liệt.

Chỉ có Tổng thống Jimmy Carter và Tổng thống Joe Biden là chưa từng đến thăm Trung Quốc kể từ năm 1972, mặc dù họ chỉ phục vụ một nhiệm kỳ. Tuy nhiên, ông Carter đã giám sát quá trình bình thường hóa quan hệ giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Nhân dân Trung Quốc vào năm 1979.

Các chuyến thăm cấp quốc khách mang tính biểu tượng, và việc chúng không diễn ra không có nghĩa là giới lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc không đàm phán, dù qua điện thoại hay trực tiếp tại các nước thứ ba.

“Các cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Trump và ông Tập Cận Bình sẽ tập trung vào việc duy trì sự ổn định của mối quan hệ song phương, trong bối cảnh những thách thức chiến lược, quân sự, chính trị và kinh tế đang thử thách điều này”, bà Wendy Cutler, cựu quan chức thương mại cao cấp của Mỹ và hiện là phó chủ tịch cao cấp của Viện Chính sách Hiệp hội Á Châu, một tổ chức tư vấn ở Washington, cho biết.

“Trong những tuần gần đây, Trung Quốc đã thực thi các quy định hạn chế chuỗi cung ứng, không chấp thuận việc Meta mua lại công ty trí tuệ nhân tạo Manus của Trung Quốc, và ban hành các quy định ngăn chặn đối với các nhà máy lọc dầu của nước này nằm trong danh sách trừng phạt của Washington. Hơn nữa, cuộc xung đột Iran, với thời điểm chưa có hồi kết, đang tạo ra đủ loại thách thức cho mối quan hệ này”, bà nói.

Chuyến thăm cấp quốc khách của Tổng thống Trump chính thức bắt đầu vào sáng thứ Năm theo giờ địa phương. Theo lịch trình chính thức do Tòa Bạch Ốc công bố, ông dự kiến sẽ gặp ông Tập Cận Bình lúc 11 giờ sáng trước khi hội nghị thượng đỉnh chính thức bắt đầu lúc 11 giờ 15 phút sáng. Buổi chiều, hai người sẽ thăm Thiên Đàn, một di tích kiến trúc thời đế chế Rôma, trước khi tham dự tiệc chiêu đãi quốc khách lúc 7 giờ tối.

Thứ Sáu, Tổng thống Trump bắt đầu ngày mới với “thời gian làm việc riêng” từ 8-9 giờ tối, tham gia phỏng vấn báo chí lúc 11 giờ sáng và chụp ảnh cùng ông Tập Cận Bình lúc 12 giờ 40 phút trưa trước bữa trưa lúc 1 giờ 15 phút chiều. Phái đoàn Mỹ và nhóm phóng viên tháp tùng sẽ rời Bắc Kinh lúc 6 giờ chiều.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuần này cho biết chuyến thăm cấp quốc khách của Tổng thống Trump nên mở đường cho “sự cùng tồn tại hòa bình” giữa hai siêu cường, trong khi Tòa Bạch Ốc nói chuyến đi này có “ý nghĩa biểu tượng to lớn”.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Mao Ninh, cho biết hôm thứ Hai: “Sự phát triển ổn định của quan hệ Trung Quốc-Mỹ mang lại sự chắc chắn và ổn định cho thế giới.”

[Newsweek: Trump’s China Trip in Numbers]

3. Tổng thống Zelenskiy xác nhận máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công một cơ sở khí đốt ở tỉnh Orenburg của Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã xác nhận trong bài phát biểu tối Thứ Ba, 12 Tháng Năm, rằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công một cơ sở công nghiệp khí đốt ở tỉnh Orenburg của Nga vào ngày 12 tháng 5, khi tấn công vào một địa điểm cách biên giới Ukraine hơn 1.500 km.

Tổng thống Zelenskiy không nêu rõ cơ sở nào bị tấn công hay mức độ thiệt hại. Lực lượng Ukraine hiện chưa đưa ra bình luận công khai nào về vụ tấn công này.

Ảnh và video được tường trình ghi lại cảnh một máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đang lao vào cơ sở này bắt đầu lan truyền trên mạng vào khoảng trưa giờ địa phương.

Thống đốc khu vực Evgeny Solntsev cho biết hệ thống phòng không Nga đã bắn hạ 9 máy bay điều khiển từ xa trên khu vực này trong cuộc tấn công. Ông Solntsev nói thêm rằng mảnh vỡ rơi xuống đã gây hư hại cho một tòa nhà dân cư, một trường học và một trường mẫu giáo, nhưng không có thương vong.

Hãng thông tấn độc lập Astra của Nga đưa tin chiếc máy bay điều khiển từ xa này được tường trình đã bị bắn hạ chỉ cách nhà máy sản xuất Strela 4 km, nơi sản xuất hỏa tiễn hành trình và các bộ phận cho máy bay Su và MiG.

Kênh Telegram Supernova Plus của Ukraine cho biết nhà máy lọc dầu Orsknefteorgsintez, một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga ở phía nam dãy núi Ural, đã bị trúng bom trong cuộc tấn công vào khu vực Orenburg rộng lớn hơn.

Được thành lập vào năm 1935, Orsknefteorgsintez là một trong những nhà máy lọc dầu lâu đời và lớn nhất ở phía nam vùng Ural, với công suất hàng năm là 6,6 triệu tấn dầu thô.

Tỉnh Orenburg của Nga nằm cách biên giới Ukraine khoảng 800 km, cơ sở hạ tầng công nghiệp của tỉnh, vốn rất quan trọng đối với quân đội và nền kinh tế Nga, thường xuyên trở thành mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine.

Tại một diễn biến khác, chuông báo động phòng không đã vang lên ở thành phố Chelyabinsk, tỉnh Chelyabinsk. Theo Exilenova Plus, khói đã được phát hiện ở khu vực nhà máy chế biến kẽm Chelyabinsk, mặc dù nguyên nhân vẫn chưa rõ.

Chelyabinsk nằm cách lãnh thổ Ukraine khoảng 2.000 km.

Các cuộc tấn công diễn ra sau khi thỏa thuận ngừng bắn ba ngày nhân Ngày Chiến thắng giữa Ukraine và Nga kết thúc.

“Chính nước Nga đã lựa chọn chấm dứt sự im lặng một phần kéo dài vài ngày qua”, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy nói vào ngày 12 tháng 5.

Các cuộc tấn công của Nga đã khiến 4 thường dân thiệt mạng và 27 người khác bị thương trên khắp Ukraine trong ngày qua sau khi lệnh ngừng bắn nhân Ngày Chiến thắng kết thúc, chính quyền địa phương cho biết vào ngày 12 tháng 5.

Ngày 8 tháng 5, Tổng thống Donald Trump thông báo rằng Ukraine và Nga đã đồng ý về một thỏa thuận ngừng bắn song phương từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 5, điều mà cả hai nước đã xác nhận.

Trong thời gian ngừng bắn, không có cuộc không kích quy mô lớn nào diễn ra, mặc dù Không quân Ukraine báo cáo về việc Nga phóng máy bay điều khiển từ xa và bắn một hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M từ Crimea bị tạm chiếm.

[Kyiv Independent: Ukrainian drones hit gas facility in Russia's Orenburg Oblast, Zelensky confirms]

4. Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump đang cân nhắc việc nối lại các hoạt động quân sự nghiêm chỉnh hơn so với những tuần trước.

Tổng thống Trump ngày càng thất vọng với cách Iran giải quyết các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh, và một số phụ tá của Tổng thống Trump cho biết ông hiện đang cân nhắc nghiêm chỉnh hơn về việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn so với những tuần gần đây.

Theo các nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như điều mà ông cho là sự chia rẽ trong giới lãnh đạo Iran đang ngăn cản họ đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân. Phản ứng mới nhất từ Iran, mà Tổng thống Trump cho là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và “ngu ngốc”, đã khiến một số quan chức đặt câu hỏi liệu Tehran có sẵn sàng đảm nhận một lập trường đàm phán nghiêm chỉnh hay không.

Theo các nguồn tin, có nhiều phe phái khác nhau trong chính quyền đang đề xuất các hướng đi khác nhau cho việc giải quyết vấn đề. Một số, bao gồm cả các quan chức trong Ngũ Giác Đài, đã lập luận ủng hộ một đường lối quyết liệt hơn để gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán — bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Tuy nhiên, những người khác vẫn đang thúc đẩy việc cho ngoại giao một cơ hội công bằng, các nguồn tin cho biết.

Nhiều người trong phe của Tổng thống Trump muốn các nhà trung gian hòa giải Pakistan phải trực tiếp hơn nhiều trong các cuộc giao tiếp với phía Iran. Một số quan chức của chính quyền Trump từ lâu đã đặt câu hỏi liệu phía Pakistan có đang tích cực truyền đạt sự không hài lòng của Tổng thống Trump về tình trạng đàm phán hay không, như Tổng thống Trump đã công khai làm. Một số quan chức chính quyền cũng tin rằng Pakistan thường chia sẻ với Mỹ một phiên bản tích cực hơn về lập trường của Iran so với thực tế, theo hai nguồn tin cho biết.

Các quốc gia trong khu vực và Pakistan đã nỗ lực hết sức để truyền đạt với phía Iran rằng Tổng thống Trump đang thất vọng và đây là cơ hội cuối cùng để họ nghiêm chỉnh tham gia vào các cuộc đàm phán ngoại giao, nhưng dường như Iran không lắng nghe hoặc không coi trọng bất cứ ai, một quan chức khu vực cho biết hôm thứ Hai.

Quan chức này cho biết Mỹ và Iran đang hoạt động dựa trên hai mức độ khoan dung và thời gian biểu khác nhau trong đường lối đàm phán, và Tehran đã chống chọi được áp lực kinh tế trong nhiều thập niên.

Hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, Tổng thống Trump đã gặp lại đội ngũ an ninh quốc gia tại Tòa Bạch Ốc để thảo luận về các phương án tiếp theo. Các nguồn tin thân cận với cuộc đàm phán cho biết, một quyết định quan trọng về cách thức tiến hành khó có thể được đưa ra trước khi tổng thống khởi hành đến Trung Quốc vào chiều thứ Ba.

[CNN: Trump seriously considering resuming combat operations than he has in weeks, sources say]

5. Tổng thống Trump muốn gì từ cuộc gặp giữa Bắc Kinh và ông Tập Cận Bình?

Chuyến đi Bắc Kinh của Ông Donald Trump trong tuần này để hội đàm với Tập Cận Bình đánh dấu cơ hội để hai nhà lãnh đạo quản lý mối quan hệ đầy biến động giữa hai quốc gia, đồng thời thăm dò khả năng hợp tác, từ thương mại đến chiến tranh với Iran.

Đây là chuyến thăm cấp quốc khách thứ hai của Tổng thống Trump, và là chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ trong gần chín năm. Tổng thống Trump đã ca ngợi “mối quan hệ tuyệt vời” với ông Tập Cận Bình, và thích gọi Mỹ và Trung Quốc là “G2” - Nhóm Hai nước.

“Tôi nghĩ thật khó để nói quá lên về mức độ đáng chú ý khi một tổng tư lệnh của Mỹ lại viện dẫn cấu trúc đó một cách tích cực, thực chất là thừa nhận Trung Quốc như một đối tác ngang tầm,” Ali Wyne, cố vấn cao cấp của Nhóm Khủng hoảng Quốc tế, người đã theo dõi chính sách của Mỹ đối với Trung Quốc trong hơn một thập niên, phát biểu tại một cuộc thảo luận nhóm tuần trước.

