1. Cựu giám đốc CIA cảnh báo không nên đánh giá thấp phản ứng của Iran sau khi Chiến dịch Epic Fury hay Cơn thịnh nộ sử thi phơi bày “sự kiêu ngạo” của chế độ này.

Cựu Giám đốc CIA, Tướng David Petraeus, hôm Thứ Năm, 05 Tháng Ba, cho biết chiến dịch do Mỹ dẫn đầu nhằm tiêu diệt Ayatollah Ali Khamenei của Iran đã lợi dụng “sự kiêu ngạo đáng kinh ngạc” của chế độ này, đồng thời cảnh báo rằng Tehran vẫn có “khả năng trả đũa” khi tìm cách duy trì sự thống nhất dưới sự lãnh đạo mới.

Tướng Petraeus gọi chiến dịch này là “một thành tựu quân sự phi thường của người Israel và người Mỹ”.

“Rõ ràng, phần lớn những điều này được dẫn dắt bởi thông tin tình báo, thông tin tình báo chính xác, và một mức độ kiêu ngạo đáng kinh ngạc từ phía người Iran,” ông nói, lưu ý rằng giới lãnh đạo cao cấp của Iran dường như đủ tự tin để gặp gỡ nhau, khiến họ dễ bị tấn công cùng lúc.

Ông cũng nói rằng việc Iran trả đũa bằng các cuộc tấn công vào lợi ích của Mỹ ở các nước láng giềng là “ngu ngốc”, đồng thời cho rằng các quốc gia đó đã chọn cách đứng ngoài cuộc xung đột nhưng giờ đây lại có nguy cơ bị cuốn vào.

“Máy bay của họ đã bắt đầu hoạt động như một phần của nỗ lực phòng thủ tổng thể. Và chúng ta sẽ xem liệu có quyết định nào về việc Mỹ sử dụng lại các căn cứ của họ hay không, điều mà ban đầu họ đã phủ nhận vì muốn đứng ngoài cuộc”, Tướng Petraeus nói.

Sáng thứ Bảy, Mỹ và Israel đã phát động Chiến dịch Epic Fury, một chiến dịch quân sự chung mà các quan chức cho biết nhắm vào giới lãnh đạo Iran và các cơ sở quân sự trọng yếu. Truyền thông nhà nước Iran xác nhận rằng Khamenei đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công, cùng với một số quan chức cao cấp.

Chiến dịch quân sự dự kiến sẽ kéo dài nhiều ngày. Các quan chức nói với Fox News rằng Israel đang tập trung vào các mục tiêu lãnh đạo của Iran, trong khi Hoa Kỳ tấn công vào các địa điểm quân sự và cơ sở hạ tầng hỏa tiễn đạn đạo mà họ cho là “mối đe dọa cận kề”.

Trong bối cảnh cuộc xung đột đang diễn ra, Petraeus lưu ý rằng hội đồng lãnh đạo lâm thời của Iran đang “hoạt động rất bí mật” và ý định của họ hiện vẫn chưa rõ ràng.

“Rõ ràng là Iran vẫn còn khá nhiều khả năng,” ông cảnh báo.

“Và hãy nhớ rằng không chỉ có hỏa tiễn tầm xa mới có thể tấn công Israel… khi nói đến hỏa tiễn tầm ngắn, số lượng của chúng cũng khá lớn.”

Cựu giám đốc CIA đặt câu hỏi liệu một nhà lãnh đạo mới có thể xuất hiện, người có thể thu hút người dân Iran, đoàn kết các thành phần bất mãn trong chế độ và chống lại phe cứng rắn hay không — và liệu bất kỳ nhân vật nào như vậy có chấp nhận lời kêu gọi của Tổng thống Trump về việc người dân Iran thách thức chính phủ của họ để đổi lấy quyền miễn trừ hay không.

“Vậy câu hỏi thực sự là, liệu có thể có một lựa chọn thay thế cho chế độ giáo sĩ cực đoan về tư tưởng này không? Liệu có một nhà lãnh đạo nào khác có thể đứng lên, và liệu người dân cùng những thành phần bất mãn với chế độ có thể tập hợp ủng hộ cá nhân đó không? Và tôi không chắc đó là kịch bản khả thi nhất,” ông nói.

Ông nhấn mạnh rằng những gì chúng ta quan sát được tương ứng với một hiện tượng có thể gọi là 'kế hoạch trả thù được lập trình sẵn'. Đó là lý do tại sao chúng ta thấy:

Thứ nhất, việc loại bỏ người lãnh đạo tạo ra khoảng trống trong việc ra quyết định. Trong số những người có khả năng kế nhiệm Khamenei trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, nhiều người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công, khiến việc chuyển giao quyền lực một cách có trật tự trở nên rất khó khăn.

Thứ hai, một hội đồng giải quyết khủng hoảng bất ngờ tiếp quản. Ali Larijani tuyên bố thành lập một hội đồng lãnh đạo lâm thời. Hội đồng này thực hiện những gì đã được lên kế hoạch từ trước, mà không suy nghĩ thấu đáo, bởi vì nó thiếu thời gian, tính hợp pháp và thẩm quyền để ứng biến.

Thứ ba, lộ trình đã được thiết lập sẵn được kích hoạt tự động. Các cuộc tấn công vào các quốc gia vùng Vịnh—bao gồm cả các đồng minh tương đối của Iran—không phải là kết quả của một quyết định chiến lược được cân nhắc kỹ lưỡng. Chúng phù hợp với các kế hoạch tác chiến của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran được thiết kế từ trước cho một tình huống “xâm lược sinh tử”, có thể được kích hoạt mà không cần một trật tự chính trị tập trung.

Thứ tư, tại sao lại Iran lại tấn công cả các “bạn bè” trong vùng Vịnh? Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Qatar và Kuwait đều có căn cứ của Mỹ. Theo logic của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, họ không phải là “bạn bè” mà là những công cụ thể hiện sức mạnh của Mỹ.

Lộ trình này nêu rõ mục tiêu là “tấn công các lợi ích của Mỹ trong khu vực”. Các đơn vị lưu trữ cơ sở dữ liệu này là mục tiêu dựa trên vị trí địa lý, chứ không phải dựa trên tính toán chính trị.

