1. ‘Nó đã bị phá hủy hoàn toàn’: Các chuyên gia cho rằng cây cầu Crimea có thể sẽ biến mất vĩnh viễn.

Cây cầu Crimea trị giá 3,5 tỷ đô la của Nga, từng được Vladimir Putin ca ngợi như một biểu tượng cho sự cai trị của ông và sự kiểm soát của Điện Cẩm Linh đối với Crimea bị tạm chiếm, có thể sẽ ngừng hoạt động trong nhiều năm – hoặc thậm chí không bao giờ được xây dựng lại.

Nhiều đánh giá từ các kỹ sư kết cấu và chuyên gia quân sự cho thấy cuộc tấn công của Ukraine đã gây ra thiệt hại "thảm khốc" cho nhịp chính của cây cầu.

Colin Caprani, giáo sư kỹ thuật kết cấu tại Đại học Monash của Úc, nói với BBC rằng thiệt hại quá nghiêm trọng đến mức việc xây dựng lại cây cầu có thể còn khó khăn hơn cả việc xây dựng mới hoàn toàn.

Vòm kim loại, cao xấp xỉ một tòa nhà 15 tầng, đã sụp đổ xuống nước cùng với đường sá và một phần kết cấu đỡ của nó.

"Bạn không cần bằng kỹ sư kết cấu để hiểu điều đó có nghĩa là gì. Nó đã bị phá hủy hoàn toàn," Caprani nói.

Mảnh vỡ nằm rải rác dưới nước, đồng thời vụ va chạm cũng có thể đã làm hư hại các cầu cảng và móng. Chuyên gia cho biết, một số phần còn sót lại sẽ phải bị phá dỡ trước khi công tác tái thiết có thể bắt đầu.

Kỹ sư kết cấu người Ukraine Dmytro Makogon cũng đưa ra đánh giá tương tự trong một cuộc phỏng vấn với Hromadske.

"Cấu trúc cây cầu có thể coi như đã bị phá hủy, bởi vì nhịp chính và phần vòm – phần phức tạp nhất của cấu trúc – đã bị hư hại. Tôi nghi ngờ rằng nó có thể được khôi phục trong thời chiến", ông Makogon nói.

Vòm thép nặng 5.000 tấn này được sản xuất bởi nhà máy Voronezhstalmost của Nga. Việc sản xuất bắt đầu vào tháng 5 năm 2016, và việc lắp đặt hoàn tất vào tháng 10 năm 2017. Sáu tháng sau, Putin đích thân khánh thành cây cầu, lái một chiếc xe tải KamAZ băng qua cầu.

Công tác tái thiết có thể mất hơn một năm.

Andrii Ryzhenko, một Đại tá Hải quân Ukraine đã nghỉ hưu và là chuyên gia quân sự, ước tính rằng chỉ riêng việc xây dựng lại đoạn đường và vòm cầu bị sập cũng có thể mất hơn một năm.

"Về việc khôi phục con đường cùng với cổng vòm, tôi nghĩ có lẽ sẽ mất hơn một năm," Ryzhenko nói với RBC-Ukraine.

Ông nhấn mạnh rằng ước tính đó chỉ áp dụng cho đoạn đường bị hư hỏng, chứ không phải toàn bộ đoạn đường bị đóng cửa trong suốt thời gian đó.

Tuy nhiên, vấn đề cấp bách hiện nay là việc giải tỏa eo biển Kerch. Vòm kim loại, nặng khoảng 5.000 tấn, đã rơi thẳng xuống luồng tàu.

Ông Ryzhenko cho biết Nga rất có thể sẽ phải tháo dỡ xác tàu và chế tạo một cấu trúc thay thế thay vì chỉ đơn giản là đặt lại cấu trúc bị hư hại vào vị trí cũ. Ông gợi ý rằng có thể sử dụng các vụ nổ dưới nước để loại bỏ các mảnh vỡ.

Quá trình này có thể làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa trong nhiều tuần hoặc thậm chí nhiều tháng, gây ảnh hưởng đến việc tiếp cận các cảng của Nga và các cảng do Ukraine xâm lược ở Biển Azov.

Dmytro Pletenchuk, phát ngôn nhân của Hải quân Ukraine, chỉ ra một trở ngại khác: Nga có thể không thể tiến hành sửa chữa mà không khiến công nhân và thiết bị của họ phải đối mặt với các cuộc tấn công tiếp theo từ Ukraine.

Trong một cuộc phỏng vấn với Hromadske, ông cho biết sáu tháng tới sẽ đặc biệt khó khăn cho công tác tái thiết do thời tiết bão tố. Các tàu sửa chữa cũng sẽ vẫn nằm trong tầm bắn của vũ khí Ukraine.

"Nếu Ukraine không cho phép, sẽ không có công việc sửa chữa nào được thực hiện ở đó," ông Pletenchuk nói.

Các tuyến đường tiếp tế của Crimea đang bị đe dọa.

Emil Kastehelmi, một nhà phân tích thuộc Tập đoàn Black Bird của Phần Lan, cho biết ông không kỳ vọng cây cầu đường bộ sẽ được khôi phục trước khi chiến tranh kết thúc.

Ông nói rằng Ukraine đã giành được một chiến thắng với cả "những hệ quả cụ thể và mang tính biểu tượng". Các tuyến đường tiếp tế của Nga đến Crimea bị tạm chiếm hiện đang bị đe dọa, trong khi các đoạn đường bị sập đã chặn đường vận chuyển hàng hóa qua eo biển Kerch.

Nhà phân tích quân sự Clément Molin mô tả Crimea gần như bị cô lập hoàn toàn khỏi Nga, với xa lộ R-280 Novorossiya hiện là tuyến đường bộ duy nhất còn lại để tiếp tế cho vùng này.

Nhưng con đường đó còn lâu mới an toàn.

"Kể từ đầu năm, hàng trăm xe tải Nga đã bị máy bay điều khiển từ xa tầm trung của Ukraine tấn công", Molin viết.

Nga đã triển khai hàng ngàn binh sĩ trang bị súng máy gắn trên xe bán tải để bảo vệ xa lộ như một phần của tuyến phòng không cuối cùng.

"Đi phà vẫn là một lựa chọn khác, nhưng phương án này cũng liên tục bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công. Hiện chưa rõ có bao nhiêu phà vẫn còn hoạt động", Kastehelmi cho biết.

Thiệt hại này cũng có thể gây ra những hậu quả vượt ra ngoài phạm vi Crimea.