Các cuộc đàm phán giữa các nhà lãnh đạo có thể giúp cải thiện mối quan hệ vốn được định hình bởi sự cạnh tranh, trải rộng trên các lĩnh vực thương mại, trí tuệ nhân tạo và tăng cường quân sự ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng cả hai bên đều đang hướng tới những mục tiêu khó có thể được giải quyết trong chuyến thăm kéo dài ba ngày.

Tổng thống Trump đang hy vọng nhận được sự hỗ trợ từ Trung Quốc để giúp đạt được thỏa thuận hòa bình trong cuộc chiến ở Iran, trong khi Trung Quốc sẽ tìm kiếm một tuyên bố từ phía Mỹ phản đối nền độc lập của Đài Loan, theo Henry Wang, người sáng lập và chủ tịch của Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc và Toàn cầu hóa, một viện nghiên cứu có trụ sở tại Bắc Kinh.

Chuyến thăm này “rất quan trọng”. Hình ảnh hai nhà lãnh đạo bắt tay nhau trong thời kỳ chiến tranh liên miên sẽ mang lại sự an tâm cho thế giới, ông nói với Newsweek.

Trong chiến dịch “Ngày Giải phóng” tháng 4 năm 2025, Tổng thống Trump đã áp thuế 145% đối với hàng hóa Trung Quốc để trừng phạt những gì ông cho là hành vi thương mại không công bằng và đánh cắp sở hữu trí tuệ.

Trung Quốc đáp trả bằng mức thuế 125%, cáo buộc Mỹ theo chủ nghĩa bảo hộ. Quan trọng hơn, nước này cũng đe dọa sẽ hạn chế khả năng tiếp cận của Washington với các khoáng sản đất hiếm – vốn rất quan trọng đối với việc sản xuất các sản phẩm công nghệ cao, từ điện thoại thông minh đến hệ thống dẫn đường hỏa tiễn – và là mặt hàng mà Mỹ có rất ít nhà cung cấp khác.

Ngay sau những lời đe dọa, hai bên đã tiến hành các cuộc đàm phán thương mại không chính thức và đến tháng 10 đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài một năm bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Nam Hàn.

Trung Quốc đã nới lỏng lời đe dọa về đất hiếm và hứa sẽ mua thêm đậu nành và các sản phẩm nông nghiệp khác của Mỹ. Tòa Bạch Ốc tuần này đã hứa rằng Tổng thống Trump sẽ “mang lại nhiều thỏa thuận tốt hơn” cho Mỹ - với phó thư ký báo chí Anna Kelly cho biết nông nghiệp, hàng không vũ trụ và năng lượng sẽ là những lĩnh vực trọng tâm.

Sean King, chuyên gia về Á Châu và phó chủ tịch cao cấp tại Park Strategies, nói với Newsweek: “Điều tốt nhất mà Ông Donald Trump có thể hy vọng trong chuyến thăm Bắc Kinh tuần này là một số chuyển biến trở lại tình hình trước Ngày Giải phóng”.

Ông nói rằng ông Tập Cận Bình có thể đề nghị đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ, nhưng điều đó sẽ tiềm ẩn rủi ro như đánh cắp sở hữu trí tuệ do Bắc Kinh chỉ đạo, “vì các công ty Trung Quốc theo luật phải chịu trách nhiệm trước chính phủ Bắc Kinh”.

Và mặc dù có thể đạt được thỏa thuận về thịt bò và ngũ cốc, các nhà phân tích cho rằng hội nghị thượng đỉnh khó có thể tạo ra bước đột phá nào trên các lĩnh vực cạnh tranh chính mà cả hai bên đang ngày càng củng cố vị thế của mình.

Washington đã siết chặt kiểm soát đối với các chip tiên tiến, trí tuệ nhân tạo và đầu tư ra nước ngoài, trong khi Bắc Kinh cũng tìm cách ngăn chặn công nghệ và nhân tài nhạy cảm rơi vào tay Mỹ.

Tháng trước, Trung Quốc đã chặn thương vụ Meta mua lại nhu liệu trợ lý ảo của một công ty khởi nghiệp Trung Quốc, một động thái mà các nhà phân tích cho rằng nhằm mục đích ngăn chặn công nghệ này rơi vào tay Mỹ.

Tổng thống Trump có lẽ đã nhận ra rằng ông sẽ không thể dùng bom đạn để buộc Iran khuất phục và cũng nhận thức được vai trò hậu trường của Trung Quốc trong việc dàn xếp vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ và Iran vào đầu tháng Tư, ông nói thêm.

Và ông Tập Cận Bình đã có đường lối chủ động hơn nhiều trong các cuộc hòa giải – công bố đề xuất hòa bình bốn điểm vào tháng trước, được Iran ủng hộ, cũng như sáng kiến năm điểm được thiết lập cùng với Pakistan, quốc gia đã làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Hơn 40% lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz trong thời bình và Bắc Kinh đã nhiều lần tuyên bố cuộc chiến của Mỹ chống Iran là bất hợp pháp và lên án việc Mỹ phong tỏa các tàu của Iran.

Tuy nhiên, trong khi các quan chức Trung Quốc tiếp tục hợp tác với Iran và các đối tác vùng Vịnh khác kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, Bắc Kinh vẫn thận trọng để tránh sự can thiệp trực tiếp có thể gây ra sự tức giận của Mỹ.

“Họ bằng lòng để Washington tự vật lộn với cuộc khủng hoảng thay vì can thiệp và nhận trách nhiệm về vấn đề đó,” Heidi Crebo-Rediker, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Địa lý thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, nói với Newsweek.

Bà cho rằng Bắc Kinh có nhiều khả năng sẽ chờ đợi cho đến khi cuộc xung đột qua đi hơn là sử dụng nguồn lực ngoại giao để cố gắng giải quyết nó. Đối với ông Tập Cận Bình, mục tiêu lớn hơn là ổn định mối quan hệ Mỹ-Trung rộng lớn hơn.

“Biến cuộc chiến với Iran thành một điểm đối đầu lớn sẽ không phục vụ mục tiêu đó.”

Tổng thống Trump đã nỗ lực thuyết phục Trung Quốc và các nước khác triển khai lực lượng hải quân để hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển sau các vụ tấn công của Iran vào các tàu thuyền trong eo biển hồi tháng 3, nhưng không thành công. Ông cũng tuyên bố hồi tháng 4 rằng Trung Quốc “rất vui” khi Mỹ mở cửa eo biển – một điều mà đến nay vẫn chưa đạt được.

Đồng thời, Tổng thống Trump cũng tuyên bố đã trực tiếp gọi điện cho chủ tịch Trung Quốc yêu cầu ngừng cung cấp vũ khí cho Tehran; một cáo buộc mà ông Tập Cận Bình đã bác bỏ.

Dường như chưa có tiến triển nào đạt được trong một thỏa thuận hòa bình. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất hòa bình 14 điểm của Iran là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” trong một bài đăng trên Truth Social hôm Chúa Nhật.

Vấn đề Đài Loan

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, chính quyền của ông đã tăng cường hỗ trợ cho Đài Loan khi căng thẳng với Trung Quốc leo thang trên nhiều mặt trận.

Tuy nhiên, trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ Tổng thống Trump 2.0, các nhà quan sát Đài Loan đã bày tỏ lo ngại rằng chính sách của Mỹ đối với nền dân chủ trên đảo này có thể bị đem ra đàm phán, đặc biệt là sau khi Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức bị từ chối quá cảnh qua New York trong chuyến đi đến Mỹ Latinh vào tháng 7 năm 2025. Tình cảnh bị hắt hủi của Đài Loan xem ra cũng tương tự như cách Tổng thống Trump đối xử với Ukraine.

Vấn đề then chốt là việc Mỹ cung cấp vũ khí. Tháng 12 năm ngoái, chính quyền Trump đã phê duyệt gói viện trợ 11 tỷ đô la cho Đài Loan, gây ra phản ứng dữ dội từ Bắc Kinh, dẫn đến việc nước này tiến hành các cuộc tập trận quân sự gần Đài Loan, và Tòa Bạch Ốc đã hủy bỏ kế hoạch này dưới áp lực của Bắc Kinh.

Quốc hội đã thông qua gói viện trợ trị giá 14 tỷ đô la khác dành cho Đài Loan, nhưng Tổng thống Trump vẫn đang trì hoãn việc phê duyệt cuối cùng thương vụ này.

Vào tháng Hai, Tổng thống Trump cũng tiết lộ rằng ông đã thảo luận về việc bán vũ khí trong tương lai trong các cuộc điện thoại với ông Tập Cận Bình - một chi tiết đáng báo động vì nó mâu thuẫn với nguyên tắc chính sách đối ngoại lâu đời của Washington rằng Mỹ sẽ không tham khảo ý kiến của Trung Quốc về việc bán vũ khí cho Đài Loan.

[Newsweek: What Does Trump Want From Beijing Meeting With Xi?]

6. Đại sứ Mỹ tại Israel cho biết Israel đã gửi các hệ thống phòng thủ hỏa tiễn Iron Dome và nhân viên đến Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất.

Đại sứ Mỹ tại Israel cho biết hôm thứ Ba rằng Israel đã gửi các hệ thống phòng không Iron Dome cùng nhân viên vận hành đến nước này để bảo vệ trong cuộc chiến với Iran.

Mike Huckabee đã đưa ra nhận xét này trên sân khấu tại một sự kiện ở Tel Aviv, Israel.

“Tôi muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, thành viên đầu tiên của Hiệp định Abraham,” Huckabee phát biểu tại Hội nghị Tel Aviv. “Hãy nhìn vào những lợi ích mà họ nhận được. Israel vừa gửi cho họ các hệ thống phòng không Iron Dome và nhân viên để hỗ trợ vận hành.”

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE, một liên bang gồm bảy tiểu vương quốc trên bán đảo Ả Rập, đã chính thức công nhận Israel về mặt ngoại giao vào năm 2020.

UAE không lập tức phản hồi yêu cầu bình luận về lời thừa nhận của Huckabee, mặc dù điều này nhấn mạnh mối quan hệ quốc phòng ngày càng phát triển giữa hai quốc gia vốn từ lâu nghi ngờ Iran.

[CNN: U.S. ambassador to Israel says Israel sent Iron Dome batteries and personnel to UAE]

7. Tổng thống Zelenskiy đề xuất lệnh ngừng bắn tầm xa với Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Ukraine sẽ không áp dụng “các biện pháp trừng phạt dài hạn” hay các cuộc tấn công vào các mục tiêu quân sự của Nga nếu Mạc Tư Khoa từ bỏ các cuộc tấn công quy mô lớn.

“Về các biện pháp trừng phạt dài hạn của chúng tôi, hôm qua và hôm nay, Ukraine đã kiềm chế không thực hiện các cuộc tấn công tầm xa để đáp trả việc Nga không có các cuộc tấn công quy mô lớn. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đáp trả tương xứng. Và nếu Nga quyết định quay trở lại chiến tranh toàn diện, các biện pháp trừng phạt của chúng tôi sẽ ngay lập tức và rõ ràng”, Tổng thống Zelenskiy nói trong bài phát biểu tối hôm đó.

Ngày 8 tháng 5, Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố trao đổi tù binh và lệnh ngừng bắn ba ngày trong cuộc chiến của Nga với Ukraine từ ngày 9 đến 11 tháng 5 nhằm trói tay Ukraine không cho phá đám cuộc diễn binh ngày Chiến Thắng 9 tháng Năm của Nga.

Mặc dù không có các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn quy mô lớn nào trong ngày qua, Ukraine đã ghi nhận hơn 150 cuộc tấn công của Nga, hơn 100 cuộc pháo kích và gần 10.000 cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa cảm tử ở các khu vực tiền tuyến trong hai ngày, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

“Nói cách khác, quân đội Nga không hề im lặng ở mặt trận và thậm chí họ cũng không cố gắng làm vậy. Tất cả các đơn vị Ukraine của chúng tôi đều đáp trả tương xứng và bảo vệ các vị trí của mình một cách cần thiết”, ông nói.

