Theo tin Tòa Thánh, ngày 05/11/2026, tại Vương cung Thánh đường Thánh Phê-rô, với sự tham dự của nhiều Hồng Y, giám mục, linh mục, nam nữ tu sĩ và giáo dân, Đức Giáo Hoàng Leo đã cử hành Thánh lễ cầu nguyện cho các Hồng Y và giám mục qua đời trong năm qua.
Nhóm trên bao gồm 7 vị Hồng Y và 136 vị giám mục, những người đã từ trần trong khoảng thời gian từ tháng 10 năm 2025 đến cuối tháng trước. Trong bài giảng của ngài, Đức Thánh Cha đã nhắc lại những đoạn Kinh Thánh nói về việc cầu nguyện cho người đã khuất, đồng thời chia sẻ về ước nguyện cuối cùng của "người mẹ thiêng liêng" của chính ngài — Thánh Monica.
Dưới đây là toàn văn bài giảng của Đức Giáo Hoàng theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:
***
“Ai phục vụ Thầy, thì hãy theo Thầy; và Thầy ở đâu, kẻ phục vụ Thầy cũng sẽ ở đó” (Ga 12:26). Những lời này của Chúa Giêsu chạm thẳng vào tâm hồn chúng ta, mời gọi chúng ta bước theo Người trên con đường mà chính Người đã đi qua: con đường dẫn đến vinh quang thông qua thập giá. Trên hành trình này — nơi chúng ta không tránh khỏi những thử thách và đau khổ — chúng ta được dẫn dắt và nâng đỡ bởi một lời hứa: đó là sự hiệp thông mà cái chết không thể nào lay chuyển được. Thật vậy, bất cứ ai theo Chúa Kitô đều trở thành người phục vụ Người và sẽ luôn ở nơi Người hiện diện, chính vì họ đã bước theo con đường của Người. Do đó, Thánh Phaolô khẳng định: “Nếu chúng ta cùng chết với Người, chúng ta cũng sẽ cùng sống với Người” (2 Tm 2:11).
Các bạn thân mến, sự chắc chắn của đức tin và đức cậy này khơi dậy nơi chúng ta tinh thần cử hành thánh lễ cầu nguyện cho các Đức Hồng Y và các Đức Giám Mục đã rời bỏ chúng ta trong năm qua. Chúng ta cùng cầu nguyện với Chúa cho các ngài, xin Người ban phần thưởng xứng đáng cho những tôi tớ trung thành của Người.
Việc tưởng nhớ trong lời cầu nguyện mời gọi chúng ta suy gẫm về giá trị thiêng liêng của ký ức. Trước khi qua đời, khi từ biệt hai người con là Augustinô và Navigiô, Thánh Monica đã nói: “Mẹ chỉ xin các con một điều: hãy nhớ đến mẹ tại bàn thờ Chúa, dù các con đang ở bất cứ nơi đâu” (Thánh Augustinô, Tự thuật, IX, 11, 27). Tại đây, mầu nhiệm cái chết gắn liền với việc cầu nguyện cho người đã khuất – một thực hành mà Giáo hội đã duy trì ngay từ thuở sơ khai như một trong những bổn phận nền tảng của mình.
Dưới ánh sáng Lời Chúa, chúng ta có thể cùng suy gẫm ngắn gọn về hai chân lý soi sáng cho việc cầu nguyện của chúng ta dành cho những người đã qua đời: niềm hy vọng vào sự phục sinh và sự hiệp thông các thánh.
Câu chuyện về Giuđa Macabê mà chúng ta vừa nghe trong bài đọc thứ nhất (2 Macabê 12, 43-46) giúp chúng ta suy gẫm về sự phục sinh. Sau khi một số người trong hàng ngũ của ông tử trận – những người trước đó đã phạm tội thờ ngẫu tượng – Giuđa đã phó thác họ cho lòng thương xót của Thiên Chúa và cho dâng lễ đền tội thay cho họ, để họ được tha thứ lỗi lầm. Hành động này dựa trên xác tín rằng: sự hiệp thông mà chúng ta trải nghiệm cùng nhau trên trần thế – dù còn nhiều hạn chế và khiếm khuyết – sẽ không chấm dứt khi được đặt vào trong tay Thiên Chúa. Như vậy, chứng tá của thời Macabê đã báo trước điều sẽ được thực hiện trọn vẹn trong phụng vụ Kitô giáo. Bởi lẽ, việc chúng ta tưởng nhớ các anh chị em đã khuất tại bàn thờ Chúa được đặt nền tảng trên lời hứa rằng: cuộc đời chúng ta, trong Đức Kitô, sẽ không bị mất đi, vì đã được cứu chuộc.
