1. Nhóm ly giáo Công Giáo Cổ đã len lỏi được vào Việt Nam. Kinh nghiệm của Giáo Hội Công Giáo Phi Luật Tân
Nhóm ly giáo Công Giáo Cổ đã len lỏi được vào Việt Nam. Xin nói ngay rằng chúng tôi không coi các Công Giáo Cổ là kẻ thù vì họ cũng là các Kitô Hữu thờ phượng cùng một Thiên Chúa như chúng ta, và chia sẻ cùng những cội nguồn lịch sử và phụng vụ với chúng ta. Xa hơn nữa về mặt Thần Học, dù muốn hay không, chúng ta vẫn phải thừa nhận rằng họ vẫn duy trì sự kế thừa tông đồ và Bí tích Thánh Thể hợp lệ.
Thành ra, họ đáng được chúng ta tôn trọng. Tuy nhiên, nghĩa vụ nói lên sự thật vẫn đòi buộc chúng ta phải tuyên bố một cách rõ ràng rằng họ là một nhóm ly giáo, không hiệp thông với Tòa Thánh, và đã phát triển cũng như áp dụng một số quan điểm thần học trái ngược với giáo huấn và truyền thống của Giáo Hội Công Giáo.
Giáo Hội Công Giáo Cổ tuyên bố rằng họ vẫn trung thành tuyệt đối với giáo lý và truyền thống của Giáo hội từ thời các Thánh Tông đồ. Sự thật không đúng như vậy. Họ phong chức linh mục cho phụ nữ, chúc phúc cho hôn nhân đồng giới, chấp nhận các linh mục có gia đình, và cho phép mọi người tham dự thánh lễ được rước lễ bất kể người ấy đang mắc tội trọng.
Như Thánh Phaolô đã viết: "Bất cứ ai ăn Bánh hay uống Chén của Chúa cách bất xứng, thì cũng phạm đến Mình và Máu Chúa. Ai nấy phải tự xét mình, rồi hãy ăn Bánh và uống Chén này. Thật vậy, ai ăn và uống mà không phân biệt được Thân Thể Chúa, là ăn và uống án phạt mình." (1 Cr 11:27-29)
Do đó, trong niềm tôn trọng, chúng tôi vẫn phải nói lên sự thật và cố gắng nói một cách hiền hòa nhưng vẫn kiên định để cảnh giác anh chị em; đặc biệt trong bối cảnh kinh nghiệm của Giáo Hội Công Giáo Phi Luật Tân cho thấy nhóm này có những phương pháp chiêu dụ tín đồ rất táo bạo và có các nguồn lực phong phú từ nước ngoài để phát triển nhanh chóng một khi đã thiết lập được đầu cầu thích hợp.
Nhóm Giáo Hội Công Giáo Rôma Cổ Bắc Mỹ, gọi tắt là NAORCC, đã tấn phong một Giám Mục Việt Nam là Giám Mục Giuse Vũ Minh Hùng, tức là họ đang thiết lập một đầu cầu để vào Việt Nam. Do đó, thiết tưởng chúng ta nên tìm hiểu về lịch sử hoạt động của nhóm này tại Phi Luật Tân, một quốc gia ít nhiều có những nét tương đồng với Việt Nam.
Tính cho đến thập niên 1990, Giáo Hội Công Giáo tại Phi Luật Tân vẫn là Giáo Hội Công Giáo duy nhất tại quốc gia này, như tình trạng của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam trước biến cố Giám Mục Giuse Vũ Minh Hùng.
Vào đầu thập niên 1970, một phong trào giáo dân Công Giáo được thành lập tại Hermosa, Bataan vào đầu thập niên 1970 bởi bà Maria Virginia P. Leonzon Teruel. Ban đầu, đó là một tổ chức Công Giáo chủ trương cổ vũ việc lần chuỗi Mân Côi, và các hoạt động bác ái xã hội. Họ được các Giám Mục Phi Luật Tân ủng hộ nên phong trào lan rộng rất nhanh chóng.
Năm 1991, tổ chức này tách khỏi Giáo Hội Công Giáo Rôma. Do nhiều vấn đề khác nhau, nhưng nổi bật nhất là sự tôn sùng cá nhân dành cho bà Maria Teruel và con trai bà là John Florentine Teruel. Hai mẹ con bà này đã chính thức tách biệt hoàn toàn khỏi Giáo Hội Công Giáo Rôma và thiết lập một giáo phái mới có tên là Apostolic Catholic Church hay Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền, với chủ trương nghe rất cao cả là hiệp nhất Giáo Hội Công Giáo và Giáo Hội Chính Thống Giáo.
