Tạp chí Crux, trong bản tin 23 tháng 4 năm 2026, đã đăng tải bài viết của Nicole Winfield thuộc hãng thông tấn Associated Press:
Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kết thúc chuyến hành trình châu Phi của ngài vào thứ Năm với Thánh lễ cuối cùng tại Guinea Xích đạo, khép lại một trong những chuyến đi của Giáo hoàng gây chú ý nhất trong lịch sử các Giáo hoàng, nhờ vào cuộc đối thoại bất thường giữa ngài và Tổng thống Donald Trump.
Một cơn mưa lớn đã trút xuống sân vận động thể thao Malabo và khoảng 30,000 người đã tập trung trước bình minh để tham dự thánh lễ chia tay của Đức Giáo Hoàng Leo. Nhưng cơn mưa đã ngớt trước khi Đức Leo đến trên chiếc xe chuyên dụng có mái che của ngài để đi vòng quanh giữa đám đông hò reo vang dội.
Đức Leo đã khởi hành về Rome sau buổi lễ chia tay tại sân bay Malabo, kết thúc chuyến hành trình kéo dài 11 ngày, qua bốn quốc gia, đưa ngài từ Algeria ở phía bắc châu Phi đến Angola ở phía nam và Cameroon ở giữa.
Trong thời gian đó, Đức Leo đã đi khoảng 11,000 dặm trên 18 chuyến bay, bao gồm ba chuyến chỉ riêng vào thứ Tư, đưa ngài đi khắp Guinea Xích đạo từ bờ biển phía tây đến biên giới phía đông giáp với Gabon và quay trở lại.
Đức Leo được chào đón nồng nhiệt ở hầu hết mọi nơi ngài đến
Hầu như ở mọi nơi Đức Leo đến, vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên trong lịch sử đều nhận được sự chào đón nồng nhiệt, đặc biệt là ở những nơi xa xôi chưa từng có vị Giáo hoàng đến thăm.
Các vị Giáo hoàng đã đi khắp thế giới kể từ khi Đức Giáo Hoàng Phaolô VI thực hiện chuyến thăm nước ngoài hiện đại đầu tiên vào năm 1964 tới Jordan và Israel. Nhưng chính Thánh Gioan Phaolô II mới là người đã cách mạng hóa chức vụ Giáo hoàng bằng triều đại đi khắp thế giới của mình, đưa ngài đến 104 chuyến tông du nước ngoài trong suốt một phần tư thế kỷ, nhiều chuyến trong số đó có lịch trình đa quốc gia mà chuyến đi của Giáo hoàng Leo dường như được mô phỏng theo.
Tại Thánh lễ cuối cùng của Đức Giáo Hoàng Leo vào thứ Năm, Michaela Mecha và em gái của cô, Encarnacion, đã đến sân vận động Malabo trong cơn mưa tầm tã lúc 4 giờ sáng. Họ mặc trang phục mang chủ đề Giáo hoàng từ đầu đến chân, kèm theo những chiếc ô màu vàng được trang trí hình khuôn mặt của Đức Giáo Hoàng Leo.
“Chúng tôi cảm thấy rất đặc biệt và may mắn khi Đức Giáo Hoàng đã chọn đất nước chúng tôi,” Michaela, một y tá, nói và đưa hai cô con gái nhỏ của mình đi cùng. “Chuyến thăm này đang đưa những người trẻ đến gần Chúa hơn.”
Trong bài giảng, Đức Giáo Hoàng Leo đã nhắc đến cái chết của Cha Fortunato Nsue Esono Ayíambeng vào ngày 17 tháng 4, một thành viên của ủy ban tổ chức chuyến đi và là tổng đạo diện của giáo phận Malabo.
“Mong rằng mọi sự thật về cái chết của ngài sẽ được làm sáng tỏ,” Đức Giáo Hoàng Leo nói, dường như ám chỉ đến những tin đồn về việc có thể có sự mưu hại.
Một cuộc tranh cãi kéo dài nhiều ngày với Trump
Ít ai có thể ngờ rằng chuyến đi của Đức Giáo Hoàng Leo, chuyến đi đầu tiên đến châu Phi trên cương vị Giáo hoàng, lại diễn ra trong bối cảnh những cuộc tấn công chưa từng có tiền lệ của Trump về cuộc chiến tranh Iran. Nhưng thời điểm lại trùng hợp đến mức Đức Giáo Hoàng Leo đã trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông ngay từ khi chuyến đi bắt đầu, và cuộc tranh cãi không hề lắng xuống trong nhiều ngày.
Vào ngày đầu tiên, Đức Giáo Hoàng Leo khẳng định ngài chỉ đang rao giảng Tin Mừng hòa bình và không sợ chính quyền Trump sau khi Trump cáo buộc ngài mềm yếu với tội phạm và thân thiết với phe tả. Khi các cuộc tấn công tiếp tục và Phó Tổng thống JD Vance tham gia vào cuộc tranh luận, nói với Giáo hoàng Leo rằng ngài nên “cẩn thận” khi nói về thần học, Đức Giáo Hoàng Leo đã cố gắng xoa dịu tình hình bằng cách đổ lỗi cho giới truyền thông vì đã trích dẫn lời nói của ngài một cách sai ngữ cảnh.
