Một giáo phận Công Giáo ở Đức đã đưa ra lời xin lỗi chính thức sau khi Thánh lễ đêm Giáng Sinh được truyền hình trực tiếp từ Stuttgart gây ra làn sóng chỉ trích dữ dội vì cảnh Chúa Giáng Sinh không theo truyền thống được phát sóng trên toàn quốc trên truyền hình công cộng.

Thánh lễ, được phát sóng trên đài ARD từ nhà thờ St Mary ở Stuttgart, có màn trình diễn nghệ thuật miêu tả Chúa Hài đồng sơ sinh do một nữ nghệ sĩ trình diễn trưởng thành thực hiện, trong tư thế cuộn tròn như bào thai và được phủ bằng giấy gạo dính, nhằm gợi lên lớp màng nhầy của trẻ sơ sinh. Màn trình diễn này nhanh chóng được đặt biệt danh là “Chúa Hài đồng nhầy nhụa”. Chương trình được sản xuất bởi Đài Phát thanh Truyền hình Công Giáo SWR, đơn vị chịu trách nhiệm về ý tưởng và cách trình bày.

Trong một tuyên bố được đăng tải trên trang web của mình, Giáo phận Rottenburg-Stuttgart cho biết Giám mục Tiến sĩ Klaus Krämer và ban lãnh đạo giáo phận đã xem xét phản ứng đối với Thánh lễ và thừa nhận rằng nó đã gây ra sự xúc phạm. “Những phản ứng đối với chương trình phát sóng cho thấy rằng sự nhạy cảm về tôn giáo đã bị xúc phạm”, giáo phận cho biết, đồng thời nói thêm rằng những người chịu trách nhiệm về việc lên ý tưởng và phát sóng “vô cùng hối tiếc về điều này” và khẳng định rằng “không hề có ý định khiêu khích hay hạ thấp các giáo lý cốt lõi của đức tin”.

Giáo phận thừa nhận rằng cách trình bày được lựa chọn đã dẫn đến “sự khó chịu, hoang mang và tức giận ở nhiều người”, đặc biệt vì lễ Giáng Sinh là một ngày lễ lớn. Giáo phận cũng thừa nhận rằng nghi thức phụng vụ đã được điều chỉnh quá tự do cho phù hợp với truyền hình, lưu ý những sai lệch so với nghi thức phụng vụ đã được thiết lập, bao gồm cả việc diễn giải một số vai trò và ngôn ngữ cũng như các yếu tố trình diễn được sử dụng trong buổi lễ. “Những sai lệch này là không chính xác và sẽ được khắc phục”, tuyên bố cho biết.

Do vụ tranh cãi, giáo phận đã thông báo rằng quy trình bỏ phiếu và ra quyết định đối với các buổi lễ được truyền hình trong tương lai sẽ được thắt chặt để phản ánh trách nhiệm của Giáo hội và sự nhạy cảm cần thiết khi phát sóng các nghi lễ thờ phượng trên phạm vi quốc gia. Lời xin lỗi đánh dấu một nỗ lực rõ ràng của chính quyền giáo phận nhằm khép lại một chương trình phát sóng đã trở thành chủ đề bàn tán trên toàn quốc, vượt ra ngoài phạm vi nhà thờ.

Thánh lễ đêm Giáng Sinh được phát sóng trên ARD, kênh truyền hình công cộng chính của Đức, và nhanh chóng thu hút những bình luận phản đối từ một số phương tiện truyền thông và các nhân vật chính trị. SWR cho biết họ đã nhận được hơn 1.400 bình luận về chương trình phát sóng, nhiều trong số đó mang tính chỉ trích.

Vụ “Thánh lễ nhớp nháp” ở Stuttgart diễn ra trong bối cảnh căng thẳng ngày càng gia tăng trong Giáo Hội Công Giáo Đức, nơi các tranh chấp về phụng vụ, giáo lý và văn hóa ngày càng trở nên rõ rệt trong hàng giám mục. Cuộc gặp gần đây giữa Giáo hoàng Lêô XIV và Đức Cha Rudolf Voderholzer đã làm nổi bật hơn nữa những chia rẽ này.

Sau buổi tiếp kiến Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, Giáo phận Regensburg cho biết Đức Giáo Hoàng đã khuyến khích Đức Cha Voderholzer đặc biệt hỗ trợ những người Công Giáo vẫn trung thành với giáo huấn truyền thống của Giáo hội. Theo thông cáo của giáo phận, Đức Giáo Hoàng đã thúc giục ngài “đặc biệt hỗ trợ những tín hữu vẫn trung thành với giáo huấn truyền thống và duy trì đời sống của Giáo hội thông qua cầu nguyện và các việc làm bác ái”, đồng thời khuyến khích tiếp tục nỗ lực truyền bá Phúc Âm.

