1. Máy bay chiến đấu Su-35 và Su-34 của Nga bị máy bay điều khiển từ xa tấn công tại phi trường ở Adygea.

Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công hai máy bay chiến đấu của Nga và một kho đạn dược tại phi trường quân sự Khanskaya ở Cộng hòa Adygea của Nga vào hôm Chúa Nhật, 04 Tháng Mười.

Máy bay điều khiển từ xa do đơn vị đặc nhiệm Alpha của SBU vận hành đã tấn công một máy bay chiến đấu đa năng Su-35 và một máy bay ném bom chiến đấu Su-34 tại phi trường, nằm cách lãnh thổ Ukraine khoảng 500 km.

"Cả hai máy bay đều mang theo bom dẫn đường, loại bom mà địch sử dụng rộng rãi dọc theo tiền tuyến và chống lại các thành phố của Ukraine", SBU cho biết.

Kênh SHOT của Nga và các blogger quân sự Nga cho rằng cả hai chiếc máy bay đều bị thiệt hại nặng nề.

SBU ước tính giá trị xuất khẩu của một chiếc Su-35 vào khoảng 100 triệu đô la và một chiếc Su-34 vào khoảng 50 triệu đô la.

Theo SBU, một kho đạn dược tại phi trường cũng bị trúng bom.

"Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU thường xuyên tấn công vào các cơ sở quân sự của Nga, liên tục làm suy yếu khả năng tiến hành chiến tranh chống lại Ukraine của nước này", cơ quan này cho biết. "Các cuộc tấn công của kẻ thù vào các thành phố, cơ sở dân sự và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine sẽ không thể không bị đáp trả."

Su-34 là máy bay chiến đấu-ném bom đa năng được sử dụng để triển khai nhiều loại bom dẫn đường, gọi tắt là KAB và bom nổ mạnh, gọi tắt là FAB, cũng như hỏa tiễn không đối đất. Nó cũng có thể được sử dụng cho các nhiệm vụ trinh sát và tác chiến điện tử.

Su-35 là máy bay chiến đấu đa năng được thiết kế chủ yếu để giành ưu thế trên không nhưng cũng có khả năng tấn công các mục tiêu mặt đất. Nó có thể mang hỏa tiễn không đối không và không đối đất, cũng như bom dẫn đường, và là một trong những máy bay chiến đấu tiên tiến nhất hiện đang được Nga vận hành.

[Kyiv Independent: Russian Su-35, Su-34 fighter jets hit by drones at airfield in Adygea, SBU says]

2. Chiến dịch Vivaldi giải phóng tới 140 km2 ở Donbas. Thêm nhiều đơn vị Nga ra đầu hàng quân Ukraine

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Reuters rằng lực lượng Ukraine đã giải phóng được từ 125 đến 140 km vuông lãnh thổ trong Chiến dịch "Vivaldi" đang diễn ra ở vùng Donetsk phía bắc.

Tổng thống Zelenskiy mô tả cuộc phản công dọc theo trục Lyman là một thành công chiến thuật lớn vẫn đang tiếp diễn, lưu ý rằng việc trì hoãn chiến dịch cho đến khi các đơn vị được chuẩn bị đầy đủ đã cho phép lực lượng Ukraine giành lại được những vùng lãnh thổ đáng kể trong khi giảm thiểu tổn thất về nhân lực.

"Chiến dịch Vivaldi là một chiến dịch rất thành công. Nó vẫn chưa kết thúc. Tính đến hôm nay, khoảng 125 đến 140 km vuông đã được giải phóng", Tổng thống Zelenskiy cho biết trong một bình luận được văn phòng tổng thống công bố.

"Quân đội chúng tôi muốn bắt đầu chiến dịch này từ một năm trước, nhưng lúc đó chưa được chuẩn bị đầy đủ. May mắn thay, chúng tôi đã quyết định hoãn lại một thời gian, và giờ đây chúng ta đã đạt được kết quả tốt và ít thương vong hơn."

Theo Tổng thống Zelenskiy, tỷ lệ thương vong của quân đội Nga trên toàn chiến trường đã tăng mạnh trong hai đến ba tháng qua, từ mức trung bình 30.000 đến 32.000 người mỗi tháng – bao gồm khoảng 21.000 đến 22.000 người thiệt mạng cùng với những người bị thương nặng – lên đến khoảng 42.000 người thương vong mỗi tháng. Tổng thống cũng cho biết có một khuynh hướng đang tăng mạnh trong quân đội Nga khi các đơn vị Nga đầu hàng tập thể quân Ukraine. Chiến dịch "Tôi phải sống" ghi nhận rằng trước đây quân Nga ra đầu hàng mang tính cá nhân, cùng lắm là các nhóm nhỏ 2-3 người. Ngày nay, đã xảy ra các trường hợp cả một đơn vị lớn hàng trăm người ra đầu hàng.

Hướng hoạt động của Lyman

Những thắng lợi về lãnh thổ tại khu vực Lyman là kết quả của các giai đoạn tác chiến liên tiếp do Quân đoàn 3 của Ukraine chỉ huy.

Các hoạt động chiến đấu gần đây trong khu vực đô thị này bao gồm các chiến dịch truy quét chung do Lữ đoàn tấn công độc lập số 3 phối hợp với các đơn vị biên phòng thực hiện, trong đó có Đơn vị biên phòng số 3 mang tên Yevheniy Pikus và Đơn vị biên phòng cơ động số 10 "DOZOR".

Các đoạn phim tác chiến do lãnh đạo quân đoàn công bố cho thấy các đơn vị đang giải phóng các thị trấn tranh chấp và di tản những người bị bắt giữ dưới sự giám sát liên tục của địch.

Tích hợp chiến thuật

Một yếu tố nền tảng của Chiến dịch Vivaldi là việc triển khai rộng rãi các phương tiện mặt đất điều khiển từ xa, gọi tắt là UGV và hệ thống robot hoạt động phía trước bộ binh cơ động.