Cựu giám đốc CIA nhấn mạnh rằng đây chính xác là rủi ro của việc leo thang ngoài ý muốn: một hệ thống vận hành mà không có trí tuệ thì không thể đàm phán, không thể nhượng bộ và không thể phân biệt giữa cơ hội và mối đe dọa. Tổng thống Iran Pezeshkian mô tả sự trả thù là một “nghĩa vụ chính đáng”, một ngôn ngữ mang tính ý thức hệ, chứ không phải chiến lược. Đó là tiếng nói của một hệ thống tự động.

Những gì chúng ta đang chứng kiến không phải là một chiến lược nhất quán của Iran; đó là việc thực thi một cách máy móc học thuyết trả đũa quy mô lớn được thiết kế cho kịch bản hủy diệt – mà không màng đến hậu quả ngoại giao hay thậm chí là các “liên minh” khu vực. Chính điều này làm cho tình hình trở nên nguy hiểm: người ta không thể đàm phán với một cẩm nang trả thù, người ta không thể lý luận với một lộ trình tự kích hoạt một cách điên dại.

[Fox News: Ex-CIA chief warns not to underestimate Iran’s response after Operation Epic Fury exposed regime ‘arrogance’]

2. Nguồn tin từ SBU cho biết 3 tàu Nga bị trúng đạn, 3 thủy thủ thiệt mạng trong vụ tấn công cảng Hắc Hải của Ukraine.

Theo nguồn tin từ Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU trả lời tờ Kyiv Independent, lực lượng Ukraine đã tấn công cảng Novorossiysk của Nga, đánh trúng tàu quét mìn Valentin Pikul và gây hư hại “nghiêm trọng” cho hai tàu chống ngầm Yeysk và Kasimov vào ngày 2 tháng 3.

Theo nguồn tin, vụ tấn công vào cảng Hắc Hải ở miền nam nước Nga, khiến 3 thủy thủ Nga thiệt mạng và 14 người khác bị thương, được thực hiện bởi SBU (Cơ quan An ninh Ukraine) phối hợp với Lực lượng Quốc phòng Ukraine.

Theo nguồn tin, đám cháy tại cảng Novorossiysk kéo dài suốt đêm.

Cuộc tấn công tương tự cũng gây hư hại cho sáu trong số bảy cầu tàu bốc dỡ dầu tại cảng dầu Sheskharis lớn, cơ sở hạ tầng cảng, một radar dẫn đường 30N6E2 thuộc hệ thống S-300PMU-2 Favorit và một hệ thống hỏa tiễn phòng không Pantsir-S2.

“Không có ‘vùng an toàn’ nào dành cho các cơ sở quân sự của Nga. Chừng nào Nga còn gây chiến với Ukraine, thì sẽ không có hòa bình ở bất cứ đâu — dù trên biển, trên đất liền hay phía sau hậu phương”, nguồn tin cho biết.

Tại thời điểm đăng bài, báo Kyiv Independent không thể xác minh những thông tin này.

Novorossiysk đã trở thành căn cứ trung tâm của Hạm đội Hắc Hải Nga sau các cuộc tấn công liên tiếp của Ukraine vào Crimea bị tạm chiếm, làm tăng tầm quan trọng của nó như một trung tâm quân sự và hậu cần.

[Kyiv Independent: 3 Russian ships hit, 3 sailors killed in Ukrainian strike on Black Sea port, SBU source says]

3. Các điệp viên tình báo Iran được tường trình đã ra tín hiệu sẵn sàng đàm phán với CIA để chấm dứt chiến tranh.

Theo báo cáo của tờ New York Times, dẫn lời các quan chức am hiểu vấn đề, các nhân viên từ Bộ Tình báo Iran đã thể hiện sự sẵn sàng đàm phán với Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ, gọi tắt là CIA về việc chấm dứt chiến tranh.

Theo tờ báo này, trích dẫn lời các quan chức Trung Đông và một quan chức từ một quốc gia phương Tây giấu tên, lời đề nghị được đưa ra thông qua cơ quan tình báo của một quốc gia không được nêu tên.

Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran đưa tin hôm thứ Tư, một nguồn tin từ Bộ Tình báo Iran đã bác bỏ báo cáo này là “những lời dối trá hoàn toàn và là chiến tranh tâm lý giữa lúc chiến tranh đang diễn ra”.

Tòa Bạch Ốc và CIA chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Theo báo cáo, các quan chức ở Washington tỏ ra hoài nghi về việc liệu Iran hay chính quyền Tổng thống Trump có thực sự sẵn sàng “rút lui” khỏi cuộc xung đột, hiện đã kéo dài sang ngày thứ năm, ít nhất là trong ngắn hạn hay không.

Hôm thứ Ba, đại sứ Iran tại Liên Hiệp Quốc ở Geneva đã loại trừ khả năng đàm phán với Hoa Kỳ vào thời điểm hiện tại, chỉ vài ngày sau khi Mỹ và Israel cùng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nước ông.

“Hiện tại, chúng tôi rất nghi ngờ về hiệu quả của việc đàm phán”, Ali Bahreini nói với các phóng viên.

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba cho biết Tehran muốn đàm phán nhưng đã “quá muộn”, trong bối cảnh Mỹ tiếp tục chiến dịch quân sự chống lại Iran.

Mỹ và Iran đã tổ chức ba vòng đàm phán với sự trung gian của Oman trong những tuần trước khi các cuộc tấn công diễn ra, giữa những đồn đoán mạnh mẽ rằng một cuộc xung đột sẽ nổ ra khi Mỹ bắt đầu tăng cường lực lượng Hàng Không Mẫu Hạm và các khí tài quân sự khác trong khu vực.

[Times Of Israel: Iran intel operatives said to have signaled openness to talks with CIA to end war]

4. Tòa Bạch Ốc tuyên bố Tây Ban Nha đã “đồng ý hợp tác” về các cuộc tấn công. Tây Ban Nha khẳng định điều ngược lại.

Chưa đầy 24 giờ sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với Madrid vì nước này từ chối cho phép Washington sử dụng các căn cứ quân sự trên lãnh thổ Tây Ban Nha để tấn công Iran, Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Levitt tuyên bố Tây Ban Nha đã “đồng ý hợp tác với quân đội Mỹ”.

Levitt cho biết Madrid đã nghe rõ thông điệp của Tổng thống Trump và hiện đang phối hợp hành động với Washington.

Tuy nhiên, Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Luis Albares đã bác bỏ tuyên bố đó.

“Tôi hoàn toàn phủ nhận điều này,” ông Albares nói trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh Cadena Ser của Tây Ban Nha. “Lập trường của Tây Ban Nha về cuộc chiến ở Trung Đông, về cuộc tấn công vào Iran, về việc sử dụng các căn cứ của chúng tôi, vẫn không thay đổi.”