Sáng kiến này dường như đã có hiệu quả, khi cả Đức Giáo Hoàng Leo và chính quyền Trump đều bỏ qua vấn đề này và Đức Giáo Hoàng có thể tập trung vào chương trình nghị sự về châu Phi của mình. Chương trình tập trung vào việc kêu gọi người Công Giáo bằng thông điệp hy vọng, đồng thời lên án điều mà ngài gọi là “sự xâm chiếm” tài nguyên thiên nhiên của lục địa này bởi các lợi ích nước ngoài.
Một chuỗi những khoảnh khắc trải dài qua bốn quốc gia
Chuyến đi có những khoảnh khắc xúc động, chẳng hạn như khi Đức Giáo Hoàng Leo rời khỏi chuyến thăm đã được sắp xếp trước đến một bệnh viện tâm thần ở Sampaka, Guinea Xích đạo, để chào hỏi từng bệnh nhân một và chụp ảnh tự sướng.
Một khoảnh khắc mạnh mẽ khác đến khi Đức Giáo Hoàng Leo, người có tổ tiên bao gồm những người bị nô lệ hóa và chủ nô, đã cầu nguyện kinh Mân Côi ở Muxima, Angola. Địa điểm từng là trung tâm buôn bán nô lệ châu Phi nay đã trở thành địa điểm hành hương nổi tiếng nhất Angola sau một sự kiện được cho là đã nhìn thấy Đức Mẹ Maria vào khoảng năm 1833.
Cũng có những điểm dừng chân mang tính bản thân, chẳng hạn như khi Đức Leo đến thăm các nữ tu dòng Augustinô của mình ở Bab El Oued, Algeria, và dừng lại ở một gian hàng trang sức do phụ nữ địa phương làm ra. Ngài chọn một chiếc vòng cổ có hình cây sự sống và nói với bề trên rằng, “Nó không phải cho tôi, mà là cho cháu gái tôi.”
Ở Bamenda, Cameroon, ngài đã đến tâm điểm của cuộc xung đột ly khai kéo dài gần một thập niên và cầu xin hòa bình trong khi chỉ trích mạnh mẽ “một số ít bạo chúa” đang tàn phá Trái đất. Chính những tin tức thời sự ngày hôm đó đã khiến Leo phải quay lại phía sau máy bay vài ngày sau đó và khẳng định rằng ông không nói về Trump.
Một trong những sự kiện đáng lo ngại nhất xảy ra ở Bata. Tại Guinea Xích đạo, khi Đức Leo đến thăm một nhà tù. Tất cả các tù nhân, đầu cạo trọc, mặc đồng phục màu cam neon hoặc màu be mới và đi giày cao su kiểu Crocs mới. Nhà tù vừa được sơn màu hồng cá hồi và trồng nhiều cây non xung quanh.
Các tù nhân đứng im lặng ở những vị trí dường như đã được chỉ định trong sân rộng chờ đợi Đức Leo. Khi ngài đến, họ hát cho ngài nghe một bài hát về tội lỗi của mình. Khi Đức Leo nói với họ rằng Chúa yêu thương họ và nói về phẩm giá của họ, họ nhảy múa và vẫy cờ Tòa Thánh theo một điệu nhảy đồng bộ, trong khi trời đổ mưa xối xả.
Ngay khi Đức Leo rời đi, trong khi bộ trưởng tư pháp của đất nước vẫn còn ở trong sân, các tù nhân liền rời khỏi chỗ của mình và hò reo vang dội, vừa nhảy múa vừa hô vang “Libertad! Libertad! Libertad!” (Tự do! Tự do! Tự do!)
Những cột mốc bên trong "bong bóng" Giáo hoàng
Chuyến đi dài đến nỗi đã có một vài cột mốc đáng nhớ: Đức Leo đã kỷ niệm một năm ngày mất của Đức Giáo Hoàng Phanxicô bằng một bài phát biểu ngẫu hứng trên máy bay của Giáo hoàng, tưởng nhớ lòng thương xót và những cử chỉ của Đức Phanxicô.
Đức Leo cũng gửi lời chúc tốt đẹp nhất đến một số phóng viên có sinh nhật trong suốt chuyến đi, mỗi lần đều được phi hành đoàn của hãng hàng không ITA Airways phát bánh sinh nhật.
Những lời phát biểu giữa chuyến đi của Đức Leo với báo chí, khi ngài di chuyển từ nước này sang nước khác, đã tạo cơ hội cho giới truyền thông địa phương trong nhóm phóng viên của Vatican đặt những câu hỏi mà họ quan tâm ở quê nhà. Một thông tin chắc chắn đã mang lại niềm vui cho người dân Angola là tiết lộ của Đức Leo rằng Angola có thể sẽ có vị Hồng Y đầu tiên, không phải trong tương lai gần mà là "một thời gian nữa".