Trong các cuộc tham khảo ý kiến với các chỉ huy tác chiến, Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh rằng việc triển khai các tổ hợp robot tự động tại các khu vực có nguy cơ cao đã chứng tỏ vai trò quan trọng trong việc phá vỡ các vành đai phòng thủ và bảo toàn binh lính Ukraine.

Trọng tâm hoạt động phản ánh chính sách rộng hơn của tiểu bang được khởi xướng vào đầu năm 2026, ưu tiên việc tích hợp các hệ thống robot mặt đất để thay thế nhân viên trong các vai trò hậu cần, di tản và đột phá chiến đấu.

Quốc hội Ukraine đã hỗ trợ quá trình chuyển đổi bằng cách ban hành các quy định miễn thuế giá trị gia tăng, gọi tắt là VAT đối với việc mua sắm và nhập khẩu thiết bị robot mặt đất nhằm đẩy nhanh tiến độ giao hàng cho các đơn vị tiền tuyến.

Các đơn vị Ukraine đã thực hiện hàng chục ngàn chuyến vận chuyển tiếp tế và di tản thương binh bằng các phương tiện cơ giới bánh xích và bánh lốp, sử dụng các thiết bị tự động để di chuyển qua các hành lang pháo binh và bãi mìn mà các phương tiện vận tải thông thường không thể vượt qua.

[Kyiv Post: Operation Vivaldi Liberates up to 140 Sq Km in Donbas]

3. Hai đường lối của Putin cần gióng lên hồi chuông cảnh báo tại các thủ đô NATO.

Putin một lần nữa trình bày quan điểm của Điện Cẩm Linh về tình hình thế giới trong bài phát biểu gây chú ý tại Câu lạc bộ Thảo luận Quốc tế Valdai vào tối Thứ Sáu, 02 Tháng Mười, chia sẻ những quan điểm gây ra sự phẫn nộ dữ dội trên khắp phương Tây.

Như thường lệ, lời cảnh báo hạt nhân đã chiếm phần lớn sự chú ý của giới truyền thông. Nếu có một "cuộc tấn công trực tiếp" vào Liên bang Nga, thì "tất cả các loại vũ khí mà đất nước chúng ta sở hữu chắc chắn sẽ ngay lập tức lên tiếng."

Bối cảnh cho lập trường không mấy bất ngờ này chủ yếu là Kaliningrad, vùng lãnh thổ biệt lập có vị trí chiến lược quan trọng của Nga ở biển Baltic, mặc dù Putin nói rằng nó cũng áp dụng cho "các vùng lãnh thổ khác".

Nhưng điều này là hiển nhiên và Putin đã nói nhiều lần trước đây. Có hai luận điểm khác mới là điều đáng báo động nhất tại các thủ đô NATO, và chúng nói thẳng đến mối đe dọa ngày càng gia tăng mà các đồng minh lo ngại đang tiến đến đỉnh điểm thảm khốc.

Trong cuộc thảo luận về nguồn gốc cuộc xâm lược Ukraine của Nga, vốn được phương Tây nhìn nhận rộng rãi là cuộc chinh phạt mang tính đế quốc, Putin tuyên bố rằng trên thực tế, chính đất nước ông mới là nạn nhân của cuộc chiến.

Trong số những vấn đề khác, Putin đã chỉ ra "chủ nghĩa dân tộc hiếu chiến và bài Nga ở Ukraine", việc NATO mở rộng sau sự sụp đổ của Liên Xô, và cuộc nổi dậy của người dân lật đổ chế độ Viktor Yanukovych thân Cẩm Linh ở Kyiv năm 2014.

"Sự thật là chúng ta không muốn chiến đấu và chúng ta không hề bắt đầu cuộc chiến; chiến tranh đã nổ ra chống lại chúng ta," Putin nói - đây là câu đầu tiên cần được chú ý kỹ.

Trong đó, Putin xuyên tạc cuộc xâm lược Ukraine, bắt đầu từ năm 2014 với chiến dịch ở miền đông Ukraine và việc sáp nhập Crimea, rồi được mở rộng thành cuộc xâm lược toàn diện vào năm 2022 với mục tiêu chinh phục toàn bộ đất nước, như một hành động mang tính phòng thủ.

Đó là chiến thuật của Điện Cẩm Linh đối với Ukraine: hành động gây hấn được ngụy trang thành phòng thủ chống lại một cuộc tấn công. Nói một cách đơn giản, đó là sự thật bị đảo ngược. Chủ nghĩa tuyên truyền của Liên Xô vẫn còn tồn tại.

NATO cho rằng Mạc Tư Khoa đang leo thang chiến tranh hỗn hợp chống lại các đồng minh vì sự hỗ trợ liên tục của họ dành cho Ukraine trong cuộc chiến chống Nga, thông qua việc cung cấp vũ khí, chia sẻ thông tin tình báo, huấn luyện, trừng phạt và nhiều hoạt động khác.

Tên bạo chúa đặc biệt bất bình về việc các đồng minh NATO cho phép Ukraine tấn công sâu hơn và mạnh hơn vào lãnh thổ Nga bằng vũ khí tiên tiến của phương Tây và thông tin tình báo mục tiêu.

Kyiv cũng đang nhanh chóng phát triển khả năng tự mình thực hiện điều này với các máy bay điều khiển từ xa do trong nước sản xuất, hỏa tiễn hành trình như FP-5, hay còn gọi là "Flamingo" - loại hỏa tiễn đã gây thiệt hại nặng nề cho ngành dầu mỏ béo bở của Nga cũng như các mục tiêu quân sự như phi trường - và thậm chí cả hỏa tiễn đạn đạo FP-7 mới nhất, loại hỏa tiễn chỉ mới được sử dụng trong chiến đấu gần đây, theo lời tổng thống Ukraine.