Theo tuyên bố của Florentine, Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền này vừa mang đặc điểm Tin Lành, vừa là một giáo phái Công Giáo độc lập. Nhóm Giáo Hội Công Giáo Cổ của Đức đã đặc biệt chú ý đến Florentine. Trong một dàn xếp rất là hi hữu Florentine đã được Hội nghị Quốc gia các Tổng Giám Mục Công Giáo Cổ và Chính thống giáo tấn phong làm thượng phụ vào ngày 13 tháng 7 năm 1991.
Từ đó, Florentine đã nhanh chóng phong chức linh mục và phó tế một cách tràn lan cho nhiều người tại Phi Luật Tân và Hoa Kỳ trước khi qua đời vào ngày 19 Tháng Giêng năm 2021.
Thượng phụ Juan Almario (tên khai sinh là Elvis Mitra Calampiano) trở thành vị thượng phụ thứ hai của Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền. Ông được thụ phong thượng phụ thông qua các nghi thức diễn ra vào ngày 31 Tháng Giêng năm 2021. Trước khi được bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo giáo hội, ông từng giữ cương vị Tổng Giám Mục cao cấp và chưởng ấn cho thượng phụ trong một thời gian dài tại Đền thánh Quốc gia Ina Poon Bato ở Quezon City, Phi Luật Tân.
Hiện nay, Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền có 32 giáo phận trên toàn thế giới, trải khắp Phi Luật Tân cũng như tại nhiều thành phố trọng điểm ở Hoa Kỳ, Canada, Úc, Hương Cảng, Nhật Bản, Singapore, Campuchia, Vương quốc Anh, Âu Châu, Trung Đông, Nga và các đảo quốc Thái Bình Dương. Giáo Hội Công Giáo Tông truyền được tường trình có hơn 5 triệu tín hữu và 192 hội dòng trên khắp thế giới.
2. Giáo Hội Công Giáo Cổ Rôma Bắc Mỹ vào Phi Luật Tân như thế nào?
Giáo Hội Công Giáo Cổ Rôma Bắc Mỹ, gọi tắt là NAORCC, từ lâu đã chú ý đến Phi Luật Tân và có một quan hệ hợp tác sâu đậm với Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền Phi Luật Tân. Họ giúp đưa các chủng sinh sang California đào tạo thành linh mục. Theo dòng thời gian, một số lớn các linh mục và Giám Mục trong Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền Phi Luật Tân là những người được đào tạo bởi NAORCC. Một số vị được đào tạo bởi NAORCC đã chính thức gia nhập NAORCC và thành lập nên Dòng Truyền giáo Chúa Hài Đồng. NAORCC chính thức thiết lập Giáo phận Chúa Hài Đồng do Giám Mục Jose Maniwang Madanguit cai quản.
Các Tổng Giám Mục từ Tổng Giáo phận California thuộc NAORCC, chẳng hạn như Tổng Giám Mục Ivan Castaneda, đã thực hiện nhiều chuyến thăm mục vụ tại Phi Luật Tân để kết nối các mục vụ địa phương hiện có, thiết lập các trạm truyền giáo và chính thức phong chức cho các giáo sĩ tại địa phương.
Một số lớn các linh mục trong Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền Phi Luật Tân, đặc biệt là các vị được NAORCC đào tạo lũ lượt rời bỏ Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền Phi Luật Tân để tham gia vào NAORCC cùng với cả giáo dân của mình.
Vào ngày 29 tháng 9 năm 2020, một văn kiện thống nhất mang tính lịch sử đã được ký kết. Văn kiện này sáp nhập vào Tổng Giáo phận California tất cả các giáo xứ, hội đoàn, giáo sĩ và giáo phận trực thuộc tại Phi Luật Tân nằm dưới sự quản lý thống nhất của NAORCC trên phạm vi quốc tế.
Hiện nay, NAORCC đang duy trì các trạm truyền giáo trên khắp đất nước. Họ có 2 dòng tu tại Phi Luật Tân, bao gồm: Societas Sancti Willibrordi và Dòng Truyền giáo Chúa Hài Đồng, và một Huynh Đoàn Truyền Giáo gọi là Huynh Đoàn Thánh Phêrô và Phaolô Tông Đồ do một Giám Mục là bề trên tổng quyền, đó là Giám Mục Celestino Gianan.
Giám Mục Celestino Gianan là người đã sang Việt Nam truyền chức phó tế cho 3 người Việt Nam tại tỉnh Bình Dương.
