Theo Kathleen N. Hattrup của tạp chí Aleteia, trong bản tin ngày 01/04/2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói rằng: "Giáo Hội hiện diện ở bất cứ nơi nào con cái Giáo Hội tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: tại nơi làm việc, trong xã hội dân sự và trong mọi mối quan hệ giữa con người."

Thực vậy, tiếp tục loạt bài giảng về di sản của Công đồng Vatican II, Đức Giáo Hoàng Leo vào ngày 1 tháng 4 đã mở rộng suy tư của ngài về chủ đề bản sắc của Giáo Hội, đặc biệt là về vai trò và sứ mệnh của giáo dân.

Trích dẫn lời của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II (cũng như Thánh Augustinô), ngài nhấn mạnh cách Công đồng Vatican II đã làm nổi bật bản chất và sứ mệnh của giáo dân.

Ngài lưu ý rằng, với tư cách là Kitô hữu, vai trò của giáo dân vượt ra ngoài phạm vi các nhà thờ:

Lĩnh vực hoạt động tông đồ rộng lớn của giáo dân không chỉ giới hạn trong Giáo hội mà còn mở rộng ra toàn thế giới. Thật vậy, Giáo hội hiện diện ở bất cứ nơi nào con cái của Người tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: tại nơi làm việc, trong xã hội dân sự và trong mọi mối quan hệ giữa con người, bất cứ nơi nào họ, thông qua những lựa chọn của mình, thể hiện vẻ đẹp của đời sống Kitô giáo…

Sau đây là nguyên văn lời Đức Leo XIV, theo bản tiếng Anh của Tòa Thánh:

~

Chào buổi sáng anh chị em!

Chúng ta hãy tiếp tục con đường suy niệm về Giáo hội như được trình bày cho chúng ta trong Hiến chế Công đồng Lumen gentium (LG). Hôm nay chúng ta sẽ xem xét chương thứ tư, chương nói về giáo dân. Chúng ta hãy cùng nhớ lại điều Đức Giáo Hoàng Phanxicô thường nhắc đi nhắc lại: “Nói một cách đơn giản, giáo dân chiếm đa số trong dân Chúa. Phần thiểu số – các thừa tác viên được thụ phong – là để phục vụ họ” (Tông huấn Evangelii gaudium, 102).

Phần này của Văn kiện nhằm mục đích giải thích, bằng những thuật ngữ tích cực, bản chất và sứ mệnh của giáo dân, sau nhiều thế kỷ mà họ chỉ được định nghĩa đơn giản là những người không thuộc hàng giáo sĩ hoặc đời sống thánh hiến. Vì lý do này, tôi muốn cùng aanh chị em xem lại một đoạn rất hay nói về sự cao cả của thân phận Kitô hữu: “Vì vậy, dân Chúa được chọn là một: ‘một Chúa, một đức tin, một phép rửa tội’ (Ê-phê-sô 4:5); cùng chia sẻ một phẩm giá chung với tư cách là các thành viên từ khi được tái sinh trong Chúa Kitô, cùng có ân sủng con thảo và cùng một ơn gọi hướng đến sự hoàn thiện; cùng sở hữu một ơn cứu độ, một niềm hy vọng và một tình yêu thương không chia rẽ” (LG, 32).

Trước bất cứ sự phân biệt nào về thừa tác vụ hay bậc sống, Công đồng khẳng định sự bình đẳng của tất cả những người đã được rửa tội. Hiến chế không muốn chúng ta quên điều nó đã khẳng định trong chương nói về dân Chúa, đó là: thân phận của dân được xức dầu là phẩm giá và tự do của con cái Thiên Chúa (xem LG, 9).

Tất nhiên, ân phúc càng lớn thì sự cam kết cũng càng lớn. Vì lý do này, cùng với phẩm giá, Công đồng cũng nhấn mạnh sứ mệnh của giáo dân trong Giáo hội và trên thế giới. Nhưng sứ mệnh này được xây dựng trên cơ sở nào và bao gồm những gì? Chính sự mô tả về giáo dân do Công đồng đưa ra đã cho chúng ta biết: “Thuật ngữ giáo dân ở đây được hiểu là tất cả các tín hữu… [những người] nhờ phép rửa tội mà trở nên một thân thể với Chúa Kitô và được cấu thành trong dân Chúa; họ theo cách riêng của mình được tham dự vào các chức năng tư tế, tiên tri và vương giả của Chúa Kitô; và họ thực hiện phần mình sứ mệnh của toàn thể dân Kitô giáo trong Giáo hội và trên thế giới” (LG, 31).