Cũng trong ngày Thứ Sáu, 02 Tháng Mười, Tướng Đức Carsten Breuer, người sắp đảm nhận chức vụ Chủ tịch Ủy ban Quân Sự NATO cho biết các quan chức cao cấp của NATO phân biệt giữa ba loại mối đe dọa hỗn hợp do Nga gây ra.

Thứ nhất là các vụ xâm nhập bằng máy bay điều khiển từ xa, được xem là phần lớn do tai nạn và là hệ quả của "quy mô hoạt động máy bay điều khiển từ xa và gây nhiễu sóng khổng lồ của cả lực lượng Nga và Ukraine".

Thứ hai là các hoạt động hỗn hợp có chủ đích do cơ quan tình báo quân sự GRU của Nga dàn dựng, chẳng hạn như các vụ tấn công phá hoại và ám sát, cả hai đều đã trở thành những sự việc thường xuyên xảy ra ở Âu Châu. Vụ đánh bom ở Leipzig là một ví dụ điển hình.

"Phương án thứ ba là sự can thiệp trực tiếp hơn của Nga - ‘những người lính tí hon màu xanh lá cây’ - gần với hành động gây hấn vũ trang thực sự. Nguy cơ xảy ra kịch bản cuối cùng này được đánh giá là thấp".

Những "người tí hon màu xanh lá cây" đó là những kẻ đầu tiên xuất hiện trong cuộc xâm lược Ukraine năm 2014 của Nga, những chiến binh không rõ danh tính và không có phù hiệu, tiến vào lãnh thổ trong khi Điện Cẩm Linh phủ nhận sự liên quan. Họ là đội tiên phong cho việc xâm lược Crimea sau này.

Cách NATO ứng phó với những mối đe dọa này đang được thảo luận. Điều 4 chỉ yêu cầu tham khảo ý kiến giữa các đồng minh, những người lo ngại về một sự việc. Điều 5 áp dụng khi một đồng minh bị tấn công vũ trang trực tiếp. Nhưng chiến tranh hỗn hợp thì phức tạp hơn.

Liên minh Âu Châu đang xây dựng Chiến lược An ninh Quốc gia của mình và muốn đưa ra phương án phòng thủ riêng để đối phó với các cuộc tấn công lai này mà không cần đến NATO, trừ khi tình hình leo thang nghiêm trọng.

Và đây là lúc luận điểm thứ hai của Putin phát huy tác dụng. Các đồng minh Âu Châu đã cảnh báo về một cuộc tấn công của Nga vào một quốc gia thành viên NATO trong thời gian ngắn, có thể là vài tháng hoặc vài năm, để thử thách sự đoàn kết của liên minh sau những tấn công dai dẳng của chính quyền Trump gây ra những nghi ngờ rất lớn về hiệu quả của Liên Minh.

Nhưng nếu điều đó xảy ra, nó có thể là một cuộc tấn công hỗn hợp nằm trong vùng xám giữa Điều 4 và Điều 5. "Những người ngoài hành tinh nhỏ màu xanh lá cây" có thể xuất hiện trở lại ở các quốc gia Baltic thuộc Liên Xô cũ giáp với Nga.

Điều gì có thể gây ra điều đó? Một tính toán của Nga rằng NATO chưa sẵn sàng đáp trả một cuộc xâm nhập như vậy, và rằng họ có thể đưa ra một tuyên bố đủ thuyết phục về việc bị tấn công—giống như các đồng minh NATO đang giúp Ukraine tấn công lãnh thổ Nga vậy.

"Chúng tôi không có ý định tấn công bất cứ ai - không phải vào năm 2029, không phải vào năm 2030, cũng không phải vào năm 2050. Nhưng nếu chúng tôi phải đối mặt với sự xâm lược, chúng tôi sẽ buộc phải đáp trả", Putin nói tại Valdai. Và luận điệu thứ hai này đang được theo dõi sát sao.

Hai luận điệu đó của trùm mafia Vladimir Putin phác họa một lộ trình để Nga leo thang thành cuộc đối đầu với các đồng minh NATO ở Âu Châu: việc dàn dựng một cuộc tấn công nhằm biện minh cho hành động xâm nhập mang tính "phòng thủ" của Nga vào một quốc gia thành viên NATO.

Đây là một sự kiện có thể làm tan rã liên minh NATO và tiềm ẩn nguy cơ gây ra Thế chiến III.

Sức mạnh và sự thống nhất của NATO có thể thay đổi tính toán của Putin theo cả hai hướng. Ông ta đang phát tín hiệu về những gì mình đang cân nhắc. Để thế giới tránh được một cuộc chiến khủng khiếp, NATO phải phản ứng nhanh chóng và mạnh mẽ trước khi Putin hành động.

[Newsweek: Putin’s Two Lines That Will Sound Alarms in NATO Capitals]

4. Đồng rial của Iran mất giá đến mức thấp kỷ lục mới, chỉ vài ngày sau khi phá vỡ mức thấp nhất trước đó.

Đồng rial của Iran tiếp tục giảm giá vào thứ Bảy, khi ngân hàng trung ương tuyên bố bơm thêm tới 2 tỷ Mỹ Kim để hỗ trợ đồng tiền này trong bối cảnh nền kinh tế đang đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ và lệnh phong tỏa hải quân.

Theo trang Web theo dõi thị trường tự do bon-bast.com, đô la Mỹ được bán với giá khoảng 2,688 triệu rial, tăng so với mức 2,632 triệu hôm thứ Sáu, trong khi alanchand.com đưa tin tỷ giá là 2,695 triệu rial cho một đô la.

Mức này đánh dấu sự giảm mạnh hơn nữa so với mức thấp kỷ lục được thiết lập vào tuần trước ở mức 2,5 triệu rial đổi 1 đô la. Đồng tiền này đã liên tục chạm mức thấp mới kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào tháng Hai.