Hành động của Giuđa trước hết và trên hết là một hành vi đức tin, bởi ông đã dâng lễ tế “với niềm hy vọng vững vàng rằng những người đã chết sẽ sống lại” (câu 44). Trong ánh sáng của Chúa Giêsu – Đấng chính là tác giả của sự phục sinh – chúng ta cầu nguyện cho những người đã khuất, dựa trên niềm hy vọng lớn lao mà Mầu nhiệm Vượt qua đã ban tặng cho chúng ta. Bởi lẽ, như Kinh Thánh nhấn mạnh, nếu không có sự phục sinh thì việc cầu nguyện cho người chết sẽ trở nên vô ích (x. câu 44). Thánh Phaolô Tông đồ cũng khẳng định một cách mạnh mẽ: “Nếu kẻ chết không trỗi dậy, thì Đức Kitô cũng đã không trỗi dậy; mà nếu Đức Kitô đã không trỗi dậy, thì lời rao giảng của chúng tôi là vô ích, và đức tin của anh em cũng là vô ích” (1 Cr 15:13-14).
Các bạn thân mến, cầu nguyện cho những người đã khuất chính là cử hành sự sống – trước hết là sự sống phục sinh của Chúa Kitô, và nhờ ân sủng của Người, là chính sự sống của chúng ta, vốn sẽ trỗi dậy trong Người. Hy tế Thánh Thể là việc tưởng niệm cuộc Vượt qua của Chúa Kitô, qua đó Người đã cứu độ chúng ta bằng cách hiến dâng chính mình vì chúng ta. Vì vậy, đừng để việc tưởng nhớ người đã khuất chỉ dừng lại ở nỗi hoài niệm đơn thuần. Trong đức tin, chúng ta hãy chiêm ngắm mầu nhiệm cái chết mà không chút sợ hãi, bởi vì Chúa vẫn đang sống, Người đang chờ đợi chúng ta và đã chuẩn bị sẵn một chỗ cho chúng ta trong nhà Chúa Cha (x. Ga 14:2-3).
Giáo hội cử hành hành vi phó thác và hy vọng này trong sự hiệp thông các thánh. Khi cầu nguyện cho người đã khuất, chúng ta không chỉ cầu nguyện cho họ, mà còn cầu nguyện cùng với họ; chúng ta được lôi cuốn vào một mối tương quan hỗ tương mà Chúa Thánh Thần khơi dậy trong lòng chúng ta. Giáo hội chính là mầu nhiệm hiệp thông giữa Chúa Kitô – là Đầu – và chúng ta, những chi thể của Người. Từ Người, chúng ta lãnh nhận sự sống. Sự hiệp thông này kết nối các linh hồn diễm phúc—những người đang chiêm ngắm nhan thánh Chúa—với tất cả những ai, dù ở trên trời hay dưới đất, đều đang trên hành trình tiến về đích điểm rạng ngời ấy.
Các bạn thân mến, trong Đức Kitô, cái chết không làm tan vỡ các mối dây liên kết giữa chúng ta. Trái lại, nó biến đổi các mối dây ấy sang một chiều kích mới—một chiều kích chỉ có thể được thấu hiểu trong mầu nhiệm tình yêu của Người, tình yêu đã được trao ban trọn vẹn trên thập giá và tuôn đổ sau chiến thắng phục sinh của Người. Khi đón nhận tình yêu của Chúa Phục Sinh trong Bí tích Thánh Thể, chúng ta hãy gìn giữ và vun đắp sự hiệp thông này suốt dọc hành trình của mình; để rồi, khi giờ phút của mỗi người chúng ta đến, chính chúng ta cũng sẽ nhận được lời cầu nguyện từ các anh chị em vẫn còn đang trên đường lữ thứ, và được cùng với tất cả các thánh hoan hỷ trong niềm vui nơi quê hương thiên quốc.