Giáo Hội Công Giáo tại Phi Luật Tân theo Niên Giám Tòa Thánh 2025 có 93.236.000 giáo dân, 126 Giám Mục, 10.662 linh mục, 11 phó tế vĩnh viễn, 1.310 nam tu sĩ không có chức linh mục, 11.177 nữ tu, 6.473 chủng sinh.
NAORCC không công bố số liệu chính thức nhưng ước chừng họ có hàng trăm linh mục và 9 Giám Mục Reynaldo Maglente, Celestino Gianan, Jose Madanguit, Roland Bolso, Chris Hernandez, Joseph Nestor Corral, Lito Pastrana, Jesus Santos, và Eduardo Rubio.
Trong các tài liệu của NAORCC, họ cho rằng 80% các linh mục của họ là các linh mục đã được thụ phong trong Giáo Hội Công Giáo Rôma. Tuy nhiên, các nguồn tin độc lập khẳng định rằng 80% các linh mục của họ là các linh mục đã được thụ phong trong Giáo Hội Công Giáo Tông Truyền Phi Luật Tân, chứ không phải Giáo Hội Công Giáo Rôma, mặc dù cũng có các linh mục của Giáo Hội Công Giáo Rôma trong số 20% còn lại.
Ngày 17 Tháng Bẩy, 2023, Đức Cha Joel Baylon của giáo phận Legaspi đã đưa ra một tuyên bố sau khi có thông tin cho rằng "Huynh Đoàn Truyền giáo Thánh Phêrô và Thánh Phaolô" của Giám Mục Celestino Gianan đang thực hiện các "nghi thức tiếp nhận" đối với người Công Giáo tại tỉnh Albay – là khu vực nằm trong phạm vi quản lý của giáo phận này.
Những người Công Giáo tại tỉnh Albay được mời đến tham dự các bữa tiệc rất thịnh soạn, được phát quà và được tham dự thánh lễ bởi các linh mục mặc áo lễ y hệt như các linh mục Công Giáo Rôma. Trình tự thánh lễ có phần hơi khác, nhưng nhìn chung vẫn tương tự với các thánh lễ Công Giáo.
Đức Cha Baylon khẳng định: "Giáo Hội Công Giáo không công nhận nhóm này là một tổ chức hợp pháp, vì các thành viên của nhóm không tham gia vào sứ vụ chính thức trong Giáo Hội Công Giáo và không được thẩm quyền hợp pháp nào cho phép hành động nhân danh hoặc thay mặt cho Giáo Hội Công Giáo".
Đức Cha Baylon sau khi khuyên bảo anh chị em giáo dân không được tham gia vào các cuộc gặp gỡ này, đã cảnh báo các giáo sĩ Công Giáo tham gia nhóm này sẽ phải đối mặt với việc bị tước bỏ các năng quyền linh mục.
Henrick Geralde – người tự xưng là linh mục và là người phụ trách đào tạo tại chủng viện của NAORCC – phản bác tuyên bố của Đức Cha Baylon rằng "Chúng tôi là người Công Giáo, vì từ Catholic có nghĩa là những tín hữu tin vào Chúa Kitô trên toàn thế giới. Chúng tôi tin vào Chúa Kitô, nên chúng tôi là người Công Giáo. Chúng tôi là một hội truyền giáo tại Phi Luật Tân, trực thuộc ‘Giáo Hội Công Giáo Quốc tế’".
Geralde nói thêm: "Chúng tôi là một Giáo Hội Công Giáo duy nhất, dù xuất thân từ những truyền thống khác nhau. Chúng tôi truy nguyên nguồn gốc và sự kế thừa của mình từ Thánh Phêrô, vị Giáo hoàng đầu tiên".
3. Giáo Hội Công Giáo Cổ Rôma Bắc Mỹ vào Việt Nam như thế nào?
NAORCC đã phong cho một người Việt Nam làm Giám Mục, tức là đã thiết lập Việt Nam như một miền truyền giáo.
Giám Mục Giuse Vũ Minh Hùng sinh ngày 15 tháng 10, 1967 trong một gia đình Phật Giáo có 6 người con; được rửa tội ngày 23 Tháng Mười Hai, 1980 tại giáo xứ Phú Lâm, Xuân Lộc, Việt Nam. Ngày 29 Tháng Năm, 2010 đương sự được phong chức linh mục tại trụ sở Hội Xuân Bích tại Đà Nẵng bởi Đức Cha Phaolô Tịnh Nguyễn Bình Tĩnh, là Giám Mục Chính Tòa Đà Nẵng từ năm 2000 đến năm 2006, lúc đó đã nghỉ hưu.