Đài truyền hình nhà nước cho biết các ngân hàng nhà nước đã bắt đầu bán ra tới 2 tỷ đô la để hỗ trợ đồng tiền quốc gia, vốn đã mất hơn một nửa giá trị trong năm qua.

Với tỷ lệ lạm phát hơn 70%, cuộc sống ngày càng khó khăn hơn đối với người dân bình thường, những người không đủ khả năng chi trả các nhu yếu phẩm cơ bản hoặc tiền thuê nhà, khi lệnh cấm vận của Mỹ cắt đứt nguồn thu tài chính quan trọng của tiểu bang - xuất khẩu dầu mỏ.

Nhiều người Iran đang tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn cho tiền tiết kiệm của mình đã mua đô la, các loại ngoại tệ mạnh khác hoặc vàng.

Mehdi Darabi, trợ lý của thống đốc ngân hàng trung ương về vấn đề ngoại hối, cho rằng sự suy giảm của đồng rial một phần là do những dự đoán sai lầm của các quan chức Mỹ về sự sụp đổ của nền kinh tế Iran.

Ông Darabi nói với đài truyền hình nhà nước: "Có thông tin cho rằng nền kinh tế Iran sắp sụp đổ… Kẻ thù đang lợi dụng điều này để tác động đến tỷ giá hối đoái của đồng tiền chúng ta", đồng thời cho biết thêm rằng sự giảm giá hiện tại của đồng rial chỉ là tạm thời.

Tổng thống Donald Trump và các phụ tá cao cấp của ông khẳng định rằng nền kinh tế Iran không thể chịu đựng được cuộc xung đột lâu hơn nữa và bày tỏ sự tin tưởng rằng Tehran sẽ buộc phải đầu hàng.

Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong một cuộc phỏng vấn trên kênh Fox News, cho biết Iran đang hướng tới một "thảm họa" kinh tế.

Các quan chức chính quyền cho biết sự kết hợp giữa các lệnh trừng phạt mới và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ nhằm ngăn chặn dầu mỏ của Iran ra thị trường đã gây nguy hiểm cho Tehran.

[CBSNews: Iranian rial at new record low, just days after previous nadir]

5. Tổng thống Zelenskiy cho biết Mỹ đề xuất tổ chức các cuộc đàm phán ba bên với Nga và Ukraine vào cuối tháng 10.

Hôm Chúa Nhật, 04 Tháng Mười, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Hoa Kỳ đang thúc đẩy Ukraine và Nga tổ chức các cuộc đàm phán ở cấp độ kỹ thuật trước cuối tháng này.

Những phát biểu của tổng thống được đưa ra trong bối cảnh Washington đang nỗ lực thúc đẩy ngoại giao trở lại nhằm nối lại các cuộc đàm phán hòa bình, sau chuyến thăm của các phái viên Mỹ tới Kyiv và Mạc Tư Khoa hồi đầu tháng 9.

"Phía Mỹ hiện đang liên lạc với Ukraine và Nga và đề xuất tổ chức một cuộc họp cấp kỹ thuật theo hình thức ba bên vào cuối tháng 10", Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo bên cạnh Thủ tướng Đức Friedrich Merz.

Tổng thống Zelenskiy cho biết ông đã trực tiếp nói chuyện với nhóm đàm phán của Mỹ vào ngày 3 tháng 10, nhưng không thể tiết lộ tất cả các chi tiết về công tác chuẩn bị đang diễn ra. Tổng thống khẳng định Ukraine sẵn sàng và mong muốn tham gia các cuộc đàm phán ba bên.

"Chúng tôi sẵn sàng xem xét UAE hoặc bất kỳ quốc gia nào khác do phía Mỹ đề xuất," Tổng thống Zelenskiy nói. "Tôi biết họ cũng sẽ đề xuất điều này với phía Nga - hoặc có thể đã làm vậy rồi, tôi không chắc về trình tự các sự kiện. Và chúng tôi sẽ chờ phản hồi."

Sau các chuyến thăm gần đây của Đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, Tổng thống Donald Trump bắt đầu thúc ép Nga và Ukraine ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của nhau. Ukraine cho biết họ sẽ chỉ đồng ý với lệnh ngừng bắn năng lượng nếu Nga cũng đình chỉ các cuộc tấn công.

Mạc Tư Khoa không hề có dấu hiệu nào cho thấy sẽ tạm dừng cuộc tấn công vào lưới điện của Ukraine, và các nguồn tin thân cận với vấn đề này đã nói với tờ Kyiv Independent rằng Tổng thống Trump nghi ngờ Putin sẽ đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng trước mùa đông.

Sáng kiến năng lượng, cùng với khả năng mở lại hành lang vận chuyển ngũ cốc Hắc Hải, dự kiến sẽ nằm trong chương trình nghị sự tại cuộc họp ba bên sắp tới, có thể diễn ra tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Trong bối cảnh nỗ lực hòa bình, Nga tiếp tục leo thang các cuộc tấn công chống lại Ukraine, phát động các cuộc tấn công kéo dài nhiều ngày không ngừng nghỉ vào Kyiv và các thành phố khác. Ngày 3 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết Putin đã ban hành một "học thuyết mới" cho phép Nga chủ động tấn công vào thường dân Ukraine trong những tháng tới.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng tôi đã xem các tài liệu và chúng tôi biết rằng chúng cho phép họ tấn công cơ sở hạ tầng... hậu cần... đường sá, trường học, bệnh viện, để gây áp lực buộc người dân phải rời bỏ thủ đô, rời bỏ các thành phố khác nhau."

[Kyiv Independent: US proposes trilateral talks with Russia, Ukraine by end of October, Zelensky says]

6. Các quan chức cao cấp trong chính quyền Trump đã gặp nhau tại Camp David để thảo luận về chiến tranh với Iran và xung đột với lực lượng Houthi: Nguồn tin cho biết.