Kênh đào Kerch-Yenikale, nơi vòm cầu bị sập, là tuyến đường thủy duy nhất nối Biển Azov với Hắc Hải. Theo Andrey Sizov, Giám đốc điều hành của công ty tư vấn nông nghiệp SovEcon, có tới 25% lượng ngũ cốc xuất khẩu của Nga đi qua kênh đào này, và ông nhấn mạnh tầm quan trọng của kênh đào.

Hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Kerch đã bị đình chỉ từ tháng 7 năm 2026 do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine. Ông Sizov cho biết, những thiệt hại mới nhất càng làm phức tạp thêm triển vọng nối lại hoạt động này.

Ông ước tính việc dọn sạch kênh đào khỏi các mảnh vỡ có thể mất từ một đến ba tháng. Khoảng thời gian tương tự cũng cần thiết để khôi phục hoạt động vận chuyển trên sông Patapsco ở Baltimore sau khi nhịp cầu dài 366 mét bị sập vào năm 2024.

Nga có thể sẽ không cố gắng xây dựng lại nó.

Yigal Levin, một nhà phân tích quân sự và cựu sĩ quan Lực lượng Phòng vệ Israel, đặt câu hỏi liệu Nga có thực sự việc gắng xây dựng lại cây cầu này hay không.

Ông lập luận rằng, với việc công trình vẫn nằm trong tầm bắn của hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa Ukraine, và hệ thống phòng không Nga đã thất bại trong việc ngăn chặn các cuộc tấn công liên tiếp, việc tái thiết sẽ không có nhiều ý nghĩa.

Levin cũng chỉ ra sự chênh lệch ngày càng lớn giữa các hệ thống phòng không thời Liên Xô của Nga và các loại vũ khí mà Ukraine hiện đang triển khai.

Được thiết kế để đối phó với các mối đe dọa của thế kỷ trước, những hệ thống đó ngày càng trở nên không đủ khả năng để đối phó với kho vũ khí hiện nay, vốn bao gồm các loại vũ khí lớn như hỏa tiễn hành trình FP-5 và Neptune cho đến các đàn máy bay điều khiển từ xa nhỏ, cơ động.

Đối với Putin, thiệt hại này mang tính biểu tượng đặc biệt. Cây cầu mà ông đích thân khánh thành như một biểu tượng cho sự kiểm soát của Nga đối với Crimea bị tạm chiếm đã trở thành một điểm yếu lớn trong nỗ lực của Điện Cẩm Linh nhằm giữ vững và tiếp tế cho bán đảo này.

[Kyiv Post: ‘It’s Completely Destroyed’: Experts Say Crimean Bridge Could Be Lost for Good]

2. Tòa Bạch Ốc cho biết hội nghị thượng đỉnh lịch sử đầu tiên giữa Tổng thống Trump, Tập Cận Bình và Putin sẽ không tập trung vào Ukraine.

Hôm Thứ Hai, 16 Tháng Mười Một, Tòa Bạch Ốc xác nhận Tổng thống Donald Trump, Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tổ chức cuộc gặp ba bên đầu tiên bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC sắp tới tại Thâm Quyến.

Đã có nhiều đồn đoán về khả năng diễn ra cuộc gặp như vậy kể từ khi Tổng thống Trump và Putin tuyên bố kế hoạch tham dự Hội nghị thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Á Châu - Thái Bình Dương, gọi tắt là APEC tại Trung Quốc vào ngày 18-19 tháng 11. Đây sẽ là lần đầu tiên ba nhà lãnh đạo thế giới gặp mặt trực tiếp đồng thời.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận ngày 16 tháng 11 rằng ba nhà lãnh đạo sẽ gặp nhau tại Thâm Quyến vào ngày 19 tháng 11.

Một quan chức cao cấp của Mỹ cho biết với hãng thông tấn AP và các phương tiện truyền thông khác vào ngày 13 tháng 11 rằng chủ đề chính của cuộc họp sẽ là vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Theo nguồn tin, Tổng thống Trump cũng dự định thảo luận về cuộc chiến ở Iran, nhưng không phải cuộc chiến ở Ukraine.

Nếu tuyên bố này chính xác, nó có thể gây thất vọng cho Putin, người được tường trình đã đề xuất cuộc gặp ba bên nhằm đạt được một thỏa thuận hòa bình có lợi hơn cho Nga, theo tờ Wall Street Journal.

Kyiv kịch liệt lên án đề xuất này, với Ngoại trưởng Andrii Sybiha nói rằng hội nghị thượng đỉnh chỉ "khuyến khích Putin tiếp tục cuộc chiến này".

Tuy nhiên, Tổng thống Trump cho biết ông sẵn sàng gặp ông Tập Cận Bình và Putin tại hội nghị thượng đỉnh APEC để thảo luận về kiểm soát vũ khí và phi hạt nhân hóa.

Theo Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier, ông Tập Cận Bình không quan tâm đến việc thảo luận về cuộc xâm lược Ukraine của Nga tại hội nghị thượng đỉnh, vì ông tin rằng vai trò đó nên do Âu Châu đảm nhiệm chứ không phải Trung Quốc.

Tuy nhiên, Điện Cẩm Linh vẫn khẳng định các cuộc đàm phán về Ukraine sẽ tiếp tục diễn ra tại APEC — mà không có sự tham gia của Ukraine hay các nước Âu Châu. Phát biểu với truyền thông nhà nước Nga ngày 12 tháng 11, trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov tuyên bố rằng Tổng thống Trump và Putin sẽ có các cuộc đàm phán sâu rộng về một giải pháp hòa bình tại Trung Quốc.

Ông Ushakov cho biết: "Đương nhiên, trong cuộc gặp dự kiến với Tổng thống Trump tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thâm Quyến, chúng tôi sẽ tiếp tục thảo luận toàn diện các vấn đề liên quan đến việc giải quyết xung đột."

Tuy nhiên, theo một quan chức cao cấp của Mỹ, vấn đề này sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh ba bên. Vị quan chức này cho biết, cuộc gặp gỡ này nhằm mục đích "khởi đầu cho một cuộc đối thoại" về giải trừ vũ khí hạt nhân "có thể mang lại hiệu quả trong tương lai".

Dự kiến sẽ không có thỏa thuận mới nào được công bố tại cuộc họp này.

Mỹ, Nga và Trung Quốc đều sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, mặc dù kho vũ khí của Washington và Mạc Tư Khoa lớn hơn nhiều so với Bắc Kinh.

Hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân New START, một thỏa thuận giữa Mỹ và Nga được ký kết lần đầu vào năm 2010, đã hết hạn vào tháng 2 năm 2026 - bất chấp việc Mạc Tư Khoa tuyên bố sẽ gia hạn thỏa thuận thêm một năm.