Ngày 30 Tháng Ba, 2022, tại Phi Luật Tân, linh mục Giuse Vũ Minh Hùng được phong chức Đức Ông trong Giáo Hội Công Giáo Rôma Cổ Bắc Mỹ, gọi tắt là NAORCC. Trước đó, linh mục này đã mời Giám Mục Celestino Gianan là bề trên tổng quyền của huynh đoàn truyền giáo Hai Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô sang Việt Nam truyền chức phó tế cho 3 người Việt Nam tại tỉnh Bình Dương.
Ngày 30 Tháng Chín, 2026, tại công nghị quốc tế của NAORCC ở Phi Luật Tân, đương sự được tấn phong Giám Mục trong Giáo Hội Công Giáo Rôma Cổ Bắc Mỹ.
Cuối tháng 10, Giám Mục Giuse Vũ Minh Hùng đã được mời sang Mỹ hội họp với Tổng Giám Mục Ivan Alberto Castañeda của tổng giáo phận Công Giáo Cổ California.
Theo những gì đã xảy ra tại Phi Luật Tân, Việt Nam đã nằm trong tầm ngắm của NAORCC; và có thể dự đoán rằng, bước tiếp theo sẽ gồm các động tác sau:
Chiêu dụ tín đồ một cách rất quyết liệt bằng thủ đoạn hơn là qua việc rao giảng Tin Mừng và các giáo lý chân chính. Trên các web sites của các Giáo Hội Công Giáo Cổ, đối tượng chủ yếu để họ truyền giáo không phải là lương dân vì truyền giáo cho lương dân khó lắm. Họ chủ yếu nhắm vào người Công Giáo với luận điệu chủ yếu là chỉ trích Giáo Hội Công Giáo Rôma đã lầm đường lạc lối.
Chiêu dụ cả hàng giáo sĩ và các thanh và cả các thiếu nữ qua các chương trình du học ở Mỹ.
Gặp gỡ anh chị em giáo dân Công Giáo qua các bữa tiệc, những phần quà.
4. Bài Giảng của Đức Thánh Cha trong Thánh Lễ cầu nguyện cho các đẳng linh hồn tín hữu đã qua đời.
Tại Nghĩa trang Verano, Rôma, hôm Thứ Hai, ngày 2 tháng 11 năm 2026, Đức Đức Lêô XIV đã long trọng cử hành Thánh Lễ cầu nguyện cho các đẳng linh hồn tín hữu đã qua đời.
Vài trăm người đã tham dự thánh lễ do Đức Leo cử hành tại nghĩa trang Verano, dưới bầu trời xám xịt. Khi đến nơi, ngay trước 4 giờ chiều, Đức Giáo Hoàng đã dừng lại để cầu nguyện tại một ngôi mộ gần lối vào, và làm phép lành cho ngôi mộ đó được coi là ngôi mộ cổ nhất tại nghĩa trang. Nghĩa trang rộng lớn này, trải rộng trên khoảng 83 hecta ở phía đông thủ đô nước Ý, đã là nơi chôn cất trong gần 2,000 năm. Tuy nhiên, nó đã có hình dạng hiện tại trong thời kỳ chiếm đóng của Napoléon vào thế kỷ 19.
Một thanh niên Rôma tên Lucio, người đến cùng vị hôn thê của mình để đặt hoa trên mộ người thân, tâm sự: "Tham dự thánh lễ của Đức Giáo Hoàng ở đây, chỉ cách mộ bà tôi vài mét, thực sự là một điều có ý nghĩa lớn lao đối với tôi." Giống như Lucio, nhiều người Rôma đã đến thăm nơi an nghỉ cuối cùng của những người thân yêu đã khuất vào ngày mà Giáo Hội Công Giáo dành riêng cho họ.
Trong bài giảng thánh lễ, Đức Thánh Cha nói:
Anh chị em thân mến,
Chúng ta quy tụ lại để cử hành Thánh Thể tại nơi cầu nguyện và tưởng nhớ này, nơi tràn đầy tình yêu thương và hy vọng. Chúng ta dâng Thánh Thể này để cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời, đặc biệt là những người đang an nghỉ tại đây và những người mà mỗi chúng ta đều yêu mến trong lòng.
Việc tưởng nhớ các tín hữu đã qua đời vào ngày sau Lễ trọng kính Các Thánh hướng dẫn lời cầu nguyện này của chúng ta. Chúng ta hướng về Cha trên trời để đời sống thánh thiện và hạnh phúc, mà rất nhiều con cái của Người đã được hưởng, có thể bao gồm linh hồn của tất cả những người đang an nghỉ trong bình an.