Khi bị chất vấn về lời khẳng định của Leavitt, Albares đáp lại với vẻ hoài nghi: “Cô ấy có thể là phát ngôn nhân của Tòa Bạch Ốc, nhưng tôi là Ngoại trưởng của Tây Ban Nha!”

Tuyên bố của Tòa Bạch Ốc được đưa ra vài giờ sau khi Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez có bài phát biểu trên truyền hình lên án mạnh mẽ cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, trong đó ông cũng khẳng định Tây Ban Nha đã nói “không với chiến tranh”.

Ông Albares khẳng định cam kết của Madrid về việc không can thiệp vào “một chiến dịch quân sự đang được tiến hành vi phạm luật quốc tế” là không hề lay chuyển.

“Đã có một thỏa thuận, một hiệp định song phương, và ngoài khuôn khổ thỏa thuận song phương đó, sẽ không có việc sử dụng các căn cứ chủ quyền của Tây Ban Nha,” ông nhấn mạnh, đề cập đến một thỏa thuận năm 1953 với Mỹ cho phép Madrid có tiếng nói trong việc sử dụng các lực lượng Mỹ đóng quân trên lãnh thổ của mình. “Mọi hoạt động phải nằm trong khuôn khổ của Liên Hiệp Quốc.”

Ngoại trưởng cho biết ông không biết bà Levitt lấy thông tin sai lệch từ đâu, và tự hào tuyên bố rằng chính phủ Tây Ban Nha đã nhận được những thông điệp ủng hộ từ các đối tác Âu Châu suốt cả ngày.

Ông Albares cũng nói rằng Madrid “không có gì phải sợ” từ Mỹ. “Một quốc gia tôn trọng luật pháp quốc tế và tìm kiếm hòa bình thì có gì phải sợ?”

Ông nói thêm rằng với tư cách là thành viên của Liên minh Âu Châu, Tây Ban Nha thuộc một khối thương mại và không thể bị áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế riêng lẻ.

“Chúng tôi là bạn của Hoa Kỳ kể từ khi nước này giành độc lập, và chúng tôi là một đối tác thương mại quan trọng,” ông nói. “Cam kết của chúng tôi là không thể nghi ngờ, nhưng Tây Ban Nha cũng là một quốc gia có chủ quyền và độc lập.”

Trong khi bác bỏ tuyên bố của Levitt về việc Tây Ban Nha thay đổi lập trường, Albares cũng chỉ trích Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người đã im lặng tại Tòa Bạch Ốc trong khi Tổng thống Trump đưa ra những lời đe dọa chống lại Tây Ban Nha hôm thứ Ba.

Ông nói: “Chính phủ này đã tiếp xúc với ba thủ tướng Đức — Thủ tướng Angela Merkel, Thủ tướng Olaf Scholz, Thủ tướng Friedrich Merz — và tôi không thể tưởng tượng bà Merkel hay ông Scholz lại đứng ngoài cuộc như thế này”.

Ông Albares nói thêm rằng hành vi của ông Merz cũng không phản ánh các giá trị của Liên minh Dân chủ Kitô giáo trung hữu của Đức và người sáng lập, Konrad Adenauer. “Cũng không phản ánh các giá trị của Liên minh Âu Châu”, ông kết luận.

[Politico: White House claims Spain has ‘agreed to cooperate’ on strikes. Spain says it hasn’t.]

5. Cựu hoàng hậu Ba Tư cảnh báo rằng cái chết của Khamenei thôi chưa đủ để lật đổ Cộng hòa Hồi giáo.

Phát biểu từ Paris, bà Farah Pahlavi kêu gọi cộng đồng quốc tế ủng hộ chủ quyền của Iran, đồng thời cho biết con trai bà, Reza, đang chuẩn bị cho một quá trình chuyển đổi chính trị có thể xảy ra.

Bà góa phụ của vị lãnh đạo tối cao Iran, Ali Khamenei, nói với hãng tin AFP trong một cuộc phỏng vấn hôm Thứ Năm, 05 Tháng Ba, rằng cái chết của Ayatollah Ali Khamenei có ý nghĩa “lịch sử quan trọng” nhưng sẽ không “tự động” dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Iran.

“ Sự ra đi của một người đàn ông — dù người đó có đóng vai trò trung tâm đến đâu trong cấu trúc quyền lực — không tự động có nghĩa là sự kết thúc của một hệ thống,” Farah Pahlavi nói, ba ngày sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran khiến Khamenei thiệt mạng.

Các cuộc tấn công vào Iran đã đẩy Trung Đông vào tình trạng hỗn loạn và đặt ra những câu hỏi lớn về số phận của Cộng hòa Hồi giáo sau cái chết của nhà lãnh đạo tối cao và các nhân vật cao cấp khác.

Ông Pahlavi, 87 tuổi, kêu gọi cộng đồng quốc tế tôn trọng chủ quyền của Iran và hỗ trợ người dân theo đuổi “vận mệnh” của chính họ.

Bà nói: “Điều mang tính quyết định là khả năng của người dân Iran trong việc đoàn kết xung quanh một quá trình chuyển đổi hòa bình, có trật tự và chủ quyền sang một nhà nước pháp trị.”

Bà nói thêm rằng con trai bà, Reza Pahlavi, người đã tự định vị mình như một lựa chọn thay thế nếu nền cộng hòa sụp đổ, “đang trong quá trình chuẩn bị” cho sự chuyển giao quyền lực đó.

Reza Pahlavi, người đang sinh sống tại Mỹ, đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới trong các cuộc biểu tình trên toàn quốc lên đến đỉnh điểm vào tháng Giêng, khi nhiều người biểu tình hô vang các khẩu hiệu ủng hộ con trai của cựu quốc vương.

Trong một bài đăng trên X hôm thứ Ba, người đàn ông 65 tuổi này đã kêu gọi sự đoàn kết dân tộc từ các dân tộc thiểu số Iran - những người được tường trình bị phân biệt đối xử theo hệ thống hiện tại - và dường như thúc giục họ không lợi dụng cuộc xung đột hiện tại để gây áp lực đòi ly khai.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba đã bác bỏ khả năng thái tử lưu vong trở thành người kế vị Khamenei, cho rằng “một người nào đó từ bên trong” Iran có thể phù hợp hơn.