Các quan chức cao cấp của chính quyền đã nhóm họp tại Camp David hôm thứ Sáu để thảo luận kéo dài nhiều giờ về cuộc chiến với Iran và cuộc xung đột giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi ở Yemen, các nguồn tin thân cận đã xác nhận với CBS News.

Theo các nguồn tin, những người tham dự bao gồm Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Đặc phái viên về Trung Đông Steve Witkoff, Giám đốc CIA John Ratcliffe và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine.

Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận. Thông tin này được Axios đưa tin đầu tiên.

Cuộc chiến với Iran đã kéo dài hơn bảy tháng kể từ khi bùng nổ bằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2. Trong khi đó, cuộc chiến giữa lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn và chính phủ Yemen do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn đã leo thang về cường độ trong những tháng gần đây sau thỏa thuận ngừng bắn kéo dài bốn năm.

[CBSNews: Senior Trump admin. officials met at Camp David to discuss Iran war, Houthi conflict: Sources]

7. Theo các báo cáo, phi công phụ của FlyDubai trước đây từng bị đánh dấu là mối đe dọa an ninh.

Các nhà điều tra trong nước và quốc tế đang xem xét làm thế nào mà phi công phụ bị cáo buộc tấn công phi công chính của hãng FlyDubai và âm mưu làm rơi một chuyến bay đến Israel hôm thứ Tư lại có thể tiếp tục làm việc trong ngành hàng không sau khi trước đó bị xác định là mối nguy hiểm tiềm tàng về an ninh.

Theo ABC News, dẫn lời các quan chức tình báo và thực thi pháp luật cao cấp, công dân Oman này đã bị đình chỉ bay trong thời gian huấn luyện với Oman Air vào năm 2024 sau khi các nhà điều tra cáo buộc phát hiện anh ta tàng trữ tài liệu cực đoan.

Theo báo cáo, sau đó anh ta được phép tiếp tục làm việc ở vị trí hành chính, và các nhà điều tra hiện đang cố gắng xác định làm thế nào anh ta lại có thể làm phi công cho FlyDubai và cuối cùng trở thành phi công phụ trên một chuyến bay đến Tel Aviv.

Tờ Wall Street Journal đưa tin riêng, dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này, rằng phi công này trước đó đã bị Oman cấm bay vì lo ngại anh ta có những quan điểm tư tưởng cực đoan. Theo tờ báo, vẫn chưa rõ liệu những lo ngại đó đã được chia sẻ với các hãng hàng không hoặc chính phủ nước ngoài trước khi anh ta được FlyDubai tuyển dụng hay chưa.

Các báo cáo đã làm gia tăng sự giám sát đối với các quy trình kiểm tra lý lịch của các hãng hàng không và khả năng của ngành hàng không trong việc xác định và quản lý các mối đe dọa nội bộ tiềm tàng trước khi chúng đạt đến các vị trí quan trọng về an toàn.

Theo các quan chức được ABC News dẫn lời, các nhà điều tra đang xem xét làm thế nào phi công này lại có được vị trí lái máy bay trên chuyến bay của FlyDubai đến Israel, bất chấp việc anh ta đã bị đình chỉ công tác trước đó. ABC News cũng đưa tin rằng nghi phạm được tường trình đã ám chỉ ý định đâm máy bay xuống Israel, mặc dù nhà chức trách chưa công khai bằng chứng nào chứng minh điều đó.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm thứ Sáu cho biết nghi phạm đã trải qua "quá trình cực đoan hóa Hồi giáo" và cố tình đâm máy bay. Ông Netanyahu cũng cho biết các nhà chức trách đang điều tra xem phi công hành động một mình hay nhận được sự hỗ trợ.

Cả FlyDubai và Oman Air đều chưa công khai xác nhận các cáo buộc liên quan đến tình trạng an ninh trước đây của phi công phụ. FlyDubai cho biết hôm thứ Sáu rằng các chuyến bay đến Tel Aviv đã tạm thời bị đình chỉ theo yêu cầu của các nhà chức trách và một cuộc điều tra toàn diện đang được tiến hành.

Vụ việc suýt nữa đã kết thúc bằng thảm họa khi phi công được tường trình đã đâm Phi công chính Smit Machchhar và cướp máy bay để thực hiện một vụ tấn công khủng bố kiểu 11 tháng Chín trước khi hành khách và các chuyên gia hàng không khác trên máy bay giúp giành lại quyền kiểm soát. Cuối cùng, máy bay đã hạ cánh an toàn tại Ả Rập Xê Út.

Các cảnh báo an ninh hàng không có mức độ nghiêm trọng như thế nào?

Các vấn đề an ninh liên quan đến phi công thường được xem là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất mà các hãng hàng không và cơ quan quản lý có thể phải đối mặt.

Phi công thương mại thường phải trải qua quá trình kiểm tra lý lịch kỹ lưỡng, khám sức khỏe, đào tạo định kỳ và giám sát liên tục trong suốt sự nghiệp. Tùy thuộc vào khu vực pháp lý, các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa cực đoan bạo lực, hoạt động khủng bố, sự cực đoan hóa hoặc đe dọa bạo lực có thể dẫn đến việc đình chỉ nhiệm vụ bay, thu hồi chứng chỉ hoặc các hạn chế khác.

Các trường hợp liên quan đến phi công bị cáo buộc có niềm tin hoặc ý định cực đoan vẫn tương đối hiếm gặp so với các vấn đề kỷ luật, y tế hoặc liên quan đến hiệu suất thông thường. Tuy nhiên, các chuyên gia an ninh hàng không thường coi các mối đe dọa nội bộ là đặc biệt nguy hiểm vì phi công và thành viên phi hành đoàn đã có quyền truy cập được ủy quyền vào các khu vực an ninh và hệ thống máy bay.

Những câu hỏi mà các nhà điều tra sẽ đặt ra

Vấn đề then chốt đối với các nhà điều tra có lẽ là liệu các dấu hiệu cảnh báo có bị bỏ sót hay thông tin không được chia sẻ đầy đủ giữa các tổ chức hay không.