Nga thường xuyên tấn công các thành phố và cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine trong bối cảnh cuộc chiến tranh đang diễn ra.

Vào đêm 9 tháng 5, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã đâm vào một tòa nhà dân cư ở thành phố Kharkiv phía tây bắc, chưa đầy 24 giờ sau khi lệnh ngừng bắn ba ngày do Tổng thống Trump đưa ra giữa Nga và Ukraine có hiệu lực.

[Kyiv Independent: Zelensky proposes deep-strike ceasefire with Moscow.]

8. “Tôi không nghĩ” ông Tập cần phải can thiệp vào vấn đề Iran, Tổng thống Trump nói

Phát biểu với các phóng viên trên bãi cỏ phía Nam Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường đến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Trung Quốc, Tổng thống Trump nói với các phóng viên, “Tôi không nghĩ” ông Tập cần phải giúp đỡ gì về vấn đề Iran.

“Tôi không nghĩ ông ấy cần,” Tổng thống Trump nói với các phóng viên về ông Tập. “Tôi không nghĩ chúng ta cần bất kỳ sự giúp đỡ nào đối với Iran.”

Tuần trước, Tổng thống Trump lại nói hoàn toàn ngược lại. Ông nói với Fox News rằng ông không quá thất vọng về Trung Quốc, nhưng nói rằng Trung Quốc “có thể giúp đỡ nhiều hơn nữa” trong việc mở lại eo biển Hormuz.

[CBSNews: “I don't think” Xi needs to do anything to intervene with Iran, Trump says]

9. Tổng thống Trump và ông Tập dường như quyết tâm không để những bất đồng sâu sắc về cuộc chiến với Iran làm lu mờ hội nghị thượng đỉnh với Trung Quốc.

Tổng thống Trump lên đường đến Bắc Kinh để gặp Chủ tịch Tập Cận Bình sau nhiều tuần nỗ lực, nhưng không thành công, trong việc thuyết phục chính phủ Trung Quốc sử dụng ảnh hưởng đáng kể của mình để thúc đẩy Iran đồng ý với các điều khoản của Mỹ nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông kéo dài hai tháng hoặc, ít nhất, mở lại eo biển Hormuz quan trọng.

Tổng thống Trump đã dao động giữa việc chỉ trích Trung Quốc, quốc gia mua dầu lớn nhất thế giới của Iran, vì không làm nhiều hơn để gây áp lực lên Cộng hòa Hồi giáo và việc thừa nhận rằng chính phủ của ông Tập Cận Bình đã giúp giảm leo thang xung đột hồi tháng trước bằng cách thúc đẩy Tehran quay lại đàm phán ngừng bắn khi các cuộc đàm phán gặp trở ngại.

Nhưng trước chuyến thăm quan trọng của nhà lãnh đạo Mỹ, Tòa Bạch Ốc đã đặt kỳ vọng thấp về khả năng Tổng thống Trump có thể thuyết phục ông Tập thay đổi lập trường của Trung Quốc.

Thay vào đó, chính quyền dường như quyết tâm không để những khác biệt về Iran làm lu mờ những nỗ lực đạt được tiến triển trong các vấn đề khó khăn khác trong mối quan hệ phức tạp này - từ thương mại đến việc tăng cường hợp tác với Trung Quốc để ngăn chặn xuất khẩu các tiền chất fentanyl.

“Chúng tôi không muốn điều này làm ảnh hưởng đến mối quan hệ rộng hơn hoặc các thỏa thuận có thể đạt được từ cuộc gặp của chúng tôi tại Bắc Kinh”, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết trên kênh Bloomberg TV tuần trước.

Bắc Kinh công khai khẳng định muốn chiến tranh kết thúc và đã âm thầm hỗ trợ đồng minh Pakistan thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình. Trung Quốc cũng đã gửi một “thông điệp ngầm thể hiện sự bất mãn tới Iran” vì việc đóng cửa eo biển Hormuz, và tới Mỹ vì việc phong tỏa hàng hải của Iran, theo Ahmed Aboudouh, một chuyên gia về ảnh hưởng của Trung Quốc ở Trung Đông tại viện nghiên cứu Chatham House có trụ sở tại Luân Đôn.

“Họ rất thận trọng, sợ rủi ro và không muốn dính líu vào bất cứ việc gì có thể kéo họ vào những vấn đề mà họ không coi là của mình,” ông nói.

[CNN: Trump and Xi appear intent on keeping deep differences over Iran war from overshadowing China summit]

10. Kallas cho biết Liên Hiệp Âu Châu sẽ thông qua các biện pháp trừng phạt đối với những người định cư Israel.

Liên Hiệp Âu Châu chuẩn bị thông qua các biện pháp trừng phạt đối với những người định cư Israel bị cáo buộc là bạo lực, sau khi chính phủ mới của Hung Gia Lợi ra tín hiệu rằng họ sẽ không còn ngăn chặn biện pháp này nữa, nhà ngoại giao hàng đầu Kaja Kallas cho biết hôm thứ Hai trước thềm Hội đồng Ngoại giao tại Brussels.

Theo thông tin đầu tiên được Playbook đưa tin, các bộ trưởng dự kiến sẽ đạt được thỏa thuận chính trị về các lệnh trừng phạt bị trì hoãn từ lâu, vốn đã nhiều lần bị cựu Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán ngăn chặn.

Nhưng giờ đây, một bước đột phá dường như đã khả thi sau khi Péter Magyar nhậm chức Thủ tướng Hung Gia Lợi vào thứ Bảy tuần trước. Ông Magyar đã ra tín hiệu rằng ông sẽ không cản trở các gói trừng phạt được ủng hộ rộng rãi.

“Tôi kỳ vọng sẽ đạt được thỏa thuận chính trị về các biện pháp trừng phạt đối với những người định cư bạo lực,” Kallas nói trước cuộc họp. “Tôi thực sự hy vọng chúng ta sẽ đạt được thỏa thuận chính trị liên quan đến các biện pháp trừng phạt đối với những người định cư bạo lực, một vấn đề đã được đưa ra thảo luận từ khá lâu.”

“Các quốc gia thành viên đã đưa ra một số đề xuất,” bà nói thêm. “Hãy xem liệu các quốc gia thành viên có sẵn sàng thực hiện theo đó hay không.”

Kallas thừa nhận rằng các biện pháp mạnh tay hơn chống lại Israel vẫn thiếu sự ủng hộ trong khối.

“Hiện tại, khi chúng tôi thử nghiệm điều này với các đại sứ vào thứ Sáu, dường như chúng tôi không có đủ đa số cần thiết để thông qua các biện pháp này,” bà nói, đề cập đến đề xuất của Pháp và Thụy Điển nhằm vào hoạt động thương mại với các thị trấn ở Bờ Tây. “Nhưng thực sự, chúng ta còn có thể làm gì hơn nữa?”

Một số bộ trưởng đến Brussels cũng bày tỏ sự thất vọng tương tự như Kallas về việc Liên Hiệp Âu Châu không thể hành động nhanh hơn.

Ngoại trưởng Luxembourg Xavier Bettel cho biết: “Chúng tôi không thể thực hiện bất kỳ biện pháp nào, đơn giản vì luôn có những quốc gia do dự.” Ông nói thêm: “Một số người nói với chúng tôi rằng lịch sử cho thấy chúng ta mãi mãi mang ơn Israel, nhưng điều đó không thể bào chữa cho hành động này.”

Ngoại trưởng Phần Lan Elina Valtonen cho biết bà cũng mong muốn “áp đặt lệnh trừng phạt đối với những người định cư bạo lực ở Bờ Tây”, đồng thời lập luận rằng những diễn biến “ở cả Gaza và Bờ Tây trong những tháng qua đều khá đáng lo ngại”.

Ngoại trưởng Hòa Lan Tom Berendsen thúc giục các biện pháp cứng rắn hơn. Ông nói: “Chúng tôi đang nỗ lực cấm hoàn toàn các sản phẩm từ các thị trấn bất hợp pháp”, đồng thời cho biết thêm các bộ trưởng sẽ xem xét “xem đa số ý kiến có thể đạt được ở đâu” để áp dụng các biện pháp tiếp theo, bao gồm cả thuế quan.

[Politico: EU to approve sanctions on Israeli settlers, says Kallas]

11. Đưa trẻ em Ukraine trở về: Gần 60 quốc gia chung tay ngăn chặn hành động bắt cóc trẻ em mang tính diệt chủng của Nga.

Các bộ trưởng từ 58 quốc gia đã công bố một loạt cam kết mới nhằm giúp Ukraine đưa hơn 20.000 trẻ em bị Nga bắt cóc trở về kể từ khi nước này phát động cuộc xâm lược toàn diện, trong một sự kiện cao cấp dành riêng cho chủ đề này tại Brussels vào ngày 11 tháng 5.

Sự kiện này, do Liên Hiệp Âu Châu, Canada và Ukraine đồng tổ chức, diễn ra sau cuộc họp của các Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu, trong đó họ đã đồng ý trừng phạt 23 cá nhân liên quan đến vụ Nga bắt cóc trẻ em. Canada cũng trừng phạt 23 thực thể, và Anh trừng phạt thêm 29 thực thể khác có liên quan đến việc Nga trục xuất và quân sự hóa trẻ em Ukraine.

Theo Công ước Diệt chủng của Liên Hiệp Quốc, việc Nga bắt cóc trẻ em Ukraine là một hành vi diệt chủng, trong đó liệt kê “việc cưỡng bức chuyển giao trẻ em của một nhóm sang một nhóm khác” là một trong năm hành vi thuộc định nghĩa này.

Trong số những người bị Anh trừng phạt vì hành vi này có Yulia Velichko, một quan chức “chính sách thanh niên” do Mạc Tư Khoa bổ nhiệm tại vùng Luhansk bị Nga tạm chiếm.

Theo chính phủ Anh, Velichko đã giúp thực hiện các sáng kiến do nhà nước lãnh đạo nhằm trục xuất và nhồi nhét tư tưởng cho trẻ em Ukraine, bao gồm việc cấp hộ chiếu Nga cho trẻ em từ các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm và tổ chức các chương trình giúp chúng tiếp xúc với ý thức hệ Nga.

Tương tự, các lệnh trừng phạt mới của Liên Hiệp Âu Châu bao gồm các Trung tâm Trẻ em Toàn Nga Orlyonok, Scarlet Sails và Smena, những nơi hợp tác với chính quyền xâm lược để nhồi nhét tư tưởng thân Nga và giáo dục ý thức hệ cho trẻ em Ukraine.

Vào năm 2023, Tòa án Hình sự Quốc tế đã ban hành lệnh bắt giữ Putin và quan chức chịu trách nhiệm giám sát việc trục xuất trẻ em một cách cưỡng bức, Maria Lvova-Belova, với cáo buộc tội ác chiến tranh.

Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết: “Các biện pháp trừng phạt được công bố ngày hôm nay là một bước đi mạnh mẽ nhằm vạch trần và ngăn chặn những thủ đoạn mà Nga sẵn sàng sử dụng để can thiệp và phá hoại nền dân chủ, cũng như hủy hoại tương lai của Ukraine thông qua việc trục xuất và nhồi nhét tư tưởng cực đoan đối với trẻ em Ukraine”.