Chính quyền Trump đã để thỏa thuận hết hiệu lực, với lý do Tổng thống Trump "muốn duy trì các giới hạn đối với vũ khí hạt nhân và mời Trung Quốc tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí", một quan chức Mỹ cho biết vào thời điểm đó.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng cho biết Tổng thống Trump muốn đạt được một thỏa thuận mới bao gồm cả Trung Quốc.

"Rõ ràng, tổng thống đã từng nói rõ rằng để có được sự kiểm soát vũ khí thực sự trong thế kỷ 21, không thể làm điều gì mà không bao gồm Trung Quốc vì kho vũ khí khổng lồ và đang tăng nhanh của họ," Rubio nói.

[Kyiv Independent: Historic first summit for Trump, Xi, Putin will not focus on Ukraine, White House says]

3. Tổng thống Macron cảnh báo rằng việc cắt giảm viện trợ cho Ukraine sẽ tạo tiền đề cho nhiều cuộc chiến tranh hơn

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng các quốc gia tìm cách hạn chế viện trợ cho Ukraine muốn áp đặt một "nền hòa bình bất công" và cảnh báo rằng đó là công thức dẫn đến hàng loạt các cuộc chiến tranh khác.

Tuyên bố của nhà lãnh đạo Pháp được đưa ra trong bối cảnh Mỹ làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán giữa Ukraine và Nga nhằm chấm dứt cuộc chiến bắt đầu bằng cuộc xâm lược toàn diện của Mạc Tư Khoa năm 2022.

Ông Macron nói: "Những người muốn ngăn chặn viện trợ cho Ukraine thực chất muốn áp đặt một nền hòa bình bất công lên nước này" và, rộng hơn, lên toàn bộ Âu Châu.

"Đó là tinh thần của sự thất bại. Đó là công thức dẫn đến hàng loạt các cuộc chiến tranh khác. Đó không thể là lập trường của nước Pháp."

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong những bình luận được công bố hôm thứ Bảy rằng Washington đã đề nghị Kyiv nhượng lại đất cho Mạc Tư Khoa để đổi lấy việc Ukraine gia nhập NATO.

Hôm thứ Năm, các đặc phái viên của Mỹ Jared Kushner và Steve Witkoff đã gặp riêng Putin và Tổng thống Zelenskiy, sau hai ngày đàm phán tại Abu Dhabi mà không đạt được bước đột phá nào.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã dẫn đến thỏa thuận rằng các nước Âu Châu sẽ tham gia các cuộc đàm phán trong tương lai về việc chấm dứt chiến tranh.

Hôm thứ Sáu, tại Dublin, Âu Châu đã chọn năm quốc gia – Pháp, Đức, Ý, Anh và Ba Lan – để cử đại diện tham dự các cuộc đàm phán.

Ông Macron nói: "Âu Châu phải tham gia đầy đủ" vào công việc nhằm mang lại một "nền hòa bình công bằng và lâu dài" ở Ukraine.

Ngũ Giác Đài đang cân nhắc cắt giảm khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ tại Âu Châu, chủ yếu ở Đức, trong khi Ba Lan thúc đẩy việc thiết lập một căn cứ thường trực.

"Những gì xảy ra ở Ukraine ảnh hưởng trực tiếp đến chúng ta... Giúp Ukraine tự vệ chính là bảo vệ nước Pháp và người dân Pháp."

Tổng thống Pháp cho biết các đồng minh của Ukraine, kể cả với Nga, phải nêu rõ tầm nhìn hậu chiến của mình và "chúng ta cũng phải nêu rõ những gì chúng ta kỳ vọng ở Hoa Kỳ đối với an ninh lâu dài của Âu Châu".

Ông Macron nói thêm rằng ông tin "Vladimir Putin không muốn đàm phán" và đang cố gắng chia rẽ Ukraine bằng cách tăng cường các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng năng lượng khi mùa đông đến gần.

" Điều đó có nghĩa là chúng ta phải tiếp tục hỗ trợ tài chính và giúp Ukraine bảo vệ người dân, các nhà máy điện và lưới điện của họ", ông nói.

[Kyiv Post: Reducing Ukraine Aid Sets Scene for More War: Macron]

4. Tổng thống Stubb của Phần Lan kêu gọi Âu Châu tự mình chủ động đàm phán với Nga sau sự phụ thuộc "vô trách nhiệm" vào Mỹ.

Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Financial Times ngày 17 tháng 11 rằng các nhà lãnh đạo Âu Châu nên trực tiếp đàm phán với Putin để tránh sự phụ thuộc "thiếu trách nhiệm" vào Hoa Kỳ trong việc giải quyết các cuộc đàm phán với Mạc Tư Khoa.

Tổng thống Stubb, người đã có cuộc điện đàm với Putin hồi tháng trước, là nhà lãnh đạo Âu Châu mới nhất kêu gọi khối này giành được một ghế tại bàn đàm phán - một ý tưởng mà Điện Cẩm Linh đã nhiều lần bác bỏ.

"Giờ đây chúng ta đã có một khuôn khổ... Tôi nghĩ các nhà lãnh đạo Âu Châu nên trực tiếp trao đổi với Putin với cùng một thông điệp," Stubb nói, đề cập đến việc Liên Hiệp Âu Châu thành lập một nhóm để tham gia các cuộc đàm phán trong tương lai.

Trước đó, đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump, Jared Kushner, đã đưa ra nhận xét tương tự, nói với các phóng viên rằng Putin sẵn sàng "thử" khi được hỏi về việc hợp tác với Âu Châu.

Tuy nhiên, Mạc Tư Khoa cho biết họ chưa đồng ý mở rộng các cuộc đàm phán, ngay cả sau khi các cuộc đàm phán ở Abu Dhabi không đạt được bước đột phá đáng kể nào.

"Để đạt được thỏa thuận này, cần phải làm rất nhiều việc, bao gồm cả việc có thể cần thêm một vòng, và có lẽ là nhiều hơn một vòng, đàm phán ba bên", trợ lý Điện Cẩm Linh Yuri Ushakov cho biết vào ngày 16 tháng 11.

Tổng thống Stubb cũng nhắc lại rằng Âu Châu phải đóng vai trò tích cực hơn trong các cuộc đàm phán, nói rằng "điều rất quan trọng là chúng ta phải trở thành người định hướng chương trình nghị sự". Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng các cuộc đàm phán trong tương lai có sự tham gia của các quan chức Âu Châu, NATO, Ukraine, Nga và Mỹ có thể rơi vào bế tắc.