Tổng thống Trump nói rằng ông Pahlavi không phải là người mà chính quyền của ông đã cân nhắc kỹ lưỡng để kế nhiệm vị trí lãnh đạo ở Iran.

“Theo tôi, có lẽ một người từ nội bộ sẽ phù hợp hơn,” Tổng thống Trump nói, đồng thời cho rằng có thể sẽ hợp lý nếu “một người đang tại vị, một người hiện đang được lòng dân, nếu có người như vậy” xuất hiện từ khoảng trống quyền lực.

Những phát ngôn của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh ông tiếp đón Thủ tướng Đức Friedrich Merz trong cuộc gặp trực tiếp đầu tiên với một lãnh đạo nước ngoài kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran.

Bà Pahlavi, người đã sống lưu vong ở Paris kể từ khi bị trục xuất khỏi Iran cùng chồng trong cuộc cách mạng năm 1979, kêu gọi cộng đồng quốc tế tôn trọng quyền của người dân Iran trong việc lựa chọn con đường tiến lên phía trước của chính họ.

“Điều tôi mong muốn là cộng đồng quốc tế hãy thể hiện sự ủng hộ rõ ràng đối với các quyền cơ bản của người dân Iran: quyền được lựa chọn lãnh đạo, quyền tự do ngôn luận, quyền được sống trong phẩm giá và thịnh vượng”, bà nói.

“Sự ủng hộ phải dành cho người dân, chứ không phải cho những tính toán địa chính trị.”

Ông Pahlavi cũng kêu gọi chính quyền Iran “kiềm chế và tránh đổ máu”.

Tình trạng bất ổn ở Tehran hồi tháng Giêng đã dẫn đến một cuộc đàn áp bạo lực, với việc Cơ quan Tin tức về Hoạt động Nhân quyền, gọi tắt là HRANA có trụ sở tại Mỹ ghi nhận hơn 7.000 người thiệt mạng, chủ yếu là người biểu tình, đồng thời cảnh báo rằng con số thương vong thực tế có thể còn cao hơn.

Ngoài ra, hơn 53.000 người đã bị bắt giữ kể từ tháng Giêng.

Ông Pahlavi nói với hãng tin AFP hồi tháng Giêng rằng “không còn đường lui” sau làn sóng biểu tình mới nhất, đồng thời nhấn mạnh “chiến thắng của họ không chỉ là chiến thắng của đất nước tôi mà còn là chiến thắng mang lại hòa bình, an ninh và ổn định cho thế giới.”

Cựu hoàng hậu đã bị buộc phải sống lưu vong cùng chồng, vị Shah thân phương Tây Mohammad Reza Pahlavi, vào Tháng Giêng năm 1979 trong một cuộc cách mạng quần chúng lật đổ chế độ quân chủ và đưa Cộng hòa Hồi giáo lên nắm quyền.

[Times Of Israel: Shah’s widow warns Khamenei’s death alone won’t topple Islamic Republic]

6. Các nhóm người Kurd cho biết họ đang chuẩn bị một chiến dịch xuyên biên giới vào Iran với sự hỗ trợ của Mỹ; một báo cáo cho rằng cuộc xâm lược đã bắt đầu.

Các nhóm đối lập người Kurd gốc Iran đóng tại miền bắc Iraq đang chuẩn bị cho một chiến dịch quân sự xuyên biên giới tiềm tàng vào Iran, và Mỹ đã yêu cầu người Kurd ở Iraq hỗ trợ họ, các quan chức người Kurd nói với hãng tin AP.

Các nhóm người Kurd được xem là lực lượng có tổ chức nhất trong phe đối lập Iran vốn bị chia rẽ, và được tường trình có hàng ngàn chiến binh được huấn luyện bài bản. Việc họ tham gia vào cuộc chiến có thể đặt ra thách thức đáng kể đối với chính quyền Tehran đang gặp khó khăn và cũng có nguy cơ kéo Iraq vào cuộc xung đột sâu hơn.

Khalil Nadiri, một quan chức của Đảng Tự do Kurdistan, gọi tắt là PAK, có trụ sở tại khu vực tự trị Kurdistan ở miền bắc Iraq, cho biết một số lực lượng của họ đã di chuyển đến các khu vực gần biên giới Iran ở tỉnh Sulaymaniyah và đang trong tình trạng sẵn sàng.

Ông cho biết các lãnh đạo nhóm đối lập người Kurd đã được các quan chức Mỹ liên hệ về một chiến dịch tiềm năng, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Trong khi đó, một báo cáo chưa được xác nhận của phóng viên Fox News về X cho rằng hàng ngàn chiến binh người Kurd đã phát động một cuộc tấn công trên bộ ở Iran.

[Times Of Israel: Kurdish groups say they’re preparing cross-border op in Iran with US support; report claims invasion has begun]

7. Để đối đầu với Iran, Mỹ cũng phải đối đầu với Nga.

Oleksandr Merezhko, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc Hội Ukraine, có bài nhận định nhan đề “To confront Iran, US must also confront Russia”, nghĩa là “Để đối đầu với Iran, Mỹ cũng phải đối đầu với Nga”. Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Lan Vy

Không chế độ nào viện dẫn luật pháp quốc tế một cách mạnh mẽ hơn khi thấy quyền lực của mình bị thách thức. Ngay khi lực lượng Mỹ và Israel tấn công các mục tiêu của Iran, các quan chức ở Mạc Tư Khoa và Tehran đã vội vàng tìm lại Hiến chương Liên Hiệp Quốc, lên án chiến dịch này là bất hợp pháp.

Việc họ đột nhiên tôn sùng “luật lệ” là điều thuận lợi về mặt chính trị — nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi nghiêm trọng: việc sử dụng vũ lực chống lại Iran có thể được biện minh trên cơ sở pháp lý nào?

Một trong những lý lẽ chính mà Tổng thống Donald Trump đưa ra để biện minh cho việc sử dụng vũ lực chống lại Iran là sự cần thiết phải phá bỏ chương trình hạt nhân của Iran.

Từ quan điểm luật pháp quốc tế, đây là một lý lẽ khá mong manh. Hiến chương Liên Hiệp Quốc chỉ cho phép hai ngoại lệ đối với lệnh cấm chung về việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế: một nghị quyết có liên quan của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc cho phép sử dụng vũ lực, hoặc quyền tự vệ cá nhân hoặc tập thể vốn có (Điều 51 của Hiến chương Liên Hiệp Quốc).