[Kyiv Independent: Bringing Ukraine's kids back: Almost 60 countries unite to stop Russia's genocidal kidnapping of children]

12. Canh bạc lớn của Trung Quốc đã mang lại kết quả tốt trong cuộc chiến tranh Iran.

Cuộc chiến với Iran của Tổng thống Donald Trump đã mang đến cho Lưu Chu thêm một lý do để hài lòng với chiếc xe điện mà anh sử dụng hàng ngày với tư cách là tài xế cho ứng dụng gọi xe DiDi tại Trung Quốc.

“Giá xăng hiện nay đã tăng rất nhiều. Nếu bạn lái xe nhiều, thì xe điện là lựa chọn tốt nhất,” ông nói với Newsweek trong một chuyến đi đến thành phố Trường Sa ở phía nam. “Xe điện vẫn đắt hơn khi mua, nhưng xe chạy xăng chỉ đáng mua đối với những người không sử dụng thường xuyên. Tôi thì phải dùng xe điện.”

Việc giá xăng tăng cao do cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống Iran cho thấy chiến lược đặt cược vào xe điện kéo dài hai thập niên của Trung Quốc đang mang lại hiệu quả rất lớn và phần nào giúp nước này giảm thiểu tác động kinh tế toàn diện của cuộc xung đột do Tổng thống Trump phát động, vốn sẽ là trọng tâm của hội nghị thượng đỉnh lịch sử giữa ông với người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh trong tháng này.

Giá khí đốt thế giới tăng cao cũng đang tạo thêm động lực cho ngành công nghiệp xe điện, vốn đã trở thành ngành công nghiệp lớn nhất thế giới, ngay cả khi ngành này đang phải vật lộn với biên lợi nhuận thấp do cạnh tranh gay gắt, với triển vọng bán hàng ngày càng khả quan hơn cả ở thị trường trong nước và xuất khẩu.

“Giá xăng tăng cao chắc chắn đã giúp thúc đẩy doanh số bán xe năng lượng mới, cả trong nước và quốc tế”, Trương Vũ (Yu Zhang, 张宇) giám đốc điều hành của công ty tư vấn xe hơi Automotive Foresight tại Thượng Hải, chia sẻ với Newsweek.

Cuộc chiến tranh Iran đe dọa đẩy thế giới vào cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập niên, với việc các chuyến hàng dầu mỏ bị chặn qua eo biển Hormuz, nơi trước đây vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu và khí đốt tự nhiên xuất khẩu bằng đường biển toàn cầu - bao gồm không chỉ dầu thô của Iran, mà Trung Quốc là người mua lớn nhất, mà còn cả dầu từ các nước Ả Rập vùng Vịnh, những nhà cung cấp lớn hơn cho Trung Quốc.

Đối với những người lái xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch ở Trung Quốc, điều đó đã đẩy giá nhiên liệu tại các trạm xăng, cả xăng và dầu diesel, tăng gần 20%, mặc dù gần đây giá đã giảm nhẹ xuống còn khoảng 5 đô la một gallon đối với xăng và 4,50 đô la một gallon đối với dầu diesel - vẫn thấp hơn một chút so với mức trung bình của Mỹ.

Nhưng ngày càng nhiều tài xế ở Trung Quốc đang chuyển sang sử dụng xe điện, sự hiện diện của chúng thể hiện rõ qua những biển số xe màu xanh lá cây ngày càng phổ biến và thực tế là đường phố thành phố trở nên yên tĩnh hơn nhiều do sự suy giảm của động cơ đốt trong, mặc dù vẫn còn tiếng còi inh ỏi của những người bị kẹt xe mà việc chuyển sang xe điện vẫn chưa làm giảm bớt.

Việc Trung Quốc chuyển đổi toàn diện sang năng lượng điện vào thời điểm Hoa Kỳ đang tăng cường sử dụng nhiên liệu hóa thạch đã hạn chế tác động của cuộc chiến tranh Iran và đặt Trung Quốc vào vị thế tốt hơn so với trước đây, theo nhận định của doanh nhân người Mỹ Manuel C. Menendez, người đã làm việc tại Trung Quốc từ năm 1979.

“Trung Quốc là quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lượng tái tạo – năng lượng mặt trời, gió, thủy điện, địa nhiệt và hiện đang xây dựng 45 nhà máy điện hạt nhân – vì vậy họ đã thực sự chuyển hướng khỏi nhiên liệu hóa thạch. Không phải 100% vì quá trình chuyển đổi sẽ cần thời gian, nhưng tác động sẽ không lớn như mọi người dự đoán,” ông nói với Newsweek tại Bắc Kinh.

“Tôi nghĩ rằng họ sẽ vượt qua giai đoạn này tốt hơn bất kỳ nền kinh tế lớn nào khác.”

Ngành công nghiệp xe điện của Trung Quốc đã phát triển vượt bậc sau khoảng hai thập niên đầu tư và hỗ trợ của nhà nước, vốn ban đầu chỉ là một ngành nhỏ. Trung Quốc tập trung vào xe điện vì hiểu rằng họ sẽ không thể cạnh tranh với các nhà sản xuất xe hơi truyền thống.

Nhờ sự thúc đẩy thêm từ giá nhiên liệu tăng cao, tỷ lệ xe năng lượng mới, gọi tắt là EV tại Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục 62,8% tổng doanh số bán hàng trong tháng 4, theo số liệu từ Hiệp hội Ô tô Hành khách Trung Quốc được Cnevpost trích dẫn. Ngược lại, doanh số bán xe điện tại Mỹ chỉ chiếm chưa đến 10% tổng số.

“Giá dầu thô quốc tế duy trì ở mức cao đang thúc đẩy người tiêu dùng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi từ các phương tiện sử dụng động cơ đốt trong truyền thống,” Cnevpost dẫn lời báo cáo của Trung Quốc cho biết.

Năm ngoái, hãng BYD của Trung Quốc đã vượt qua Tesla để trở thành nhà sản xuất xe hơi điện lớn nhất thế giới: họ đã bán được hơn 2,25 triệu xe trên toàn cầu so với 1,64 triệu xe của công ty Elon Musk. Các thương hiệu của Trung Quốc có giá thành rẻ hơn, nhưng cũng đang xây dựng được danh tiếng toàn cầu ngày càng lớn mạnh về phẩm chất. Yu Zhang

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp xe điện cũng dẫn đến cạnh tranh gay gắt trong nước, tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và lợi nhuận giảm sút, gây áp lực lên các nhà sản xuất trong việc tăng doanh số bán hàng trong nước và xây dựng thị trường nước ngoài lớn hơn.

“Giai đoạn trong nước chỉ toàn là cạnh tranh khốc liệt, và kết quả là, BYD, Geely, v.v., không ai có được thời kỳ thuận lợi cả,” ông Lý Thạc (Li Shuo, 李硕) giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc tại Viện Chính sách Hiệp hội Á Châu, cho biết.

“Về khía cạnh quốc tế thì hoàn toàn ngược lại… Họ rất thành công, có công nghệ tiên tiến và có khả năng cung cấp một số sản phẩm có giá cả cạnh tranh nhất trên thị trường toàn cầu,” Lý nói với Newsweek. “Giai đoạn khó khăn, đầy thách thức trong nước thực chất lại củng cố hình ảnh mạnh mẽ, đầy sức ảnh hưởng quốc tế của các công ty Trung Quốc.”

Các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc vẫn đang chờ đợi số liệu xuất khẩu xe hơi cụ thể để thấy được tác động toàn cầu của cuộc chiến tranh Iran, nhưng đã có một số dấu hiệu nhỏ từ sự gia tăng xuất khẩu xe hai bánh trong khu vực - loại xe tay ga điện chạy êm ái hiện đang tràn ngập đường phố Trung Quốc giống như xe đạp đạp chân trước đây.

Theo tờ The Business Times của Singapore, xuất khẩu xe máy điện của Trung Quốc sang nước láng giềng Miến Điện đã tăng gần 620% lên 9,5 triệu Mỹ Kim, trong khi xuất khẩu sang Lào tăng 26% lên 6,4 triệu Mỹ Kim và sang Campuchia tăng 26% lên 5,6 triệu Mỹ Kim. Các quốc gia Đông Nam Á này nằm trong số những nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi giá nhiên liệu tăng cao do chiến tranh Iran gây ra.

[Newsweek: Big Chinese Bet Pays Off in Iran War]

 

1. Khu phức hợp du lịch sang trọng ở Mạc Tư Khoa được xây dựng giống như Điện Cẩm Linh chìm trong bão lửa. Nga trả đũa bằng cuộc tấn công lớn vào Thủ đô Kyiv

Theo các kênh truyền thông Telegram của Nga, một vụ hỏa hoạn lớn được tường trình đã bùng phát tại một khu phức hợp du lịch ở Mạc Tư Khoa vào sáng sớm Thứ Tư, 13 Tháng Năm.

Vụ cháy, được tường trình đã lan rộng trên diện tích hơn 3.000 mét vuông, xảy ra tại khu phức hợp Izmailovo Cẩm Linh ở phía đông Mạc Tư Khoa. Đó là một khu phức hợp du lịch, văn hóa và giải trí mô phỏng phong cách kiến trúc của Điện Cẩm Linh.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa, Sergei Sobyanin, cho biết một phần tòa nhà có địa điểm tổ chức trò chơi giải đố thoát hiểm đã bị sập do bị lửa bao trùm hoàn toàn. Theo các blogger quân sự Nga, khu phức hợp sang trọng này là một niềm tự hào của Thủ đô Nga, giờ đây coi như chỉ còn là đống tro tàn.

Sobyanin nói nguyên nhân vụ cháy chưa được xác định rõ ngay lập tức, và chưa có thông tin nào về thương vong. Có lẽ đứng trước một cảnh tượng tàn phá kinh hoàng như thế, ông ta muốn giữ mồm miệng để tránh các tai họa.

Cho đến nay, phía Ukraine không xác nhận cũng không phủ nhận đã gây ra vụ hỏa hoạn này.

Tuy nhiên, Bộ Quốc Phòng Nga xác định ngay lập tức là do các hoạt động quân sự của Ukraine gây ra, và tuyên bố tung ra đòn trả thù, trong bối cảnh lo ngại ngày càng gia tăng tại thủ đô Mạc Tư Khoa của Nga sau những báo cáo gần đây về các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào khu vực này.

Ngày 4 tháng 5, lực lượng Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào một khu chung cư cao tầng ở trung tâm Mạc Tư Khoa, chỉ cách tòa nhà Bộ Quốc phòng Nga ba ki-lô-mét.

Lo ngại về các cuộc tấn công của Ukraine vào Quảng trường Đỏ ngày càng gia tăng trong những ngày trước lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9 tháng 5.

Sau đó, Tổng thống Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn ba ngày giữa Kyiv và Mạc Tư Khoa từ ngày 9 đến ngày 11 tháng 5, mà nhiều người cho rằng nhằm trói tay Ukraine không cho phá đám cuộc diễn binh ngày Chiến Thắng 9 tháng Năm của Nga.

Đáp lại lệnh ngừng bắn của Tổng thống Trump, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã ký sắc lệnh tổng thống “cho phép tổ chức một cuộc duyệt binh ở Mạc Tư Khoa vào ngày 9 tháng 5 năm 2026”, một hành động có hàm ý mỉa mai.

Trong thời gian ngừng bắn, không có cuộc không kích quy mô lớn nào diễn ra, mặc dù Không quân Ukraine báo cáo về việc Nga phóng máy bay điều khiển từ xa và bắn một hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M từ Crimea bị tạm chiếm.

Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết lực lượng Nga đã nối lại các cuộc tấn công vào Kyiv trong đêm 12 tháng 5, phóng hàng chục máy bay điều khiển từ xa về phía thủ đô và tấn công một tòa nhà dân cư trong thành phố.