Đức tin của chúng ta được soi sáng bởi Lời Chúa đã được công bố và làm phong phú thêm lòng tin tưởng của chúng ta vào bàn tay Chúa. Sách Khôn Ngoan nhắc nhở chúng ta rằng, bàn tay Chúa có khả năng bảo vệ linh hồn người công chính một cách hữu hiệu: "không một sự đau khổ nào có thể chạm đến họ" (Sách Khôn Ngoan 3:1). Đây là lời hứa ơn cứu độ, một lời hứa đặc biệt trong ngày này, trở thành trọng tâm của lời cầu nguyện chúng ta dâng lên Chúa sự sống cho tất cả những tín hữu đã qua đời.
Nguyện xin đôi bàn tay đầy tình phụ tử và vững chắc của Người gìn giữ họ mãi mãi, để họ được hưởng trọn vẹn sự thuộc về nhau và thiết yếu mà Chúa đã hứa với dân Người trong Sách Khải Huyền: "Họ sẽ là dân của Người, và chính Thiên Chúa sẽ ở cùng họ, là Thiên Chúa của họ" (Khải Huyền 21:3). Lời cầu nguyện của chúng ta chuyển cầu để sự hiệp thông sự sống đời đời này, điều mà Người Mục Tử Nhân Lành đã hứa với đàn chiên của Người, những người sẽ không bị lạc mất mãi mãi và không ai có thể cướp khỏi tay Người (xem Ga 10:28).
Anh chị em thân mến, chúng ta đã lắng nghe Tin Mừng về Tám Mối Phúc (Mt 5:1-12). Chúng giống như một bức chân dung tự họa của Chúa Giêsu, mà chính Người đã ban cho các môn đệ của Người, khi tuyên bố: "Phúc thay cho các con!" (Câu 11). Tám Mối Phúc là con đường dẫn đến cuộc sống trọn vẹn và viên mãn, cả hiện tại và đời đời. Khi chúng ta nghe chúng được công bố trong Phụng vụ—chúng ta biết—đó là Chúa Phục Sinh đang nói với chúng ta. Và thông điệp cứu rỗi này, chính là Tám Mối Phúc, vang vọng với sức mạnh thiêng liêng đặc biệt trong nghĩa trang, nơi giống như một ngưỡng cửa giữa thế giới này và thế giới bên kia, giữa sự tồn tại trần gian và cõi vĩnh hằng đang chờ đợi chúng ta. Chúa Giêsu Phục Sinh nói với chúng ta: Phúc cho những người sống theo con đường này, vì Nước Trời thuộc về họ.
Giữa tám Mối Phúc trong Tin Mừng Mátthêu, có một mối phúc đặc biệt chạm đến trái tim chúng ta hôm nay: "Phúc cho những người than khóc, vì họ sẽ được an ủi" (Mt 5:4). Lúc này, chúng ta muốn cầu nguyện cho những người vừa mất đi người thân yêu; đặc biệt là những người đã bị cướp đi bởi bạo lực vô nghĩa của chiến tranh. Xin cho những giọt nước mắt của biết bao người mẹ, biết bao trẻ em, biết bao người già chạm đến lương tâm của những người có quyền lực để dập tắt vũ khí!
Nhân kỷ niệm 800 năm ngày mất của Thánh Phanxicô Assisi, thật tự nhiên khi nhớ lại "lời chúc phúc" mà ngài đã thêm vào Bài ca muôn Tạo vật khi hiểu rằng cái chết của ngài đã đến gần: "Ngợi khen Chúa, lạy Chúa, nhờ cái chết thân xác của chị em chúng con, / mà không một người sống nào có thể thoát khỏi: / khốn thay cho những kẻ sẽ chết trong tội trọng; / phúc thay cho những kẻ tìm thấy trong thánh ý Chúa, / vì cái chết thứ hai sẽ không làm hại họ."
Anh chị em thân mến, đức tin nơi Chúa Kitô cho chúng ta biết rằng mối liên hệ của chúng ta với những người đã khuất không bị gián đoạn, mà được biến đổi. Với những lời cầu nguyện chuyển cầu, chúng ta đồng hành cùng những người thân yêu của mình hướng tới sự hiệp thông trọn vẹn với Chúa, sự hiệp thông mà chúng ta thực sự mong đợi ngay tại đây, trong Bí tích Thánh Thể. Được truyền cảm hứng bởi đức tin tràn đầy hy vọng này, chúng ta tiếp tục cuộc hành trình trần gian, chờ đợi ngày Người lau khô mọi giọt nước mắt, khi "sự chết sẽ không còn nữa, cũng không còn tang chế, khóc lóc, đau đớn nữa, vì những điều cũ đã qua rồi" (Khải Huyền 21:4).