Tổng thống Trump đã cử ra hai nhà đàm phán, thứ nhất là bạn ông, tài phiệt địa ốc Steve Witkoff; và thứ hai là con rể ông, cũng là một tài phiệt địa ốc. Cả hai người đều không qua trường lớp nào và cũng không có kinh nghiệm đàm phán. Hậu quả là cuộc hòa đàm về cuộc xâm lược Ukraine của Nga đã bị nhóm đàm phán của Putin lèo lái để mở rộng không ngừng. Mở rộng mới nhất là vấn đề NATO phải rút về tình trạng năm 1997. Putin đã nêu đích danh Phần Lan là quốc gia phải rút khỏi NATO như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ giải pháp nào cho vấn đề Ukraine. Nếu cứ không ngừng mở rộng các vấn đề gây tranh cãi thì hòa bình Ukraine không phải là vấn đề có thể giải quyết trong 24 giờ như Tổng thống Trump đã hứa hẹn viễn vông khi tranh cử. 24 năm chưa chắc đã xong.

Phần Lan đã chứng tỏ là một trong những đồng minh mạnh mẽ và thẳng thắn nhất của Kyiv kể từ cuộc xâm lược toàn diện của Nga. Nước này ủng hộ việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, cũng như đáp ứng các nhu cầu quốc phòng và tài chính của Ukraine.

[Kyiv Independent: Finland's Stubb urges Europe to take Russia talks into its own hands after 'irresponsible' US reliance]

5. Khoảnh khắc nhẫn tâm: Người lính Nga hạ sát đồng đội của mình thay vì giúp đỡ sau khi bị trúng mìn.

Đây là khoảnh khắc nhẫn tâm khi một người lính Nga bắn chết đồng đội của mình thay vì giúp đỡ sau khi người này giẫm phải mìn.

Đoạn phim kinh hoàng do binh lính Ukraine ghi lại cho thấy người lính bị thương đang quằn quại trong đau đớn trên mặt đất sau khi bị trúng bom.

Vụ nổ xảy ra khi hai binh sĩ thuộc đơn vị của Vladimir Putin đang di chuyển dọc theo một con đường làng ở vùng Kharkiv bị tàn phá bởi chiến tranh của Ukraine.

Thay vì sơ cứu, người lính Nga không bị thương ung dung tiến đến chỗ đồng nghiệp rồi lạnh lùng quyết định bắn vào đầu anh ta.

Người chiến binh Nga chĩa súng vào đồng đội ở cự ly gần – nhưng khẩu súng trường của anh ta bị kẹt đạn hai lần.

Anh ta nạp đạn, kéo chốt súng và bắn thêm một phát nữa, trước khi lẩn trốn vào một con hẻm.

Vụ việc rùng rợn này xảy ra giữa lúc có những cáo buộc gây chấn động rằng Putin tàn nhẫn đã ra lệnh cho binh lính tiền tuyến của mình tự bắn chết lẫn nhau nếu bị thương, thay vì gánh thêm gánh nặng cho cỗ máy chiến tranh đang sụp đổ của Điện Cẩm Linh.

Phóng viên chiến trường nổi tiếng người Ukraine, Andriy Tsaplienko, cho biết: "Hai binh sĩ tấn công của Nga đang di chuyển qua một thị trấn ở vùng Kharkiv. Một trong hai người giẫm phải mìn chống bộ binh."

"Thay vì giúp đỡ, người kia lại bắn ‘đồng đội’ của mình."

Ông nói thêm: "Xét theo tốc độ và sự dứt khoát trong hành động của kẻ giết người, hắn ta chỉ đơn giản là làm theo chỉ thị."

"‘Chúng tôi không bỏ rơi đồng loại, chúng tôi tiêu diệt hết bọn chúng’ - đó là câu nói tóm gọn về đất nước ăn thịt người mang tên Nga."

Vụ xả súng xảy ra sau khi số liệu thương vong khổng lồ do Putin gây ra được phơi bày trong một vụ tấn công dữ liệu quy mô lớn, tiết lộ rằng hơn 450.000 người Nga đã thiệt mạng ở Ukraine kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Các nhóm tin tặc Silent Crow và Belarusian Cyber Partisans đã tấn công cơ quan thống kê Rosstat của Mạc Tư Khoa, đánh cắp dữ liệu từ cơ sở dữ liệu nội bộ của cơ quan này, bao gồm giai đoạn từ tháng 2 năm 2022 đến tháng 8 năm nay.

Các tập tin bị đánh cắp chứa thông tin từ giấy chứng tử, cho thấy hậu quả thảm khốc về mặt nhân mạng mà cuộc xâm lược của Putin có thể gây ra cho cuộc chiến.

Nhóm tin tặc ủng hộ Ukraine Silent Crow đã công bố dữ liệu, ước tính rằng 450.100 người Nga đã thiệt mạng trong cuộc xung đột.

Tuy nhiên, lực lượng Cyber Partisans của Belarus, vốn phản đối nhà độc tài Alexander Lukashenko, đã đưa ra con số thương vong là 393.881 bằng một phương pháp hẹp hơn, xác định cụ thể các hoạt động quân sự là nguyên nhân gây tử vong.

Các con số gây chấn động chưa được xác minh độc lập, nhưng nhìn chung phù hợp với ước tính của tình báo Anh hồi tháng 9 rằng 500.000 binh sĩ Nga đã thiệt mạng.

Trong một diễn biến khác, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã thách thức Putin gặp ông tại Nam Cực để tham dự một hội nghị thượng đỉnh hòa bình mang tính bước ngoặt sau chín tháng bế tắc trong các cuộc đàm phán.

Lời chế giễu này xuất hiện trong bối cảnh lo ngại rằng Nga đang cố gắng phá hoại các cuộc đàm phán quan trọng đang diễn ra ở Abu Dhabi – với một phát ngôn nhân của Điện Cẩm Linh đe dọa sẽ tiến hành chiến tranh toàn diện chống lại phương Tây.

Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov, một thành viên của nhóm đàm phán, cảnh báo rằng cuộc xung đột như vậy sẽ "khác biệt - và rất ngắn ngủi".

Trong khi đó, Đại sứ Ukraine tại Liên Hiệp Quốc, Andriy Melnyk, cảnh báo rằng sẽ không có bước đột phá nào cho đến khi Putin và Tổng thống Zelenskiy gặp nhau.

Nhưng nhà độc tài Nga đã từ chối ngồi xuống đàm phán trừ khi các cuộc thương lượng được tổ chức tại Mạc Tư Khoa, nơi mà sự an toàn của Tổng thống Zelenskiy không thể được bảo đảm.