Tuy nhiên, nghiêm trọng nhất là Nga đã phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine giữa ban ngày hôm Thứ Tư, 13 Tháng Năm, bằng một đàn hơn 200 máy bay điều khiển từ xa cảm tử, làm ít nhất 5 người bị thương.

Những tiếng còi báo động không kích đầu tiên vang lên vào khoảng 11 giờ sáng Thứ Tư, 13 Tháng Năm, theo giờ địa phương tại một số khu vực của Ukraine, sau đó chính quyền ở miền trung, miền tây và miền nam Ukraine báo cáo về các vụ nổ ở khu vực dân cư, thương vong và hoạt động phòng không.

Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết ít nhất một hệ thống theo dõi cảnh báo không phận của Ukraine đã báo cáo khoảng 200 máy bay điều khiển từ xa loại Shahed trong không phận Ukraine. Tính đến 12:10 trưa, Không quân Ukraine phát hiện tám nhóm máy bay điều khiển từ xa loại Shahed vẫn đang hoạt động trên không, bao gồm một phi đội mới đến từ Hắc Hải.

Kênh giám sát “Monitor” của Ukraine đã công bố một bản đồ vào khoảng 12:30 trưa cho thấy các nhóm máy bay điều khiển từ xa tầm xa đã xâm nhập không phận Ukraine từ Belarus, bay qua khu vực Chernobyl hướng về phía tây bắc của đất nước.

Theo kênh giám sát, một nhóm máy bay điều khiển từ xa khác đã xâm nhập Ukraine từ Hắc Hải và hướng về phía tây, tiến vào các tỉnh Ivano-Frankivsk, Chernivtsi và Ternopil.

Một số lượng đáng kể máy bay điều khiển từ xa dường như đang hướng về phía nam và tây, về phía thành phố Khmelnytskyi ở miền trung Ukraine. Ít nhất ba người bị thương trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào tỉnh Khmelnytskyi và đã được đưa vào bệnh viện trong tình trạng trung bình

Thống đốc tỉnh Odesa, ông Oleh Kiper, cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào Odesa đã làm ít nhất hai người bị thương và gây ra hỏa hoạn trong một sân, khiến nhiều xe hơi bốc cháy. Ông Kiper nói thêm rằng một mảnh vỡ của máy bay điều khiển từ xa đã rơi xuống mái nhà của một tòa nhà chín tầng.

Ngay trước trưa, Không quân Ukraine cảnh báo rằng máy bay điều khiển từ xa đang hướng về Kyiv từ phía bắc, cùng lúc đó còi báo động không kích vang lên khắp thủ đô. Tiếng nổ từ hoạt động phòng không được nghe thấy ngay sau đó.

Theo Thị trưởng Kyiv Vitalii Klitschko, mảnh vỡ từ một máy bay điều khiển từ xa bị bắn rơi đã rơi xuống quận Obolon. Hiện chưa có báo cáo về thương vong.

Sau khi cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn bắt đầu, Đại Tá Yurii Ihnat cho biết Nga đã phát động một “cuộc không kích phối hợp, kéo dài nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu” trên khắp Ukraine.

Đợt tấn công đầu tiên bao gồm một số lượng lớn máy bay điều khiển từ xa nhằm áp đảo hệ thống phòng không của Ukraine và tấn công các mục tiêu dân sự. Tuy nhiên, theo Đại Tá Yurii Ihnat, lực lượng Nga dự định sẽ tiếp tục triển khai một số lượng đáng kể hỏa tiễn hành trình phóng từ trên không và trên biển, cũng như hỏa tiễn đạn đạo.

Đại Tá Yurii Ihnat cho biết các mục tiêu của Điện Cẩm Linh có thể bao gồm cơ sở hạ tầng trọng yếu và các dịch vụ thiết yếu tại các thành phố lớn, bao gồm các cơ sở năng lượng, doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng và các tòa nhà chính phủ.

“Bằng cách này, Nga, quốc gia đã bác bỏ các đề xuất ngừng bắn, một lần nữa tìm cách làm suy yếu khả năng phục hồi của Ukraine trong cuộc chiến giành tự do”, Đại Tá Yurii Ihnat cho biết.

[Kyiv Independent: Russia launches daytime mass attack on Ukraine with swarm of over 200 kamikaze drones, at least 5 injured]

2. Ngũ Giác Đài ước tính chi phí cho cuộc chiến với Iran tăng lên 29 tỷ Mỹ Kim.

Một quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài cho biết với các nhà lập pháp hôm thứ Ba rằng chi phí của cuộc chiến với Iran đã tăng lên 29 tỷ đô la, ngay cả khi Mỹ tuyên bố các hoạt động chiến đấu phần lớn đã chấm dứt.

Ước tính này, do quyền Kiểm toán viên Ngũ Giác Đài Jules Hurst cung cấp tại các phiên điều trần ngân sách của Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện và Thượng viện, đã tăng từ 25 tỷ đô la mà chính quyền đã thông báo với các nhà lập pháp tháng trước và vẫn thấp hơn đáng kể so với các dự báo bên ngoài. Con số mới nhất được đưa ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn không ổn định, các cuộc phong tỏa hải quân đối đầu, giá xăng tăng vọt và sự ủng hộ của công chúng đối với cuộc chiến đang giảm sút.

“Phần lớn sự gia tăng đó đến từ việc có ước tính chính xác hơn về chi phí sửa chữa và thay thế thiết bị,” Hurst nói với các Thượng Nghị Sĩ, khi điều trần cùng với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine.

Ông Hurst cho biết, chi phí đó là nguyên nhân chính dẫn đến mức tăng 4 tỷ đô la, nhưng ước tính này cũng bao gồm chi phí vận hành và đạn dược.

Bảng chi phí mới nhất vẫn chưa bao gồm chi phí sửa chữa các cơ sở của Mỹ ở Trung Đông, vốn bị hư hại do các cuộc phản công của Iran.

“Chúng tôi không biết lập trường tương lai của mình sẽ như thế nào,” Hurst nói. “Chúng tôi không biết các căn cứ đó sẽ được tái thiết ra sao và chúng tôi cũng không biết các đồng minh và đối tác của chúng tôi sẽ chi trả bao nhiêu phần trăm cho việc tái thiết đó.”

Nhưng các Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ đã nắm lấy ước tính mới nhất, lập luận rằng chính quyền đang đánh giá thấp chi phí của một cuộc chiến không có hồi kết rõ ràng và bắt buộc Quốc hội phải gánh vác. Thượng Nghị Sĩ Patty Murray của Washington, nhà lãnh đạo đảng Dân chủ trong Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, đã cáo buộc những con số mới nhất là “thấp một cách đáng ngờ”.

“Các ông đang dùng tiền thuế khó nhọc kiếm được của các gia đình để chi cho một cuộc chiến mà nhiều người kịch liệt phản đối, và các ông đang buộc nhiều người phải trả nhiều tiền hơn khi đổ xăng, vậy mà các ông thậm chí còn không cung cấp một bản phân tích chi tiết thực sự về chi phí của cuộc chiến này cho đến nay,” bà nói.

Hegseth lập luận rằng chi phí không đáng kể so với những rủi ro mà Tehran gây ra.

“Việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ phải trả giá như thế nào?” Hegseth nói với Murray. “Tổng thống này đã sẵn sàng đưa ra một quyết định lịch sử và dũng cảm để đối mặt với điều đó. Điều này đi kèm với những cái giá phải trả và chúng tôi nhận thức được điều đó.”

Hegseth, Caine và Hurst đã đưa ra lời kêu gọi công khai cuối cùng cho ngân sách quốc phòng kỷ lục 1,5 ngàn tỷ đô la của chính quyền Trump tại các phiên điều trần liên tiếp của Ủy ban Phân bổ Ngân sách Quốc phòng Hạ viện và Thượng viện sáng thứ Ba.

Kế hoạch đó không tính đến yêu cầu bổ sung kinh phí dự kiến để trang trải chi phí cho cuộc chiến tranh với Iran. Tòa Bạch Ốc vẫn chưa gửi yêu cầu tới các nhà lập pháp, nhưng các báo cáo kể từ khi cuộc chiến bắt đầu cho thấy gói bổ sung tiềm năng có thể lên tới 200 tỷ đô la.

Đảng Dân chủ lập luận rằng Ngũ Giác Đài đã cung cấp quá ít thông tin chi tiết về cuộc xung đột kéo dài 10 tuần.

Thượng Nghị Sĩ Jack Reed (Cộng hòa Ireland) nói: “Các ông đang đến và yêu cầu một khoản bổ sung đáng kể khác, và trước khi chúng ta có thể, theo tôi, phân bổ thêm tiền một cách hợp lý, chúng ta phải tìm hiểu xem số tiền đã được phân bổ hiện tại đã được chi tiêu như thế nào.”

[CBSNews: Pentagon's estimate for Iran war grows to $29B]

3. Ukraine tấn công các mục tiêu của Nga tại tỉnh Donetsk bị tạm chiếm sau các cuộc tấn công mới, quân đội cho biết.

Theo lời chỉ huy Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, Robert “Madyar” Brovdi, trên Telegram, Ukraine đã tấn công các mục tiêu quân sự của Nga tại tỉnh Donetsk bị tạm chiếm vào ngày 12 tháng 5 sau khi lệnh ngừng bắn ba ngày nhân Ngày Chiến thắng kết thúc.

Theo ông Brovdi, một máy đo độ cao bằng sóng vô tuyến PRV-16 Nadezhnost đã bị “phá hủy thành công” gần làng Huselske.

Ông Brovdi cho biết thêm, tại thành phố Donetsk, nơi bị lực lượng Nga xâm lược từ năm 2014, một kho đạn dược và vũ khí chống tăng cũng bị tấn công, trong khi ở những nơi khác thuộc tỉnh Donetsk, một kho nhiên liệu, vũ khí chống tăng của Nga và một trạm radar cũng bị trúng bom.

“Các hoạt động phòng không sau lệnh ngừng bắn vẫn tiếp tục. Máy bay của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa đang hoạt động sâu trong lãnh thổ địch”, Brovdi cho biết.

Các cuộc tấn công được báo cáo diễn ra sau khi Nga nối lại các cuộc tấn công sau khi lệnh ngừng bắn ba ngày nhân Ngày Chiến thắng giữa Ukraine và Nga kết thúc.

[Kyiv Independent: Ukraine strikes Russian targets in occupied Donetsk Oblast after renewed attacks, military says]

4. Giá dầu tăng, thị trường chứng khoán giảm khi Tổng thống Trump cân nhắc quay trở lại chiến tranh.

Giá dầu đang tăng và thị trường chứng khoán đang giảm sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang trong tình trạng “hấp hối”, một số trợ lý cho biết ông đang cân nhắc khả năng nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn.

Giá dầu Brent, chuẩn mực dầu mỏ toàn cầu, tăng 2,5% lên 106,8 Mỹ Kim/thùng. Giá dầu WTI, chuẩn mực của Mỹ, tăng 3% lên 101 Mỹ Kim/thùng.

Tổng thống Trump gọi đề xuất phản công mới nhất của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh là “một thứ rác rưởi”. Các điều khoản của Tehran được tường trình bao gồm việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt và công nhận chủ quyền của nước này đối với eo biển Hormuz, vốn là tuyến đường vận chuyển khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới.

Nếu việc mở cửa lại eo biển bị trì hoãn thêm vài tuần nữa, thị trường dầu mỏ sẽ không trở lại bình thường cho đến năm sau, Saudi Aramco, nhà xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới, cảnh báo hôm qua. “Thị trường cũng đang tính đến khả năng gián đoạn kéo dài ngày càng tăng”, với giá dầu Brent giao kỳ hạn sáu tháng tăng 2,5% lên 89,5 Mỹ Kim/thùng vào hôm qua, theo các nhà phân tích của Deutsche Bank.