5. Một giáo xứ ở Uruguay đang phải vật lộn với bạo lực chuẩn bị đón tiếp chuyến thăm của Giáo hoàng Lêô XIV.
Lucía Pintos đang theo học để trở thành giáo viên ở Borro, một khu phố của Uruguay bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự lan rộng của nạn buôn bán ma túy, nơi một giáo xứ sẽ đón tiếp Đức Giáo Hoàng Lêô XIV trong vài ngày tới đóng vai trò là một nơi trú ẩn mong manh nhưng rất cần thiết khỏi bạo lực.
"Đó là một thực tế đau lòng, bởi vì trẻ em phải đến trường để ăn trưa hoặc ăn nhẹ buổi chiều," Pintos, 21 tuổi, nói. "Bạn không thể cho con mình ra ngoài chơi hoặc đi mua sắm vì có tiếng súng."
Đức Lêô sẽ đến thăm khu phố ở phía bắc thủ đô Montevideo của Uruguay, trong chuyến công du Uruguay, Á Căn Đình và Peru từ ngày 6 đến 17 tháng 11, chuyến đi mà ngài đã xác nhận bất chấp chẩn đoán ung thư gần đây. Đức Giáo Hoàng sẽ đến thăm Giáo xứ Đức Mẹ Guadalupe, nơi xây dựng nhà ở, thúc đẩy tạo việc làm và hỗ trợ những người nghiện trong quá trình cai nghiện.
Cộng đồng Công Giáo đang chìm trong bạo lực chuẩn bị đón tiếp chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô.
Các khu dân cư như Borro sống trong tiếng súng nổ và những tranh chấp lãnh thổ giữa các tay buôn ma túy. Những lo ngại về bạo lực đã khiến chính phủ bắt đầu tuần tra bằng xe thiết giáp, vốn ban đầu được Hoa Kỳ tặng cho các nhiệm vụ gìn hòa bình của Liên Hiệp Quốc.
Cha Pablo Coimbra, linh mục quản xứ Đức Mẹ Guadalupe, cho biết: "Các gia đình biết rằng đến một giờ nhất định họ phải vào trong nhà. Khi tiếng súng bắt đầu, họ nằm rạp xuống đất, vì một viên đạn lạc có thể trúng bất cứ ai. Đó là những loạt đạn súng máy, và đạn rơi xuống bất cứ đâu chúng rơi xuống."
Đức Tổng Giám Mục Montevideo, Daniel Sturla, cho biết không nơi nào khác ở quốc gia Nam Mỹ này có sự hiện diện mạnh mẽ của đạo Công Giáo như ở Borro. Một ngày sau khi tiếp đón phái đoàn Vatican để chuẩn bị cho chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Lêô, ông đã đi thị sát khu phố này cùng với hãng thông tấn Associated Press.
Theo thống kê chính thức, trong số 98 vụ giết người được ghi nhận tính đến tháng 9 tại Montevideo — tăng 13,5% so với cùng kỳ năm ngoái — hơn 46% xảy ra ở Borro và các khu vực lân cận. Uruguay vẫn có tỷ lệ giết người thấp so với khu vực, với khoảng 10 vụ giết người trên 100.000 người vào năm ngoái.
Vào tháng 10 năm 2025, Bộ trưởng Nội vụ Carlos Negro tuyên bố Uruguay đang đối mặt với "tỷ lệ giết người ở mức báo động" và cam kết sẽ giảm tỷ lệ này.
Borro có nhà ở tồi tàn và đường sá lầy lội.
Khi những con đường đất dẫn xuống một con suối cạnh Borro, bùn lầy xuất hiện khắp nơi. Nó thường ngấm vào những ngôi nhà gần đó.
Cảnh quan nơi đây giờ đây bị chia cắt bởi một con đường bê tông được xây dựng để phục vụ chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng. Những con phố hẹp hội tụ về một sân túc cầu được giáo xứ trùng tu, nơi Lautaro Martínez, một cầu thủ trẻ đầy triển vọng, đang luyện tập. Tuy nhiên, việc tập luyện đã bị tạm dừng trong những ngày này như một biện pháp phòng ngừa sau các vụ xả súng gần đây.
Trong bối cảnh đó, nhà thờ đã trở thành nơi trú ẩn. Hàng xóm đưa những người bị thương đến đó vì xe cứu thương chỉ đi được đến tận nhà thờ. Ông Coimbra cho biết trước đây các băng đảng thường đuổi các gia đình ra khỏi nhà thờ bằng súng để lập ổ ma túy, buộc họ phải tìm nơi nương náu trong giáo xứ.