[The Sun: CANNON FODDER Heartless moment Russian soldier shoots his own comrade dead rather than help him after being blown up by landmine]

6. Tổng thống Zelenskiy cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã "vô hiệu hóa" 55% công suất lọc dầu của Nga.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết trong bài phát biểu tối hôm Thứ Hai, 16 Tháng Mười Một, rằng lực lượng Ukraine đã làm ngừng hoạt động 55% công suất lọc dầu của Nga.

Tuyên bố của tổng thống được đưa ra trong bối cảnh máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine tiếp tục tấn công vào các địa điểm sản xuất dầu của Nga, vốn cung cấp năng lượng cho quân đội nước này, và các cuộc tấn công của Nga tiếp tục tàn phá cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

"Tổng cộng, chúng ta đã vô hiệu hóa hơn 55% công suất lọc dầu của Nga", Tổng thống Zelenskiy nói, trích dẫn báo cáo của Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi. "Đây là phản ứng thích đáng đối với việc Nga từ chối giảm leo thang và các cuộc tấn công của họ vào cơ sở hạ tầng năng lượng của chúng ta."

Chỉ trong tuần qua, máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine đã tấn công một cơ sở dầu mỏ quan trọng ở tỉnh Samara của Nga, một nhà máy lọc dầu lớn ở thành phố Volgograd của Nga, và nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga nằm cách biên giới Ukraine 2.500 km.

Đáp lại các cuộc tấn công của Nga vào các cơ sở năng lượng của Ukraine, Tổng thống Zelenskiy cảnh báo về mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo của Nga và kêu gọi tăng cường viện trợ nước ngoài khi một mùa đông lạnh giá khác đang đến gần.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Người Nga đã áp dụng chiến thuật chọn lọc một khu vực cụ thể và tập trung các cuộc tấn công vào đó—nhắm vào lưới điện và các trạm biến áp—trong nhiều ngày. Điều quan trọng là người dân phải nhận được sự hỗ trợ cần thiết và nguồn cung cấp năng lượng phải trở lại lịch trình ổn định."

Tổng thống Zelenskiy cho biết kể từ tháng 9, lực lượng Nga đã tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng ở các tỉnh Zaporizhzhia và Dnipro của Ukraine. Tỉnh Dnipro hứng chịu nhiều cuộc tấn công nhất, với tổng cộng 131 vụ, Tổng thống Zelenskiy nói.

Trong các cuộc tấn công đêm 10-11 tháng 11, Nga đã tấn công sáu trạm biến áp điện lớn ở bốn tỉnh của Ukraine, làm hư hại đường dây điện và gây gián đoạn nguồn cung cấp điện trên toàn quốc. Ngày 9 tháng 11, lực lượng Nga tấn công Nhà máy Nhiệt điện Trypillia, gọi tắt là TPP ở vùng Kyiv. Cơ sở này trước đó đã bị hư hại nghiêm trọng trong một cuộc tấn công năm 2024.

Trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng trên khắp cả nước, việc hạn chế tốc độ của Starshield, phiên bản quân sự hóa của Starlink, tiếp tục ngăn cản máy bay điều khiển từ xa đánh chặn của Ukraine bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga.

Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ủy ban Âu Châu sẽ giúp cung cấp cho Ukraine nguồn năng lượng khẩn cấp, bao gồm máy phát điện và nguồn tài chính.

"Đây sẽ là một tín hiệu mạnh mẽ - một tín hiệu gửi đến Nga rằng Ukraine sẽ không bị bỏ rơi," Tổng thống Zelenskiy nói. "Về các ưu tiên của chúng tôi: chúng tôi và các đối tác cần tập trung vào hỏa tiễn cho hệ thống Patriot và NASAMS."

Sau cuộc đàm phán hòa bình ba bên giữa Nga, Ukraine và Mỹ vào ngày 10-11 tháng 11, Tổng thống Zelenskiy cho biết Kyiv sẽ tìm cách hợp tác sâu rộng hơn với các đồng minh Âu Châu trong các cuộc gặp sắp tới.

Tổng thống Zelenskiy nói: "Chúng ta có cơ hội định hình một lập trường mạnh mẽ, thống nhất của Âu Châu - một lập trường hoàn toàn hướng tới chiến thắng. Quan hệ Ukraine-Mỹ-Nga phải phát triển - không chỉ thành một thể thức bốn bên, mà phải trở nên mạnh mẽ hơn đáng kể."

[Kyiv Independent: Ukrainian drone attacks 'neutralized' 55% of Russia's oil refining capacity, Zelensky says]

7. "Putin đã chứng minh một lần nữa rằng ông ta không nghiêm chỉnh về một nền hòa bình được đàm phán", chủ tịch ủy ban tình báo Thượng viện Mỹ nói sau yêu cầu của Mạc Tư Khoa đối với NATO.

Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán tiếp theo với Nga để chấm dứt chiến tranh chỉ là "một trò hề". Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Tom Cotton lập luận rằng yêu cầu của Điện Cẩm Linh về một số quốc gia thành viên phải rút khỏi NATO chứng tỏ Mạc Tư Khoa không có ý định lập lại hòa bình, ông nói.

Ngày 14 tháng 11, tờ New York Times đưa tin rằng tại các cuộc đàm phán kín ở Abu Dhabi tuần này, Nga một lần nữa yêu cầu NATO rút số các quốc gia thành viên xuống tình trạng vào năm 1997. Động thái này là một phần trong các yêu cầu xem xét lại toàn bộ cấu trúc an ninh Âu Châu.

Điều này trước hết và quan trọng nhất áp dụng cho Ba Lan và các quốc gia Baltic (Estonia, Latvia và Lithuania), là thành viên NATO và có quân đội của họ cũng như các đồng minh đóng quân tại đó.

Theo tờ báo này, một trong những yêu cầu chính của Nga là NATO phải từ bỏ mọi kế hoạch mở rộng hơn nữa và chấm dứt mọi hoạt động quân sự của liên minh tại Ukraine, Đông Âu, Nam Caucasus và Trung Á.

Những yêu cầu cực đoan của Điện Cẩm Linh

Cotton gọi việc Nga muốn giảm thiểu quy mô của các nước NATO là điều phi lý. Hàng chục quốc gia Âu Châu đã bác bỏ yêu sách của Mạc Tư Khoa về việc tự quyết định an ninh của mình.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, cho biết một thỏa thuận ngừng bắn phải được thực hiện trước khi thảo luận về cấu trúc an ninh rộng lớn hơn của Âu Châu. Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố rằng "Cấu trúc an ninh cho một Âu Châu tự do sẽ do chính Âu Châu tự do và NATO quyết định, chứ không phải do Nga."