Ít nhất là thoạt nhìn, dường như không có ngoại lệ nào áp dụng. Trong bối cảnh đó, Tổng thống Trump lẽ ra có thể đưa ra một lập luận thuyết phục hơn nhiều — một lập luận liên quan đến Ukraine.

Trước hết, về mặt chính trị. Điều quan trọng là phải nhận ra rằng Iran, cùng với Nga, là một phần của liên minh rộng lớn hơn gồm các chế độ độc tài — một dạng trục — đang tiến hành chiến tranh hỗn hợp chống lại thế giới phương Tây do Hoa Kỳ dẫn đầu.

Mục tiêu chung của Tehran và Mạc Tư Khoa là phá bỏ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và làm suy yếu cộng đồng các quốc gia dân chủ. Nga và Iran hiện nay gắn bó chặt chẽ đến mức bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm đối đầu với Iran đều không thể tách rời khỏi việc đối đầu với đồng minh thân cận nhất của họ, Nga.

Từ góc độ luật pháp quốc tế, Iran đồng lõa trong ít nhất hai tội ác quốc tế của Nga: tội xâm lược và tội diệt chủng đối với người dân Ukraine.

Iran đã cung cấp cho Nga sự hỗ trợ quân sự khổng lồ — hơn 50.000 máy bay điều khiển từ xa, hàng chục, thậm chí hàng trăm hỏa tiễn đạn đạo, đạn pháo và các thiết bị khác. Các chuyên gia và công nghệ của Iran cũng đã giúp Mạc Tư Khoa mở rộng sản xuất vũ khí trong nước được sử dụng chống lại Ukraine.

Điều quan trọng là, Iran cung cấp vũ khí sát thương trong khi hoàn toàn nhận thức được việc Nga sử dụng chúng để chống lại dân thường Ukraine và phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự quan trọng, hành vi này là một phần của chiến dịch diệt chủng mà Nga đang tiến hành chống lại dân tộc Ukraine.

Một máy bay điều khiển từ xa Shahed-136 do Iran sản xuất (phía dưới) và một hỏa tiễn đạn đạo đất đối đất do Iran sản xuất được trưng bày trong một cuộc tập hợp quân sự ở trung tâm Tehran, Iran, vào ngày 10 Tháng Giêng năm 2025.

Trong nhiều năm qua, Mạc Tư Khoa và Tehran đã thử nghiệm và hoàn thiện năng lực chiến tranh chung này ở Ukraine, trau chuốt các công cụ khủng bố đô thị mà giờ đây đang được triển khai khắp Trung Đông và đe dọa các đồng minh của Mỹ.

Iran dường như đang sử dụng chiến thuật của Nga, triển khai hàng trăm máy bay điều khiển từ xa Shahed tấn công các căn cứ và cơ sở của Hoa Kỳ, cũng như cơ sở hạ tầng trọng yếu. Mô hình này là hệ quả của việc học hỏi lẫn nhau giữa Mạc Tư Khoa và các đối tác chiến lược của họ, điều mà hầu như không bị thách thức trong vài năm qua.

Trong cả hai trường hợp — xâm lược và diệt chủng — Iran đều bị cáo buộc vi phạm các nghĩa vụ erga omnes, hay nói cách khác, các nghĩa vụ đối với cộng đồng quốc tế nói chung.

Nga và đồng minh Iran không chỉ vi phạm luật pháp quốc tế đối với Ukraine; họ còn vi phạm các nghĩa vụ đối với tất cả các quốc gia, bao gồm cả Hoa Kỳ. Điều này cung cấp cho Washington cơ sở pháp lý để chống lại Iran với tư cách là đồng phạm trong các tội ác của Nga.

Hơn nữa, cả chế độ Iran và Nga đều thể hiện những đặc điểm mà chỉ có thể mô tả là chế độ cai trị khủng bố đan xen với sự cưỡng ép hạt nhân. Nếu Nga sử dụng chiêu trò tống tiền hạt nhân, thì đối tác Iran của họ lại tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân của riêng mình.

Cuối cùng, tính chính đáng của hành động của Mỹ chống lại Iran chỉ có thể dựa trên một chiến lược nhất quán và có nguyên tắc — một chiến lược đối đầu với cả hai trụ cột của trục độc tài này, cả hai đều là đồng phạm trong các tội ác quốc tế: Nga và Iran.

Nếu chính quyền Tổng thống Trump không duy trì được áp lực lên Mạc Tư Khoa, họ sẽ có nguy cơ đánh mất tính chính danh đó. Điều này sẽ cho phép Điện Cẩm Linh tiến hành cuộc chiến dưới vỏ bọc đàm phán, trong khi giới phê bình đặt câu hỏi về tính nhất quán - và uy tín - của sức mạnh Mỹ.

[Kyiv Independent: To confront Iran, US must also confront Russia]

8. Mỹ đang đàm phán với người Kurd ở Iran về một chiến dịch có thể được CIA hậu thuẫn nhằm kích động cuộc nổi dậy – nguồn tin cho biết.

Ba nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết với Reuters rằng các lực lượng dân quân người Kurd ở Iran đã tham khảo ý kiến của Hoa Kỳ trong những ngày gần đây về việc có nên tấn công lực lượng an ninh Iran ở phía tây nước này hay không, và tấn công như thế nào.

Liên minh các nhóm người Kurd Iran đóng quân dọc biên giới Iran-Iraq ở khu vực tự trị Kurdistan của Iraq đã và đang huấn luyện để tiến hành một cuộc tấn công như vậy với hy vọng làm suy yếu quân đội nước này, trong bối cảnh Hoa Kỳ và Israel đang oanh tạc các mục tiêu của Iran bằng bom và hỏa tiễn.

Mục tiêu là tạo điều kiện cho những người Iran phản đối chế độ Hồi giáo nổi dậy sau khi Lãnh đạo tối cao Ali Khamenei và các quan chức cao cấp khác bị giết kể từ khi cuộc tấn công của Mỹ và Israel bắt đầu vào thứ Bảy, hai nguồn tin cho biết.

Các nguồn tin cho biết thêm, quyết định cuối cùng về chiến dịch và thời điểm thực hiện vẫn chưa được đưa ra. Họ yêu cầu được tự do thảo luận về kế hoạch quân sự nhạy cảm.

Các nhóm này đã yêu cầu sự hỗ trợ quân sự của Mỹ, và các nhà lãnh đạo Iraq ở Erbil và Baghdad cũng đã liên lạc với chính quyền Tổng thống Trump trong những ngày gần đây, họ cho biết.