Trong khi đó, thị trường chứng khoán đang chịu áp lực sáng nay. Hợp đồng tương lai S&P 500 và Nasdaq cho thấy khả năng mở cửa yếu hơn, sau khi lập kỷ lục mới ngày hôm qua. Hợp đồng tương lai Dow Jones không thay đổi. Các chỉ số chính tại Luân Đôn, Paris và Frankfurt giảm khoảng 0,5-1%, “do lo ngại về việc leo thang căng thẳng tái diễn, làm gia tăng lo lắng về lạm phát”, theo Neil Wilson, chiến lược gia tại ngân hàng Saxo.

Tại Á Châu, chỉ số KOSPI của Nam Hàn dẫn đầu đà giảm, các nhà phân tích của Deutsche Bank cho rằng mức giảm 2,3% là do phát ngôn của một quan chức cao cấp đưa ra ý tưởng về “cổ tức cho người dân” từ lợi nhuận vượt mức liên quan đến trí tuệ nhân tạo.

[CNN: Oil prices rise, stocks fall as Trump weighs a return to fighting]

5. Anh cam kết cung cấp tàu điều khiển từ xa để giúp bảo đảm an ninh eo biển Hormuz.

Hôm thứ Ba, Anh đã cam kết cung cấp các tàu tự hành để bảo vệ eo biển Hormuz trong trường hợp đạt được lệnh ngừng bắn ổn định ở Trung Đông.

Bộ trưởng Quốc phòng John Healey đã đề nghị cung cấp các tàu mặt nước điều khiển từ xa, gọi tắt là USV do Anh chế tạo cho một sứ mệnh đa quốc gia do Anh và Pháp dẫn đầu nhằm trấn an ngành vận tải biển quốc tế trong trường hợp đạt được một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Lời hứa này được đưa ra khi ông Healey chủ trì cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng tại Luân Đôn trong bối cảnh tình hình chính trị bất ổn tiếp diễn ở Anh. Keir Starmer đã kêu gọi các đồng nghiệp trong đảng tập trung vào việc đạt được sự ổn định ở Trung Đông trong bối cảnh vị trí lãnh đạo của ông đang bị đe dọa.

Các tàu mặt nước này sẽ được chào bán kèm theo hệ thống rà phá thủy lôi tự hành của Anh và việc triển khai tiền tuyến tàu chiến HMS Dragon, một tàu khu trục loại 45.

Healey đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Starmer khi hàng chục Dân biểu Đảng Lao động kêu gọi Thủ tướng từ chức, đăng tải : “Người dân đang lo lắng về các cuộc xung đột hiện tại và các cuộc khủng hoảng toàn cầu sắp xảy ra. Họ kỳ vọng chính phủ sẽ dẫn dắt đất nước vượt qua khó khăn, như Thủ tướng đang làm. Thêm bất ổn không có lợi cho nước Anh. Trọng tâm của chúng ta bây giờ phải là giải quyết các thách thức kinh tế và an ninh trước mắt.”

Tại cuộc họp nội các hồi đầu ngày thứ Ba, ông Starmer từ chối thảo luận về tương lai của mình, thay vào đó tập trung vào những hậu quả đang diễn ra của cuộc chiến ở Iran.

Phát ngôn nhân của Phủ Thủ tướng cho biết các bộ trưởng đã “đồng ý rằng ưu tiên hàng đầu vẫn là mở lại eo biển Hormuz để hoạt động vận tải quốc tế có thể tiếp tục.”

Tuy nhiên, đề nghị hỗ trợ của Anh trong tuyến đường vận chuyển quan trọng này dựa trên ý tưởng về một thỏa thuận ngừng bắn bền vững giữa Mỹ và Iran, điều mà Tổng thống Donald Trump mô tả là “vô cùng yếu kém”.

Iran đã đưa ra các yêu cầu của mình để chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz trong một đề nghị phản hồi gửi tới Mỹ hôm Chúa Nhật. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề xuất này, gọi đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và “một thứ rác rưởi”.

[CBSNews: UK pledges drone boats to help secure Strait of Hormuz]

6. Tổng thống Trump nói ông không nghĩ đến tình hình tài chính của người Mỹ trong khi đàm phán với Iran.

Tổng thống Trump cho biết ông không hề nghĩ đến tình hình tài chính của người Mỹ khi đàm phán với Iran, “dù chỉ một chút”, khi trả lời câu hỏi của các phóng viên trên bãi cỏ phía Nam Tòa Bạch Ốc trước khi lên đường đến Trung Quốc.

Một phóng viên đã hỏi tổng thống liệu ông ấy có thực sự không quan tâm đến tình hình tài chính của người dân Mỹ hay không.

“Thưa ngài Tổng thống, khi đàm phán với Iran, tình hình tài chính của người dân Mỹ ảnh hưởng đến quyết định đạt được thỏa thuận của ngài đến mức nào?” một phóng viên hỏi.

“Hoàn toàn không,” tổng thống đáp lại. “Điều duy nhất quan trọng khi tôi nói về Iran là họ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không nghĩ đến tình hình tài chính của người Mỹ, tôi không nghĩ đến bất cứ ai khác.”

“Điều quan trọng nhất, bất kể thị trường chứng khoán của chúng ta đang ở mức cao kỷ lục hay không, điều quan trọng nhất là Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông nói.

“Mọi người Mỹ đều hiểu điều đó,” ông nói thêm.

Các quan sát viên quan ngại rằng Tổng thống Trump đã thổi phồng quá đáng nguy cơ vũ khí hạt nhân từ Iran, một quốc gia cho đến nay vẫn chưa có vũ khí hạt nhân, để đẩy thế giới vào một cuộc chiến nguy hiểm đang gây ra thảm họa cho nền kinh tế toàn cầu.

[CBSNews: Trump says he doesn't think about Americans' financial situations while negotiating with Iran]

7. Một mạng lưới các nhà máy lọc dầu của Trung Quốc đang tài trợ cho Iran.

Cách nơi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ trải thảm đỏ đón tiếp Tổng thống Trump trong tuần này vài trăm dặm, một hệ sinh thái ngầm đã hoạt động từ lâu, bơm hàng tỷ đô la vào nền kinh tế Iran – hiện đang giúp Tehran duy trì hoạt động bất chấp sự can thiệp của Mỹ.

Đây là các hải cảng, đường ống dẫn dầu và nhà máy lọc dầu của tỉnh Sơn Đông và vùng biên giới, nơi kiến trúc đồ sộ của các bể chứa dầu và hình dáng mảnh khảnh của các ống khói nhô lên từ những vùng đất bằng phẳng ven biển cằn cỗi.

Tại đây, “nhà máy lọc dầu ấm trà” - những công ty dầu mỏ nhỏ, độc lập hoạt động với sự cho phép của Bắc Kinh - lặng lẽ chế biến dầu thô của Iran, vốn bị Mỹ trừng phạt, thành khí đốt, dầu diesel và các sản phẩm hóa dầu cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Giờ đây, khi Washington tìm cách cắt đứt nguồn tài chính cứu trợ của Tehran và buộc nước này phải đầu hàng để chấm dứt chiến tranh, những hoạt động này đang được đưa ra khỏi bên lề và vào bàn đàm phán giữa Tổng thống Trump và Tập Cận Bình.

Căng thẳng xung quanh hoạt động thương mại này đang ngày càng leo thang – diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh tìm kiếm sự ổn định trong quan hệ với Mỹ, nhưng đồng thời cũng duy trì mối quan hệ kinh tế và ngoại giao mật thiết với Iran.

Ngành công nghiệp dầu khí ở tỉnh Sơn Đông đã hình thành từ nhiều thập niên trước để khai thác các mỏ dầu Shengli ở đồng bằng sông Hoàng Hà, nhưng hiện nay họ nhập khẩu rất nhiều từ nước ngoài – chế biến khoảng một phần năm lượng dầu mà Trung Quốc tiêu thụ.

Và nguồn gốc của những mặt hàng nhập khẩu đó? Theo các nhà phân tích, thường là dầu thô bị cấm vận của Iran.

Trung Quốc không thừa nhận việc nhập khẩu dầu thô của Iran trong dữ liệu hải quan của mình, và nguồn gốc của dầu nhập khẩu đã bị che giấu ngay từ đầu. Nhưng Bắc Kinh cũng bác bỏ những gì họ gọi là lệnh trừng phạt “đơn phương” của Mỹ và đã ra lệnh cho các công ty không tuân thủ các lệnh trừng phạt của Washington đối với các nhà máy lọc dầu.

[CNN: A network of Chinese oil refineries is funding Iran]

8. Thái tử Pahlavi chỉ trích Tổng thống Trump vì đã đưa ra những tín hiệu mâu thuẫn về Iran.

Con trai của vị Quốc vương cuối cùng của Iran cho biết Tổng thống Trump nên ngừng đưa ra những thông điệp mâu thuẫn về ý định của mình trong cuộc chiến với Iran và thay vào đó “hoàn thành nhiệm vụ” lật đổ chế độ Hồi giáo ở Tehran.

Lời chỉ trích của Reza Pahlavi đối với Tổng thống Trump xuất hiện trong bối cảnh Mỹ và Iran đang trao đổi các đề xuất về một tiến trình hòa bình lâu dài giữa lúc lệnh ngừng bắn mong manh. Pahlavi, người nhìn chung ủng hộ Tổng thống Trump, cho rằng Mỹ và Israel nên tiếp tục các cuộc không kích và các cuộc tấn công khác vào các mục tiêu của Iran cho đến khi người dân Iran cảm thấy đủ tự tin để xuống đường và đóng vai trò như lực lượng bộ binh lật đổ chế độ.

Ông Pahlavi cho biết trong một cuộc phỏng vấn tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh của POLITICO rằng việc Tổng thống Trump đồng ý ngừng bắn và đàm phán với giới lãnh đạo Tehran đã gửi đi những “tín hiệu mâu thuẫn” mà cuối cùng có thể củng cố vị thế của chế độ.

“Giờ đây khi đã có một con thú bị thương, đây không phải là cơ hội để bỏ lỡ mà hãy hoàn thành nốt công việc và kết thúc nó đi,” Pahlavi nói trong buổi xuất hiện trên chương trình, được ghi hình trực tiếp cho The Conversation.

Pahlavi từng là thái tử của Iran trước khi cuộc cách mạng năm 1979 lật đổ cha ông. Khi đó, thái tử đang ở độ tuổi thiếu niên và đang ở Mỹ trong thời điểm cuộc đảo chính diễn ra, và kể từ đó ông chưa trở về Iran, dành phần lớn thời gian ở khu vực Washington, D.C.

Nhân vật đối lập lưu vong nhấn mạnh rằng việc các quan chức Mỹ và các bên quốc tế khác tin rằng chế độ Iran có thể được thuyết phục bằng lý lẽ hoặc thay đổi hành vi theo hướng tốt hơn là một sai lầm.

“Liệu có nên cho ngoại giao một cơ hội? Tất nhiên là nên rồi,” Pahlavi nói một cách khinh thường. “Nhưng rồi… chúng ta đều biết rằng trong bản chất của nó, chế độ thần quyền Iran không có khả năng hòa hợp với một xã hội dân chủ tự do. Nhiệm vụ của nó là xuất khẩu một ý thức hệ.”

