Cerith Gardiner, trong bản tin ngày 05/11/2026 của tạp chí Aleteia, tường trình rằng: Nam ca sĩ Bob Dylan đến Vatican trong chiếc áo khoác có mũ trùm đầu (hoodie). Tuy nhiên, hai người Mỹ này có nhiều điểm chung hơn những gì các bức ảnh thể hiện.
Trong suốt 85 năm cuộc đời, Bob Dylan luôn khiến công chúng phải bất ngờ, và chuyến thăm Vatican hôm thứ Tư vừa qua cũng không phải là ngoại lệ. Trong khi Đức Giáo Hoàng Leo chào đón vị khách nổi tiếng của mình trong bộ lễ phục màu trắng truyền thống, thì Dylan lại xuất hiện với trang phục màu đen, cùng chiếc mũ trùm đầu kéo lên che kín. Đây không phải là kiểu trang phục mà hầu hết mọi người sẽ chọn khi diện kiến Đức Thánh Cha, nhưng Dylan vốn chưa bao giờ quá bận tâm đến suy nghĩ của số đông.
Cuộc gặp gỡ vào ngày 4 tháng 11 diễn ra ngắn gọn; hai người Mỹ đã trao đổi vài lời đùa vui và tặng quà cho nhau. Dylan tặng Đức Giáo Hoàng Leo cuốn tự truyện của mình, Chronicles: Volume One (tạm dịch: Biên niên sử: Tập một), trong khi Đức Giáo Hoàng trao tặng ông một chuỗi hạt mân côi. Đối với một nhạc sĩ mà mối quan hệ với tôn giáo cũng đầy thăng trầm như chính sự nghiệp phi thường của ông, đây quả là một cuộc trao đổi đáng lưu ý.
Một vị Giáo hoàng có lỗ tai để phản kháng
Có vẻ như Đức Giáo Hoàng Leo biết một hai điều về âm nhạc của Dylan, chứ không chỉ dừng lại ở những bản nổi tiếng nhất của ông.
Vào tháng 7, Đức Giáo Hoàng đã trích dẫn lời của nam ca sĩ trong phần mở đầu cuốn sách Disarmed and Disarming: Peace Is a Gift (tạm dịch: Giải trừ vũ khí và từ bỏ vũ khí: Hòa bình là một hồng ân) – tập hợp những suy nghĩ của ngài về hòa bình. Khi cảnh báo về cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân đang trỗi dậy, Đức Giáo Hoàng Leo viết:
“Không phải vũ khí nguyên tử tạo ra hòa bình, mà chính là sự giải trừ vũ khí.” Sau đó, ngài quay sang Dylan và trích dẫn một câu trong “Go Away You Bomb” – một ca khúc phản chiến ít được biết đến, sáng tác vào năm 1963, ngay thời điểm Chiến tranh Lạnh đang ở giai đoạn căng thẳng nhất: “Tôi ghét các người vì các người do con người tạo ra, thuộc sở hữu của con người và bị con người thao túng.”
Đức Giáo Hoàng tiếp tục đặt ra một câu hỏi đầy ám ảnh: “Liệu nhân loại có nhất thiết phải tiếp tục cư ngụ trên Trái Đất này không?”
Việc Đức Giáo Hoàng chọn ca khúc này quả thực rất đáng lưu ý. Dylan chưa bao giờ chính thức thu âm “Go Away You Bomb”, và bản thảo gốc của bài hát này cũng chưa từng được công bố cho đến tận năm 2013. Trong khi nhiều người trong chúng ta có lẽ chỉ biết đến vài ca khúc của Dylan như “Blowin’ in the Wind” hay “Like a Rolling Stone” (dù ông từng đoạt giải Nobel Văn học năm 2016), thì Đức Giáo Hoàng lại cho thấy ngài dường như là một người rất am hiểu và yêu thích âm nhạc của Dylan.
Một mối quan hệ phức tạp với đức tin
Hành trình tâm linh của chính Dylan không hề đơn giản. Lớn lên trong một gia đình Do Thái, ông đã chuyển sang Ki-tô giáo hệ phái Tin Lành vào cuối thập niên 1970 – một bước ngoặt khiến người hâm mộ vô cùng ngạc nhiên, bởi trước đó, vị ca sĩ đầy bí ẩn này vốn chưa bao giờ giải thích về bản thân mình.
Ông đã phát hành ba album mang đậm tinh thần Ki-tô giáo, bắt đầu với "Slow Train Coming" vào năm 1979, và dành vài năm biểu diễn các ca khúc chịu ảnh hưởng từ nhạc tin mừng. Một bộ phận khán giả đón nhận sự thay đổi này, trong khi số khác lại tỏ ra không mấy mặn mà với một Bob Dylan như vậy.
Đức tin chưa bao giờ hoàn toàn biến mất khỏi âm nhạc của ông, ngay cả khi ông ít công khai bày tỏ về điều đó hơn. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2022, Dylan tự nhận mình là người có đức tin; ông chia sẻ về việc đọc Kinh Thánh, suy niệm và cầu nguyện. Đây cũng không phải là lần đầu tiên con đường của ông giao thoa với một vị Giáo hoàng.
Năm 1997, Dylan đã biểu diễn trước sự chứng kiến của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II cùng khoảng 300,000 bạn trẻ tại Đại hội Thánh Thể Quốc gia ở Bologna. Trong danh sách các ca khúc biểu diễn, ông đã chọn "Knockin' on Heaven's Door" – một lựa chọn vô cùng phù hợp cho dịp này!
Sau màn trình diễn, Dylan cởi chiếc mũ cao bồi của mình ra rồi bước lên các bậc thang để chào vị Giáo hoàng người Ba Lan. Khi đó, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã có một hành động khá bất ngờ: Ngài trả lời câu hỏi đặt ra trong bài hát "Blowin' in the Wind" – rằng một người phải đi qua bao nhiêu con đường mới có thể được gọi là một con người thực thụ.
Câu trả lời của ngài rất dứt khoát: "Chỉ một con đường thôi. Đối với con người, chỉ có duy nhất một con đường, đó chính là con đường của Chúa Giêsu Kitô."
Gần 30 năm sau, Dylan trở lại Ý trong chuyến lưu diễn "Rough and Rowdy Ways", với một buổi hòa nhạc dự kiến diễn ra tại Rome vào ngày 5 tháng 11. Chiếc mũ cao bồi năm xưa nay đã được thay bằng chiếc áo khoác có mũ trùm đầu, còn vị Giáo hoàng đương nhiệm cũng là một người Mỹ khác có niềm yêu thích đặc biệt với ca từ của Dylan.
Và còn một chi tiết cuối cùng đáng lưu ý: Các buổi hòa nhạc của Dylan vốn nổi tiếng với quy định cấm quay phim bằng điện thoại thông minh. Vì vậy, dù Vatican có lưu giữ những bức ảnh chụp chung của hai nhân vật này, thì những người hâm mộ mong muốn ghi lại khoảnh khắc kỳ diệu từ Dylan trong buổi hòa nhạc tại Rome vào tối hôm đó sẽ phải cất điện thoại đi và chỉ đơn thuần là lắng nghe.