Hai nguồn tin cho biết, lực lượng này đang đàm phán với Hoa Kỳ về việc CIA hỗ trợ cung cấp vũ khí.

CNN là hãng tin đầu tiên đưa tin về sự can thiệp của CIA với các nhóm này và kế hoạch triển khai chiến dịch trên bộ. Axios đưa tin tuần này rằng Tổng thống Donald Trump đã có cuộc điện đàm với hai nhà lãnh đạo hàng đầu của Kurdistan thuộc Iraq.

Theo CNN, lực lượng người Kurd có hàng ngàn thành viên vũ trang ở khu vực biên giới, và một số nhóm trong tuần này đã ám chỉ rằng họ có thể sẽ hành động. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã tấn công lực lượng người Kurd, bao gồm cả một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa hôm thứ Ba.

Hãng Reuters không thể xác nhận độc lập mức độ tham gia của CIA trong việc lập kế hoạch cho chiến dịch này, liệu họ có hỗ trợ cung cấp vũ khí hay không, hoặc liệu có bất kỳ lực lượng Mỹ nào dự định tiến vào Iran cùng với các nhóm người Kurd hay không.

CIA từ chối bình luận. Tòa Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài không trả lời ngay lập tức yêu cầu bình luận.

Chính quyền Khu vực Kurdistan chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Chiến dịch của người Kurd sẽ cần sự hỗ trợ của Mỹ.

Bất kỳ chiến dịch nào từ Iraq có lẽ đều cần sự hỗ trợ đáng kể về quân sự và tình báo từ phía Mỹ.

Ngũ Giác Đài cho biết hai căn cứ của Mỹ ở Erbil đã hỗ trợ liên minh quốc tế chống lại các phần tử khủng bố Nhà nước Hồi giáo.

Các nhóm người Kurd ở Kurdistan thuộc Iraq có lịch sử lâu dài hợp tác với Mỹ, nhưng sự thay đổi lòng trung thành và ý thức hệ của họ đôi khi đã gây căng thẳng trong quan hệ với Washington.

Hoa Kỳ đã hợp tác với một số nhóm người Kurd ở Iraq cả trong Chiến tranh Iraq và cuộc chiến chống lại ISIS.

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ các nhóm người Kurd ở Iran sẽ thành công đến mức nào trong một cuộc chiến bên trong Iran. Kinh nghiệm chiến đấu của các chiến binh thuộc các nhóm này rất khác nhau.

Một nguồn tin được CNN trích dẫn cho biết kế hoạch là quân đội người Kurd sẽ đối đầu với lực lượng an ninh Iran để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho một cuộc nổi dậy của người dân Iran không vũ trang ở các thành phố của nước này. CNN nhận định rằng việc trang bị vũ khí cho các nhóm người Kurd ở Iran sẽ cần sự hỗ trợ của các đối tác Iraq để tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao vũ khí.

Hiện vẫn chưa rõ các quốc gia khác trong khu vực sẽ đón nhận chiến dịch như vậy của người Kurd ở Iran như thế nào.

Một cuộc nổi dậy vũ trang của người Kurd ở Iran có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với sự ổn định của Iran.

Điều này có thể tiếp thêm nhiên liệu cho phong trào ly khai vũ trang trong cộng đồng thiểu số người Baluch của nước này, vốn duy trì quan hệ mật thiết với các nhóm ly khai ở tỉnh Baluchistan bất ổn của Pakistan.

Khó có khả năng Islamabad sẽ chấp nhận bất kỳ động thái nào hướng tới nền độc lập của người Baluch.

Thổ Nhĩ Kỳ, một nước ủng hộ mạnh mẽ Tổng thống Syria Ahmed al-Sharaa, coi thỏa thuận hợp nhất giữa Damascus và lực lượng người Kurd là yếu tố then chốt để khôi phục chính quyền nhà nước trên toàn Syria.

Chính quyền trung ương đã đe dọa sẽ tiến hành chiến dịch quân sự chống lại Lực lượng Dân chủ người Kurd Syria, gọi tắt là SDF ở phía bắc nếu nhóm này không đồng ý nằm dưới sự kiểm soát của chính phủ trung ương.

Ankara đã và đang nỗ lực thúc đẩy những cam kết lâu dài của mình nhằm đạt được hòa bình với Đảng Công nhân Kurdistan, gọi tắt là PKK bị cấm hoạt động, và khó có khả năng ủng hộ việc trang bị vũ khí cho các nhóm người Kurd gần biên giới của mình.

[Times Of Israel: US in talks with Iranian Kurds on potential CIA-backed op for uprising – sources]

9. Đảng Cộng hòa cảnh báo việc đưa quân đội vào Iran có thể là “không thể tránh khỏi”.

Dân biểu James Comer cho biết việc Mỹ triển khai quân đội trên bộ ở Iran có thể là điều không thể tránh khỏi, bất chấp hy vọng điều đó sẽ không xảy ra.

Trả lời phỏng vấn NewsNation, Dân biểu đảng Cộng hòa bang Kentucky cho biết hầu hết các thành viên Quốc hội không muốn triển khai quân đội trên bộ ở Trung Đông và Tổng thống Trump chưa loại trừ khả năng này.

“Nếu có quân đội hiện diện trên mặt đất, tôi hy vọng họ sẽ không ở đó lâu hơn thời gian quân đội từng hiện diện ở Venezuela,” Comer nói. “Nhưng tôi nghĩ đó là điều mà tổng thống biết, và các thành viên Quốc hội chắc chắn hy vọng điều đó sẽ không xảy ra, nhưng đôi khi điều đó là không thể tránh khỏi trong tình huống như thế này.”

Ông Comer cũng bày tỏ lòng kính trọng đối với sáu binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng trong chiến dịch được phát động hôm thứ Bảy, dẫn đến cái chết của Lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei.

Phát biểu với các phóng viên chiều thứ Tư, Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết việc đưa quân đội Mỹ vào Iran hiện không nằm trong kế hoạch.

“Nhưng chắc chắn tôi sẽ không bao giờ tước bỏ các lựa chọn quân sự thay mặt cho tổng thống Hoa Kỳ, cho Tổng tư lệnh, và ông ấy, một cách khôn ngoan, cũng không làm điều tương tự cho chính mình,” Leavitt nói. “Tôi biết có nhiều nhà lãnh đạo trong quá khứ thích loại bỏ các lựa chọn mà không hiểu đầy đủ về cách mọi việc có thể diễn biến.”