Những yêu cầu này nổi lên trong một nỗ lực do Mỹ làm trung gian nhằm chấm dứt chiến tranh, trong đó Tổng thống Zelenskiy nói rằng Nga thậm chí sẽ không thảo luận về việc tha cho lưới điện của Ukraine.

"Các cuộc đàm phán tiếp theo chỉ là trò hề."

Cotton nhấn mạnh: "Putin đã một lần nữa chứng minh rằng ông ta không nghiêm chỉnh về một nền hòa bình được đàm phán. Các cuộc đàm phán tiếp theo vào thời điểm này chỉ là trò hề."

Ông lập luận rằng nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin sẽ chỉ đồng ý ngừng chiến khi nào ông nhận ra mình không thể thắng, và nói thêm: "Chúng ta cần giúp Ukraine chứng minh điều đó."

Phương Tây cảnh báo rằng Nga có thể thách thức NATO. Những tuyên bố của ông được đưa ra trong bối cảnh nhiều tháng qua có những cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa có thể tấn công các thành viên NATO.

Vào tháng 8, tờ Wall Street Journal đưa tin rằng tình báo Mỹ nhận thấy Putin có thể sẽ thăm dò quyết tâm của NATO bằng một cuộc tấn công hạn chế vào một quốc gia đồng minh trong vòng vài năm tới, trong các kịch bản từ tấn công mạng đến xâm lược trên bộ quy mô nhỏ.

Vào tháng 9, tờ Financial Times, dẫn nguồn từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng Đan Mạch, đưa tin rằng Nga có thể tiến hành một cuộc tấn công hạn chế hoặc phá hoại quy mô lớn nhằm vào một thành viên NATO trong vòng vài tháng tới.

[Euromaidan: "Putin has proved once again that he’s not serious about a negotiated peace," says US Senate’s intelligence chair after Moscow’s NATO demand]

8. Estonia có kế hoạch đối phó với sự xâm lược của Nga: Điều hành chính phủ từ trên đám mây.

Hãy tưởng tượng vị tướng Pháp Charles de Gaulle, bị lưu đày ở Luân Đôn trong Thế chiến II, điều hành chính phủ Nước Pháp Tự do của mình bằng cách đăng nhập vào điện toán đám mây.

Các quan chức ở Estonia đang chuẩn bị cho kịch bản như vậy với một chiến lược mới nhằm tăng cường khả năng chống trả trước cuộc xâm lược của Nga cho phép các dịch vụ kỹ thuật số của chính phủ được vận hành hoàn toàn từ nước ngoài nếu lãnh thổ của họ bị kẻ thù nước ngoài xâm lược.

Quốc gia Baltic với 1,3 triệu dân, có chung đường biên giới dài 294 km với Nga, lo ngại rằng mình sẽ là mục tiêu hàng đầu nếu Mạc Tư Khoa xâm lược một quốc gia thuộc Liên minh Âu Châu. Các cơ quan an ninh đã cảnh báo rằng Nga đang tiến hành một cuộc chiến tranh hỗn hợp chống lại Âu Châu, và Estonia đã cáo buộc Mạc Tư Khoa gây ra mọi việc, từ các cuộc tấn công mạng đến các âm mưu đốt phá và cắt đứt các đường cáp dữ liệu dưới biển.

Hiện tại, Tallinn đang chuẩn bị chuyển các dịch vụ công cộng của mình lên đám mây "hoặc khi các trung tâm dữ liệu bị phá hủy hoặc khi có các cuộc tấn công trực tiếp vào mặt đất và chúng ta không thể hoạt động", theo lời Tõnu Grünberg, một trong những người xây dựng chiến lược mới và là cựu phó tổng thư ký phụ trách cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và an ninh mạng tại Bộ Tư pháp và Các vấn đề kỹ thuật số của Estonia.

Estonia đã có bản sao lưu dữ liệu tại "đại sứ quán kỹ thuật số" của mình ở Luxembourg, về cơ bản là một bản sao toàn diện của quốc gia, bao gồm mọi thứ từ sổ ghi danh công dân đến sổ ghi danh đất đai và bộ luật.

"Giờ đây, chúng tôi thực sự muốn duy trì hoạt động trực tuyến, bất kể điều gì xảy ra," Grünberg nói. "Tất cả các dịch vụ thiết yếu đều phải hoạt động trực tuyến… Mọi thứ cần phải tiếp tục vận hành."

Chính phủ Estonia đang xây dựng các ứng dụng bảo mật trên các nhà cung cấp dịch vụ đám mây bao gồm Microsoft Azure và Amazon Web Services cũng như nền tảng đám mây quốc gia của riêng họ. Nước này đang triển khai hệ thống đến đại sứ quán dữ liệu và các địa điểm khác ở Âu Châu, theo lời ông Grünberg, người mới nhậm chức Giám đốc điều hành của nhà cung cấp cơ sở hạ tầng công nghệ Levira trong tháng này.

Allan Allmere, cố vấn về kiến trúc và cơ sở hạ tầng CNTT tại Bộ Tư pháp và Các vấn đề kỹ thuật số, cho biết trong cuộc phỏng vấn với POLITICO rằng Estonia muốn giảm thiểu tác động của kịch bản xấu nhất.

"Lý tưởng nhất là chúng ta muốn xây dựng các hệ thống có thể chịu được mọi cuộc khủng hoảng có thể xảy ra, nhưng trên thực tế, không quốc gia nào có thể dự đoán hoặc loại bỏ mọi rủi ro," ông nói. "Trong những kịch bản nghiêm trọng nhất, chúng ta cũng cần duy trì một nền tảng đáng tin cậy để từ đó có thể xây dựng lại nhà nước kỹ thuật số của Estonia."

Mối nguy hiểm đối với các dịch vụ kỹ thuật số đã trở nên rõ ràng đối với người dân Estonia kể từ năm 2007, khi quốc gia này phải đối mặt với làn sóng tấn công mạng kéo dài 22 ngày, làm tê liệt phần lớn các dịch vụ thương mại và chính phủ. Chính quyền nước này sau đó quy kết các cuộc tấn công cho Nga.

Vụ việc này, xét trên nhiều khía cạnh, là cuộc tấn công mạng quy mô lớn đầu tiên nhắm vào một quốc gia theo kiểu hiện đại. Nó đã thúc đẩy Tallinn cải tổ toàn bộ cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của mình, biến Estonia trở thành quốc gia được một số người đánh giá là quốc gia số hóa nhất thế giới.