Theo thông tin từ tờ báo, hiện chưa rõ liệu những lo ngại mà chính quyền Oman nêu ra có được thông báo cho các hãng hàng không hoặc cơ quan quản lý nước ngoài hay không. Tương tự, các nhà điều tra đang xem xét quá trình chuyển đổi của phi công từ tình trạng bị hạn chế tại một hãng hàng không sang vai trò phi công vận hành tại một hãng khác.

Vụ việc này cũng có thể đặt ra câu hỏi về cách các hãng hàng không đánh giá nhân viên theo thời gian. Kiểm tra lý lịch ban đầu chỉ là một phần của an ninh hàng không, với nhiều chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá liên tục và các cơ chế chia sẻ thông tin khi xuất hiện những lo ngại đáng tin cậy.

Các nhà chức trách tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Israel và các quốc gia khác đang tiếp tục điều tra. Cho đến khi các cuộc điều tra hoàn tất, nhiều câu hỏi trọng tâm vẫn chưa được giải đáp, bao gồm cả việc phi công này đã chuyển từ vị trí được tường trình bị hạn chế tại một hãng hàng không sang vị trí phi công chính thức tại một hãng khác như thế nào.

[Newsweek: FlyDubai Co-Pilot Had Previously Been Flagged as Security Risk: Reports]

8. Cơ quan Năng lượng Quốc tế, gọi tắt là IEA cho biết 325 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược đã được giải phóng.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế, gọi tắt là IEA cho biết hôm thứ Bảy rằng các nước thành viên đến nay đã giải phóng 325 triệu thùng dầu và các sản phẩm phái sinh từ dầu mỏ từ kho dự trữ chiến lược, trong khi con số này thấp hơn nhiều so với 400 triệu thùng đã cam kết hồi tháng Ba.

Thông báo này được đưa ra một ngày sau khi các nước G7, phối hợp với IEA, đồng ý giải phóng ngay lập tức 100 triệu thùng dầu diesel và dầu thô để giảm bớt những lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu do hậu quả của cuộc chiến Mỹ-Iran gây ra.

Nhóm G7 không nói rõ liệu con số 100 triệu thùng dầu đó có bao gồm 75 triệu thùng dầu còn thiếu từ cam kết của IEA hồi tháng 3 hay là khoản bổ sung thêm vào đó.

Tổng thống Trump đã gây áp lực lên các đồng minh để họ giải phóng lượng dự trữ dầu diesel nhằm giảm bớt sự tăng vọt giá nhiên liệu này, điều đang diễn ra ở Mỹ và nhiều nơi khác.

Việc hạn chế nguồn cung dầu diesel là một trong những hậu quả của cuộc chiến ở Trung Đông, nơi Iran đã siết chặt giao thông đường thủy qua eo biển Hormuz để trả đũa các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Các cuộc tấn công của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga, một phần trong phản ứng đáp trả các cuộc tấn công của Mạc Tư Khoa, cũng đã ảnh hưởng đến thị trường.

[CBSNews: 325 million barrels of oil from strategic reserves released, IEA says]

9. Người phụ nữ bị hành quyết hai lần vẫn còn sống - Nhà lãnh đạo hệ thống nhà tù Tennessee xin từ chức.

Thống đốc Bill Lee hôm thứ Bảy thông báo rằng nhà lãnh đạo hệ thống nhà tù của Tennessee sẽ từ chức sau vụ hành quyết Christa Pike thất bại hồi đầu tuần này.

Ông Lee cho biết Ủy viên Sở Cải huấn Tennessee, ông Frank Strada, sẽ từ chức trong tháng này, nhưng không cung cấp thêm thông tin chi tiết nào khác.

Ông Strada tuyên bố rằng ông tin "Bộ đã thực hiện trách nhiệm của mình theo đúng quy trình đã thiết lập", nhưng "việc từ chức là vì lợi ích tốt nhất" của người dân tiểu bang trong khi cuộc điều tra độc lập do ông Lee ra lệnh bắt đầu.

"Tôi tin rằng cuộc xem xét này là hoàn toàn phù hợp và cần thiết, và tôi mong muốn làm mọi điều có thể để giúp xác định chính xác những gì đã xảy ra," Strada nói. Strada được Lee bổ nhiệm làm ủy viên vào Tháng Giêng năm 2023.

Pike, một người phụ nữ được mô tả là rất đẹp, đã trở thành người phụ nữ đầu tiên bị hành quyết ở Tennessee kể từ những năm 1800 sau khi Tòa án Tối cao ra phán quyết cho phép thi hành án tử hình. Bà bị kết án tử hình vì tội giết người bạn học cũ, Colleen Slemmer, vào năm 1995. Theo hồ sơ tòa án, Pike và Slemmer là học viên tại Trung tâm Đào tạo nghề Job Corps ở Knoxville khi Pike, lúc đó 18 tuổi, đã tra tấn và giết chết Slemmer, được tường trình vì những lời bình luận mà Slemmer, 19 tuổi, đã đưa ra về mối quan hệ của họ. Hiện nay Pike đã 50 tuổi.

Bà Pike đã bị hành quyết bằng tiêm thuốc độc vào hôm thứ Tư, nhưng quá trình hành quyết này đã thất bại hai lần. Các luật sư của bà Pike cho biết hôm thứ Sáu rằng bà đang bất tỉnh và được đặt ống thở tại một bệnh viện ở khu vực Nashville. Bà đang phải thở máy và bị thương nặng ở cả hai cánh tay, các luật sư của bà cho biết. Nhân viên bệnh viện đang nỗ lực loại bỏ chất pentobarbital ra khỏi cơ thể bà.