Thông cáo của Giáo phận Regensburg cho biết Giám mục Voderholzer đã chuyển lời chào từ giáo phận của mình, giới thiệu các công trình nghiên cứu của Viện Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 và cảm ơn Đức Thánh Cha vì sự đánh giá cao di sản thần học của Joseph Ratzinger. Thông cáo cho biết thêm rằng cuộc thảo luận của hai bên đã đề cập đến “những thách thức hiện tại trong thần học”, đặc biệt tập trung vào các vấn đề về nhân học Kitô giáo. “Tương tự như thần học về Chúa Kitô trong thế kỷ thứ 4, nhân học hiện nay là nơi quyết định vận mệnh của đức tin và Giáo hội”, giáo phận cho biết.

Những cuộc trao đổi này diễn ra trong bối cảnh Giáo hội Đức vẫn đang chia rẽ sâu sắc về Con đường Thượng hội đồng, một tiến trình cải cách đề xuất những thay đổi về các vấn đề như đạo đức tình dục, đời sống giáo sĩ và vai trò của phụ nữ. Một số giám mục, trong đó có Voderholzer, đã giữ khoảng cách với một số khía cạnh của tiến trình này sau những can thiệp liên tục từ Rôma cảnh báo chống lại việc đi chệch khỏi giáo lý Công Giáo.

Cuối cùng, sự chia rẽ này đặt ra những câu hỏi về quyền uy và bản sắc trong Giáo hội: ai quyết định cách thức thể hiện đức tin, và theo tầm nhìn thần học nào. Vụ lùm xùm về “Thánh lễ nhớp nháp” đã phơi bày một Giáo hội không chắc chắn liệu mình tự coi mình chủ yếu là người bảo vệ chân lý được truyền thừa hay là một thể chế văn hóa đang thương lượng ý nghĩa của nó thông qua một ủy ban.

Cách thức Chúa Kitô được trình bày trong phụng vụ định hình cách hiểu về con người, sự Nhập Thể và chính ơn cứu độ. Khi những mầu nhiệm trung tâm của Giáo hội bị xuyên tạc qua lăng kính đương thời mà thiếu đi nền tảng thần học rõ ràng, nguy cơ không chỉ là sự xúc phạm mà còn gây tổn hại cho các tín hữu thông qua sự nhầm lẫn về những gì Kitô giáo tự nhận là.

Điều này dẫn trở lại với cuộc thử nghiệm của Đức về chế độ hiệp thông, nhằm mục đích duy trì sự phát triển thông qua đối thoại và tiến trình dân chủ, nhưng giờ đây, rõ ràng hơn bao giờ hết, nó đã làm sâu sắc thêm sự chia rẽ và làm suy yếu niềm tin vào thần học của chính Giáo hội Đức.

Tuy nhiên, phản hồi từ Giáo phận Rottenburg-Stuttgart, hứa hẹn các thủ tục ra quyết định chặt chẽ hơn, lại làm nảy sinh thêm khó khăn. Bản năng muốn đáp trả bằng cách tinh chỉnh các cơ chế bỏ phiếu và phê duyệt cho rằng vấn đề nằm ở thủ tục. Nhưng không phải vậy. Khó khăn nằm ở bản chất: sự sẵn lòng chấp nhận những biểu hiện đức tin không phù hợp với thần học Công Giáo, và sau đó coi sự bất đồng là điều cần được giải quyết bằng thủ tục chứ không phải bằng phán xét.

Con đường Thượng Hội đồng Đức đã bình thường hóa logic này. Bằng cách biến những vấn đề thần học và đạo đức gây tranh cãi thành chủ đề tranh luận và bỏ phiếu, nó đã khuyến khích niềm tin rằng giáo lý được duy trì bởi sự đồng thuận hơn là được đón nhận như một món quà. Đường lối đó đã khiến việc giữ vững một trung tâm nhất quán trở nên khó khăn hơn chứ không phải dễ dàng hơn. Kết quả là một Giáo hội ngày càng phân cực giữa những người thúc đẩy việc diễn giải lại một cách triệt để và những người nhấn mạnh sự liên tục, với rất ít không gian còn lại cho sự ôn hòa thực sự.

Xét theo khía cạnh này, lời khuyến khích của Đức Giáo Hoàng về việc ủng hộ những tín hữu trung thành với giáo lý truyền thống và nghiêm chỉnh nghiên cứu nền tảng thần học của nhân học Kitô giáo, không phải là một sự can thiệp phe phái mà là một lời nhắc nhở về những nguyên tắc cơ bản. Giáo hội không tự đổi mới bằng cách ứng biến, mà bằng cách trở về cội nguồn đức tin của mình.

Source:Catholic Herald