Để chống tội phạm, giáo xứ đang dẫn đầu các dự án nhà ở xã hội, trong đó cư dân đang xây dựng hơn 100 căn nhà với hệ thống vệ sinh - một nỗ lực tạo ra việc làm cho người dân địa phương.
"Sự hiện diện của nhà thờ tạo nên sự khác biệt giữa việc sử dụng ma túy và không sử dụng, giữa việc tiếp tục học tập và không," vị linh mục nói.
Thoát khỏi bạo lực bằng đức tin
Nhiều người trẻ muốn từ bỏ cuộc sống tội phạm tìm thấy sự an ủi trong đức tin. Vào các ngày thứ Hai, giáo xứ tổ chức Thánh lễ cầu nguyện cho người vô gia cư, thu hút hàng chục người từ khắp thành phố.
" Họ đến đây để dùng nhà vệ sinh và ăn hai bữa, nhưng chủ yếu là để được lắng nghe," Coimbra nói.
Khi rước lễ, hầu hết mọi người đều khoanh tay trước ngực, dấu hiệu cho thấy họ chưa được rửa tội. Theo số liệu từ Giáo Hội Công Giáo, năm 2025 chỉ có 2.200 trong số 30.000 trẻ sơ sinh ở Uruguay được rửa tội.
Pablo Acosta, 28 tuổi, sinh ra trong khu phố này và vướng vào con đường tội phạm. Ngày nay, anh sống lang thang giữa các nhà tạm trú và đường phố, làm việc không chính thức ở các chợ địa phương và gửi tiền cho con trai 10 tuổi của mình, người mà anh không được gặp vì chứng nghiện ngập.
"Tôi bị trúng đạn vào bụng và nhiều vết đâm. Tôi nợ tiền, tôi đã dính líu đến những chuyện không nên dính líu, nhưng trong tháng vừa qua tôi đã cố gắng cai nghiện ma túy", anh ta nói.
Theo Coimbra, nhiệm vụ của nhà thờ là dang tay giúp đỡ những người đã lạc lối trên con đường tăm tối và ngăn chặn giới trẻ đi theo con đường đó.
"Họ không có cơ hội nào khác, không câu lạc bộ, không lớp học tiếng Anh, không chơi bóng bầu dục, và trong một số trường hợp, hầu như không có túc cầu," Coimbra nói. "Vì vậy, có rất nhiều thời gian rảnh rỗi, và đó là nơi chúng ta cần can thiệp."
Source:CRUXNOW
6. Hướng dẫn thực hành để nhận được Ơn Toàn Xá trong tháng các linh hồn
Tháng Mười Một là tháng Giáo Hội suy niệm về sự hiệp thông giữa các tín hữu đang trên đường lữ thứ trần gian, hợp thành Giáo Hội Chiến Đấu, với Giáo Hội Khải Hoàn, bao gồm các tín hữu đã được hưởng phúc thiên đàng; và Giáo Hội Đau Khổ bao gồm các tín hữu đã qua đời và đang chuộc tội trong Luyện Ngục. Thánh Giáo Hoàng Phaolô Đệ Lục đã mô tả trong Kinh Tin Kính của dân Chúa như sau:
Chúng ta tin vào sự hiệp thông của tất cả các tín hữu của Chúa Kitô, những người đang lữ hành trên trần gian, những người đã chết đang được thanh tẩy, và những người được chúc phúc trên thiên đường, tất cả cùng nhau tạo thành một Giáo Hội; và chúng ta tin rằng trong sự hiệp thông này, tình yêu thương xót của Thiên Chúa và các thánh của Ngài luôn luôn quan tâm đến lời cầu nguyện của chúng ta (Sách Giáo Lý Công Giáo, 962).
Trong năm Phụng Vụ 2026 này, vào Ngày Chúa Nhật mùng 1 tháng 11, Giáo hội cử hành Lễ trọng kính Các Thánh, một ngày lễ buộc, để tôn vinh tất cả các tín hữu trên thiên đường, các vị thánh được biết đến và không được biết đến. Lễ này mở đầu Tuần Bát Nhật Các Thánh truyền thống, từ ngày 1 đến ngày 8 tháng 11.
Thứ hai, ngày 2 tháng 11 là Lễ tưởng niệm tất cả các tín hữu đã qua đời, còn được gọi là Ngày Các Linh Hồn, một ngày dành riêng để cầu nguyện cho tất cả những người đã khuất. Ngày Các Linh Hồn hướng sự chú trọng của Giáo hội vào việc cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời trong suốt tháng 11. Giáo hội đã thừa nhận nhu cầu và bổn phận cầu nguyện cho người chết. Kinh thánh Cựu Ước khuyên dạy điều này: "Vì vậy, cầu nguyện cho người chết là một ý nghĩ thánh thiện và lành mạnh, để họ được giải thoát khỏi tội lỗi" (2 Macc. 12: 46). Bổn phận này được thể hiện trong những lời cầu nguyện công khai và riêng tư, nhưng đặc biệt là trong việc dâng Thánh Lễ để cầu cho sự an nghỉ của các linh hồn.