Pentobarbital (thường biết đến dưới biệt dược Nembutal) là một hoạt chất hoạt động như một chất ức chế hệ thần kinh trung ương. Khi sử dụng ở liều lượng cực cao (vượt xa liều điều trị y tế), pentobarbital sẽ làm tê liệt trung khu hô hấp và tuần hoàn ở thân não, dẫn đến hôn mê sâu, ngừng thở, suy tim và tử vong một cách nhanh chóng. Do đặc tính này, nó được dùng trong việc trợ tử và hành quyết các tù nhân.

Các luật sư của Pike cho biết hôm thứ Sáu rằng nhóm truyền dịch tĩnh mạch của Sở Cải huấn Tennessee dường như không nhận ra rằng các đường truyền tĩnh mạch của Pike không được đặt đúng cách hoặc tĩnh mạch của cô ấy đã bị vỡ, khiến thuốc pentobarbital xâm nhập vào cơ thể Pike thay vì đi vào trong máu.

Các luật sư của bà cho biết trong một tuyên bố hôm thứ Bảy rằng việc Strada từ chức là "hợp lý, nhưng điều đó không giúp ích gì cho Christa lúc này."

Trong một hồ sơ tòa án, các luật sư của Pike đã yêu cầu tòa án ra lệnh buộc Sở Cải huấn Tennessee phải bảo quản tất cả bằng chứng liên quan đến vụ hành quyết bất thành. Sở Cải huấn Tennessee cho biết họ "đã tuân thủ mọi bước trong quy trình hành quyết hợp pháp, đã được thiết lập và được Văn phòng Bộ Trưởng Tư Pháp phê duyệt."

Ngoài việc xem xét độc lập, Lee đã hủy bỏ các vụ hành quyết còn lại theo lịch trình ở Tennessee trong thời gian còn lại của năm.

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Pike được các bác sĩ cứu sống? Các luật sư của Pike lập luận rằng bà ấy đã bị tử hình, án tử hình đã được thực hiện, và nếu bà ấy thoát chết, bà ấy phải được trả tự do. Theo CBSNews, nếu cuối cùng, Pike được trả tự do thì điều đó ứng nghiệm lời tiên tri của bà ấy nói với một người bạn tù ngay trước khi bị tử hình rằng "tôi sẽ ra khỏi nhà tù này như một người tự do".

[CBSNews: Tennessee prison system head to resign after failed Christa Pike execution]

10. NỖI KINH HOÀNG CỦA BẠO CHÚA: Putin ảo tưởng tuyên bố ‘chiến thắng’ sau khi điều động hàng ngàn binh lính trong khi Ukraine bắt giữ 250 người Nga trong chiến dịch chớp nhoáng.

Vladimir Putin đã tuyên bố ông sẽ "thắng lợi" trong cuộc chiến đẫm máu chống lại Ukraine sau khi huy động thêm hàng ngàn binh lính vào cỗ máy quân sự của mình.

Thông tin này được đưa ra sau khi 250 binh sĩ thuộc lực lượng đang gặp khó khăn của ông bị bắt giữ khi quân đội của Tổng thống Volodymyr Zelenskiy triển khai "xe zombie" để phá hủy các vị trí được canh phòng nghiêm ngặt nhất của Nga.

Những chiếc xe điều khiển từ xa chứa đầy chất nổ đã được điều khiển lao về phía bắc thành phố Lyman trong Chiến dịch Vivaldi.

Chuẩn tướng Biletsky của Ukraine cho biết toàn bộ các đơn vị Nga đã đầu hàng khi Quân đoàn 3 giành lại 68 dặm vuông lãnh thổ bị tạm chiếm từ lực lượng xâm lược.

Kế hoạch phản công khéo léo của ông bao gồm việc quân đội giả vờ tấn công vào một thị trấn trước khi tấn công vào một tiền tuyến khác, phía bắc thành phố Lyman.

Các phương tiện điều khiển từ xa đã phá tan các vị trí phòng thủ kiên cố bằng chất nổ trên các rôbô, buộc đối phương phải đầu hàng hàng loạt.

Quân đội Ukraine đã bắt giữ 250 binh sĩ Nga, bao gồm phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa, pháo thủ và sĩ quan, đánh dấu một trong những con số tù binh chiến tranh cao nhất trong một chiến dịch duy nhất.

Đêm qua, Nga đã tấn công các mục tiêu nhằm cắt đứt mạng di động và internet của Ukraine, được tường trình đã nhắm trúng một kho chứa hỏa tiễn Flamingo.

Chỉ vài ngày sau khi khẳng định Nga không chuẩn bị chiến tranh với Âu Châu, Putin đã ra lệnh huy động một lượng lớn binh lính.

Tên độc tài ảo tưởng nói với người Nga: "Nhân dân ta mạnh mẽ, dũng cảm và hiểu biết. Họ hoàn toàn hiểu những gì đang xảy ra xung quanh nước Nga."

"Rõ ràng là những người như vậy không thể bị đe dọa, và không thể đánh bại những người như vậy - hay một quốc gia như vậy."

"Do đó, chiến thắng chắc chắn sẽ thuộc về chúng ta."

Quân đội khổng lồ của Mad Vlad hiện bao gồm một con số đáng kinh ngạc là 2.441.630 người – trong đó có 1.550.500 quân nhân tại ngũ.

Đây là lần thứ tư trong năm nay Putin ra lệnh mở rộng lực lượng của mình, sau các sắc lệnh trước đó vào tháng 3, tháng 6 và cuối tháng 7.

Nhưng động thái leo thang mới nhất diễn ra chỉ vài ngày sau khi nhà lãnh đạo Nga thẳng thừng phủ nhận việc ông đang chuẩn bị đẩy Mạc Tư Khoa vào một cuộc xung đột rộng lớn hơn với Âu Châu.

Putin nói: "Tôi muốn nhấn mạnh một lần nữa rằng chúng tôi không chuẩn bị cho bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Âu Châu."

"Chúng tôi không có kế hoạch nào như vậy, và quan trọng hơn hết, không có cơ sở nào cho những kế hoạch đó."