Trước đó vào thứ Tư, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết Hoa Kỳ đang tăng cường thêm máy bay chiến đấu vào khu vực và tuyên bố sẽ không có “sự giảm bớt” nào trong các cuộc tấn công.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, tuyên bố rằng lực lượng Mỹ sẽ bắt đầu tấn công “ngày càng sâu vào lãnh thổ Iran”, đồng thời cho biết thêm rằng Mỹ đã thiết lập ưu thế trên không và đang chuẩn bị tiến sâu vào đất liền để mở rộng phạm vi hoạt động.

Ông Hegseth nói với các phóng viên rằng tiến trình ở Iran có thể kéo dài hơn so với dự đoán trước đó, ông nói: “Các bạn có thể nói là bốn tuần, nhưng cũng có thể là sáu tuần, tám tuần, hoặc ba tuần. Cuối cùng, chúng tôi sẽ quyết định tốc độ và nhịp độ.”

Cho đến nay, trọng tâm dường như vẫn là các cuộc không kích và diễn tập phòng thủ cùng với Israel, nhưng những lo ngại ngày càng gia tăng về một cuộc leo thang có thể dẫn đến việc triển khai quân đội trên mặt đất.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói với tờ New York Post rằng ông không loại trừ khả năng điều quân vào Iran.

“Tôi không hề e ngại việc triển khai quân đội trên bộ – như mọi tổng thống khác vẫn nói, ‘Sẽ không có quân đội trên bộ.’ Tôi không nói vậy,” Tổng thống Trump nói với tờ Post. “Tôi chỉ nói ‘có lẽ không cần đến họ,’ [hoặc] ‘nếu họ thực sự cần thiết.’”

Trong một tuyên bố với Newsweek hồi đầu tuần này, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng thống Trump đã nói rõ rằng Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân.

“Bản năng đầu tiên của Tổng thống luôn là ngoại giao, và các đại diện của ông đã làm việc rộng rãi và thiện chí để đạt được một thỏa thuận bảo đảm rằng khả năng hạt nhân và hỏa tiễn đạn đạo của Iran không gây ra mối đe dọa nào cho lãnh thổ của chúng ta,” phát ngôn nhân cho biết. “Chính quyền đã cảnh báo Iran rằng sẽ có những hậu quả nghiêm trọng nếu họ không đạt được thỏa thuận. Thật không may, chế độ Iran đã từ chối hợp tác một cách thực tế với Hoa Kỳ.”

“Do đó, Tổng thống Trump đang có những hành động quyết đoán để loại bỏ các mối đe dọa an ninh quốc gia lớn đối với người dân Mỹ, điều mà các Tổng thống tiền nhiệm đã nói đến trong suốt 47 năm, nhưng chỉ có Tổng thống này mới có đủ can đảm để thực hiện.”

Nhiều Dân biểu Cộng hòa tại Quốc hội đã bày tỏ sự ủng hộ đối với các hành động của chính quyền Tổng thống Trump ở Iran, nhưng phản ứng của ông Comer hôm thứ Tư đã làm nổi bật sự căng thẳng về việc Mỹ có thể bị cuốn vào một cuộc xung đột kéo dài khác ở Trung Đông.

Dân biểu Eli Crane, một đảng viên Cộng hòa đến từ Arizona, phát biểu trên chương trình Charlie Kirk Show hôm thứ Hai: “Tôi hy vọng mọi việc sẽ suôn sẻ. Các chiến dịch quân sự như thế này có thể diễn biến xấu đi rất nhanh, bạn biết đấy, nó sẽ khiến bạn chóng mặt. “ Những người khác nói với Politico với điều kiện giấu tên rằng họ cần các mục tiêu rõ ràng hơn từ chính quyền để cảm thấy thoải mái hơn về sự can thiệp của Mỹ vào nước này.

Đảng Dân chủ đã lên tiếng mạnh mẽ hơn về những lo ngại của họ đối với hành động của tổng thống, với Thượng Nghị Sĩ Virginia Mark Warner nói rằng ông không tin người Mỹ muốn quân đội hiện diện trên mặt đất để giúp đỡ những người biểu tình ở Iran.

“Nhưng bạn không thể bảo vệ những người biểu tình đó khỏi các cuộc tấn công từ trên không,” ông nói với PBS hôm thứ Ba. “Và điều tôi lo sợ đang xảy ra—và hãy để tôi là người đầu tiên thừa nhận mình là một đảng viên Dân chủ, nhưng tôi nghĩ rằng việc chúng ta rút khỏi Afghanistan về nhiều mặt là một thảm họa. Tôi nghĩ rằng giờ đây chúng ta đang chứng kiến trong cuộc chiến mà Tổng thống Trump lựa chọn sự khởi đầu của những điều thậm chí còn thảm khốc hơn về cách chúng ta bảo vệ lợi ích của mình trong khu vực, cách chúng ta bảo vệ các đồng minh của mình trong khu vực, những người hiện đang bị tấn công, và thực sự là làm thế nào chúng ta có thể làm điều gì đó cho người dân Iran.”

Một số nhà lập pháp khác một lần nữa kêu gọi luận tội tổng thống về các cuộc tấn công, chủ yếu dựa trên lập luận rằng ông đã không thông báo cho Quốc hội trước đó.

[Newsweek: Republican Warns Boots on the Ground in Iran May Be ‘Unavoidable’]

10. ‘Chúng tôi nói không với chiến tranh’: Tây Ban Nha phản bác các mối đe dọa của Tổng thống Trump

Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez cho biết những lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump sẽ không thể buộc Madrid phải ủng hộ cuộc chiến tranh Mỹ-Israel ở Iran.

“Chúng tôi sẽ không đưa ra lập trường đi ngược lại các giá trị và nguyên tắc của mình chỉ vì sợ bị người khác trả đũa”, ông Sánchez nói trong bài phát biểu trên truyền hình toàn quốc hôm thứ Tư, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Trump đe dọa ngừng giao thương với Tây Ban Nha sau khi Madrid cấm Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự chung để tấn công Iran.

Người Tây Ban Nha nổi bật nhất tại Brussels đã lặp lại giọng điệu thách thức đến từ Madrid. Phó Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Teresa Ribera hôm thứ Ba đã bác bỏ khả năng Washington thực hiện lời đe dọa cắt đứt quan hệ thương mại với quốc gia Iberia này và kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu đáp trả “giọng điệu hăm dọa” của Tổng thống Trump bằng sự đoàn kết.

