Cả hai phe trong chính trường Mỹ đều đang lợi dụng những lời của Đức Giáo Hoàng để phục vụ chương trình nghị sự riêng, qua đó làm lu mờ vai trò của ngài với tư cách là một người cha tinh thần thay vì một đồng minh chính trị.



Patrick Neve của tạp chí The Catholic Herald cho hay: Sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ gần đây tại Hoa Kỳ, ấn phẩm trực tuyến Courier đã đưa ra tuyên bố rằng Đức Giáo Hoàng đã phản ứng trước thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử này.

Câu nói được nhắc đến là: “Chính trị hướng tới việc chữa lành những vết thương của người dân và những ai đang phải chịu đựng sự bất công sẽ mang lại niềm hy vọng cho tương lai nhân loại”. Bài báo ngụ ý rằng Đức Giáo Hoàng vui mừng khi đảng Dân chủ đánh bại đảng Cộng hòa, đồng thời ám chỉ đảng Cộng hòa là một chính quyền áp bức.

Xin làm rõ vấn đề này: câu nói đó hoàn toàn không phải là phản ứng đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Những lời này nằm trong một bài phát biểu dài hơn nhiều. Bài báo tạo cảm giác như thể một phóng viên đã đặt câu hỏi và Đức Giáo Hoàng trả lời, nhưng thực tế, ngài đang thực hiện buổi tiếp kiến chung vào thứ Tư, bàn về Gaudium et Spes (Vui mừng và Hy vọng) — phần thứ tám trong loạt bài về văn kiện này mà ngài đã bắt đầu từ tháng Chín. Vì đã đến phần nói về chính trị, nên ngài đã đề cập đến chủ đề đó.

Tiêu đề này chỉ là một phần trong chiến dịch kéo dài nhiều thập niên — có lẽ được đầu tư bài bản — nhằm xây dựng hình ảnh Đức Giáo Hoàng như một người thuộc phe cánh tả. Điều này từng xảy ra với Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, và giờ đây lại tiếp diễn với Giáo hoàng hiện tại.

Tôi không ngạc nhiên khi thấy mọi người làm điều này. Suy cho cùng, Đức Giáo Hoàng là vị mục tử tinh thần của hàng chục triệu người Mỹ; vì vậy, việc khắc họa ngài như một người đứng về phía mình là cách rất dễ dàng để thu hút lá phiếu của họ.

Điều khiến tôi ngạc nhiên là phe cánh hữu dường như đã quyết định rằng việc cố gắng lôi kéo Đức Giáo Hoàng về phía mình là không đáng công. Ngay từ đầu triều đại của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, khi truyền thông cố gắng mô tả ngài như một người cộng sản, phe cánh hữu đã lập tức gạt ngài sang một bên và mặc nhiên chấp nhận quan điểm đó.

Một phần lý do là vì phong trào bảo thủ tại Mỹ vốn gắn liền với các nhóm Tin Lành (evangelical) và các giáo phái Thệ Phản chính thống (mainline Protestant), trong khi đảng Dân chủ, xét về mặt lịch sử, lại là đảng của người Công Giáo. Do khuynh hướng thường thấy là bài Công Giáo của cộng đồng Thệ Phản Mỹ, những người bảo thủ trong giới cầm quyền ít khi coi vị Giáo hoàng là một nhân vật có lợi hay hữu ích về mặt chính trị.

Hệ quả là vị Giáo hoàng đã trở thành một quân cờ chính trị cho cả hai phe.

Đối với phe Cánh tả, ngài chỉ đơn thuần là một "kho trích dẫn" – nơi họ có thể viện dẫn những phát biểu nhất định để chứng minh rằng ngài ủng hộ cương lĩnh của Đảng Dân chủ. Ngay cả những người Dân chủ vốn phản đối mạnh mẽ Giáo Hội Công Giáo – coi đây là một tổ chức xấu xa, áp bức và lạc hậu – cũng thấy thật thuận lợi khi người đứng đầu Giáo hội lại đồng quan điểm với họ (tất nhiên, họ chẳng bao giờ nghĩ rằng có lẽ chính vì thế mà bản thân họ cũng nên đến nhà thờ).

Về phía phe Hữu, họ cũng sử dụng những trích dẫn này cho mục đích riêng. Họ viện dẫn các bài viết từ những nhà báo cánh tả – những người vốn đang hăng hái lan truyền tuyên truyền cánh tả – để củng cố luận điểm rằng các thể chế lớn đã bị phe Cánh tả thâu tóm hoàn toàn, không còn hy vọng cứu vãn.

Điều này gây hại cho cả hai bên, ngay cả khi giả định rằng họ đều hành động với thiện chí.

Đối với phe Hữu, việc khuếch đại thông điệp "Giáo hoàng là người theo khuynh hướng cấp tiến" (Liberal) không chỉ sai sự thật mà còn là một chiến lược truyền thông tồi. Cách làm này chẳng thuyết phục được ai ngoài những người vốn đã đồng quan điểm với họ; thực tế, nó còn phản tác dụng. Họ cố gắng chứng minh vị Giáo hoàng là người xấu bằng cách so sánh ngài với một thứ mà họ cho là xấu (chủ nghĩa cánh tả). Nhưng với những người còn đang lưỡng lự, họ lại thấy phe Hữu đang so sánh một điều tốt đẹp (Giáo hoàng) với một thứ mà họ coi là trung tính (chủ nghĩa cánh tả). Điều này vô tình khiến họ dễ ngả theo chủ nghĩa cánh tả hơn là xa rời nó.

Ở chiều ngược lại, việc phe Cánh tả mô tả Giáo hoàng như một người chỉ biết lặp lại quan điểm của Đảng Dân chủ đã làm suy giảm thẩm quyền của ngài. Nếu phe Cánh tả cố tình phớt lờ những khía cạnh trong sứ mệnh, mục vụ và các bài giảng của ngài – vốn trực tiếp thách thức cương lĩnh của chính họ – thì họ đã biến ngài từ một vị Giáo hoàng thành một nhân vật chính trị tầm thường, chẳng khác nào một chính trị gia Đảng Dân chủ. Khi đó, ngài không còn là Đại diện của Chúa Kitô trên thế gian, mà chỉ như một giám đốc điều hành tại một tổ chức phi chính phủ (NGO).

Thực tế là trong tuần này, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra bình luận về cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, kêu gọi tăng cường đối thoại, giảm bớt những tranh cãi gay gắt và sự chia rẽ. Ngài nói: “Tôi biết đây cũng chỉ là một giấc mơ, nhưng tôi biết điều đó hoàn toàn khả thi, nên hãy cùng chờ xem.”

Là những người Công Giáo Mỹ, chúng ta nên trao cho Đức Giáo Hoàng giấc mơ của ngài. Chúng ta nên bắt đầu bằng việc thôi đặt ngài vào vai trò mà chúng ta đã gán cho ngài – một mắt xích trong các toan tính chính trị của chúng ta – và hãy để ngài trở về đúng vị thế của một người cha đang trò chuyện cùng các con cái mình.