Những lời cầu nguyện này đặc biệt hướng đến các linh hồn đang được thanh tẩy trong Luyện ngục, chờ đợi ngày được đoàn tụ với các thánh trên thiên đường. Việc cử hành Thánh lễ là phương tiện cao nhất mà Giáo hội có thể dành cho lòng bác ái đối với người chết, nhưng chúng ta cũng có thể làm giảm bớt đau khổ của họ thông qua lời cầu nguyện, hãm mình và sám hối của mình. Chúng ta có thể đặc biệt giúp đỡ các linh hồn tội lỗi bằng cách thực hiện các hành động và lời cầu nguyện có kèm theo ơn xá.
Trong tháng 11, Giáo Hội rộng ban các Ơn Toàn Xá cho chúng ta để nhường cho các linh hồn. Đây là thời thuận tiện để chúng ta giúp các bậc cha mẹ, ông bà, thân bằng quyến thuộc đã ra đi trước chúng ta. Xin anh chị em bớt chút thời gian làm các việc đạo đức sau để nhận được Ơn Toàn Xá nhường cho các linh hồn, theo chỉ dẫn của Tòa Ân Giải Tối Cao.
Đầu tiên, Tòa Ân Giải Tối Cao nhắc lại các điều kiện luật định để được ơn toàn xá là xưng tội, rước lễ, cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha và từ bỏ mọi quyến luyến đối với tội lỗi. Bước đầu tiên, và quan trọng nhất, là quý vị và anh chị em phải dốc lòng từ bỏ mọi quyến luyến đối với tội lỗi. Ngay khi có thể, xin đi xưng tội, rước lễ, cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha. Việc đi xưng tội chỉ cần làm một lần, miễn là, chúng ta từ bỏ mọi quyến luyến đối với tội lỗi, không phạm bất cứ tội nào, dù là tội nhẹ. Nhưng việc rước lễ và cầu nguyện theo ý Đức Thánh Cha phải được thực hiện mỗi lần chúng ta muốn nhận được Ơn Toàn Xá, trừ khi có những ngăn trở chính đáng.
Bước thứ hai, là anh chị em làm một trong các phương cách sau:
Cách thứ nhất:
Sách Cẩm nang Ơn Xá quy định anh chị em viếng nghĩa trang từ ngày 1 đến ngày 8 tháng 11. Tuy nhiên, ở một số địa phương có thể có những quy định tránh tập trung đông người, trong các trường hợp như thế, Tòa Ân Giải Tối Cao cho phép viếng nghĩa trang trong suốt tháng 11.
Cách thứ hai:
Viếng nhà thờ, hay nhà nguyện cũng được trong ngày lễ các linh hồn, hay trong ngày lễ các Thánh, và đọc một Kinh Lạy Cha và một Kinh Tin Kính. Nếu vì những ngăn trở chính đáng không thể viếng nhà thờ hay nhà nguyện trong 2 ngày nêu trên thì có thể viếng bất cứ ngày nào trong tháng 11.
Cách thứ ba:
Những người già, người bệnh và tất cả những người vì lý do nghiêm trọng không thể rời khỏi nhà mình, hay do những hạn chế được áp đặt bởi các cơ quan có thẩm quyền nhằm tránh việc tụ tập đông đảo các tín hữu ở những nơi linh thiêng, anh chị em vẫn nhận được Ơn Toàn Xá nếu hiệp nhất về mặt tinh thần với tất cả các tín hữu khác. Cụ thể, anh chị em cầu nguyện trước tượng ảnh Chúa Giêsu, Đức Trinh Nữ Maria, đọc những kinh nguyện sốt sắng dành cho người chết, ví dụ như Kinh Sáng và Kinh Chiều từ Sách Thần Vụ dành cho người quá cố, hay lần Chuỗi Mân Côi, hay đọc Kinh Lòng Chúa Thương Xót, hay những kinh nguyện khác cho những người đã qua đời, hay dành thời gian để suy gẫm một trong những đoạn Phúc âm được đề nghị trong Phụng vụ dành Người Quá Cố, hoặc thực hiện công việc của lòng thương xót, dâng lên Chúa những nỗi đau và những khó khăn của cuộc đời mình.