"Họ đã áp dụng một đường lối tiến bộ đáng kể trong việc số hóa các dịch vụ chính phủ," Joseph Jarnecki, nghiên cứu viên cao cấp tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, gọi tắt là RUSI ở Luân Đôn, cho biết.

Allmere cho biết kế hoạch ứng phó ngày tận thế nhằm bảo đảm rằng "chúng ta sẽ không bao giờ phải bắt đầu lại từ con số không."

Khả năng phục hồi kỹ thuật số

Các cuộc tấn công gần đây vào các trung tâm dữ liệu ở Nga đã nhấn mạnh tầm quan trọng của các dịch vụ kỹ thuật số đối với các quốc gia đang trong chiến tranh. Tháng trước, Ukraine đã tấn công ba trung tâm dữ liệu thuộc nhà cung cấp Yandex của Nga, cho thấy việc tấn công vào năng lực tính toán đã trở nên tương tự như việc tấn công một nhà máy điện cung cấp điện, nhiệt và nhiên liệu mà quân đội và dân thường phụ thuộc vào.

Kế hoạch quốc gia của Estonia về khả năng chống chịu trước ngày tận thế là một ví dụ đáng chú ý về cách các quốc gia đang tìm cách bảo vệ công dân và các dịch vụ của mình khỏi những rủi ro đó thông qua việc phân tán quyền kiểm soát. Cho đến gần đây, cuộc tranh luận về an ninh kỹ thuật số thường tập trung vào việc giữ quyền kiểm soát gần nhà bằng cách lưu trữ dữ liệu cục bộ và xây dựng các công nghệ và trung tâm dữ liệu trong lãnh thổ quốc gia.

Hiện nay, các quốc gia — đặc biệt là những quốc gia đang đối mặt với nguy cơ xung đột gia tăng — đang xem xét lại đường lối của mình, bảo đảm rằng họ cũng đang phân tán rủi ro sang cơ sở hạ tầng kỹ thuật số.

Hôm thứ Năm, Vương quốc Anh và Na Uy tuyên bố họ đang xem xét các cách thức để lưu trữ dữ liệu an toàn của nhau bằng cách thiết lập "đại sứ quán dữ liệu" riêng.

Ông Jarnecki cho biết, Estonia cũng đang đầu tư vào "quan hệ đối tác và liên minh với các quốc gia thứ ba an toàn" để bảo đảm an ninh và khả năng phục hồi, "thay vì nói rằng ‘chúng ta có chủ quyền và khả năng phục hồi tốt nhất khi mọi thứ đều nằm dưới sự kiểm soát vật lý của chúng ta, trong lãnh thổ của chúng ta’".

Sự việc mất điện của Microsoft ảnh hưởng đến các công ty và quốc gia trên toàn thế giới tuần trước một lần nữa cho thấy các quốc gia nên đa dạng hóa các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và kỹ thuật số như thế nào trong trường hợp các nhà cung cấp chính bị tấn công mạng, gián đoạn hoặc gặp sự việc kỹ thuật.

Ông Allmere, quan chức Estonia phụ trách kế hoạch ứng phó với ngày tận thế, cho biết nước này cũng đang chuẩn bị cho thách thức tiếp theo: "Câu hỏi đầu tiên là làm thế nào để bảo đảm dữ liệu nhà nước của Estonia sẽ không bị biến mất", ông nói, đề cập đến "đại sứ quán dữ liệu" hiện có ở Luxembourg như một bản sao lưu. "Thách thức tiếp theo là làm thế nào để bảo đảm nhà nước có thể tiếp tục hoạt động với dữ liệu đó trong thời kỳ khủng hoảng", ông nói.

Tallinn sẽ không dừng lại ở đó. "Chúng ta cũng cần bảo đảm rằng dữ liệu đó vẫn dễ hiểu và có thể sử dụng được trong nhiều thập niên tới", Allmere nói.

[Politico: Estonia has a plan for Russian occupation: Run its government from the cloud]

9. Hành khách bị mắc kẹt và hàng ngàn chuyến bay bị hủy sau lệnh tạm dừng hoạt động của FAA. Đây là những gì chúng ta biết.

Không phận trên khắp nước Mỹ dần trở lại bình thường vào thứ Bảy sau khi lệnh tạm dừng hoạt động trên toàn quốc hiếm hoi khiến hàng ngàn chuyến bay bị hủy và nhiều hành khách bị mắc kẹt.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy cho biết trong một cuộc họp báo hôm thứ Bảy: "Chúng tôi đã hoạt động trở lại bình thường."

Ông đã cảm ơn các phi công, nhân viên hãng hàng không, kiểm soát viên không lưu và Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA vì sự chuyên nghiệp của họ trong suốt thời gian tạm dừng hoạt động trên mặt đất.

"Họ đã hạ cánh an toàn tất cả các máy bay của chúng tôi," ông nói, đồng thời cảm ơn hành khách vì sự kiên nhẫn của họ trong suốt sự gián đoạn đáng kể này.

"Máy bay đang di chuyển trên đường băng, chuẩn bị cất cánh và điều kiện bay hiện tại rất an toàn," ông Duffy cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Bảy.

"Các bạn sẽ tiếp tục thấy một số chuyến bay bị hoãn và hủy do các hãng hàng không điều chỉnh lại lịch bay và bố trí lại máy bay/phi hành đoàn đến những nơi cần thiết nhất."

Theo trang Web theo dõi chuyến bay FlightAware, hơn 5.000 chuyến bay đã bị hủy vào thứ Bảy, trong khi khoảng 5.300 chuyến khác bị hoãn.

Cơ quan Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đã ra lệnh tạm dừng hoạt động trên không như thế nào?

Lệnh tạm dừng hoạt động trên mặt đất bắt đầu lúc 3:36 chiều giờ EST thứ Sáu khi Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA ra lệnh ngừng hoạt động trong khi có khoảng 3.500 chuyến bay đang trên không.

"Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đã ra lệnh tạm dừng hoạt động trên không để đề phòng rủi ro khi có hơn 3.500 máy bay đang bay trên bầu trời", ông Duffy cho biết. Tất cả các máy bay đang bay đều đã hạ cánh an toàn.

Lệnh phong tỏa đã được dỡ bỏ vào khoảng 8:20 tối giờ EST thứ Sáu.