Ông Pahlavi cũng nói rằng những lời đe dọa thỉnh thoảng của Tổng thống Trump về việc tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của Iran và xóa sổ “nền văn minh” Iran - ngay cả khi chỉ là một chiến thuật đàm phán - cũng không có ích gì, “bởi vì, một lần nữa, đó là một phần của việc gửi tín hiệu mâu thuẫn”, chỉ khác là lần này, gửi đến người dân Iran, những người sẽ tự hỏi, “Các ông đến đây để giải phóng chúng tôi hay để làm tổn thương chúng tôi hơn nữa?”

Những năm gần đây, Pahlavi tự xưng là lãnh đạo của phe đối lập dân chủ Iran. Ông và những người theo ông, thường thông qua các chiến thuật cứng rắn, đã cố gắng gạt bỏ các nhà hoạt động và phong trào đối lập khác của Iran.

Nỗ lực này đã nâng cao vị thế của ông trong giới chính trị trên toàn thế giới, mặc dù Tổng thống Trump đã hạ thấp khả năng lãnh đạo của Pahlavi trong một Iran tương lai. Pahlavi cho biết ông muốn dẫn dắt quá trình chuyển đổi sang chế độ dân chủ thế tục, và những người ủng hộ ông đã vạch ra một kế hoạch chi tiết cho một Iran hậu chế độ. Mặc dù bản thân ông không nói ra điều đó, nhưng nhiều người ủng hộ ông coi ông như một vị vua tương lai.

Nhiều người Iran ở nước ngoài không hài lòng, thậm chí lo sợ, trước những động thái hung hăng của các phụ tá và người ủng hộ ông Pahlavi. Hai người ủng hộ ông Pahlavi đã bị buộc tội trong một vụ án giết người ở Canada, mặc dù không có cáo buộc nào chống lại chính ông Pahlavi.

Khi được hỏi về vấn đề này vào thứ Ba, Pahlavi lặp lại những luận điểm quen thuộc của mình - rằng ông phản đối bạo lực chính trị và chế độ đã cố gắng gieo rắc chia rẽ trong phe đối lập.

Pahlavi cũng tuyên bố rằng ít nhất 50.000 người trong bộ máy quân đội và hành chính của Iran đã liên lạc với ông bày tỏ mong muốn đào tẩu. Tuy nhiên, khi được hỏi những người đào tẩu đó đã ở đâu khi chế độ này tiếp tục siết chặt kiểm soát nội bộ trong những tháng gần đây, Pahlavi cho biết nhiều người có lẽ không chắc chắn về hướng đi của cuộc xung đột và không muốn tự bộc lộ quá sớm, đặc biệt nếu Mỹ đạt được thỏa thuận giữ nguyên chế độ.

Trong những năm gần đây, Pahlavi ngày càng liên minh chặt chẽ với phe Cộng hòa, Israel và các phe phái khác, những người yêu cầu các biện pháp cứng rắn đối với chế độ Hồi giáo của Iran.

Ông nhấn mạnh rằng người dân Iran bình thường trong nước cần hiểu rằng Mỹ và Israel chống lại chế độ, chứ không phải người dân Iran.

Ông nói: “Đa số người dân Iran coi đây là một chiến dịch giải phóng”.

Ông Donald Trump đã duy trì tần suất đăng bài cực kỳ cao, mà nhiều người cho rằng thể hiện chứng nghiện ngập mạng xã hội. Vì đăng bài quá nhiều và quá nhanh nên ông thường xuyên tung ra những luận điểm trái ngược nhau.

Truth Social là mạng xã hội do chính ông thành lập vào ngày 20 Tháng Mười, 2021 sau khi các tài khoản trên những mạng xã hội khác của ông bị đóng lại do những tranh cãi và những lời lẽ tục tĩu cũng như các chỉ trích cá nhân.

Tính cho đến nay, trung bình ông đăng khoảng 18 bài mỗi ngày trên mạng xã hội Truth Social, với gần 7.000 bài đăng trong năm qua. Hoạt động của ông thường diễn ra dồn dập vào đêm khuya hoặc sáng sớm, đôi khi vượt quá 150 bài đăng trong một ngày. Những phát hiện chính về thói quen đăng bài: Khối lượng lớn: Trong năm 2025, ông đã đăng 6.168 bài, trung bình 18 bài mỗi ngày. Thời gian cao điểm: Thời gian yêu thích của ông để đăng bài là 6 giờ chiều, và 10 giờ sáng. Ông cũng thường đăng bài với tần suất cao trong và sau nửa đêm.

Ông cũng có khuynh hướng lặp lại liên tục. Vào tháng 12 năm 2025, ông nổi tiếng với việc đăng hơn 160 bài trong một đêm, thường xuyên lặp lại nội dung ngay lập tức. Ông thường tự đăng bài, đôi khi ký tên “DJT”, nhưng các trợ lý như Natalie Harp cũng đăng bài thay mặt ông.

[CBSNews: Pahlavi criticizes Trump for sending mixed signals on Iran]

9. Chủ tịch quốc hội Iran cho rằng càng kéo dài thời gian đạt được thỏa thuận, “người đóng thuế Mỹ càng phải trả nhiều tiền hơn”.

Chủ tịch quốc hội Iran đã kêu gọi Mỹ chấp nhận đề xuất chấm dứt chiến tranh của nước này, nói rằng càng kéo dài thời gian thì “người đóng thuế Mỹ càng phải trả nhiều tiền hơn”.

“Không còn cách nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran như đã nêu trong đề xuất 14 điểm,” Mohammad Bagher Ghalibaf nói. “Bất kỳ đường lối nào khác đều sẽ hoàn toàn không mang lại kết quả; chỉ là thất bại nối tiếp thất bại. Họ càng trì hoãn, người đóng thuế Mỹ càng phải trả giá đắt hơn.”

[CNN: Iran's parliament speaker says the longer it takes to reach a deal, “the more American taxpayers will pay for it”]

10. Chỉ số CPI tăng vọt trong tháng 4 khi lạm phát leo thang lên mức cao nhất trong gần 3 năm.

Theo khảo sát của FactSet, các nhà kinh tế dự đoán lạm phát sẽ tăng lên 3,7% hàng năm, cao hơn mức 3,3% hồi tháng 3.

Cú sốc năng lượng đang làm bùng phát lạm phát trở lại.

Theo Chỉ số Giá tiêu dùng, giá cả đã tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 4, mức cao nhất trong gần ba năm. Giá năng lượng là nguyên nhân chính, chiếm 40% mức tăng này.

Chỉ số giá tiêu dùng, gọi tắt là CPI, được tính toán dựa trên những hàng hóa và dịch vụ thường được người tiêu dùng mua, theo dõi sự thay đổi giá cả theo thời gian. Lạm phát đã tăng 0,6% trong tháng 4 so với tháng trước.

Theo Bộ Lao động, giá năng lượng là nguyên nhân chính, chiếm 40% tổng mức tăng chỉ số giá tiêu dùng, gọi tắt là CPI. Tính theo năm, giá xăng đã tăng 28,4% so với cùng kỳ năm trước.

Cuộc chiến tranh Iran đã làm hạn chế nguồn cung dầu toàn cầu kể từ khi bùng nổ vào tháng 3, đẩy giá xăng lên mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2022 và làm tăng chi phí vận chuyển cho người lái xe và doanh nghiệp. Giá vé máy bay cũng tăng mạnh trong tháng 4, tăng 20,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lạm phát lõi, không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động, đã tăng 2,8% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy áp lực giá cả đang lan rộng ra ngoài chi phí nhiên liệu.

Tổng thống Trump nói với đài CBS News trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại hôm thứ Hai rằng chính quyền của ông sẽ tạm đình chỉ thuế xăng liên bang — hiện ở mức 18,4 cent/gallon đối với xăng thường và 24,4 cent/gallon đối với dầu diesel — “trong một khoảng thời gian”. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng động thái này có thể chỉ mang lại sự giảm nhẹ hạn chế cho người lái xe ở Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Hai, tổng thống cũng bác bỏ ý tưởng cứu trợ các hãng hàng không Mỹ đang phải đối mặt với chi phí nhiên liệu máy bay tăng cao. Nhiều hãng hàng không đã tăng giá vé do giá nhiên liệu tăng, gây thiệt hại cho người dân Mỹ vào đầu mùa du lịch hè.

Các chuyên gia nói gì?

Người tiêu dùng đang phải vật lộn với sự tăng mạnh giá nhiên liệu, khiến chi phí sinh hoạt trung bình của mỗi gia cư tăng thêm 75 đô la mỗi tháng, bà Heather Long, nhà kinh tế trưởng tại Navy eral Credit Union, cho biết trong một email.

“Lạm phát hiện là yếu tố chính kìm hãm nền kinh tế Mỹ,” Long nói. “Điều này đang gây tổn hại cho người dân Mỹ. Tình trạng thắt chặt tài chính thực sự đang diễn ra. Lần đầu tiên sau ba năm, lạm phát đang xóa sạch mọi khoản tăng lương.”

Mark Zandi, nhà kinh tế trưởng tại Moody's Analytics, dự đoán lạm phát sẽ tiếp tục tăng tốc trong suốt mùa hè ngay cả khi cuộc xung đột kết thúc trong vài tuần tới, trước khi giảm xuống 3,3% vào cuối năm.

Ông nói với đài CBS News trước khi công bố chỉ số CPI rằng giá năng lượng tăng cao do chiến tranh sẽ làm tăng chi phí thực phẩm và các mặt hàng khác được vận chuyển bằng xe tải chạy bằng dầu diesel.

“ Chính sách chuyển đổi này sẽ được mở rộng sang hầu hết các mặt hàng sản xuất tiêu thụ nhiều năng lượng, cũng như nông nghiệp và xây dựng.”

Điều này có ý nghĩa gì đối với Cục Dự trữ Liên bang và lãi suất?

Trong bối cảnh lạm phát gia tăng và thị trường lao động đình trệ, Chris Zaccarelli, giám đốc đầu tư của Northlight Asset Management, cho biết trong một email rằng “rất khó có khả năng” Cục Dự trữ Liên bang sẽ có thể cắt giảm lãi suất trong thời gian tới.

Tuần trước, Ngân hàng Bank of America đã điều chỉnh dự báo của mình, dự đoán rằng Cục Dự trữ Liên bang sẽ không hạ lãi suất cho đến nửa cuối năm 2027.

Công cụ Watch của CME Group, một thước đo tâm lý thị trường tài chính, cho thấy xác suất cắt giảm lãi suất dưới 50% cho đến tháng 3 năm 2027.

[CBSNews: CPI surged in April as inflation soars to highest level in almost 3 years]

11. Một Dân biểu Đức đã hạ thấp tầm quan trọng của việc Tổng thống Trump rút quân.

Một Dân biểu thuộc đảng của Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông không lo ngại về kế hoạch rút quân của Mỹ khỏi nước mình - và ông gợi ý rằng lực lượng đó có thể được chuyển đến Ba Lan hoặc Rumani.

“Chúng tôi hoàn toàn không lo ngại về 5.000 binh sĩ vì họ sẽ không được rút về,” ông Roderich Kiesewetter, một Dân biểu thuộc Liên minh Dân chủ Kitô giáo, phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh An ninh POLITICO. “Họ sẽ được triển khai như một dấu hiệu răn đe và quyết tâm tiến xa hơn về phía đông Âu Châu. Cho dù đó là Ba Lan hay Rumani, đó không phải là vấn đề đáng lo ngại, mà là vấn đề sức mạnh để đưa quân đội – những binh sĩ được đào tạo bài bản, có trình độ cao – đến sườn phía đông.”

Các quan chức Ngũ Giác Đài đã bị sốc vào cuối tháng Tư khi Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng ông dự định rút quân khỏi Đức chỉ vài ngày sau khi Merz nói rằng Mỹ đang bị Iran “làm nhục”. Ngũ Giác Đài xác nhận Mỹ sẽ rút quân, và Tổng thống Trump nói với các phóng viên tuần trước rằng ông “có thể” sẽ chuyển quân từ Đức sang Ba Lan.