“Điều quan trọng là phải giữ vững tinh thần và kiên định,” cô ấy nói.

Trong khi bày tỏ sự đoàn kết với các quốc gia Trung Đông và Síp sau các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Iran, Sánchez nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng đã nổ ra sau khi Mỹ và Israel phát động một cuộc tấn công trái phép vào Iran.

Thủ tướng Tây Ban Nha cho biết Madrid buộc phải phản đối “sự phá sản của luật pháp quốc tế bảo vệ tất cả chúng ta” và đứng lên chống lại những kẻ muốn “giải quyết các xung đột trên thế giới bằng bom đạn”.

“Chúng tôi nói không với chiến tranh,” ông khẳng định.

Trong bối cảnh khủng hoảng ở Trung Đông, Sánchez nổi bật lên như một nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu duy nhất trực tiếp thách thức Tổng thống Trump về cuộc chiến chống Iran, gọi đó là cuộc chiến phi lý, nguy hiểm và bất hợp pháp.

Việc Madrid từ chối cho phép sử dụng các căn cứ không quân Morón de la Frontera và Rota do Tây Ban Nha và Iran cùng điều hành để tấn công Iran đã khiến tổng thống Mỹ đe dọa “cắt đứt mọi hoạt động thương mại với Tây Ban Nha” và xem xét áp đặt lệnh cấm vận đối với nước này.

Hôm thứ Tư, Sánchez dường như ám chỉ rằng hành động của Tổng thống Trump bắt nguồn từ việc ông không thể thuyết phục cử tri Mỹ rằng ông đang điều hành nền kinh tế một cách hiệu quả. Ông nói: “Những nhà lãnh đạo không thể hoàn thành nhiệm vụ đó thường lợi dụng chiến tranh để che giấu thất bại và làm giàu cho một số ít người”.

Thủ tướng Tây Ban Nha đã so sánh cuộc tấn công của Mỹ vào Iran với cuộc xâm lược Iraq năm 2003 do Mỹ dẫn đầu, mà ông cho rằng chỉ mang lại sự khốn khổ và gia tăng bất ổn toàn cầu.

Ông Sánchez cho biết ông không thể dự đoán chính xác hậu quả của “sự sụp đổ của chế độ Ayatollah tàn bạo ở Iran”, nhưng nói thêm rằng ông chắc chắn “rằng điều đó sẽ không dẫn đến một trật tự quốc tế công bằng hơn, cũng như không dẫn đến mức lương cao hơn, dịch vụ công cộng tốt hơn hay một môi trường lành mạnh hơn.”

“Những gì chúng ta thấy hiện nay là sự bất ổn kinh tế ngày càng gia tăng, giá dầu và khí đốt cũng tăng cao”, ông nói thêm. “Đó là lý do tại sao chúng tôi ở Tây Ban Nha phản đối thảm họa này, bởi vì chúng tôi hiểu rằng chính phủ có nhiệm vụ cải thiện cuộc sống của người dân, đưa ra giải pháp cho các vấn đề, chứ không phải làm cho cuộc sống của người dân tồi tệ hơn.”

Theo Bộ Kinh tế Tây Ban Nha, kim ngạch thương mại trực tiếp giữa Washington và Madrid năm ngoái đạt 30 tỷ euro, trong đó doanh số bán hàng sang Mỹ chiếm hơn 4% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu của nước này.

Thâm hụt thương mại của Tây Ban Nha với Mỹ lên tới hơn 16 tỷ euro vào năm 2025, và các chuyên gia tài chính Tây Ban Nha cho rằng về nguyên tắc, người Mỹ sẽ thiệt hại nhiều hơn nếu quan hệ thương mại bị gián đoạn hoàn toàn.

Nhưng Madrid phụ thuộc rất nhiều vào Washington về năng lượng, với 15% lượng dầu khí nhập khẩu vào nước này đến từ Mỹ. Sự phụ thuộc đó có thể gây ra nhiều vấn đề, đặc biệt là sau sự gián đoạn dòng chảy khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ Trung Đông.

Bộ trưởng Kinh tế Carlos Cuerpo cho biết Madrid đang theo dõi tình hình nhưng nói rằng người dân Tây Ban Nha có thể “hoàn toàn bình tĩnh”.

Trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh Cadena Ser của Tây Ban Nha hôm thứ Tư, bộ trưởng đã giảm nhẹ những lo ngại về khả năng áp đặt lệnh cấm vận thương mại đối với Tây Ban Nha, nhấn mạnh rằng điều quan trọng là luôn nhớ rằng “Liên minh Âu Châu hoạt động trong một khối thương mại và quan hệ song phương của chúng ta được điều chỉnh bởi thỏa thuận mà chúng ta đã đạt được vào tháng 8 năm ngoái”.

Ông Cuerpo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các mối liên kết hiện có giữa các công ty tư nhân ở cả hai bờ Đại Tây Dương. “Có sự chồng chéo rất lớn giữa các công ty Tây Ban Nha và Mỹ, nhưng những mối liên kết đó đã được xây dựng qua nhiều năm, và chúng tôi đang tập trung vào việc củng cố chúng,” ông nói. “Và chúng tôi có một kế hoạch mà các công ty của chúng tôi có thể sử dụng để vượt qua giai đoạn bất ổn này.”

Tuy nhiên, vị bộ trưởng thừa nhận tác động của cuộc xung đột ở Iran đối với lạm phát và cho biết điều đó đã bắt đầu ảnh hưởng đến lĩnh vực năng lượng. Ông nói thêm rằng việc tăng giá liên quan đến vận tải và giao thông sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của tình trạng bất ổn.

Về phần mình, ông Sánchez kêu gọi người dân Tây Ban Nha giữ bình tĩnh trước những lời đe dọa rộng khắp của Iran đối với Âu Châu và những lời đe dọa của Tổng thống Trump nhằm trực tiếp tấn công vào Tây Ban Nha.

Thủ tướng nói: “Chúng tôi hoàn toàn tin tưởng vào sức mạnh kinh tế, thể chế và cả đạo đức của đất nước mình. Trong những thời khắc như thế này, chúng tôi cảm thấy tự hào hơn bao giờ hết khi là người Tây Ban Nha.”

[Politico: ‘We say no to war’: Spain pushes back against Trump’s threats]

NewsUKMor06Mar2026