Do đó, Dân Thánh của Thiên Chúa không bao giờ là một khối vô hình, mà là thân thể Chúa Kitô, hay như Thánh Augustinô đã nói, là Christus totus (Chúa Kitô toàn thể); đó là một cộng đồng được cấu trúc hữu cơ thông qua mối quan hệ hữu ích giữa hai hình thức tham gia vào chức tư tế của Chúa Kitô: chức tư tế chung của các tín hữu và chức tư tế thừa tác (xem LG, 10). Nhờ Bí tích Thánh tẩy, các tín hữu giáo dân tham gia vào chính chức tư tế của Chúa Kitô. Thật vậy, “Vị Tư tế tối cao và vĩnh cửu, Chúa Giêsu Kitô, vì Người muốn tiếp tục làm chứng và phục vụ qua giáo dân, nên Người ban cho họ Thánh Thần này và ngày càng thúc giục họ làm mọi việc lành và hoàn hảo” (LG, 34).

Về phương diện này, làm sao chúng ta có thể không nhớ đến Thánh Gioan Phaolô II và Tông huấn Christifideles laici (30 tháng 12 năm 1988) của ngài? Trong đó, ngài nhấn mạnh rằng “Công đồng, với di sản giáo lý, tâm linh và mục vụ phong phú, đã viết về bản chất, phẩm giá, tâm linh, sứ mệnh và trách nhiệm của giáo dân hơn bao giờ hết. Và các Nghị phụ Công đồng, vang vọng lại lời kêu gọi của Chúa Kitô, đã kêu gọi tất cả các tín hữu giáo dân, cả nam và nữ, cùng lao động trong vườn nho” (số 2). Bằng cách này, vị tiền nhiệm đáng kính của tôi đã tái khởi động sứ mệnh tông đồ của giáo dân, mà Công đồng đã dành riêng một văn kiện, mà chúng ta sẽ nói đến sau. [1]

Lĩnh vực rộng lớn của hoạt động tông đồ giáo dân không chỉ giới hạn trong Giáo hội mà còn mở rộng ra toàn thế giới. Thật vậy, Giáo hội hiện diện ở bất cứ nơi nào con cái của Giáo hội tuyên xưng và làm chứng cho Tin Mừng: tại nơi làm việc, trong xã hội dân sự và trong mọi mối quan hệ giữa con người, bất cứ nơi nào họ, thông qua những lựa chọn của mình, thể hiện vẻ đẹp của đời sống Kitô giáo, điều báo trước ngay tại đây và bây giờ về công lý và hòa bình sẽ được thực hiện trong Nước Thiên Chúa. Thế giới cần “được thấm nhuần tinh thần của Chúa Kitô, và thực hiện mục đích của mình một cách hiệu quả hơn trong công lý, bác ái và hòa bình” (LG, 36). Và điều này chỉ có thể thực hiện được thông qua sự đóng góp, phục vụ và làm chứng của giáo dân!

Đó là lời mời gọi trở thành Giáo hội “hướng ra bên ngoài” mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nói với chúng ta: một Giáo hội hiện thân trong lịch sử, luôn luôn mở lòng đón nhận sứ mệnh, trong đó tất cả chúng ta được mời gọi trở thành những môn đệ truyền giáo, những tông đồ của Tin Mừng, những chứng nhân của Nước Thiên Chúa, những người mang niềm vui của Chúa Kitô mà chúng ta đã gặp gỡ!

Thưa anh chị em, nguyện xin Lễ Phục Sinh mà chúng ta đang chuẩn bị cử hành đổi mới trong chúng ta ân sủng để, giống như Maria Magdalena, giống như Phêrô và Gioan, trở thành những chứng nhân của Đấng Phục Sinh!

____________________________________________________

[1] Cf. Công đồng Vatican II, Sắc lệnh Apostolicam actuositatem (18 tháng 11 năm 1965).