"Thực tế không có bất kỳ động lực nào để làm leo thang tình hình với Âu Châu."

Ông cáo buộc các nước Âu Châu cố tình làm gia tăng căng thẳng bằng cách cảnh báo người dân chuẩn bị cho một cuộc tấn công có thể xảy ra từ Nga.

Putin cũng tuyên bố quyền của những người nói tiếng Nga đang bị vi phạm ở các nước Baltic nhưng khẳng định Mạc Tư Khoa sẽ đáp trả bằng các biện pháp nhân đạo và luật pháp quốc tế.

Động thái mở rộng quân sự mới nhất của Điện Cẩm Linh diễn ra chỉ chưa đầy một tuần sau cuộc bầu cử quốc hội mà chính Putin đã mô tả như một phép thử về sự ủng hộ dành cho cuộc chiến của ông.

Theo kết quả chính thức gần như hoàn chỉnh, đảng Nước Nga Thống nhất của Putin đã củng cố quyền kiểm soát tuyệt đối đối với Duma Quốc gia với kỷ lục 355 trong số 450 ghế.

Cuộc bỏ phiếu này là cuộc bầu cử quốc hội đầu tiên kể từ khi bạo chúa phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine vào năm 2022.

Cuộc bầu cử được tổ chức trên khắp nước Nga và tại các khu vực bị Nga tạm chiếm ở Ukraine, nơi các phiếu bầu không được Kyiv hoặc các chính phủ phương Tây công nhận là hợp pháp.

Putin đã kêu gọi người dân Nga sử dụng lá phiếu của mình để chứng minh rằng "hàng triệu người" đang đứng sau những chiến binh của đất nước.

Nhưng các nhà phê bình cáo buộc Điện Cẩm Linh đã đàn áp các phe đối lập có ý nghĩa trước cuộc bầu cử.

Và cuộc bầu cử bị lu mờ bởi những lời cảnh báo đáng ngại rằng Putin có thể lợi dụng kết quả để đòi hỏi những hy sinh lớn hơn nữa cho cỗ máy chiến tranh đẫm máu của mình.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh cho biết trước cuộc bỏ phiếu rằng Điện Cẩm Linh đang tìm cách trình bày cuộc bầu cử như bằng chứng về sự ủng hộ của người dân đối với cuộc chiến của Putin.

Tuyên bố này cảnh báo rằng điều đó có thể giúp Mạc Tư Khoa biện minh cho "những hy sinh lâu dài của xã hội như việc huy động lực lượng".

Tổng thống Zelenskiy cảnh báo rằng Nga đã bắt đầu gọi nhập ngũ với số lượng lớn.

Ông nói: "Trên thực tế, người Nga đã bắt đầu huy động lực lượng. Họ đang tăng số lượng người mà họ tuyển mộ thông qua nhiều phương thức khác nhau."

"Họ cũng có kế hoạch tăng cường tuyển mộ người nước ngoài, và điều quan trọng là chính phủ các quốc gia mà Nga tuyển dụng người vào hàng ngũ của mình cần phải có biện pháp đối phó."

Trước đó, Tổng thống Zelenskiy tuyên bố Putin có thể yêu cầu thêm 300.000 quân sau cuộc bầu cử quốc hội – bất chấp việc Điện Cẩm Linh nhiều lần phủ nhận việc chuẩn bị một đợt huy động quân sự khác.

Và không chỉ có nhân lực mà Putin đang đổ vào cỗ máy chiến tranh khổng lồ của mình.

Theo các tài liệu chính phủ mà Reuters thu được, Nga đang chuẩn bị chi một khoản tiền kỷ lục 17,1 ngàn tỷ rúp – tương đương khoảng 153 tỷ bảng Anh – cho quốc phòng vào năm 2027.

Khoản chi tiêu khổng lồ này cao hơn khoảng 27% so với ngân sách ban đầu là 13,5 ngàn tỷ rúp và sẽ là khoản chi tiêu quốc phòng lớn nhất của Mạc Tư Khoa kể từ khi Putin phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.

Một khoản tiền khổng lồ lên tới 50 ngàn tỷ rúp dự kiến sẽ được bơm vào quốc phòng trong ba năm tới khi Điện Cẩm Linh tài trợ cho cỗ máy quân sự khổng lồ của mình.

Việc Putin mở rộng quân sự lần này sẽ làm dấy lên những nghi vấn mới về những lời phủ nhận của ông, trong bối cảnh các quốc gia Âu Châu đồng thời chuẩn bị đối phó với mối đe dọa ngày càng gia tăng từ Nga.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể phát động các cuộc tấn công "lai" nhằm vào các quốc gia ủng hộ Ukraine - trong đó có Ba Lan.

Kịch bản đáng sợ này sẽ cho thấy Mạc Tư Khoa đang gây áp lực lên NATO đồng thời gieo rắc sự không chắc chắn về việc liệu một sự việc có phải là một cuộc tấn công có chủ đích của Nga hay không.

Thậm chí một số điểm du lịch nổi tiếng nhất Âu Châu giờ đây cũng bị cuốn vào nỗi lo ngại an ninh đáng sợ xoay quanh động thái tiếp theo của Putin.

Các cơ quan tình báo Mỹ được tường trình đã cảnh báo các nước Âu Châu về một chiến dịch có thể do Nga thực hiện, liên quan đến máy bay điều khiển từ xa phóng từ các tàu thương mại ở Địa Trung Hải.

Âm mưu bị nghi ngờ có thể liên quan đến các máy bay điều khiển từ xa kiểu Gerbera được giấu trên tàu trước khi được thả từ vùng biển quốc tế hướng về phía nam Âu Châu.

[The Sun: TYRANT'S TERROR Deluded Putin vows ‘victory’ after calling up thousands of troops as Ukraine captures 250 Russians in ‘zombie car’ blitz]