Đây là lần tạm dừng hoạt động trên mặt đất toàn quốc đầu tiên kể từ Tháng Giêng năm 2023, khi một hệ thống máy tính quan trọng của FAA gặp trục trặc. Trước đó, lần tạm dừng hoạt động trên mặt đất toàn quốc gần nhất xảy ra sau vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001.

Theo FlightAware, khoảng 9.159 chuyến bay đã bị hủy và 7.190 chuyến bị hoãn vào thứ Sáu, khiến hành khách bị mắc kẹt tại các phi trường lớn trên khắp cả nước.

Các quan chức cho rằng việc tạm dừng hoạt động là do cơ sở hạ tầng hệ thống đã cũ và công nghệ lỗi thời.

"Những gì chúng ta đang có là một hệ thống kiểm soát không lưu cực kỳ cũ kỹ," Duffy nói.

Ông Duffy cho biết hôm thứ Bảy rằng cuộc điều tra sơ bộ cho thấy một nhà thầu của L3Harris đang làm việc tại một địa điểm hẻo lánh của FAA và đang chuyển đổi dây đồng cũ sang cáp quang trong khi thay thế một bộ định tuyến. Bộ định tuyến đang được thay thế sau đó bắt đầu gửi quá tải đến các bộ định tuyến khác, gây quá tải hệ thống. Ông nói rằng có 1.000 lượt đăng nhập mỗi bốn đến năm giây.

Bộ trưởng Giao thông vận tải cho biết Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA đang điều tra xem vấn đề là do lỗi của con người hay do bộ định tuyến bị lỗi. Ông Duffy nói rằng nhiều nhà thầu "lấy tiền của chúng ta nhưng cung cấp dịch vụ rất kém". Ông cũng cho biết L3Harris, một công ty công nghệ và quốc phòng, là chủ sở hữu của hệ thống này.

Hôm thứ Bảy, L3Harris cho biết công ty này đang hiện đại hóa cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc hỗ trợ Hệ thống Không phận Quốc gia, phối hợp chặt chẽ với Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA.

"Chúng tôi đang hỗ trợ Cục Hàng không Liên bang, gọi tắt là FAA trong cuộc điều tra nhằm hiểu rõ các điều kiện dẫn đến việc tạm dừng hoạt động hàng không trên toàn quốc vào ngày 13 tháng 11", công ty cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh họ rất coi trọng việc tạm dừng hoạt động hàng không trên toàn quốc và "tác động của nó".

Giám đốc FAA Bryan Bedford cho biết việc nâng cấp hệ thống dây dẫn là một vấn đề bảo trì định kỳ mà cơ quan này đã thực hiện trong nhiều năm. Khoảng 70% hệ thống đã được chuyển đổi từ dây đồng sang cáp quang. Sau khi bộ định tuyến bắt đầu gây quá tải hệ thống trong 45 phút, FAA không thể xác định được nguyên nhân gây ra sự bất ổn. Ông cho biết thêm, sự bất ổn sau đó đã lan rộng đến 17 cơ sở khác.

[CBSNews: Travelers stranded and thousands of flights canceled after FAA ground stop. Here's what we know]

10. Bà von der Leyen cho biết Âu Châu sẽ "tham gia tích cực" vào các cuộc đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine.

Hôm Thứ Hai, 16 Tháng Mười Một, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết Âu Châu sẽ tích cực tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai giữa Nga và Ukraine.

"Âu Châu sẽ tham gia chặt chẽ vào tiến trình này thông qua khuôn khổ E5 + Liên Hiệp Âu Châu," bà von der Leyen nói về các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai. "Trong thời gian đó, chúng tôi sẽ bảo đảm hỗ trợ tối đa cho Ukraine và gây áp lực tối đa lên Nga."

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã nhiều lần kêu gọi Âu Châu tham gia các cuộc đàm phán hòa bình trước và sau các cuộc đàm phán ba bên giữa Mỹ, Nga và Ukraine được tổ chức vào ngày 11-12 tháng 11 tại Abu Dhabi.

Tuyên bố của chủ tịch Ủy ban Âu Châu được đưa ra vài ngày sau khi các nhà lãnh đạo Âu Châu đồng ý vào ngày 13 tháng 11 rằng các thể chế Liên Hiệp Âu Châu và năm quốc gia Âu Châu sẽ cùng đại diện cho Âu Châu trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine của Nga.

Nhóm đàm phán Âu Châu sẽ bao gồm đại diện của các thể chế Liên Hiệp Âu Châu cùng với Pháp, Đức, Ý, Ba Lan và Vương quốc Anh - năm quốc gia được gọi là E5 trong Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác, một nhóm các quốc gia đang nỗ lực cung cấp các bảo đảm an ninh cho Ukraine.

Bà Von der Leyen cho biết bà đã nói chuyện với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb về các cuộc đàm phán hòa bình trước thềm Diễn đàn Mở rộng Liên Hiệp Âu Châu diễn ra vào ngày 15-16 tháng 11. Diễn đàn thường niên này tập trung vào việc tăng cường các chiến lược an ninh và xã hội dân sự của Liên Hiệp Âu Châu.

Ngày 15 tháng 11, Cao ủy phụ trách mở rộng Liên Hiệp Âu Châu, bà Marta Kos, thông báo rằng Ukraine và Liên minh Âu Châu đã đồng ý về các bước để đẩy nhanh các cải cách quan trọng cần thiết cho việc gia nhập Liên Hiệp Âu Châu, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn quan trọng về dân chủ và pháp quyền trong nửa đầu năm 2027.

Ngày 9 tháng 11, Ủy viên Kinh tế Liên Hiệp Âu Châu Valdis Dombrovskis cho biết thâm hụt ngân sách dự kiến năm 2027 của Kyiv là 70 tỷ euro (78,3 tỷ Mỹ Kim) sẽ được Liên minh Âu Châu bù đắp một phần nếu nước này đồng ý khoản vay mới trị giá 45 tỷ euro (50,4 tỷ Mỹ Kim). Khoản vay này sẽ được cộng thêm vào cam kết riêng trị giá 45 tỷ euro mà khối này dự kiến cung cấp cho Ukraine vào năm 2027 như một phần của khoản vay 90 tỷ euro (100,7 tỷ Mỹ Kim) được thỏa thuận vào tháng 4 năm 2026.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu dự kiến sẽ thảo luận về nhu cầu tài chính của Ukraine cho năm 2027, việc phân bổ quỹ công bằng và các cuộc đàm phán hòa bình tại cuộc họp Hội đồng Âu Châu tiếp theo vào ngày 26-27 tháng 11.

[Kyiv Independent: Europe will 'closely engage' in peace negotiations between Russia, Ukraine, von der Leyen says]