Theo POLITICO, Ba Lan, Estonia, Lithuania, Latvia và Rumani hiện đang cạnh tranh để được đăng cai những binh lính này.

Ông Kiesewetter, cựu sĩ quan tham mưu trưởng trong quân đội Đức, cho biết ông lo ngại về kế hoạch của Mỹ nhằm ngừng triển khai hỏa tiễn tầm xa Tomahawk như một phần của việc rút quân. Mặc dù Đức và Âu Châu đang hướng tới việc tự chế tạo hỏa tiễn, nhưng những nỗ lực đó khó có thể mang lại kết quả trước năm 2030, ông Kiesewetter nhận định.

“Chúng ta sẽ cùng có lợi nếu người Mỹ mang những vũ khí này vào,” ông nói thêm.

Ông Kiesewetter thừa nhận mối quan hệ căng thẳng giữa Berlin và Washington nhưng cho rằng các nhà lãnh đạo Đức lẽ ra nên cân nhắc kỹ hơn những lời chỉ trích của họ về cuộc chiến tranh Iran.

“Bộ trưởng quốc phòng và thủ tướng của chúng ta đã tuyên bố đó không phải là cuộc chiến của chúng ta,” ông nói. “Nhưng người dân của chúng ta lại thấy đó là cuộc chiến của chúng ta khi họ nhìn vào các trạm xăng. Vì vậy, sẽ khôn ngoan hơn, thậm chí là sáng suốt hơn, nếu nói rằng, chúng ta sẵn sàng hỗ trợ. Thực tế là chúng ta sẵn sàng. Chúng ta có thể sẽ gửi ba tàu.”

Ông cho biết mình đã đến thăm Ngũ Giác Đài và tranh luận ủng hộ một quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương mạnh mẽ — một quan hệ đối tác đang bị thách thức bởi đường lối của Mỹ đối với cuộc chiến ở Ukraine dưới thời Tổng thống Trump. Đặc biệt, ông chỉ ra kế hoạch 28 điểm mà Mỹ đã lưu hành vào tháng 11, trong đó có một điểm cho thấy Washington sẽ làm trung gian hòa giải giữa Nga và liên minh NATO.

“Điều này không gây bất ngờ cho những người thân cận với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương của chúng ta, nhưng lại là một bất ngờ đối với Ukraine và là niềm vui đối với Nga,” ông nói. “Hoa Kỳ là trụ cột chính của NATO, và điểm mạnh độc đáo của NATO chính là sự đáng tin cậy và khả năng dự đoán. Nhưng cách thức này từ phía Hoa Kỳ để thể hiện rằng họ có khả năng và sẵn sàng đàm phán giữa NATO và Nga, bất kể điều đó có nghĩa là gì, đang khuyến khích các thế lực ở Âu Châu đang lan truyền những luận điệu của Nga.”

[CBSNews: German lawmaker downplays Trump troop withdrawal]

12. Tổng thống Trump nói rằng việc truyền thông nói Iran đang thắng thế trong cuộc chiến là “gần như phản quốc”.

Tổng thống Trump hôm thứ Ba cho rằng việc các phương tiện truyền thông nói rằng Iran đang làm tốt trong cuộc chiến là “gần như phản quốc”.

Tổng thống Trump nói: “Khi các phương tiện truyền thông giả mạo nói rằng kẻ thù Iran đang làm tốt về mặt quân sự chống lại chúng ta, đó gần như là tội phản quốc vì đó là một tuyên bố sai sự thật, thậm chí là vô lý. Họ đang tiếp tay cho kẻ thù! Điều đó chỉ mang lại cho Iran hy vọng hão huyền trong khi lẽ ra không nên có. Đây là những kẻ hèn nhát người Mỹ đang chống lại đất nước chúng ta.”

Tội phản quốc được định nghĩa trong Hiến pháp Hoa Kỳ là một tội ác khi một người “có nghĩa vụ trung thành với Hoa Kỳ, tiến hành chiến tranh chống lại họ hoặc cấu kết với kẻ thù của họ, cung cấp viện trợ và hỗ trợ cho chúng trong hoặc ngoài Hoa Kỳ”.

Trong bài đăng, tổng thống cho biết, như ông đã từng khẳng định trước đây, hải quân và không quân Iran đã bị lực lượng Mỹ tàn phá, và các nhà lãnh đạo Tehran “không còn ở bên chúng ta nữa”.

“Chỉ những kẻ thất bại, vô ơn và ngu ngốc mới có thể đưa ra những lời chỉ trích chống lại nước Mỹ!” ông nói.

Tổng thống Trump đã nhiều lần chỉ trích việc truyền thông đưa tin về cuộc chiến tranh Mỹ-Israel chống lại Iran kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Vào tháng 3, Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang do Tổng thống Trump bổ nhiệm, ông Brendan Carr, đã đe dọa thu hồi giấy phép phát sóng sau khi tổng thống cáo buộc giới truyền thông đưa tin sai lệch về cuộc chiến.

[CBSNews: Trump says it's “virtual treason” for media to say Iran is doing well in the war]

13. Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố những người Iran bị chính quyền Kuwait bắt giữ trên biển là công nhân hàng hải.

Bộ Ngoại giao Iran cho biết với truyền thông nhà nước rằng bốn người Iran bị chính quyền Kuwait bắt giữ trên biển hôm thứ Ba là những người lao động hàng hải, hệ thống định vị của họ bị trục trặc.

“Chúng tôi kịch liệt lên án hành động không phù hợp của chính phủ Kuwait khi lợi dụng chính trị và tuyên truyền vụ việc bốn nhân viên người Iran”, Bộ Ngoại giao Iran cho biết trong một tuyên bố gửi cho hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran. “Bốn nhân viên người Iran đang thực hiện nhiệm vụ của mình trong một cuộc tuần tra hàng hải thường lệ.”

Trước đó vào thứ Ba, Bộ Quốc phòng Kuwait cho biết bốn người Iran đã thú nhận “liên kết với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran”, theo hãng thông tấn nhà nước Kuna đưa tin.

Theo cáo buộc của chính quyền Kuwait, họ cũng thừa nhận đã cố gắng xâm nhập đảo Bubiyan của Kuwait “trên một chiếc thuyền đánh cá được thuê riêng để thực hiện các hành động thù địch”.

Trong tuyên bố gửi hãng thông tấn Tasnim, Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi chính quyền Kuwait “tránh những tuyên bố vội vàng và những cáo buộc vô căn cứ, đồng thời giải quyết các vấn đề thông qua các kênh chính thức”.

[CBSNews: Iranians arrested at sea by Kuwaiti authorities were maritime workers, Iran's foreign ministry claims]

14. Vì sao thực trạng kinh tế mới của Á Châu là lời cảnh báo cho thế giới?

Tại Á Châu, hiện nay tồn tại hai thực trạng kinh tế.

Khủng hoảng dầu mỏ đang đẩy nhanh sự phân hóa về vận mệnh kinh tế trong khu vực. Một bên được thúc đẩy bởi các gã khổng lồ công nghệ và những lời hứa hẹn của trí tuệ nhân tạo. Bên kia lại bị bao phủ bởi tình trạng khan hiếm nhiên liệu và giá cả leo thang, đe dọa một cuộc khủng hoảng nhân đạo.

Khi tác động không cân xứng của tình trạng thiếu dầu ở Á Châu làm gia tăng sự phân hóa, các nhà kinh tế cảnh báo rằng hiện tượng này sẽ có những hệ quả nghiêm trọng đối với chính sách tiền tệ, sự ổn định chính trị và tăng trưởng kinh tế trong tương lai trên khắp lục địa – và các khu vực khác trên thế giới phụ thuộc vào giao thương Á Châu.

Á Châu, khu vực phụ thuộc rất nhiều vào Trung Đông về năng lượng, đã phải gánh chịu những tác động ban đầu của giá cả tăng cao kể từ khi hoạt động vận chuyển hàng hóa bị đình trệ ở eo biển Hormuz. Nhưng tác động này không được phân bổ đồng đều.

Các nền kinh tế phát triển, nặng về công nghệ ở Đông Á như Nhật Bản, Nam Hàn và Đài Loan có trữ lượng nhiên liệu lớn hơn để sử dụng, cũng như có đủ tiền mặt để trả giá cao hơn nhằm bảo đảm nguồn cung dồi dào hơn.

Trong khi đó, các quốc gia như Việt Nam, Ấn Độ, Phi Luật Tân và Thái Lan, những nước có tăng trưởng chủ yếu dựa vào sản xuất và dịch vụ truyền thống, đang phải đối mặt với những khó khăn lớn hơn trong việc bảo đảm nguồn nhiên liệu và bù đắp cho sự suy giảm hoạt động kinh tế.

Sự tương phản rõ rệt này được biết đến với tên gọi “nền kinh tế hình chữ K”. Thuật ngữ này đề cập đến sự chênh lệch ngày càng lớn giữa các tầng lớp kinh tế thượng lưu và hạ lưu, trở nên phổ biến sau khi đại dịch Covid-19 ảnh hưởng nặng nề đến các nhóm người yếu thế. Các nhà kinh tế cho rằng cuộc chiến ở Iran cũng đang gây ra hiệu ứng tương tự.

[CNN: Why Asia’s new economic reality is a warning for the world]

15. Truyền thông nhà nước cho biết các cuộc không kích của Israel đã khiến 6 người thiệt mạng ở miền nam Li Băng.

Truyền thông nhà nước Israel hôm thứ Ba cho biết các cuộc tấn công của Israel vào một thị trấn ở miền nam Li Băng đã khiến 6 người thiệt mạng và 7 người khác bị thương, trong bối cảnh giao tranh vẫn tiếp diễn bất chấp thỏa thuận ngừng bắn.

Hãng thông tấn quốc gia Li Băng, gọi tắt là NNA đưa tin rằng các cuộc không kích của Israel vào tối thứ Hai đã đánh trúng một ngôi nhà ở Kfar Dounine, một thị trấn cách Beirut khoảng 80 km.

Hãng thông tấn NNA đưa tin những người bị thương đã được chuyển đến các bệnh viện ở thành phố ven biển Tyre.

Israel đã tăng cường các cuộc tấn công ở miền nam Li Băng khi nước này đấu súng với Hezbollah do Iran hậu thuẫn, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn ngày 17 tháng 4 giữa Israel và chính phủ Li Băng nhằm chấm dứt giao tranh.

Theo các cơ quan y tế, hơn 2.800 người đã thiệt mạng ở Li Băng kể từ khi nước này bị cuốn vào cuộc chiến ở Trung Đông vào ngày 2 tháng 3.

Các nhà lãnh đạo Li Băng gần đây đã kêu gọi đại sứ Mỹ tại Beirut gây áp lực lên Israel để nước này ngừng các cuộc tấn công trong thời gian đình chiến, mặc dù Israel cũng báo cáo rằng họ đã bị tấn công.

Quân đội Israel cuối tuần qua cho biết một binh sĩ của họ đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh gần biên giới với Li Băng, nâng tổng số thương vong lên 18 binh sĩ và một nhà thầu dân sự kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Hãng thông tấn NNA hôm thứ Ba đưa tin về các cuộc tấn công gần các thị trấn khác ở miền nam Li Băng, và quân đội Israel đã ra lệnh di tản thị trấn Sohmor ở thung lũng Bekaa phía đông Li Băng.

[CNN: Israeli strikes kill 6 in south Lebanon, state media say]

NewsUKMor14May2026

REN 01-LV13.mp4 01-NewsUKMor14May2026.mp4